Mannfrćđin er furđuleg grein, enda er mađurinn furđuskepna

hond_bjorns.jpg

Í dag, 15. nóvember 2014,opnađi í Kaupmannahöfn, nánar tiltekiđ á Nordatlantens Brygge, hin frábćra ljósmynda- og konceptlistsýning Museé Islandique, sem einnig var haldin fyrir fáeinum árum í Reykjavík, líkt og hinn framandi titill gćti ef til vill gefiđ til kynna.

Sýndar eru ljósmyndir, sem Ólöf Nordal listakona lét taka, af safni afsteypna sem gerđar voru af Íslendingum áriđ 1856. Ólöf uppgötvađi ađ ţćr vćru til á El Museo Canario í Las Palmas á Gran Kanaríeyju, ţangađ sem ţćr höfđu í eina tíđ veriđ keyptar af Musée de l´Homme í París. 

800px-bjorn_gunnlaugsson_by_sigur_ur_malari_1249575.jpg

Dannebrogmađurinn og stćrđfrćđingurinn međ barnshjartađ, Björn Gunnlaugsson, eins og Sigurđur Guđmundsson málari sá hann áriđ 1959, og eins hann leit út er afsteypa var gerđ af fasi hans áriđ 1856. Stór og ţunglamaleg hönd Björns sést efst.

x400x400_olofnordal_bjorngunlassen_282_29_jpg_pagespeed_ic_rfkpazlga2_1249537.jpg

Björn Gunnlaugsson (1788-1876) í sólbađi í Las Palmas. Ljósmynd Gunnar Karlsson.

Afsteypurnar, sem voru gerđar áriđ 1856, voru teknar af mönnum í leiđangri Jérômes prins Napoleons, sem sótti landiđ heim. Jérôme var bróđursonur Naflajóns keisara. Afsteypa af ađ minnsta kosti einum Íslendingi hafđi einnig veriđ gerđ fyrir 1856, eđa áriđ 1839, af leiđangri Gaimards til Íslands áriđ 1839. Hún er varđveitt á Mannfrćđisafninu í París.

olofnordal_bjarnijonsson.jpg

Bjarni Jónsson (Johnsen) rektor Lćrđa skólans (1809-1868). Ekki er laust viđ ađ ţađ sé einhver Framsóknarsvipur á Bjarna, ţví fyrir utan rauđa háriđ er Bjarni ekki ósvipađur Guđna Ágústssyni stjórnmálamanni međ hausverk í bland viđ Halldór Jónatansson fyrrverandi forstjóra Landsvirkjunar. Eđa kannski eru Íslendingar bara einsleitur massi?

Á sýningunni eru einnig ljósmyndir af uppstillingum Ólafar af ýmsu rannsóknarefni sem Jens heitinn Ó.P. Pálsson (1926-2002) líkamsmannfrćđingur lét eftir sig er hann lést i Ţýskalandi áriđ 2002, og sem nú er varđveitt er í Háskóla Íslands. Ég missti af sýningunni í Reykjavík, og sá hana í fyrsta sinn í gćr, ţar sem mér hafđi veriđ bođiđ til opinberrar opnunar sýningarinnar fyrir sérstaklega mikilvćga gesti.

Ţetta er frábćr sýning, sem ég mćli međ ađ allir sjái, ef ţeir eru staddir í Kaupmannahöfn eđa nágrenni, eđa ćtla ađ skella sér í jólainnkaupin til Kaupmannahafnar.

Ljósmyndirnar eru líklegast áhrifameiri og dramatískari en ef frummyndirnar hefđu veriđ til sýnis í sýningaskápum. "Touch" listamannsins í ljósmyndunum fćrir áhorfandann nćr viđfangsefninu en glerkassi safnamannsins og hinn upphaflegi gripur inni í honum.

Á sýningunni í Kaupmannahöfn, eru umfram sýninguna í Reykjavík, 3 ljósmyndir af 5 Grćnlendingum sem ađstođarmenn Napóleons prins gerđu eftir ađ ţeir höfđu yfirgefiđ Ísland og komu viđ á Grćnlandi. Mér ţykja ţćr "myndir" fallegri en Íslendingamyndirnar, líkast til vegna ţess ađ frumafsteypurnar eru litađar og ađ Grćnlendingarnir eru kannski fallegra fólk í mínum augum en Íslendingarnir sem afsteyptir voru.

Sýningunni í Reykjavík, og nú Kaupmannahöfn, fylgir áhugavert hefti, ţar sem Ćsa Sigurjónsdóttir listfrćđingur skrifar mjög góđa grein ţar sem tekiđ er á viđfangsefninu út frá listfrćđilegu sjónarhorni.

Grein Gísla Pálssonar um líkamsmannfrćđi

Sömuleiđis er í sýningarskránni grein eftir Gísla Pálsson mannfrćđiprófessor viđ Háskóla Íslands, sem einnig birtist í lengri gerđ í límariti Máls og Menningar áriđ 2012. Hún er frekar lauslegt yfirlit yfir líkamsmannfrćđi á Íslandi.

Í grein Gísla er ţví gert skóna, ađ íslensk líkamsmannfrćđi hafi haft tengsl viđ Ţýskalands nasismans og eru í ţví sambandi nefndir til sögunnar Jens Pálsson og Eiđur Kvaran.

Eiđur Kvaran, sem ég hef ritađ um hér á Fornleifi (sjá hér), og sem ég veit ef til vill meira um men flestir ađrir sem hafa veriđ ađ skrifa um hann, var vissulega nasisti, en hann var ekki líkamsmannfrćđingur (hvorki ţađ sem sumir kalla physical anthropolgist eđa antropometríker), jafnvel ţótt hann hefđi sótt einhverja kúrsa hjá dularfullum "vísindamönnum" viđ ţýska háskóla. Doktorsritgerđ Kvarans var einnig afar léleg sagnfrćđileg úttekt á íslenskum miđaldaritum, líklega meira í stíl viđ vangaveltur sem mađur sér oft í nútíma menningarmannfrćđi, ef nokkuđ skal segja.

Jens Pálsson vann vissulega međ fólki sem hafđi á yngri árum starfađi viđ háskóla í Ţriđja ríkinu og stundađi kynţáttarannsóknir ađ hćtti nasista, kynbótafrćđi, kynţáttafrćđi (Rassenkunde) og jafnvel rannsóknir á líkamsleifum fórnarlamba nasista úr fanga- og útrýmingarbúđum. Ţar međ sagt er ekki hćgt ađ tengja Jens viđ nasisma. Margir ađrir en nasistar stunduđu sams konar rannsóknir og Jens Ó.P. Pálsson. Antropometría,(mćlingar á lifandi fólki) Jens Pálssonar voru frćđi sem voru samt miklu eldri en nasisminn í Ţýskalandi, og engan ţarf a furđa ađ nasistar hafi heillast af henni. Međ flokkun á fólki var komiđ tilvaliđ verkfćri til ađ lýsa ţeim "óćđri kynstofnum" sem nasistar kenndu um ófarir Ţjóđverja og hinna svo kölluđu "aría". En ekki er mér kunnugt um ađ Jens Ó.P. Pálsson hafi stundađ neitt slíkt.

visindastofnun_islands.jpg

Brot úr ćvistarfi Jens Ó.P. Pálssonar. Nćrmynd af einni ljósmyndanna á sýningu Ólafar Nordal.

Greinin sem gleymdist

Mér til mikillar furđu sá ég strax, ađ prófessor Gísli Pálsson hefur í mjög götóttri yfirreiđ sinni yfir íslenska líkamsmannfrćđi, sem hann gefur mest lítiđ fyrir og stimplar allar rannsóknir á sviđi antrópómetríu, sem eins konar nasisma og ţjóđernisrembing, misst af riti, sem ţannig er skráđ á Gegni: +

Populations of the Nordic countries Human population biology from the present to the Mesolithic : proceedings of the Second Seminar of Nordic Physical Anthropology Lund 1990 / editors Elisabeth Iregren, Rune Liljekvist ; scientific advisors Jesper L. Boldsen, Elisabeth Iregren, Berit J. Sellevold ; [front drawing by Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson]. Lund : University of Lund, Institute of Archaeology and the Historical Museum, [1993].

Ég gaf Ţjóđarbókhlöđu ţetta rit og Ţjóđminjasafni Íslands, ţar sem ég starfađi á tímabili. En nú virđist sem ţađ sé nú ađeins til á Ţjóđminjasafninu en sé tröllum gefiđ í Ţjóđarbókhlöđunni. Líklega var ţađ svo mikiđ lesiđ af stúdentum ađ ţađ eyddist upp ađ kili. Fyrir utan gamanmynd eftir mig á forsíđu bókarinnar, er reyndar lćrđ grein eftir mig í bókinni, sem hafđi áhrif á feril Jens Ó.P. Pálssonar. Ţessa grein mína hefur Gísli Pálsson ţví miđur ekki ţekkt.

Fyrsta opinbera gagnrýnin á íslenska líkamsmannfrćđi

Ég var fyrsti íslendingurinn sem opinberlega gagnrýndi Jens Ólaf Pál Pálsson (sjá hér). Ţá sjaldan ađ hann hélt fyrirlestur komu fáir og hlustuđu, en í Lundi áriđ 1990 var 200 manna hópur. Okkur, tveimur Íslendingunum, hafđi báđum veiđ bođiđ á ráđstefnuna í Lundi en hvorugur vissi ađ hinn myndi mćta. Ég var međ gagnrýninn fyrirlestur, sem m.a. fjallađi um rannsóknir Jens, en Jens var međ sömu tugguna sem hann hafđi oft flutt á ţýsku, en nú hélt hann fyrirlesturinn á eins konar ensku.

Áđur en Jens hélt fyrirlestur sinn talađi ég viđ hann í fyrsta skipti. Ég ţekkti hann ađeins af umtali fornleifafrćđings sem ég vann fyrir. Hún lýsti Jens međ glettnum sögum sem afar sérstćđum manni. Vissulega var hann ţađ. En ađ mínu mati en íslensku ţjóđfélagi og akademísku umhverfi fyrri tíma til hróss ađ ţađ hafđi "bás" fyrir menn eins og Jens, ţó svo ađ fćstir vissu hvađ hann vćri ađ bauka, ţví ekki gaf Jens mikiđ út af greinum eđa bókakyns. Ţađ kom ţó verulega á óvart ađ hann fékk prófessorsnafnbót áriđ 1995.

Jens flutti fyrirlestur sinn í Lundi og ţađ var í einu orđi sagt, slys.

Allt sem úr lagi gat fariđ, fór úr lagi. Myndaskyggnur, sem hann hafđi međ sér í Lundi, snéru rangt, komu í rangri röđ ellegar voru svo ógreinilegar ađ enginn hafđi ánćgju af. Ţar ađ auki átti fólk erfitt međ ađ skilja allt sem Jens sagđi vegna međfćdds málgalla hans. Til ađ kóróna allt, mismćlti hann sig mikiđ í enskunni og ruglađist á síđum og hafđi týnt blađsíđum i fyrirlestri sínum. Hann fór einnig fram yfir tíma sinn og bađ um ađ fá ađ halda lokaorđ síđar um daginn. Í salnum í Lundi voru menn farnir ađ flissa og ganga út.

Svo kom kaffihlé og ég fór til Jens og talađi viđ hann og ađrir komu ţar ađ og spurđu nokkuđ efins um ţessa "kynstofna" í Noregi sem Jens heimfćrđi yfir á "týpur" á Íslandi. Jens taldi engan vafa á ţessu og benti á, ađ hann hefđi fundiđ allar "fenótýpur" á Íslandi í Noregi og á Bretlandseyjum. Svo benti hann á mig og tjáđi sig um ađ hann gćti bent á hvađan ég vćri ćttađur í Noregi. Ţá hlógu menn. Og ég spurđu háđskur:"getur ţú sagt mér hvar góssiđ mitt í Noregi er, ţví ég mun gera tilkall til ţess viđ norsku krúnuna?" en bćtti viđ spurningunni um hvort allir sem vćru af sömu "týpu" og ég  í Noregi ćttu föđur frá Hollandi, sem ćtti víđa ćttir ađ rekja eins og fađir minn. Ţeir sem stóđu og töluđu ţarna viđ okkur hlógu dátt. Hvort Jens varđ leiđur yfir ţessu "frćđilega" afhrođi í kaffihléinu, eđa ađ hann hafi drabbast niđur eftir ađ ađ hafa hlustađ á fyrirlestur minn sem ég flutti síđar um morguninn, veit ég ekki.

Ég kom inn á tilgangsleysi rannsókna eins og ţeirra sem Jens stundađi, án ţess ađ tengja ţađ beint viđ nasisma og Ţýskaland eins og ađrir hafa gert á mjög ómaklegan hátt. Jens lét sig hverfa af ráđstefnunni. Síđar um kvöldiđ tjáđi Elisabet Iregren mannfrćđingur, einn af umsjónamönnum ráđstefnunnar, mér ađ Jens hefđi fariđ á hótel sitt og hefđi drukkiđ. Hafđi hann hringt i hana og veriđ í öngum sínum yfir fyrirlestri mínum, sem hann vildi svara í ráđstefnuritinu. Hún taldi ţađ af og frá og bađ hann um ađ senda sinn fyrirlestur. Ég varđ leiđur yfir ţví ađ heyra ţetta og bauđst til ađ tala viđ Jens, en Iregren sagđi mér ekki ađ hafa neinar áhyggjur. Jens sást ekki meira á ráđstefnunni, kom ekki á galla-kvöldverđinn í forngripasafninu Kulturen og sendi aldrei ritstjórum fyrirlestur sinn eđa grein.

Jens, sá ég tvisvar sinnum í Reykjavík eftir ţetta. Eitt sinn gengum viđ báđir á gangbraut viđ Suđurgötuna. Ég var ađ fara heim til mín á Neshagann. Ţegar ég sé Jens, bý ég mig undir ađ kasta kveđju á hann. Ţá snýr hann skyndilega af leiđ svona 5 metrum áđur en viđ mćtumst og nánast hleypur rakleitt ţvert yfir götuna. Ég sá greinilega ađ Jens vildi ekkert af mér vita, og taldi best ađ láta hann ţá lönd og leiđ. Annađ skipti sneri hann upp á súluna í Björnsbakaríi á Hringbrautinni er ég reyndi ađ heilsa honum. Hann mundi greinilega eftir minni "týpu".

En á gagnrýni Gísla Pálssonar rétt á sér?

to_be_or_not_to_be.jpg

Ţađ leiđist mér, ţegar stórlax í samfélagsmannfrćđinni í HÍ eins og Gísli Pálsson er, setur Jens Ó.P. Pálsson í sama bát og gamla nasista og skrifar:

"Mestalla tuttugustu öld, frá fyrstu rannsóknum Guđmundar Hannessonar og Eiđs S. Kvarans til loka ferils Jens Ó. P. Pálssonar, höfđu tengslin viđ Ţýskaland sterk áhrif á líkamsmannfrćđi Íslendinga".

Ţetta er of djúpt í árina tekiđ. Ţađ rétta er, ađ Jens var ađ vinna viđ "rannsóknir" sem voru af svipuđum meiđi og ţćr rannsóknir sem stundađar voru í Ţýskalandi nasismans. Jens er alls ekki hćgt ađ spyrđa viđ nasisma, ţótt hann hafi unniđ međ Ilse Schwidetzky (1906-1997) sem hafđi veriđ í hirđ Egon Freiherr von Eickstedt sem var einn af ţekktari kynţáttaspekúlöntum Hitler-Ţýskalands. Hann gaf út tímaritiđ Zeitschrift für Rassenkunde. Ţví apparati kom Jens ekkert nálćgt og ekkert úr mannvalskjaftćđi ţeirra frćđa birtist í ţví litla sem Jens gaf út um ćvina.

Mađur fćr á tilfinninguna ađ ţjóđfélagsmannfrćđingurinn Gísli Pálsson sé ekki alveg á ţvi hvađ líkamsmannfrćđi sé. Enn er stunduđ líkamsmannfrćđi, sér í lagi mćlingar á beinum, sem eru mun öruggari heimild um uppruna ţjóđa og ţjóđflokkadreifingu en DNA-rannsóknir. Gísli heldur ţessu fram í enskri gerđ greinar sinnar:

"With the emergence of genetics in the 1940s, and the new genetics from the 1960s (Gísli Pálsson 2007), bones and and texts are more or less obsolete as a subject of study, doomed to give way to DNA (Sommer 2008). Only DNA, som say will permit researchers to grapple in any useful way with the history of humans. However, while the methods and theories of genetics and biological anthropology have proved productive and opened new perspectives, it is probable that, like older methods, they too will undergo change - not least in view of growing criticism of gene-centered discourse."

Ţó síđasta vangaveltan í ţessari setningu sé réttmćt, spyr mađur sig hvađ Gísli Pálsson hafi veriđ? Mćlingar á fornum beinum (Ostemetría) hafa veriđ, og eru enn stundađar, og veita miklar upplýsingar. DNA-niđurstöđum er hins vegar andmćlt fáeinum árum eftir ađ "stórtíđindi" eru tilkynnt. Mađur hefur ekki viđ ađ fylgjast međ DNA-kenningum sem reynast rugl og misskilningur ţegar upp er stađiđ.

Gísli afgreiđir mćlingar á beinum sem liđna tíđ. Hann minnir mig á bandaríska konu sem bandarískir kollegar mínir sögđu mér frá, sem alltaf stóđ upp á ráđstefnum beinasérfrćđinga og hrópađi "racist !", er hún heyrđi ađ menn mćldu bein, sama hvort ţađ voru bein manna eđa dýra. Líklega er Gísli bara of einangrađur í menntaumhverfi sínu á Íslandi, ţar sem enginn hefur stundađ neitt á milli ţeirrar "Dürkheimsku", "socialstrúkúralístísku" mannfrćđi sem hann vinnur međ, og ţví litla sem Jens Pálsson áorkađi í úreldum og ónothćfum frćđum sínum.

gisli_palsson_madurinn_sem_stal_sjalfum_ser.jpg

Ađ halda ţví fram, sem Gísli Pálsson gerir, ađ fyrir hefđi veriđ einhver sérstakur áhugi allra líkamsmannfrćđinga á hreinleika Íslendinga og ađ halda ađ öll ţessi mannbótastefna i líkamsmannfrćđinni hafi átt rćtur ađ rekja til Ţýskalands er hreinn kjánaskapur, fáfrćđi og fordómar.

Kristian Emil Schreiner i Noregi, og síđar lćknirinn Tage Kemp í Danmörku, eđa Anders Retzius í Svíţjóđ, voru allt vísindamenn sem höfđu sömu áhugamálin, sem var etnósentrísk mannfrćđi og "rassenkunde!. Ţetta áhugamál, oftast međ innbyggđan rasisma, var tímans tákn. Inn í ţetta blandađist gjarna mannhreinsunarstefna/mannkynbćtur (eugenik). Í dag, ţegar menn mćla útlimbein og bera ţau saman viđ bein annarra manna, eru ţeir ekki ađ reyna ađ sýna fram á gćđi ákveđinna ţjóđa fram yfir ađrar. Ţetta veit Gísli vonandi.

Ef menn hafa áhuga á ađ sjá hve heltekiđ samfélag menntamanna gat orđiđ af ţeim ófögnuđi get menn lesiđ stutt yfirlit yfir stofnun ţá sem kölluđ var Statens Institut för Rasbiologi í Svíţjóđ.

Var Jens Pálsson gyđingahatari?

Ţađ tel ég ólíklegt, en hann var haldinn sömu fordómum og margir Íslendingar eru enn í garđ gyđinga. Í viđtali viđ Vikuna áriđ 1966, segir hann:

Einhvern veginn fannst mér Arabar og Gyđingar leiđinlegir ţarna [Kaliforníu]. Ţeir gátu aldrei á sárs höfđi setiđ hvar sem ţeir komu saman. Ţađ var eins og ţeir sćju aldrei önnur vandamál í heiminum en ţeirra eigin. Ég minnti ţá stundum á sameiginlegan uppruna en ţeir urđu kindarlegir viđ. Um Gyđinga eina vil ég annars segja ţađ ađ flestir ţeirra sem ég hef kynnzt hafa veriđ ljóngáfađir menn og lifandi í andanum en međ vissri tortryggni og viđkvćmni skapa ţeir vegg í kringum sig eins og ýmsir menn.

Já, margur heldur mig sig. Íslendingar eru t.d. heimsmeistarar í sjálfsmeđaumkvun og hafa á síđari tímum óspart líkt óförum sínum viđ Auschwitz og ađra álíka stađi. Muniđ ţiđ 2008? Ég man líka hegđan Jens gangvart mér. Hvekktur var hann, en gyđingahatari og nasisti? Varla. Hann var kynlegur kvistur í hinum akademíska heimi.

DNA-rannsóknir og The Brave new World?

Hins vegar leyfi ég mér ađ halda ţví fram, ađ vissar yfirlýsingar úr DNA rannsóknum nútímans á Íslandi og hin staurblinda umrćđa um hvort Íslendingar voru frá Bretlandseyjum eđa Skandínavíu, sé álíka út í hött og nasísk misnotkun líkamsmannfrćđinnar, ţó svo ađ menn séu ekki ađ fegra "stofninn" nema í ţví auglýsingasjónarmiđi ţar sem básúnađ er ađ íslendingar henti vel til rannsókna sem leyst gćti allan vanda sem herjar á ţjóđir heims.

Íslendingurinn er orđinn ađ "guđinum" sem lokar öskju Pandóru. DNA á líka samkvćmt nýlegum íslenskum rannsóknum ađ sýna, ađ kvenţjóđin á Íslandi í öndverđu hafi fyrst og fremst komiđ frá Bretlandseyjum og karlar frá Skandinavíu. Ţađ eru vafasamar niđurstöđur og vart tel ég ađ ţćr munu standast međ áframhaldandi rannsóknum. DNA-heimurinn mjög hverfull, ef menn hafa ekki enn tekiđ eftir ţví.

Ađ rannsaka erfđamengi Nútímaíslendinga til ađ tjá sig um uppruna ţeirra er langtum langsóttari leiđ en ađ mćla hlutföll í t.d. lengd útlimabeina elstu Íslendinganna sem varđveitt eru í Ţjóđminjasafninu.

Dr. Hans Christian Petersen (f. 1959) mćldi í samstarfi viđ mig elstu bein á Ţjóđminjasafni áriđ 1993. Hans, sem er virtur líffrćđingur og líffrćđitölfrćđingur (biostatistiker) í Danmörku. Hann er prófessor viđ Syddansk Universitet (SDU) í Óđinsvéum. Í rannsókn sinni á Íslandi á varđveittum beinum elstu Íslendinganna í kumlum og grafreitum, sýndi hann fram á ađ flestir einstaklingarnir ćttu ćttir ađ rekja til Skandinavíu/Noregs (sjá hér).

Hans Christian Petersen sá međ samanburđarmćlingum sínum ákveđna prósentu fólks sem hlaut ađ koma frá Bretlandseyjum, bćđi á međal karla og kvenna. Hann fćrđi einnig ađ ţví gild rök, ađ Íslendingar í öndverđu hafi veriđ blandađir frumbyggjum Skandinavíu, Sömum. Mítókondríiđ (hvatberar??) í Íslendingum í dag sannar á engan hátt uppruna formćđra ţeirra á Bretlandseyjum. Mćlingar á útlimabeinum formćđra ţeirra sýna hins vegar glögglega ađ ca. 15. % ţeirra mćlast líkt og konur á Bretlandseyjum á sama tíma. Ţetta hlusta ţeir DNA-sérfrćđingar sem fóru á spenann hjá deCode/Íslenskri Erfđargreiningu ekki ár, eftir ađ hafa í upphafi "DNA-byltingarinnar" á Íslandi fyrst gagnrýnt fyrirtćkiđ og framsetningu ţess í DNA-sölumennskunni.

Enginn vafi leikur á ađ Samar, eđa fólk blandađ ţeim, settust ađ á Íslandi, en samt hefur engum af frćđimönnunum fyrir og eftir hinn meinta "ţýska tíma" í íslenskri líkamsmannfrćđi, dottiđ í hug ađ Samar vćru međal á ţeirra. Ţeir sem unnu međ ritađa arfinn útilokuđ ţó ekkert um slíkt, enda er greint frá sömum og afkomendum ţeira í Íslendingasögum.

Ţjóđflutningamannfrćđin í auglýsingaefni DNA-sölumannsins Kára Stefánssonar hefur heldur ekki gert ráđ fyrir Sömum. Hverju veldur? Ađferđafrćđileg skekkja, eđa sú óniđurbrjótanlega skođun margra kynslóđa íslenskra frćđimanna ađ annađ hvort séu ţeir og ţjóđin komnir af konungum í Noregi, eđa konungum á Írlandi?

Samar, sem Svíinn Retzius niđurlćgđi, urđu fórnarlömb ţessarar ţjóđrembumannfrćđi í Noregi og Svíđţjóđ. Međ hjálp "líffrćđilegra raka" svo sem ađ Samar vćru ekki langhöfđar, voru ţeir taldir óćđri Stórsvíum. Skyldu tilgátur Retziusar enn gerjast á međal íslenskra frćđimanna, sem geta greinilega ekki hugsađ sér ađ frumbyggjar Skandinavíu hafi veriđ á međal landnámsmanna? Ţeir finna ekkert DNA sem bendir til ţess, en hafa ţeir leita ađ ţví?  Eins og allir sem hafa flett sögubókum vita, ţá er DNA-iđ á landnámsöld ekki ţađ sama og í dag. Viđkoma annarra en ţeirra sem námu land, hlýtur ađ vera töluverđ. Til ţess eins ađ ţjóđin úrkynjist ekki ţarf meira en 3% "nýtt blóđ" í einangrađn stofn manna. Á vondum degi dettur manni í hug ađ ţađ hafi ekki alveg tekist, en ég tel ţó svo vera.

Viđ vitum af öllum ţeim hópum útlendinga sem höfđu samband viđ Íslendinga í gegnum aldirnar, og kannski sér í lagi viđ íslenskar konur. Ţćr bćttu kynstofninn í frístundum sínum og hjáverkum, ţví ţćr sáu kannski hvert stefndi međ afdalahátt og skyldleikarćktina.

LENGI LIFI ÍSLENSKA KONAN,

ţótt menn hafi misskiliđ hvatberana í henni.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband