Krati og gy­ingahatari

dagrenning_jonasar_gu_mundssonar_nasistakrata.jpg

Einn argasti gy­ingahatari ═slands eftir SÝ­ari Heimsstyrj÷ld var kratinn, Al■ingisma­urinn og embŠttisma­urinn Jˇnas Gu­mundsson.

Jˇnas gaf ˙t rit sem voru morandi Ý gy­ingahatri Ý bland vi­ přramÝdafrŠ­i Adams Rutherfords og annan okk˙ltisma.

┴ heimasÝ­u Al■ingis er ekki minnst einu or­i ß ■essar einkennilegu kenndir Jˇnasar. Ůa­ er einnig tilfelli­ me­ al■ingismanninn DavÝ­ Ëlafsson Ý SjßlfstŠ­isflokknum, sem var nasisti ß yngri ßrum og stunda­i nßm Ý Ůřskalandi nasismans.

Skrif Jˇnasar Gu­mundssonar og ˙tgßfa hafa vonandi ekki ß sÝnum talist til gˇ­rar latÝnu ß ═slandi? Margir keyptu ■ˇ tÝmarit Jˇnasar, Dagrenning, sem ˙t kom Ý 12 ßr, og bˇkas÷fn h÷f­u fj÷lda eintaka af ritum hans til lßns.

Fur­ulegt mß vir­ast Ý dag a­ samflokksfÚlagar hans hafi ekki reynt a­ bola honum ˙t ˙r flokknum me­ meiri h÷rku en raunin var. Har­asta gagnrřnin kom frß Vilhjßlmi S. Vilhjßlmssyni bla­amanni ß Al■ř­ubla­inu (sem skrifa­iástundum undir nafninu Hannes ß Horninu), en bestuágagnrřnina fÚkk Jˇnas Gu­mundsson t.d. frß ■ingmanni SjßlfstŠ­isflokksins, Gar­ari Ůorsteinssyni. Er bˇk Jˇnasar, Saga og dulspeki kom ˙t ßri­ 1942, skrifa­ Gar­ar Ý Eimrei­inni:

╔g get Ýmynda­ mÚr, a­ ■Šr skřringar, sem hÚr koma fram Ý fors÷gu hins germanska og engilsaxneska kynstofns, vŠru ekki ÷llum jafn ge­felldar, og yfirleitt finnst mÚr ■a­ ˇge­felld kenning a­ Štla einn kynflokk ˙tvalinn af Š­ri mßttarv÷ldum - gu­s ˙tvalda ■jˇ­ - en annan leika ■a­ hlutverk eitt a­ vera tyftari hinna ˙tv÷ldu. Mer finnstá a­ Ý slÝku gŠti nokku­ mikils skyldleika vi­ ■Šr kenninga sem mest hafa veri­ dřrka­ar af ■jˇ­ernissinnum Ůřskalands, en fordŠmdar af flestum ÷­rum.

jonas_gu_mundsson_nasisti.jpg

áJˇnas Gu­mundsson, kratinn sem gaf ˙t andgy­ingleg rit eftir Heimstyrj÷ldina sÝ­ari.

Ekki mß gleyma falsritinu SamsŠrisߊtlunin mikla - Si­areglur Zions÷ldunga, sem Jˇnas gaf ˙t ßri­ 1951. Ůetta er falsrit sem nasistar l÷g­u mikla stund ß en sumir h÷fnu­u ■vÝ ■ˇ sem f÷lsun, t.d. Oswald Mosley breski fasistalei­toginn. En hva­ kom til a­ krati og Al■ingisma­ur var a­ gefa ■etta rit ˙t eftir strÝ­ ß ═slandi?

Formßlinn ß ■vÝ riti, sem er eftir Jˇnas, er Švintřraleg steypa, svo miki­ bull reyndar a­ ma­ur efast um ge­heilsu mannsins og spyr sjßlfan sig hvernig ß ■vÝ stˇ­ a­ Al■ř­uflokksmenn fˇlu honum svo m÷rg tr˙na­arst÷rf.

En ßáendanum fengu Kratar nˇg af ■essumákynlega kvisti. Jˇnas skrifa­i sjßlfur um ■a­ Ý Dagrenningu.

"Loks kom ■ar a­ einn ■eirra, sem břst vi­ a­ "erfa rÝki­" Ý Al■ř­uflokknum,kom til mÝn og sag­i mÚr blßtt ßfram a­ ef Úg hŠtti a­ tr˙a ■essum "firrum" me­ BiblÝuna og PřramÝdann, yr­i ekki hjß ■vÝ komist a­ Úg yr­i a­ hŠtt ÷llu starfi Ý flokknum. Ůa­ mundi meira a­ segja erfitt a­ birta greinar eftir mig Ý Al■ř­ubla­inu, ■vÝ ■a­ fengi ß sig "ˇor­" af mÚr og ■essum heimskulegum sko­unum,..."

Jˇnas Gu­mundsson taldi sig greinilega fˇrnarlamb sko­ana sinni og sag­ist hafa sagt skili­ vi­ Al■ř­uflokkinn ßri­ 1942 vegna ■ess a­ Kratar hef­u ekki hafna­ samvinnu vi­ komm˙nista. Ëregla me­ ßfengi var vÝst einnig til ■ess a­ hann hŠtti virkni Ý stjˇrnmßlum, en um 1945 var hann hins vegar eins og ■ruma ˙r hei­skřru lofti or­inn einn fremsti bindindisfr÷mu­ur landsins.

Honum var heldur ekki bola­ meira ˙t ˙r Al■ř­uflokknum en ■a­ a­ ßri­ 1946á var hann skipa­ur skrifstofustjˇri Ý fÚlagsmßlarß­uneytinu ogálengdi ■vÝ embŠtti til byrjunar ßrs 1953. Me­an hann er skrifstofustjˇri Ý FÚlagsmßlarß­uneytinu gefur hannáeinmitt ˙t riti­ SamsŠrisߊtlunin mikla - Si­areglur Zions÷ldunga.

Hva­ gerist Ý kollinum ß sumum vinstrim÷nnum og hva­ gerist stundum Ý kollinum ß sumum ═slendingum? Bara a­ ma­ur vissi ■a­. Ofstopi og fordˇmar sumra ■eirra Ý gar­ ═sraelsrÝkis og gy­inga Ý dag tel Úg persˇnulega vera framhald af sams konar villurßfi og ÷fgum og Jˇnas Gu­mundsson var haldinn. ═slenskur ■jˇ­ernisrembingur blanda­ur vi­ sˇsÝalisma er hŠttulegur kokkteill.

═ raun taldi hann eins og margur Ýslenskur stjˇrnmßlama­urinn a­ ═slendingar vŠru Gu­s ˙tvalda ■jˇ­: ═ Dagrenning 32 (1951) skrifa­i hann t.d.:

Hlutverki­ sem ═slandi og Ýslenzku ■jˇ­inni er alveg sÚrstaklega Štla­, er ■a­, a­ ■jˇ­in ßtti sig ß ■vÝ fyrst allra ■jˇ­a, a­ h˙n sÚ "hluti af hinum mikla ═sraelslř­ Gu­s", og kannist vi­ ■a­ opinberlega a­ svo sÚ.

Minnir ■etta ekki ˇneitanlega ß hjali­ um hlutverk ═slands og ═slendinga ß me­al ■jˇ­anna - sem enn heyrist?

á

Hlaut hei­ur og tr˙na­ ■rßtt fyrir brenglunina

Hva­a st÷rf fˇl samfÚlagi­ svo manni eins og Jˇnasi Gu­mundssyni. Ůa­ var ekki svo lÝti­. Me­an stˇrmennta­ir gy­ingar fengu ekki st÷rf ß ═slandi e­a var bola­ ˙r ■eim var ■essi fur­ufugl hafinn til skřjanna. ═ minningarrŠ­u Hannibals Valdimarssonar ßri­ 1973 segir m.a. svo um Jˇnas Gu­mundsson (1898-1973) (sjß frekar hÚr):

...Hausti­ 1921 var­ hann kennari vi­ barnaskˇlann ß Nor­fir­i og gegndi ■vÝ starfi fram ß ßri­ 1933. Jafnframt var hann kennari vi­ unglingaskˇlann ß Nor­fir­i 1923ľ1933. Hann var sÝ­an framkvŠmdastjˇri Fˇ­urmj÷lsverksmi­ju Nor­fjar­ar 1932ľ1937 og TogarafÚlags Neskaupsta­ar 1935ľ1938. ┴ ßrinu 1937 fluttist hann til ReykjavÝkur og var framkvŠmdastjˇri Al■fl. 1938ľ1939. Eftirlitsma­ur sveitarstjˇrnarmßlefna var hann 1939ľ1953 og skrifstofustjˇri Ý fÚlmrn. 1946ľ1953. Hann var framkvŠmdastjˇri Sambands Ýsl. sveitarfÚlaga 1945ľ1967 og forstjˇri Bjargrß­asjˇ­s ═slands 1952ľ1967.

Auk a­alstarfa ■eirra, sem hÚr hafa veri­ rakin, voru Jˇnasi Gu­mundssyni falin fj÷ldam÷rg tr˙na­arst÷rf ß řmsum svi­um, og ver­ur nokkurra ■eirra geti­ hÚr. Hann var oddviti hreppsnefndar Neshrepps Ý Nor­fir­i 1925ľ1928 og sat Ý bŠjarstjˇrn Neskaupsta­ar 1929ľ1937. Landsk. al■m. var hann ß ßrunum 1934–1937, sat ß 4 ■ingum alls. Hann ßtti sŠti Ý Landsbankanefnd frß 1934–1938 og Ý bankarß­i Landsbankans 1938–1946. ┴ ßrunum 1934–1935 ßtti hann sŠti Ý m■n. um al■ř­utryggingar og framfŠrslumßl, og sÝ­an var hann Ý m÷rgum stjˇrnskipu­um nefndum til a­ rannsaka og undirb˙a l÷ggj÷f um margvÝsleg efni ß svi­i fÚlagsmßla. Hann var Ý stjˇrn S÷lusambands Ýsl. fiskframlei­enda 1939–1943. Forma­ur Sambands Ýsl. sveitarfÚlaga var hann 1945–1967, Ý stjˇrn Bjargrß­asj. ═slands 1946–1967 og Ý stjˇrn Lßnasjˇ­s sveitarfÚlaga 1966-1970. Fulltr˙i rÝkisstj. ═slands ß ■ingum Al■jˇ­avinnumßlastofnunarinnar var hann 1947–1952. Hann var stofnandi ßfengisvarnarfÚlagsins Blßa bandsins 1955 og forma­ur ■ess fram ß ßri­ 1973. Jafnframt var hann forma­ur stjˇrnar Vistheimilisins Ý VÝ­inesi 1963–1973.

á

Ůakkir: Magn˙s A. Sigur­sson sagnfrŠ­ingur og Minjav÷r­ur Vesturlands (vi­ Minjastofnun ═slands) rita­i merkilega BAáritger­ vi­ Hßskˇla ═slands ßri­ 1993. Margar upplřsingar hÚr eru komnar ˙r ■eirri ritger­, sem Úg hef­i gefi­ mj÷g gˇ­a einkunn hef­i Úg haft Magn˙s sem st˙dent.


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: FORNLEIFUR

Fur­ulegt er a­ sjß hvernig hi­ hßa Al■ingi lřgur og fegrar s÷guá starfsmanna sÝnna, me­an a­ rÝkisstjˇrn ═slandsátÝmir ekki a­ bjˇ­a fyrsta gy­ingnum sem fŠddist ß ═slandi til landsins ß 80 ßra afmŠli hans.

FORNLEIFUR, 8.9.2016 kl. 16:20

2 identicon

SŠll Fornleifur.

Bestu ■÷kk fyrir einstaklega frˇ­lega pistla
fyrr og sÝ­ar.

Telur ■˙ ═sraelsmenn Gu­s ˙tv÷ldu ■jˇ­?

E­a er ■etta eitthva­ sem gŠti talist ˙relt vi­horf
sbr. endurkomu Krists, tr˙ ß dj÷fulinn, helvÝtiá
og anna­ Ý ■eim d˙r?

H˙sari. (IP-tala skrß­) 9.9.2016 kl. 10:23

3 Smßmynd: FORNLEIFUR

H˙sari, Úg hef margoft ˙tskřrt hvernig Gu­s ˙tvalda ■jˇ­ sÚ fyrst og fremst kristinn misskilningur og oft˙lkun sem nasistar hafa una­ sÚr vi­ a­ klŠmast ß sÚr og fjandanum til ßnŠgju. Kristnir menn hafa ekki alltaf veri­ sleipir Ý hebresku e­a arameÝsku. Am Nivhar er ■etta kalla­ ß hebresku og menn geta sjßlfir flett ■vÝ upp hva­ ■a­ ■ř­ir. Sjß einnig hÚr: http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Judaism/chosen_people.html

═sraelsmenn e­a Gy­ingar eru vart Gu­s ˙tvalda ■jˇ­, ef ma­ur lÝtur ß helf÷rina og andbyr ■ann sem ■jˇ­in ver­ur fyrir frß gj÷rv÷llum heimi m˙slÝma, sem og m÷rgum ß Vesturl÷ndum, 70 eftir helf÷rina.

Ůetta er ˙relt vi­horf, og Úg vona a­ mˇ­gi margan ˙tvalinn, ■egar Úg spyr eins og kjßni: HvenŠr kom einhver Kristur til a­ byrja me­ og af hverju ■arf hann tvŠr atrennur til a­ lj˙ka Štlunarverki sÝnu me­an a­ dj÷fullinn og helvÝti eru alltaf ß sama sta­ og sÚrstaklega Ý m÷nnunum?á Ef Jes˙s var ˙tvalinn hef­i hann hŠglega getaáloki­ Štlunarverkinu Ý einni atrennu.

FORNLEIFUR, 9.9.2016 kl. 14:43

4 identicon

SŠll Fornleifur.

KŠrar ■akkir fyrir svari­!

╔g tek heilshugar undir or­
■Ýn um 'kristinn misskilning og oft˙lkun'
■ˇ forsendur okkar sÚu greinilega ekki ■Šr s÷mu.

╔g held einmitt a­ ■essi 'kristni misskilningur
og oft˙lkun' sem ■˙ or­ar svo prř­isvel
hafi or­i­ til stˇrska­a ■vÝ ■a­ er fullkomlega
andstŠtt allri kristinni hugsun a­ ein ■jˇ­
standi annarri framar.
Hugsa­u ■Úr a­ ■essari kenningu skuli hafa veri­ haldi­
fram Ý ßr■˙sund svo heimskuleg og vitlaus sem h˙n er!

١ svo a­ Úg kannist vi­ ■a­ vi­horf sem fram kemur
Ý sÝ­ustu efnisgrein ■ß hef­i ■a­ ekki veri­ Ý samrŠmi vi­
rit˙ali­ a­ flřta ■essu!

H˙sari. (IP-tala skrß­) 9.9.2016 kl. 15:27

5 identicon

SŠll Fornleifur.

Bi­ ■ig margfaldlega afs÷kunar ß framhleypni minni
a­ skrifa fßein or­ af fßvÝsi minni ß blogg ■itt.

╔g sß reyndar a­ ■rß­urinn var snarlega aftengdur af ■Úr
e­a bloggmeisturum Morgunbla­sins strax korteri eftir a­
Úg haf­i rita­ ■au or­ og ■vÝ hreinasta ˇhŠfa a­ Úg skyldi
skrifa Ý anna­ sinni.

Vissi frˇmt frß sagt ekki a­ blogg snÚrist um ■a­ a­ helst
enginn lŠsi ■a­ sem skrifa­ vŠri en n˙ veit Úg ■a­.

NŠst ■egar mÚr ver­ur ■a­ ß a­ Štla a­ skrifa eitthvert
rugli­ til ■Ýn ■ß Štla Úg a­ hafa vit ß ■vÝ
a­ skrifa ■a­ Ý sandinn!

H˙sari. (IP-tala skrß­) 10.9.2016 kl. 10:23

6 Smßmynd: FORNLEIFUR

╔g veit ekki hvert ■˙ ert a­ fara me­ ■essari aftengingu sem ■˙ skrifar um fyrr Ý dag. HÚr hefur enginn veri­ aftengdur e­a vana­ur. Hva­ ger­ist? T÷lvan ■Ýn er kannski a­ ni­urlotum komin a­ ni­urlotum komin, komin, komin...?

Sem sagt, Úg kannast einfaldlega ekkert vi­ ■a­ sem kemur fram Ý vangaveltum ■Ýnum. ŮÚr er alveg ˇhŠtt a­ spyrja, en Úg hef ekki alltaf tÝma til a­ svara og svara ■vÝ a­eins sem Úg ■ykist vita eitthva­ um, ■vÝ bloggi­ er ekki atvinna mÝn. Ef svo vŠri vŠri Úg feitari en Egill Helgason og rÝkari en Landsbankinn.

FORNLEIFUR, 10.9.2016 kl. 15:29

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband