Bloggfrslur mnaarins, janar 2013

Er Minjastofnun slands spilavti ?

Minjastofnun

Nlega var sett laggirnar n stofnun slandi. Minjastofnun slands, sem sett er samanr Fornleifavernd Rkisins og Hsavernd Rkisins. morgun s g auglsta stu arkitekts vi stofnunina, sem g skoai, og athugai hvort Minjastofnun var komin me nja heimasu. Mig langai a athuga hvort fyrrum forstumaur Hsaverndar Rkisins hefi sagt upp strfum, en hann er arkitekt og einn eirra sem stti um stu forstumanns Minjastofnunar, en fkk ekki.

Stofnunin er komin me vsi a heimasu undir www.fornleifavernd.is, allbreytta fr eirri fyrri. g leitai einnig a upplsingum um Stng jrsrdal og verkefni sem Fornleifavernd sluga efndi til um Stng fyrra. J upplsingarnarvoru ar, en meira til mr til mikillar undrunar. egar g leitai a Stng. Komu greinilega upp upplsingar um pker, Kasno og rllettu plsku og ensku.

etta tti mr afar furulegt og hrindi Minjastofnun og ba ritarann ar a leita a Stng jrsrdal heimasunni og s hn hvers kyns var. Lt hn Kristnu Sigurardttur yfirmann stofnunarinnar hafa mig smann og hn var vitaskuld lka undrandi, v pker ogvefspilavti held g a s ekki skemmtun semdr. Kristn stundar, svo g viti. Kannski sm rllettu? Nei, ekki held g a.

Mr og rum, sem g ef snt etta, ykir nokku ljst, a anna hvort er s sem er a byggja upp essa heimasu Minjastofnunar spilafkill me mikla plskukunnttu, ea a einhver hefur brotist inn heimasu stofnunarinnar og verpt ar einhverjum flum eggjum.

etta verur auvita a rannsaka, tt a veri ekki beint fornleifarannskn. En g gef lesendum mnum hr tkifri a sj essa nju jnustu" plsku sem mtti halda a Minjastofnun s farin a veita. Kannski vri pker gt lei til a fjrmagna essa nju stofnun? Menn urfa auvita einhvern htt a fjrmagna 700.000.000 krna verkefni Stng.

Skoi skjmyndirnar betur me v a klikka myndirnar

Minjasfotnun
Minjastofnun2

Af flagslegu lri meal slenskra fornleifafringa

Archaeo

sustu frslu geri g athugasemd vi drg a njum reglum sem jminjasafni vinnur a um afhendingu gripa til safnsins. Mig hafi ekki ra fyrir v a saklausar athugasemdir mnarskyldu hafa fr me sr htanir um limlestingar og heimsknir leigumoringja.

ar sem g fkk essi drg til umsagnar fr flagi sem g er melimur , Fornleifafringaflagi slands, sendi g athugasemd mna til flagsins og reyndar til allra flagsmanna. ar fyrir utan birti g athugasemdir mnar Fornleifi gr.

Mr var sagt af formanni flagsins, a athugasemdum mnum yri btt inn athugasemdir flagsins. Fundurinn var svo haldinn gr Fornleifafristofunni gisgtu Reykjavk, semdr. Bjarni Einarsson rekur. bti morgun fkk g svo athugasemd flagsins, en s hvergi a sem g hafi til mlanna a leggja. g innti formann flagsins eftir v dag og hann greindi mr fr v a hann "hefi ekki alrisvald" og a meirihlutinn hefi veri mti v a bta athugasemdum mnum vi.

Ekki ng me a, reyndir flagar" Fornleifafringaflaginu, svo notu su or formannsins, flagskap sem ghef veri flagi mjg lengi, tldu sig fullvissa um a g vri ekki flagsmaur, ag hefi gengi r flaginu,og a g hefi ekki greitt flagsgjld ri 2012 og 2013. Mr hefur ekki nlega veri tilkynnt a g vri ekki flagi og hef fengi tlvupsta fr flaginu, semsetur hlekk bloggi Fornleif heimasu sinni.

Skoun mn drgum jminjasafnsins a njum vinnureglum, sem mr ykja flestan htt gtar, fll svo miki fyrir brjsti einumfornleifafringi, arttfyrir fundinn skrifai hannmr m.a. eftirfarandi svdu vegna ess psts me athugasemdum sem bei var um, og sem g leyfi mr a senda til allra flagsmannasvo eir fengju r tmanlega fyrir fundinn:

gerir r grein fyrir v a essar endalausu tlvupstsendingar nar fara a jara vi ofsknir og gtir mgulega tt von kru fr mr vegna essa. v leyfi g mr a segja a g ekki flk Danmrku sem getur vel teki a sr a verkefni a heimskja ig - sofu me anna auga opi!

SASTA SINN VILTU DJFLAST TIL A TAKA MIG T AF LLUM J LLUM TLVUPSTUM SEM SENDIR OG BIDDU FYRIR V A EIGIR EKKI LEI TIL SLANDS A SEM EFTIR ER V A OKKAR FUNDIR VERA EKKI FAGRIR!!

etta var n heldur hressilega til ora teki og snir a miki vatn hefur runni til sjvar san Kristjn Eldjrn var fornleifafringur. En mig langar strax a taka fram, a g sendi hvorki endalausa tlvupsta til flagsmanna Fornleifafringflaginu, n rum. g er ekki "spammari" og sendi mjg fa psta daglega.En hunsun reyndra flaga" og eirra sem mttu fundinn flaginu Reykjavk gr, sem g gat ekki mtt ar sem g b erlendis, snir n heldur betur nausyn ess a g sendi umbenar skoanir mnartil allra flagsmanna Fornleifafringaflaginu. Einnfr hamfrumog hinir fru a gera v skna a g vri ekki flagi. Mr fundustsvalir Moskvuvindar fjka mr mti. a er komin Kremlfla af essu flagi sem g er .

egar gvar binn a f vitneskju um a "reyndir flagar" Fornleifafringaflaginu hefuloka fyrirskoanir mnar opinberu skjali, sem opinber stofnun hafi bei um lit ,leyfi g mr einnig dag a senda essa skoun til formanns Fornleifafringaflagsins:

Sll rmann,

egar ummli, sem bei er um hj flagsmnnum flagi, eru ekki ntt umsgn sem flagi sendir fr sr, vegna ess a reyndir flagar telja sig vita "hitt og etta" um flagsmanninn sem kemur me athugasemdina, kalla g a ekki beint "persnulegan tilgang" a nta sr netfng flagsmanna og senda skoun sna til eirra allra, sr lagi ef flagi vill ekki milaminnihlutaliti.

tt allir hinir flaginu su hugsanlega eirri skoun, a fornt silfur geti fundist falli jru slandi og a s fnasta lagi fyrir jminjasafni a tna snum sem safni hefur lti taka, tel g a flagslegan rtt minn a segja llum flaginu, a g hafi ara skoun v mli. Varveisla gripa ogsna, fyrr og n, tengist auvita sk jminjasafnsins um a ra v hvernig gengi er fr snum og forngripum slandi ur en au eru afhent jminjasafni. Hva a gera vi silfur sem finnst falli jru? a kemur einfaldlega ekki fram drgunum sem jminjasafni sendi t fyrir ramt. En slkt silfur hefur reyndar fundist.

Ef jminjasafni vill a varveisluml su lagi, er lkast til ekkert sjlfsagara en a jminjasafni skri, hva var um sni sem tekin voru fyrir safni ri 1994, ea t.d. hvaa gripir tndust hr um ri, en komu svo sumir a sgn aftur leitirnar eftir a blsaklaust flk utan safnsins hafi veri jfkennt. a lsir ekki srstaklega traustu standi 150 ra sgu safnsins, og a verur a vera ruggt a slkt stand s ekki enn vi li og endurtaki sig. Mr er miki til sama hva rum flgum flaginu finnst um a gripir sem g afhenti til forvrslu jminjasafni hafi veri ltnirgrotna niur. a var einfaldlega eyilegging rannskn minni, framin af einum af reyndustu flagsmnnunum okkar flagi. a var einnig brot jminjalgum, og eftir eim eigum vi a starfa.

g get alls ekki teki undir skoun meirihlutans og httvirtra "reyndra flaga" flagsins, sem gr sfnuust saman Fornleifafristofunni, a varveisluml og frgangur fornminja sem finnast vi rannsknir eigi a vera knnu Minjastofnunar slands. verur a breyta jminjalgunum, v au segja okkur a fara me a sem vi finnum jminjasafni.jminjasafni auvita a taka vi v gu sigkomulagi.

Mr snist ekki betur en a mean meirihlutinn og "reyndir flagar" pltbyri flagsins vilja ekki hlusta rk mn, gangi eir kinnroalaust erinda nstofnarar Minjastofnunar slands, sem einn flagsmaur okkar er forstumaur fyrir.

jminjasafni hefur einnig skuldbindingar samkvmt lgum. a er alls ekki ngu gott a stofnun, sem a taka mti jarfundnum menningararfi samkvmt lgum, geti ekki gert grein fyrir v sem ar hefur komi inn af snum og forngripum, ea horfi. g geri vissulega r fyrir v a mest af essum hvrfum og tnslums fortarvandi, sem hvarf fyrir fullt og allt me nverandi jminjaveri. En hn neitar stafastlega a svara fyrirspurnum um slk hvrf og ltur a last a starfsmenn sem bera byrg hvarfi menningararfsins snum tma svari ekki spurningum fr srfringum utan safnsins.

bestu kvejur,

Dr. Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Afsaki a er einhver a banka

tumblr_m7k5zvbcxW1r5ijn2o1_500

... er einum dnskum leigumoringja frra Smile


Nir tmar, breyttir siir

Artifacts-From-The-Silver-007

Nveri brust mr drg a Leibeiningum um umhiru forngripa. Skjal etta er upprunni jminjasafni slands. a lsir skum safnsins, 150 ra afmli snu, um hva gera skalvi jarfundna forngripi r fornleifarannsknum, sem allir eiga a varveitast jminjasafni slands, nema ef annas tilgreint og kvei.

g fkk essa umsgn fr flagi sem g er melimur , Forleifafringaflagi slands, sem er eitt af tveimur flgum fornleifafringa slandi. g fkk skjali harla seint, finnst mr, v a a ra um a morgun (29.1.2013), og flagi a skila liti til jminjasafns ann 1. febrar nk.

fljtu bragi snast mr drgin vera gt, tt vanda mtti slenskuna og varast endurtekningar. N 21. ld verum vi a lta fremstu krfum um frgang fornleifum og syndir forferanna m ekki endurtaka.

Mr er neitanlegahugsa til frgangsins msu v sem g s koma til jminjasafnsins egar g vann ar fr 1993 til 1996.g uppfyllti langt fr r reglur sem n er tlunin a setja, egar g afhenti fornleifar r rannsknum sem g stri, en g geri a eftir bestu getu og vitund. a geri lka Mjll Snsdttir, er hn afhenti jminjasafni slands merka forngripi sem fundist hfu vi fornleifarannsknir Stru-Borg sem fru fram fjlda ra undir hennar stjrn og vegum jminjafans slands.v miur hefur miki magn forngripa aan eyilagst jminjasafninu, eftir a eir voru afhentir anga. ar var um tma enginn forvrur og egar eir hfu loks strf var skainn skeur. a var menningarsgulegt strslys.

g afhenti kassa af jrngripum til forvrslu jminjasafni slands ri 1984, ar til gerum fundakssum sem g hafi fengi afhenta af forvrumjminjasafns slands, ar sem mr hafiveri lofu forvarsla gripunum. egar g hf ar strf ri 1993, kom ljs a jrngripirnir sem fundust Stng ri 1984 lgu allir undir skemmdum. Ekkert hafi veri gert san 1984. ri 1984 var einn forvara jminjasafnsins Kristn Sigurardttir, ntnefndur forstumaur Minjaverndar Rkisins.

Gripir sem finnastsningarhfir

Stundum er maur bara svo heppinn, a forngripir finnast svo a segja forvarir. a gerist t.d. Mihsum ri 1980. Silfri, sem fannst ar, var falli og forverir urftu aeins a bursta hreinindi af gripunum. Kristjn Eldjrn var mjg undrandi yfir essari trlegu varveislu og spuru finnendur aula t a. r Magnsson jminjavrur hefi rugglega falli prfinu ef hann hefi afhent silfursjinn jminjasafni dag, ef hann hefi gert a eins og hann geri . Samkvmt strngustu reglu jminjasafnsins n, hefi hann alls ekki mtt setja sjinn plastpoka ofan stresstsku sna eins og hann geri samkvmt v sem hann upplsti. En hva maur a halda egar maur finnur falli silfur. Hva maur yfirleitt a gera egar maur finnur falli silfur jru slandi? Hinga til hefur a tt vi hfi a stinga hfinu sandinn sta ess a spyrja spurninga.

Skringar v hva gjra skal ef maur finnur falli silfur jru vantar tilfinnanlega njar leibeiningar jminjasafns slands. Er ekki skp elilegt a hafa allan varann , ef a sem gerist ri 1980 Mihsum gerist aftur. g hef v bei flag mitt a beina eim breytingartillgum til jminjasafns, a upplst veri hva gera skuli finni maur falli silfur jru.

Eyubl fyrir afhenta gripi og sni

Hva varar eyubla yfir afhenta gripi og sni sem jminjaafni sendi einnig fagflgum fornleifafringa nvember sl., ykir mr a veratil sma. En g hafi samt bist vi einhverju ru en einfaldri Excellskr. v sambandi leyfi g mr vinsamlegast a benda , a jarvegssni sem jminjasafni lt taka af jarvegi Mihsum ri 1994 eru n tnd - ekki til - og ekki skr inn safni. Excell var reyndar til eim tma er snin voru tekinog er v engin afskun fyrir v a sni sem jminjasafni lt taka su horfin. Tndu jarvegssnin, sem voru fr Mihsum Eiaingh,hfualdrei veri rannsku. Grunur leikur v, a a hafi veri nota sem pottamold jminjasafni slands, en ekkert finnst heldur um a skr ea skjlum. Einn fremsti srfringur safnsins um silfur, jfringurinn Lilja rnadttir vill ekki enntj sigum mli.

Vitandi af slku hvarfi, getum vi fornleifafringar nokkufullvissa okkur um, a jminjasafni varveiti a sem afhent er til safnsins? Getur safni yfirleitt kasta v glsem a safnar, n ess a stafkrkur s til um a safninu? Samkvmt njustu yfirlsingum jminjavarar 150 ra afmli safnsins er a hgt, n nokkurra frekari skringa.

Safn verur aldrei betra en a flk sem vinnur ar.

Dmi um nlega og nokku athyglisveraforvrslu

sasta ri greindi g fr fundi silfurbaugs svonefndum Alingisreit Reykjavk. vefsu jminjasafns er einnig greint fr essum fundi . myndasgu jminjasafni er fyrst snd mynd af v er ungur fornleifafringur er a grafa fram gripinn felti.

Forleifauppgroftur-a-Althingisreit

Tekin hefur veri kvrun um a halda fram uppgreftri forvrsluverksti jminjasafns slands, og ess vegna hefur gripurinn veri tekinn upp me undirliggjandi mold, svo hgt vri a halda fram nkvmri rannskn honum. Svo snir jminjasafni tvr myndir af moldarkgglinumsem starfsmenn safnsins tku mesr hsog btir vi essari upplsingu:

"Myndir sem sna annars vegar moldarkkkinnog svo hins vegar egar bi er a hreinsa lausa mold ofan af honum, ur en armbaugurinn var losaur r honum.(Ljsm: Sandra Sif Einarsdttir)."
armbaugur-2armbaugur-3

Taki hins vegar eftir v hvernig gripurinn leit t ur en hann var tekinn upp sem "preparat". Var mikill jarvegur ofan honum ? Nei, ekki samkvmt eim ljsmyndum sem hafa birst fjlmilum.

Einnig m glgglega sj bum myndunum, a kggullinn hefur brotna eftir a hann var tekinn uppog frur jminjasafni, og er a greinilega vegna ess a preparati hefur ekki veri styrkt me gifsi, eins og tkast t.d. hr Danmrku og flestum rum stum heiminum - nema jminjasafni slands.

Rntgenmynd af kgglinum snir a gripurinn hefur greinileg brotna ar sem kggullinn hefur brotna.

Armbaugur Alingi
Efst essari frslu m sj armbauga af smu tegund ogs hringursem fannst Reykjavk. eir fundust Bretlandseyjum og eru fr v um 900 e.Kr.
Hr gleymdi forvrur jminjasafnsinsa steypa sni gifs. Lklegast brotnai hann ess vegna, en gripurinn er dag lmdur saman.Sji hr varveisluna silfri Reykjavk. Hn er greinilega allt ruvsi en fyrir Austan ar sem silfur finnst falli.

Illugi ritskoar sgu Sovtrkjanna

Serov

Illugi Jkulsson blaamaur hefur rarair veri tull vi a gera heimssguna hugavera og agengilega venjulegu flki. hann mikilof skili fyrir a, tt oft s sagan hjhonum hrasonu skyndibitaformi. Sagnfrileg nkvmni er kannski ekki llum tilvikum sterkasta hli Illuga. tt efni sem hann skrifar ums fyrir almenning og a s yfirborskennt, er engin sta til a hlira til sannleikanum ea slaka heimildarni og nkvmni. Srstaklega ekki egar saga Sovtsins sluga er sg. Sovtrkin teljast n til fornleifa, en srin, sem stjrnkerfi ar olli, gra seint.

Um essar mundir skrifar Illugi Pressunni r stuttra greina undir samnefninu Illugi tlndum. gr birti hann samansuu, sem maur hefur svo sem ansi oft lesi og s mefrum margra annarra, en greinin fjallai um myndaflsun Sovtinu og endurritun og ritskoun sgunnar. konografaSovtrkjanna er margan htt lka hugavert rannsknarefni oghelgimyndalrdmurrssnesku rtttrnaarkirkjunnar.

grein sinni verur Illugaillilega messunni og gerir sig sekan um lka athfi og Staln og kumpnar vihfu, egar eir strokuu menn t af myndum og mluu yfir atburi mlverkum, og fjarlgu r sgunni ea rgu svai. Hver kannast ekki vi a andbyltingalega athfi a setja glerbrot smjr alunnar. Menn voru meira a segja sakair um slkt slandi.

Illugi snir okkur mynd eftir strmlarann Vladimir Serov fr 1947 (sj efst), sem snir, a sgn Illuga, Lenn lsa yfir stofnun Sovtrkjanna. Fyrir aftan hann standa Staln, Felix Dzerzhinsky (sem Illugi kallar Drzinzinsky) og Yakov Sverdlov. Illugi greinir san fr v, a listamaurinn Serov hafisar mla aftur samamyndefni,eftir a Staln fll fr ri 1953, og sett nokkra veltitekna verkamenn sta samverkamanna Lenns. Illugi ritar: En 1953 d Staln og nokkrum rum seinna var skorin upp herr gegn arfleif hans og persnudrkuninni sem hafi fylgt honum. mlai Vladimir Serov mynd sna upp ntt og tk n t Staln, Drzinsinsky og Sverdlov og setti rj almenna verkamenn stainn.

serov62

Rauliar og verkamenn sta Stalns, gyings og plverja. Vladimir Serov 1962

Illugi gleymir hins vegar a segja okkur, a endurskoun Serovs, sem hann snir okkur sem dmi um plitskar hreinsanir list, er ekki mlu fyrr en 1962, og a ur en hann mlai hana mlai hann fram eftir fall Stalns (1955) sama mtf, ar sem sem Sverdlov og Dzerzhinsky standa bak vi Lenn. verkinu fr 1955 erStaln reyndarhorfinn. Illugi fer v me stalausa stafi.

Serov 1955

Mynd eftir Vladimir Serov 1955. arna standa Sverdlov og Dzerzhinsky enn.

Nikita Khrushchev var eins og gamalt flk veit vi vld fr 1955 til 1964. hans t byrjai Stalnsmm samanahverfa r helgimyndalist kommanna og smtt og smtthurfu lka gyingar eins og Yakov Sverdlov og "Plverjar" eins og Dzerzhinsky af hinum ssalrellstsku konunum. Gyingahatri tmum Khruchchevs var ekki minna en tmum keisarans, Lenns ea Stalns. "Fagrar" hugsnir eins og kommnismi Sovtrkjannabreytti engu eim efnum. dag er jafnvel tali a Yakov Sverdlov, sem upphaflega ht Jeshua-Solomon Moishevich Sverdlov, hafi veri barinn til bana af verkamnnum Oryol ri 1919 eingngu vegna ess a hann var gyingur. Til a koma veg fyrirfrekari andgyinglega mgsingu laug flokksforystanum afdrif hans og sagt a hann hafi di flensu ri 1918. En finnst Illuga ekki skrti a Sverdlov s mlverki fr 1947, sem a sna stofnun Sovtrkjanna? Sovtrkin voru, sast egar g vissi, stofnu ri 1922.

jakov_sverdlov_avi_image3

Sverdlov leggur rin. Hann var barinn til bana ri 1919 og fjarlgur afhelgimyndum Sovtrkjannari 1962

iron_felix

Felix Dzerzhinsky

Hinn bli drifni bullFelix Dzerzhinsky, sem einnig var fjarlgur af mlverkum Serovs, var af plskum aalsttum. Hann fll ekki opinberlega n fyrr en 1991 (enda ekki gyingur), egar risstr stytta af honum r jrni ri 1958, sem kllu var Jrn Felix, var rifinn niur ar sem hn st fyrir framan hfustvar KGB. Dzerzhinzky var einn stofnanda og yfirmaur Cheka, sem var illrmd deild kommnistaflokkunum sem barist gegn andbyltingarflum og skemmdarverkum.

Checka samsvarai Gestapo nasista. Sar var essi illrmda stofnum kllu GPU (Rkislgreglan) sem var deild NKVD, sem var forveri KGB. Felix Dzerzhinsky d r hjartafalli ri 1926 og Staln hf hann upp til skjanna. ri 1991 rst frelsishungrandialan hina risastru styttu af Felix fyrir framan KGB hfustvarnar Moskvu og ar meal flk sem taldi a Jrn Felix" hefi veri gyingur. Gyingum var alltaf kennt um allt Sovtrkjunum eins og menn muna kannski, og er svo oft enn Rsslandi Ptns. fyrra (2012) tilkynntu yfirvld Moskvu, a gert veri vi laskaa styttuna af Jrn Felix, en enn er ekki komin tilkynning um hvort og hvar a reisa minnisvarann um ennan forvera Ptns rssneska byltingarmorinu.

pomnik

Felix Dzerzhinsky fll loks ri1991 sem persnugerfingur illsku og trminga sem ttu sr mestmegnis sta eftir a hann var allur


Mittismj brur ea Venus fr Utrecht

Topless Dutch Woman

Sjttagetraun Fornleifs reyndist greinilega fornfleguflki slandi um megn.Sumir voru a brjta heilann hlfan annan slahring og langt fram sustu ntt. Arir voru enn a snemma morgunsri, eftir a essi raun hafi teki af eim allan svefn og slarr ara nttina r. g ver n a ltta spenningnum og lsa v yfir a getrauninni s formlega loki. Sumir gerustheitir en flestir stu gati. Bergur sleifsson komstnst sannleikanum allra tttakenda.

a sem spurt var um, og mynd var snd af, var aeins brot af grip. a er a segja neri hlutinn af ltilli styttu, sem snir hefarfr fnum plseruum kjl. Gripurinn, sem er 8,6 sm. h, er tplega 300 ra gamall, eafr fyrri hluta 18. aldar. Hann fannst Amsterdam, nnar tilteki Vlooienburg-hverfinu (einnig rita Vlooyenburg), sem upphaflega varmanngeraeyja. ar stendurn san 1983ntt peruhs Amsterdamborgar, almennt kalla Stopera. ur, 17. ld og alveg fram undir 1940, var arna hluti af hverfi gyinga. 17. og 18. ldu bjuggu Vlooienburgmargir portgalskir gyingar.

Gripurinn er r brenndum leir, svoklluum ppuleir, sem er blgrr en verur hvtur vi brennslu kveinn htt. Gripurinn var framleiddur Hollandi, hugsanlega borgum eins og Delft ea Utrecht, ar sem vi vitum a slk framleisla fr fram. Brotaf sams konar ea lkum styttum hafa fundist miklum mli jru Hollandi. Hollendingar kalla brenndann ppuleir, pijpaarde (sem er bori fram peipaarde).

mildum var heilmikil framleisla ppuleirsmyndum Hollandi, m.a. borginni Utrecht. Mynd af heilagri Barbru sem Kristjn Eldjrn fann kapellunni Kapelluhrauni, var einmitt ger borginni Utrecht eins og g ritai um grein rbk Fornleifaflagsins um ri og sar hr blogginu. Stytta, sem virist vera r sama mtinu og broti af Barbru sem fannst Kapelluhrauni, var einmitt fr Utrecht.styttum n sj sningu Utrecht fram febrar. Skriuklaustri hefur lklega stai altari r nokku strri ppuleirsstyttum fr Hollandi, m.a heilagri Barbru fr v um 1500.

ToplessDutch women

Undarlegt m virast, a allar styttur, eins og s sem spurt var um, finnast aeins brotnar. a er einvrungu neri hlutinn sem finnst. Sama hvort essar myndir finnast Hollandi, Danmrku ea annars staar, eru a aeins neri hlutinn, pilsi, sem finnst. g hef reynt a leita uppi efri hlutann essum hefarfrm, en hef enn ekkert fundi. Greinilegt er, a essi mittismja hefarfrhafi haft veikan punkt um mitti. Hr sjst myndir fr msum lka styttum:

Alkmaar Hekelstraat

Two birds from Alkmaar

Rotterdam

Bakhlutinn mittismjrri meyju fr Rotterdam

pijpaarde3-DSCN5439-30

Nokkrir hollenskir pilsfaldar. Efri hlutann vantar,en vitanlega minnir etta sumt digur og stutt reur eins og einhver stakk upp mean getrauninn st

L58_pijpaarde_beeldje_011_15_crop

essi brotnai einnig um mitti, enda vengmj, og svo nokkrar r Kaupmannahfn hr fyrir nean:

brotnar um miju

Brotakonur fr Kaupmannahfn. Stytturnar hafa margar veri mlaar/litaar. Mynd r Nationalmuseets Arbejdsmark 2012, sem jminjasafn Dana gefur t.

essi gripur sem getraunin gekk t er einkasafni Fornleifs. Mr var gefinn gripurinn af frgum hollenskum safnara, Edwin van Drecht , sem unga aldri tndi lausafundi upp r byggingagrunnum vs vegar Amsterdam. voru fornminjalg Hollandi ekki eins og au eru dag og hugasafnarar gtu fari og safna sr fornminjum egar hs voru bygg. Edwin fann miki af heilum diskum og gripum r fajansa, rauleir og postulni leit sinni og nafnai a san virulegum sfnum Hollandi, sem gefi hafa t virulegar tgfur til a heira Edwin van Drecht. Sningar fundum hans hafa veri va um heim, t.d. Japan.

Eftir sari heimsstyrjld voru mjg f heilleg hs eftir Vlooyenburghverfinu miborg Amsterdam. jverjar hfu sprengt hsin ar sem gyingar hfu bi. a var ekki fyrr en 8. og 9. ratug 20 aldara bjaryfirvld kvu a byggja aftur svinu, og var m.a. tekin s kvrun a reisa na peruhll Amsterdamborgar vi Waterlooplein.Fair minnbj vi Waterloopleinfyrsta r vi sinnar, ur en hann fluttist me foreldrum snum til Norur-Amsterdam. Sar 4. ratugnum fluttust au til den Haag. ess m geta a grennd vi Vlooyenburg Joodenbreestraat (Gyingabreigtu)bj Rembrandt Harmenszoon van Rijn 17. ld.

Vlooienburg,_1688

Vlooienburg er innan bla ferhyrningsins, hs Rembrandts innar ess raua og portgalska samkunduhsi, Snooga (Esnoga) er merktme stjrnu

waterlooplein_1934

Vlooienburg ri 1934

ess m lokin geta, a essi brotna hefarfr frVlooienburg og lka styttubrot leia hugann a einu af frgustu verkum Rembrandts sem gengur undir heitinu Gyinglega brurin (Het joodse bruidje). a verk er fr v um 1667, og v nokku eldra en styttan mn. Taki eftir v hvernig maurinn myndinni heldur um bri sna og hn leggur hnd skaut sr. Stytturnar mittismju r Hollandi eru einnig til ru afbrigi, ar sem maur stendur vi hli konunnar og hn leggur hnd skaut sr, eins og brurin mynd Rembrandts.

Rembrandt_-_The_Jewish_Bride_-_WGA19158
Gyinglega brurin, Rijksmuseum, Amsterdam
25_details_theredlist
StoreKongensgadeNM
Brhjn ea krustupar sem fundust hfulaus Trjborg kastala Suur-Jtlandi. Ljsm. NM Kaupmannahfn. Eftir Mynd r Nationalmuseets Arbejdsmark 2012, sem jminjasafn Dana gefur t.
Middelburg 2012
Par fr Middelburg

g leyfi mr a halda v fram, a essi mittismja snt r Amsterdam hafi veri barbdkka sns tma ea stytta af brur, kannski stytta sem sett var hlain bor brkaupsveislum lkt og kransakkumyndir af hjnum r plasti eru settar brhlaupskkur dag. En hugsanlega var etta bara stytta eins og Venus fr Ml, essi sem vantar handleggi. essar hollenskuvantar hins vegar tilfinnanlega bk og haus, og lsi g hr me eftir eim.

IMGP3685

Nean dmunni minni fr Amsterdam hefur s sem steypti essa mynd skili eftir sig fingra- og naglafr sn


6. getraun Fornleifs

Getraun1
N er kominn tmi til ess a reyna fornvit lesenda Fornleifs og eirra sem taka viljatt leiknum.
v spyr g:
1) Hvaa gripur er ferinnihr myndinni?
2) Hva er hann gamall?
3) Hvar fannst hann?
4) Til hvers var hann notaur?
5) r hvaa efni er hluturinn?

N hefur flsminni mitt og nef veri tskrt

MicroRNA-graphic

Hr skal g ekki gera mig klkan um a efnin sem g greini fr,og etta verur v styttra lagi dag; v s fornlffri sem g segi fr er vel handan ess tma sem g skil. Flsminni mitt segir mr hins vegar, a essi fri hafi veri til umru einhverjum bloggum og meal slenskra frimanna/vsindamanna. En ar sem etta ereins konarfornlffri, lt g a flakka.

grein Nature, sem birtist fyrra, vargreint fr vinnu dr. Kevins Peterson viDartmouth College New Hampshire, sem sustu rum hefur veri a endurrita runarferli spendra t fr rannsknum snum mkr-RNAi. Mkr-RNA eru litlir btar af erfaefni, sem skipta miklu mli vi skipulagningu genum og hvernig gen raast saman.ar fyrir utan hefur Mkr-RNA ann hugavera eiginleika, a a breyttist lti ef nokku milljnir ra, alvegfugt vianna erfaefni. Ger ess er mjg breytt lengri tma,lktruerfaefni og hefur erfst breytt meal margra tegunda dra. etta hefur Peterson ntt sr og hefur n eftir margra ra rannsknir rktaalltanna runartr fyrir spendr, en hinga til hefur veri viurkennt (sj hr a ofan). etta myndar auvita grur sullupolli "viurkenndra" fringa.

Samkvmt rannsknum Petersons erum vi n miklu frekar skyld flum en t.d. nagdrum. etta hefur mig lengi gruna.

N vera menn a gera upp vi sig, hvort eir tri eur ei. En athyglisver eru vikvi og neikvni sumra vsindamanna vi niurstum Petersons, sj hr.

n ess a taka neina afstu me ea mti, ykir mr etta mjg hugavert, og hefi lmskan grun um a Peterson hafi miki til mls sns a leggja.

tarefni:

Videnskab.dk: Mikro-RNA: Skal evolutionen tnkes helt om?

Elie Dolgin (2011) Phylogeny: Rewriting evolution; Tiny molecules called microRNAs are tearing apart traditional ideas about the animal family tree. WWW.Nature.com/news. Sj hr


Egilio saga

Egilio saga

g hef ursagt lesendum mnum fr gri vinkonu minni Vilnius. a er hinn mikli eldhugi Svetlana Steponavicien, sem er mrgum slendingum kunn. Svetlana er nbin a gefa t nja tgfu af Eglu Lithen, Egilio sgu. etta er frbrt tak og Svetlana mikil hrs skili. Gaman vri n ef einhver geri bkmenntum Litha eins htt undir hfi slandi einsog hn gerir okkar fornsgum.

Svetlana sendi mr ntkomna tgfu sna afEgils sgu um daginn, eftir a g hafi samband vi hana me sorgleg tindi. g sendi henni tilkynningu af mbl.isum frfall hins mta manns Arnrs Hannibalssonar, sem Svetlana hafi ekkt mannsaldur og meal annar unni me Sovtrkjunum forum. Arnr var einnig konsll Lithens slandi. Hann hafi miki hjlpa Svetlnu vi essa nju tgfu hennar og hfu au sast veri sambandi orlksmessu.

etta er ekki ritdmur.Egils saga er eins og Egils saga er, en essari bk heitir Egill bara Egilis, Skalla-Grmur heitir Grimas Plikagalvisog Kveldlfur Kveldulvas og var vitanlegaBjalvio sunus. g les v miur ekki lithsku enbkin mun f heiurssess hyllum mnum - og jafnvelgti g lrt lithsku me v a bera Egils sgu slensku saman vi inguna lithsku.g ver v a gefa Egils sgu lithsku 6 grafskeiar.

6 grafskeiar

Bkartitill: Steponavicien, Svetlana 20112. Egilio Saga;Is senosios islandu kalbos verte Svetlanda Steponavicien [Vilniousuniversiteto Skandinavistikos centras] Aidai, Vilnius.

(Bkin er meal annar gefin t me styrk fr Bkmenntasji).


Voru landnmsmenn hasshausar?

Sosteli

tt mikilvg jarvegssni hverfi jminjasafni slands, eins og greint var fr sustu frslu, er gmlum jarvegssnum greinilega ekki farga jminjasafninu Kaupmannahfn. ar hafa t.d.varveist sni fr sameiginlegum rannsknum norskra og danskra fornleifafringa Noregi 5. og 6. ratug sustu aldar.

Snin, sem tekin voru Sosteli Austur-gum Noregi (sj mynd efst), hafa n loks veri rannsku og sna m.a. a S-Noregi hafa menn haft frekar strfelda rktun hampplntum, cannabis sativa. jarvegssnunum hafa menn n bi fundi miki magn af frjkornum hampplntunnar. Rktunin Sosteli mun hafa veri einna mest kvenu tmabili 7. - 8. ld.

Hamprktun

Var annig umhorfs Sosteli Jrnld?

Hampplntuna er, eins og menn vita, hgt a nta msa vegu. Norskir fornleifafringar hafa ekki myndunarafl til annars en a lykta a kannabisplantan hafi veri rktu Noregi en til framleislu rum til vefnaar lkt og lnplantan (hr). En ekkert tilokar a a a seyi af plntunum sem innihaldi hefur eitthva aftetrahydrocannabinli, sem gefur vmustandi, hafi veri ntt. Spurningin er bara hva miki plnturnar Noregi inniheldur af efninu. ess m geta grf drottningarinnar Osebergskipinu fr fannst kannabisefni, og fr hampplantna. Einnig hafa til dmis fundist kannabisefni og fr hampplntunnar meni sem fannst grf "vkings" eins Pllandi (sj hr).

Sosteli
Fundarstaurinn Sosteli Austr-gum Noregi
polish-warrior-grave-amulet-container_45863_600x450
essari amlettu (kingu?: plsk: kaptorga) fannst kannabisefni og kannabisfr, sem "vkingur" nokkur Pllandi fkk hugsanlegame sna hinstu fr.

slandi hfum tungu okkar or sem greinilega sna hva hampurinn var notaur. Hempa, a er hempur presta og munka og yfirhafnir kvenna, hafa lklega veri r fnlega ofnum hampi. Ef menn ekkja ekta pstoka, voru eir lengi vel ofnir r hampi (canvas). Um uppruna orsins tel g best a lra af dnsku orabkinni.

v meira sem g hugsa t efni, v meira tri g v a landnmsmenn hljta hafa veri stangarstfir af hassi vi komuna til slands. Af hverju taka menn annars upp v a sigla t vissuna til einhverrar fjarlgrar eyju t Ballarhafi. turvaxnar hempukladdar pusher-drottningar eins og drottningin Oseberg, sem talin er hafa veri afinnflytjendattum r Austurlndum,skaffai vntanlegaefni. essi srhfa norska bgrein hefur sanlagst af, vntanlegravegna llegra skilyra til rktunar slandi. Ea allt artilmenn uppgtvuu a hgt var a stunda strfellda rkt kannabis fjru h blokk. En kannski vri samt sta til a athuga hvort hampplantan hafi skili eftir sig frjkorn slandi fyrr ldum.

Cannabis and humulus
Erfitt er a greina nokkurn mun frjkornum hamps og humals
cannibis_sativa_2_icon
Kannabis-frjkorn, mynd tekin me rafeindarsmsj

Einu langar mig a bta vi, a geti veri til umru ntkominni grein um fund frjkornanna sem t er komin norska tmaritinu Viking, sem g er ekki binn a sj og hef enn ekki n .

egar g athugai hvernig frjkorn hampplntunar lta t, s g a au var nr alveg eins og frjkorn humals (humulus) og etta hefur veri bent ur (sj hr).g er v ekki alveg viss um hvort g tri v lengur, a a s frekar kannabis en humall sem rktaur hefur veri fyrir 1300 rum Sosteli Noregi. Ekki fundust kannabis-fr Sosteli. a verur a teljast me lkindum,ar sem fornleifafringarnir norskulykta a frjkornin su svo mrg essum sta vegnaess a plntunum hafi veri varpa mri til a leysa plnturnar upp, svohgt vri a brjta niur trefjarnar hampinumtil framleislu rs.

Frin finnast sem sagtekki,en frjkornin er mrg. Catharine Jessen jarfringur jminjasafni Dana, sem greindi frjin fr Sosteli,sagi mr, a magn frjkornanna, sem var venjumiki, bendir til ess a a hafifrekarveri kannabis en humall sem menn rktuu Sosteli. Hi mikla magn frjkorna er aeins hgt a skra me v a plntunum hafi veri kasta mrina til a verka hana. Humall er ekki verkaur sama htt oghampur og engar trefjar unnar r honum. Jessen mun leita frja cannabisplantnannavi framhaldandi rannsknir snar jarvegssnunum.

N er best a hampa essu efni ekki meira en nausyn krefur. Kveiki ppunni og komi me hugmyndir.

tarefni:

Michael P. Fleming1and Robert C. Clarke2 Physical evidence for the antiquity of Cannabis sativa L. http://www.druglibrary.org/olsen/hemp/iha/jiha5208.html

http://videnskab.dk/kultur-samfund/vikinger-dyrkede-hamp-i-norge

http://sciencenordic.com/norwegian-vikings-grew-hemp


Moldin milda fr Mihsum er horfin

Mid 2

Rtt fyrri ramtingreindi g freinstkum varveisluskilyrum Mihsasilfursins. Margir hfu undrast au undan mr og ri 1994 var fornleifafringur einn srstaklega og leynilega beinn um a taka sni af jarveginum Mihsum til rannskna. Menn grunai nttrulega, a hin einstaka varveisla silfursins gti tengst moldinni sem silfri fannst .

Eins og g greindi fr desember, voru au sni aldrei rannsku og nlega ba g um a f upplst, hvar au vru niur komin. Eins og g hef ur greint fr,hafa gripir oft anna hvort horfi og tnst jminjasafni slands. Moldin fr Mihsum er n einnig gltu og hefur reyndar aldrei veri skr inn bkur jminjasafns slands a v er jminjavrur upplsir (sj hr; g trekai fyrirspurn mna um moldarsninann 13.12. 2012vi Lilju rnadttur safnvr erindi til hennar ann 3. janar 2013um moldina, en Margrt Hallgrmsdttir jminjavrursvarai fyrir Lilju, sem n er vst htt a geta svara).

Hvar er moldin?

g tla ekki a fara a skapa neitt moldviri vegna ess uppblsturs sem tt hefur sr sta sjlfu jminjasafninu. Hugsi ykkur ef geimfarar NASA kmu me nokkur kl af ryki fr tunglinu, og a a tndist. Moldin fr Mihsum er kannski ekki eins einstk og mnaryk, en henni varveitist silfur eins og a hefi veri pssa gr. Er mr barst svar jminjavarar um a Mihsamoldin vri ekki lengur tiltk jminjasafninu, datt mr eitt andartak hug, a Lilja rnadttir hefi kannski nota essa forlta mold fyrir pottaplntu skrifstofu sinni.

sama brfi og jminjavrur svarar fyrir starfsmann sinn Lilju radttur,sem kemur ekki lengur upp orum, vill jminjavrur, Margrt Hallgrmsdttirselja mr ljsmyndir af gripum sem eitt sinn voru tndir jminjasafni slands.Fyrirspurn mn um myndirnar af tndum gripum er reyndaralls endisskyldmoldarsnum fr Mihsum,en g ritai tilfallandi til jminjavarar um a sama dag og g sendi fyrrgreinterindi til Lilju rnadttur ummoldina fr Mihsum.

g greindi einnig nlegafrsumu v sem horfi hefur ogtnst jminjasafninu (sjhr og hr). Vandamli er bara, a g var alveg srstaklega tekinn fyrir ogspurur t hvarf nokkurra innsiglishringa jminjasafninu ri 1989. g vissi ekkert um essa gripi og af hverju eir hfu tnst. Sast kom ljs a hringar essi hfu frst til skp og a menn hfu ekki leita ngu vel skpnum ur en eir hfu samband vi mig ar sem g var doktorsnmi Englandi. Ekki var ha mig vegna hfileika minna til a finna hluti og sj, heldur vegna ess a veri var a jfkenna mig.

N eru svo upplsingar um endurfundtndu hringana glatair og ofanlag er moldin fr Mihsum horfin. g a borga fullt ver fyrir ljsmyndir af gripum sem menn hafa greinilega glata upplsingum um jminjasafni slands? g tlai a birta r myndirhr blogginu til a gera almenningi, sem borgar fyrir fornleifarannsknir, innsn starfshtti jminjasafns slands hr ur fyrr.

tli su yfirleitttil myndir af moldinni fr Mihsum? Maur orir vart a spyrja, v ljs gti komi a r vru lka tndar.

Hvarf gagna sem safna er vi fornleifarannsknir varar vitanlega vi jminjalg og v verur a taka. Ef rannsknarefni ef vsvitandi kasta gl er um sakhft atferli a ra.

Axlar nverandi jminjavrurvirkilega byrg gerumforvera sinna starfi?

Nverandi jminjavur axlar brfi snu til mn (sj hr) byrg gerum og orum forverasinna starfi, semog undirmanna sinna. Vi a snist mr, a hugsanlega s nverandi jminjavrur lka farinn a tna sr. Vona g a svo s ekki, v hn ber enga byrg skussahtti fyrri tma jminjasafninu.

n marktkra niurstana rannsknum silfursjnum fr Mihsum, og ljsi ess a mikilvg sni eru horfin, er ljst a enginn ftur er fyrir v sem g var rekinn fr jminjasafninu fyrir hafa skoun og tj mig um opinberlega. g vona a forsvarsmenn jminjasafns slands og eir sem bera byrg v varandi atvinnubanni sem atvinnuskussinn r Magnsson setti mig ri 1996, geri sr grein fyrir v a i hafi frami glp gangvart einstaklingi.

Myndin efst snir Kristjn Eldjrn, r Magnsson (bograndi) og heimaflk Mihsum moldinni gu. Myndin er r frtt Sjnvarps fr 1980, af VHS splu sem g keypti af RV snum tma, sem g afhenti Menntamlaruneytimean rannsknir fru fram silfursjnum Mihsum 1994-95. Menntamlaruneyti getur nnaekki fundi spluna. Vona g a runeyti gangi a skjtt a frttin veri send mr ntmahorfi DVD, fyrst ggn tnast lka runeytinu eins og jminjasafninu. Hver veit kannski er frttin n lka tnd RV?


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband