Ritter Rottberger

felix_og_heidi_rottberger_1292834.jpg

grkveldi sat g eftirminnilega afmlisveislu Felix Rottbergers Freiburg am Breisgau Suur-skalandi, er hann hlt upp 80 ra afmli sitt. Reyndar var afmlisdagurinn ann 16. sl. en veislan var haldin gr samkomuhsi austurhluta Freiburg ekki allfjarri heimili Felix, en hann br hsi eigu gyingasafnaarins Freiburg sem stendur vi grafreit gyinga, ar sem hann starfai lngum sem umsjnar og gslumaur.

Sj nlega frslu um Felix hr

v miur gat g ekki frt honum gjf fr slandi, nema gott bo fr forseta slands, Guna Th. Jhannessyni sem er reiubinn a opna dyr snar og bja til veislu til heiurs Felix Bessastum. a er gott til ess a vita a flttamenn su einnig velkomnir ar b. a ttu slendingar a muna sem hatast t flttamenn ntmans og muna a eir heyrast i oft fara me smu hatursyrin um flttamenn okkar tma og au fkyri sem fllu um gyinga slandi 4. ratug 20. aldar.

v miur gatslenska rkisstjrnin ekki boi Felix nema a stinga upp v a a yri gert tengslum vi Hskla slands, sem er vitaskuld fjrsvelti og hefur engin tk a bja mnnum nema afyrirvari s gur. Utanrkisruneyti stakk upp rstefnu. Um hva, mtti maur spyrja? Kannski um hverjir voru meiri nasistar Framsknarflokkurinn ea Sjlfstisflokkur 4. ratug sust aldar. a er rf spurning. Svari er einfalt og arfnast ekki rstefnu. Gyingahatarar voru til bum flokkum og jafnvel einnig Aluflokknum. Kannski vilja menn nota tkifri til a ra Palestnu yfir hausmtunum gyingi sem var vsa r landi slandi fyrir 78 rum san? Hva var um slenska gestrisni.

Rottberger sjlfur hefur mestan huga a heimskja grafir mmu sinnar, Helene Mann, og murbrur sns, Hans Mann.

img_3805.jpg

Felix samt tveimur barnabarna sinna veislunni gr.

img_3743b.jpgur en gengi var veislusal Freiburg gr kom hn "Ilse", og sng vsur og eina mjg blauta, enda Ilse httunum eftir hvaa karli sem er og tilkynnti a allan mgulegan og mgulegan htt. Vakti etta neitanlega mikla ktnu gesta. Einstaklega gott uppistand hj Frulein Ilse. Hn hefi rugglega ekkert mti v a f bo til slands, ar sem hn gti n sr sveitamann (Framsknargaur) og tugta hann aeins til og tt me honum brn og buru egar hn vri ekki a vo ryki og ml steinana mefram vegunum hvta.

Vona g a slensk stjrnvld endurskoi kvrun sna, ea einhver nnur stofnun, t.d. slenska jkirkjan sem a mestu agi unnu hlji sta ess a hjlpa gyingum, og bji Felix Rottberger og konu hans til slands, til a sna a hann s velkominn til ess litla lands sem sem svo ltilmtlega vsai honum og fjlskyldu hans r landi fyrir 78 rum san.

a er ekkert a ttast hann er ekki terroristi frekar en 99,99999 prsent allra flttamanna. eir sem hatast t tlendinga nau eru hinir snnu hryjuverkamenn.

Felix Rottberger er n riddari

218px-ger_bundesverdienstkreuz_2_bvk_svg.png

tilefni af afmli Felix Rottberger var honum veitt riddaratign skalandi. Ekki vri dnalegt ef Guni Th. Jhannesson forseti slands gti s til ess a einn ltill flki flygi brjsti Felix egar hann loks kemur til landsins - ar sem hann fddist - en ar sem mtti ekki eiga heima.

skaland, ska rki, hefur n veitt honumVerdienstkreuz am Bande og v fylgir riddaratign - og mun hann taka vi nafnbtinni vi athfn Berln nstunni. Hr m lesa rkin fyrir essum heiri og ar er slands vitaskuld geti - n ess aningsverk stjrnvalda s nefnt. slensk yfirvld ltu au dnsku vita, a ef Danir vildu ekki skjta skjlshsi yfir fjlskylduna, borgai sland fyrir brottvsun eirra fr Danmrku til skalands. J, voru menn svo sannarlega tilbnir a borga.

g ska Felix innilega tilhamingju me riddaratignina, og ef sland getur ekki boi riddurum fddum slandi til landsins, er g hrddur um a sland s andlegu fliskeri statt. Hugsi um a essum sunnudegi.

Felix Rottberger, Freiburg im Breisgau
Verdienstkreuz am Bande

Der ehemalige Mitarbeiter der jdischen Gemeinde in Freiburg hat sich als Zeitzeuge bei der Erinnerungsarbeit groe Verdienste erworben. 1935 flohen seine Eltern vor dem NS-Regime zuerst nach Island, wo er geboren wurde, 1938 mit ihm weiter nach Dnemark. Dort musste er sich getrennt von seinen Eltern verstecken und lebte in stndiger Angst, entdeckt zu werden. Um die Auswirkungen von Rassismus und Nationalismus zu verdeutlichen, geht Felix Rottberger seit langem in Schulen und Begegnungssttten, diskutiert mit jungen Menschen ber die Zeit des Nationalsozialismus und schildert eindringlich das Verfolgungsschicksal seiner Familie. Zudem bietet er fr Schulklassen und Gruppen immer wieder Fhrungen in der Synagoge und auf dem jdischen Friedhof in Freiburg an, bei denen er auch anschaulich jdische Sitten und Gebruche vermittelt. Mit seinem groen persnlichen Einsatz hat Felix Rottberger in Freiburg eine besondere "Kultur des Miteinander" geprgt.

img_3806_1292835.jpgHeidi Rottberger, eiginkona Felix Rottberger, tilkynnir gestum, me trin augunum, a eiginmaur hennar hafi hloti Verdienstkreuz skalands og hann akkai henni og sagist aldrei hafa geta ori a n hennar, enda er Heidi hans hans stra hjlparhella og hefur bori 5 brn eirra hjnanna. Myndina efst tk g byrjun mnaarins, er Felix var fer Danmrku og hlt fyrirlestur eyjunni Mn. Ljsm. Vilhjlmur rn Vilhjlmsson


"Upplifunin var hrileg"

bjarni_79_a_sto_inni_1292440.jpg

a er ekki a hverjum degi a fjlmilarnir fra manni brandarana silfurfribandi. Annan hvern dag, er vst nrri lagi.

Vifrtt visir.is er mynd ar sem m lesa a:

"faregi vlinni sem naulenti Keflavkurflugvelli hafi sagt upplifunina hrilega"

og etta stendur vel a merkja undir mynd af vgalegum manni sem heldur v fram a landnmi hafi hafist fyrr en frttir herma. g klikkai vgalega manninn, v g var eitt augnablik farinn a halda a dr. Bjarni F. Einarsson vri flugdlgur sem hefi valdi naulendingu heilli vl af Landnmsheittrarflki heimlei r Vking Glasgow.

Fyrir einhverja getur a vitaskuld veri hrilegt upplifelsi a landnmi s flutt til tma og tma, en g tek a n rlegar en naulendingu, dr. Bjarni segist binn a finna rstir fr v fyrir "hefbundi" landnm. g hj eftir v ahann nefndi ekki rstir Vestmanneyjum, landnm sem kollega okkar dr. Margrt Hermanns Auardttir hlt til streitu a vru fr v fyrir landnm. ttu r rstir ekki a flokkast undir r "stvar" sem Bjarni finnur svo margar af? Fyrir 25 rum san var Bjarni n ekki alveg v. Landnmi Vestmannaeyjum er einnig byggt vafasamri tlkun kolefnisaldursgreiningum.

Hrileg upplifun er a samt, a sj merkan fornleifafring tna til aeins eina (1) kolefnisaldursgreiningu mli snu til stunings. a er einfaldlega ekki ng, egar menn eru a granda heilagri k eins og Landnmskvgunni fr 872 . fr v um vori -/+ 2 r.

Gripir eir sem Bjarni hefur fundi Stvarfiri sna heldur ekkert kvei um aldur sklans "hnorrna" sem hann nefnir Sama tengslum vi. Ekki vill g tiloka a flk r Norur-Noregi hafi sest a snemma slandi og hef lka lengi og jafnvel fyrr en Bjarni stai fast v (sj hr, hr,hr og hr, hr). a stafestist m.a. rannsknum mannabeinum fr Landnmsld. Lklegt tel g einnig vegna stjrnmlastands Noregi, a flk r norurhrum landsins hafi frekar leita n mi en eir sem sunnar bjuggu. ar var mikill flksfjldi og lti landni.

En til a etta s heilsteypt, og ekkihriplekt hj Bjarna, vri skandi a hann fengi gerar fleiri kolefnisaldursgreiningar og fyndi gripi sem efa eru fr sari hluta 8. aldar ea byrjun eirrar 9. Mr er sama tt hann finni ekki Sama.

Vi (dr. Vilhjlmur) leyfum vi okkur a vona, en anga til eru alhfingar um landnm fyrri hluta 9. aldar hrileg upplifun og hlfger naulending versta Erich von Dniken stl.


Kaupmaurinn horninu - hlaut 10 r

hjartarbu_1967_1292091.jpg

Margir eldri Reykjavkingar sem lifa hafa af heilsusamlega tbaksneyslu muna kannski eftir Hjartarb Lkjargtu 2. ar var seltmiki af alls kyns tbaki, ppum og kveikjurum, en einnig slgti, konfekt og jafnvel pylsur og reyndar einnig einhverjir vextir til a vega upp mti allri hollustunni.

Um 1965 flutti essi verslun inn Suurlandsbraut 10 (myndin efst er tekin ar ri 1967 af l. K. Magnssyni ljsmyndara morgunblasins), og ar var lngum verslun og "sluturn" me essu nafni, svo a eigandinn seinni rum, ea san 1996, hafi engan htt tengst eim Hirti sem upphaflega rak verslunina Lkjargtu.

8. ratug sustu aldar, er g var Landsprfsdeild rmlaskla, komum vi ar oft vi nokkrir bekkjaflagar a lokinni leikfimi sem vi sttum Laugadalshllina hj kennara sem sar var strtflytjandi saltfiski. Hjartarb fengum vi strkarnir okkur iulega pylsu og kk, og jafnvel Prins Pl eftirrtt. var hlfbrir Hjartar ar bak vi barbori. Annar hlfbrir hans, og elstur hlfsystkyna Hjartar, var sonur hlfsystur afa mns. Hjrtur Fjeldsted rnason sameiginlegur fair essa frnda mns, Hjartar Hafsteins Hjartarsonar (f. 1908), og Hjartar Fjeldsted Hjartarsonar kaupmanns (f. 1919) hafi rum ratugi sustu aldar veri annlaur charmeur (les kvennamaur) Reykjavk og eignast fjlda barna me mismunandi konum. Sannur slendingur a.

En n er hn Hjartarb stekkur, v lkast til er n, egar etta er rita, bi a rfa hsi Suurlandsbraut 10. ar ugglaust a byggja nja og enn strri hll ea htel me sprnugrnar rur sem Esjan getur spegla sig .

a er hins vegar Hjrtur Hjartarb sem er hetja essarar greinar. Hn fjallar reyndar um ara tma lfi hans en verslunarstrf hans Reykjavk, og aan af sur tbak ea vexti.

svo a Hjrtur Fjeldsted Hjartarson (1919-1969) yri ekki gamall tti hann sr nokku litrkan feril sem ekki var tlistaur minningagreinum eins og oft gerist um litrka menn.

Fkk tu r fyrir a hafa jnusta jverja

hjortur_fjeldsted_hjartarson.jpgHjrtur Hjartarb var einn s slendinga sem fkk hve lengstanfangelsisdm fyrir a hafa unni fyrir jverja sara stri.

Hr skal strax teki fram, og undirstrika me ykkum blanti, a Hjrtur Fjelsted fkk venjustrangan dm fyrir dmstlum Danmrku - mia vi r yfirsjnir sem dnsk yfirvld hfu vissu um a hann hafa frami. Var dmnum reyndar sar breytt fjgurra ra dm, lkt og oft gerist me samreiamenn jverja Danmrku strrunum.

Lklegast hefur Hjrtur ekki veri mikill nasisti. Hann var greinilega tkifrissinni og dultill vintramaur eins og gerist me unga menn. En ar var fyrst og fremst atvinnuleysi sem neyddi hann eins og marga ara unga og ftka menn Danmrku til a f sr miur kjsanlegar verkamannavinnur hj jverjum og skalandi strsrunum.

Mr hefur svo sem lti mr detta hug a jerni hans hafi tt kvein hlut a mli egar Danir dmdu hann eins ungt og eir geru. Algjrlega sannaur grunur um a hann hafi veri "verri" nasisti en sannaist hann, t.d. flagi Waffen-SS, hafi einnig eitthva a segja viuppkvaningu hins unga dms. a hafi smuleiis hrif a hann viurkenndi ahann hefi veri svokallari E.T. sveit (Efterretningstjenesten undir Schalburgkorpset) annig var liti a hann hefi haft tengsl vi hina alrmdu HIPO lgreglu Kaupmannahfn. Hjrtur stti einnig um upptku Waffen-SS ma ri 1944. Finnst nafn hans einum lista yfir slka upptku, en ekki verur s a hann hafi nokkru sinni jna SS og aan a sur veri kallaur "sessn, til a fa fyrir vgstvarnar. Hefur honum greinilega stainn veri thlutavaktmannsstarf hj Sommerkorpset (sj near) sta ess a jnusta vgstvunum.

Svo segir um dvl hans Danmrku strrunum minningargrein Morgunblainu ri 1969:

Enda tt seinni heimsstyrjldin vri skollin lt Hjrtur a ekki aftra sr fr a fara t tilDanmerkur og kom hann til Kaupmannahafnar marz 1940 rtt ur en jverjar hernmu Danmrk. Hernm Danmerkur var ess valdandi a Hjrtur og margir arir slendingar uruinnlyksa ar og annars staar meginlandi Evrpu. Hjrtur var alla t duglegur og rragur. Hann stundaimis strf Danmrku og zkalandi ar til strinu lauk en kom hann heim aftur og rtt fyrir hin erfiu strsr var kjarkurinn bilandi og hann hfststrax handa um a fstarf vi sitt hfi hr heima gamla Frni.

hr s sagt hreinskilnislega fr, sem ekki er hgt a segja a sst hafi oft minningargreinum um ara slendinga jnustu 3. rkisins, er vitaskuld sneitt framhj msu, sem greinarritari hefur kannski ekkert vita um.

lgregluskrslum sem teknar voru af Hirti eftir a hann var tekinn hndum Danmrku ri 1945, kemur ljs tarlegri saga:

Eftir komuna til Danmerkur mars 1940 og eftir a hann var innlyksa Danmrku, starfai hann fyrst semastoarmaur hj sltrara Holte, ea fram til febrar 1941 a hann tk fggur snar og skri sig vinnujnustu skalandi. dvaldi hann hlft r Hamborg. ar vann hann fyrir fyrirtki sem ht Hker & Hne. Vinnan flst jarvegsframkvmdum vi Elben og san vi hreinsun eftir loftrsir inni Hamborg.

levysohn.jpgSneri hann san aftur til Kaupmannahafnar, ar sem hann starfai sem einkajnnfyrir aldraan generalmajor, Grut a nafni, og sar hj gmlum gyingi, heildsalanum "Levisohn Klampenborg". Hr er ugglaust tt vi William Levysohn (d. 1943; Sj mynd hr til hgri). Hj Levysohn starfai hann fram til febrar 1942. Um stund var hann atvinnulaus en jn 1942 fkk hann starf sem jnn og uppvaskari hinum fna veitingasta Els miborg Kaupmannahafnar. En 2. september 1942 hlt hann aftur til skalands til a stunda verkamannavinnu. Hann starfai etta sinn vi votta sporvgnum Berln. ar var hann hlft r ea fram mars 1943.

͠annarri skrslu lgreglunnar upplsti Hjrtur a hann hefi Berln starfa me rum slendingi, Hjalta Bjrnssyni og a eir hefu yfirgefi vinnusta sinn leyfisleysi og haldi til Flensborgar og veri handteknir egar eir reyndu a komast yfir landamrin. Hjalti essi tk seinna tt njsnaleiangri til slands aprl 1944 og var handtekinn samt rum og dmdur fyrir njsnir slandi. Danska lgreglan grunai mislegt, m.a. vegna ekkingar mlum Hjalta og samskipta hans vi danskan lgreglumann og furlandssvikara, Andreas Hager Pelving, sem starfai um tma vi a safna saman slendingum til njsnaleiangra. Pelving var miklu betur ekktur fyrir hrottaskap og tttku sna afr a gyingum Danmrku og sar kommnistum.

side_15_edgar_abrahamson.gifKominn aftur til Kaupmannahafnagegndi Hjrtur msum strfum sem jnn, meal annar hj rum ldnum gyingi, heildsalanum "Abrahamsen Rungsted" (hann ht Reyndar Edgar Abrahamson; Sj myndi hr til vinstri) og sar hj ru gamalmenni, ekkju Nielsens framkvmdastjra Strandvejen 130 Hellerup. Sar vann hann vi lagerafgreislu hj Burmeister og Wain fram til desember 1943. 2. febrar 1944 hlt hann n til skalands og vann ar verkamannastrf Leipzig fram til ma 1944, ar sem hann var mlari verksmijuhsni Agfa.

n ess a ljka vinnusamningi snum skalandi sneri hann ekki aftur anga a loknu orlofi Kaupmannahfn en meldai sig ess sta inn a sem daglegu tali var kalla Sommerkorpset (Wachkorps der Luftwaffe in Dnemark) og starfai n um tma sem vaktmaur flugvllum Jtlandi og verksmiju Kaupmannahfn. Verksmijur sem unnu fyrir jverja voru vaktaar til a koma veg fyrir rsir andspyrnumanna.

Fjlskyldanfylgdist me honum og treysti honum ekki

Hjrtur gekk hjnaband nvember 1944 og ht dnsk kona hans Ella Annina N(afni leynt, fdd 1917). Hn var ttu fr Borgundarhlmi. au ttu saman barn sem var ori riggja mnaa gamalt er Hjrtur var hnepptur fangelsi 1945. Ekki er gefi upp kyn barnsins skrslum danskra yfirvalda.

Eftir a Hjrtur var hnepptur fangelsi ri 1945 var fjlskylda Ellu Anninu Kaupmannhfn kllu stina til a gefa skrslu um Hjrt og sumir voru viljugri til ess en arir. Ella Annina var sninn me barn sitt til Borgundarhlms og gaf v ekki skrslu.

Greinilegt var a fjlskyldan grunai hann um grsku og hlt t.d. mgur hans a hann starfai fyrir sku ryggislgregluna ea HIPO (hinar alrmdu dnsku hjlparlgreglu sem voru eintmir bfar, hrottar og illmenni). Fjlskylda konu hans s hann aldrei neinum einkennisbningi og mgur Hjartar og murbrur konu Hjartar kktu tskur hans en fundu ekkert sem undirbyggt gti ann grun. A sgn ttingja mun kona hans hafa veri mjg dpur egar Shell hsi, ar sem Gestapo hafist vi, egar hsi var fyrir sprengjursum orustuflugvla Breta. Hn hlt a sgn, a hann vinni ar fyrir jverjana. a geri hann alls ekki.

Dnsk yfirvld einblndu smuleiis tengsl Hjarta vi slenskan njsnara (Hjalta Bjrnsson) og veru hans Sommerkorpset sem leyst var upp febrar 1945. Margir flagar Sommerkorpset fru strf fyrir E.T. (Efterregningstjenesten) , Hipo-korpset og arar vafasamari deildir danskra samverkamanna jverja Danmrku strrunum. a sannaist Hjrt af launaskrm E.T. a hann hafi starfa fyrir E.T. sem var hluti af Schalburgkorpset. Konur tvr sem bent hfu andspyrnumnnum Hjrt gtu ti rtt eftir strslok, og uru til ess a hann var hnepptur fangelsi, upplstu hins vegar a r vissu a hann hefi veri einkennisbningi Sommerkorspet. Starfi Hjartar hj E.T. var a fara t gtur og strti, einkenniklddur, og njsna um samtl Dana gtum ti og ljstra upp um flk ef hann yri ess vs a illa vri veri tala um setulii ea Hitler. Hann sagist aldrei hafa framselt nokkurn mann hendur eirra sem su um barsmarnar flki sem sagi skoun sna torgum ti. Ekkert slkt kom fram vi yfirheyrslur rum starfsmnnum E.T. og HIPO. Tvr slenskar konur af fnum ttum, bsettar Kaupmannahfn, stu sig hins vegar miklu betur slkum slur- og uppljstrunarstum og hlutu einnig fyrir a verskulaa dma.

rtt fyrir a ekki vru frar neinar snnur a anna hvort hrottaskap eaalvarlega glpi Hjartar Fjeldsted Hjartarson gu jverja, hlaut hann 10 ra fangelsisdm, sem verur eins og fyrr segir a teljast efri kantinum mia vi fbreytilega "afrekaskrna".

Fyrir utan a jerni hans gti hafa auki rum fangelsisdminn, voru margir Danir og einnig dmarar eirri skoun a starfsmenn E.T. vru allir fyrrverandi og aflga Waffen-SS liar. Njustu rannsknir danskra sagnfringa sna hins vegar augljslega a svo var alls ekki. Aeins rm 10% eirra komu r eim Waffen-SS sveitum sem Danir tilheyru (Skv. Andreas Monrad Petersen (2000): Schalburgkorpset: historien om korpset og dets medlemmer 1943-45. Odense Universitetsforlag, s. 179).

Grtbroslegt er t.d. a sj a Waffen-SS maurinn sem g hef unni a heimildavinnu um fyrir Simon Wiesenthal Center i Jersalem, sem skar eftir v a hann veri dmdur fyrir glpi sem hann tk tt fangabu Hvta Rsslandi ri 1941-42, fkk minni dm en Hjrtur Fjeldsted. Dnsk yfirvld hfu afar takmarkaan huga hugsanlegum morum mannsins Bobruisk Hvta Rsslandi. Rttarkerfi Dana var mjg furulegt eftir sari heimsstyrjld.

Mig grunar, og leyfi mr a halda fram eftir a hafa lesi hundrui dma Kbenhavns Byret fr essum rum, a Hjrtur Fjeldsted hafi veri dmdur allt of ungum dmi. Sekt hans var ekki eins alvarleg og fjlda annarra sem dmdir voru svipuum dmum, og a fyrir miklu verri afbrot. Nasistasleikjan Gunnar Gunnarsson framdi verri afbrot me blindir adun sinni nasismanum. Afbrot forsetasonarins Sveins Bjrns Sveinssonar, sem dmdi mann til daua og ofstti konu kynferislega (sj hr) var mikill. Meleikur Gumunds Kambans mori (sj hr) og gyingahatur flokksbundins krata slandi (hr) voru a mnu mati miklu verri glpir en gjrir ungs manns sem fkk sr vinnu Berln og Hamborg til eiga til hnfs og skeiar - og a voru svo sem til nasistar me vafasamari fort sem versluu annars staar Lkjargtunni - en a er svo nnur saga.

a var v a mnum dmi enginn moringi ea harvtugur nasisti sem seldi tbak Hjartarb. slensku moringjarnir stu hins vegar gum embttum, rherrastl ea runeytunum. a voru fyrirmenn sem t.d. vsuugyingum dyr og dauann me v a hafna flki landvist. ntmanum sitja kollegar eirra smu slum og tma ekki a bja einum eirra sem vsa var r landi. a var Felix Rottberger, fyrsti gyingurinn sem fddist slandi. Yfirvld tma ekki og vilja ekki bja honum til slands tilefni af 80 ra afmli hans. Felix var vsa r landi me foreldrum snum og systkinum ri 1938. slenskir mektarmenn sendu fjlskylduna dauann.

a var ekki, og er ekki, sama hver maurinn er.


Krati og gyingahatari

dagrenning_jonasar_gu_mundssonar_nasistakrata.jpg

Einn argasti gyingahatari slands eftir Sari Heimsstyrjld var kratinn, Alingismaurinn og embttismaurinn Jnas Gumundsson.

Jnas gaf t rit sem voru morandi gyingahatri bland vi pramdafri Adams Rutherfords og annan okkltisma.

heimasu Alingis er ekki minnst einu ori essar einkennilegu kenndir Jnasar. a er einnig tilfelli me alingismanninn Dav lafsson Sjlfstisflokknum, sem var nasisti yngri rum og stundai nm skalandi nasismans.

Skrif Jnasar Gumundssonar og tgfa hafa vonandi ekki snum talist til grar latnu slandi? Margir keyptu tmarit Jnasar, Dagrenning, sem t kom 12 r, og bkasfn hfu fjlda eintaka af ritum hans til lns.

Furulegt m virast dag a samflokksflagar hans hafi ekki reynt a bola honum t r flokknum me meiri hrku en raunin var. Harasta gagnrnin kom fr Vilhjlmi S. Vilhjlmssyni blaamanni Alublainu (sem skrifaistundum undir nafninu Hannes Horninu), en bestugagnrnina fkk Jnas Gumundsson t.d. fr ingmanni Sjlfstisflokksins, Garari orsteinssyni. Er bk Jnasar, Saga og dulspeki kom t ri 1942, skrifa Garar Eimreiinni:

g get mynda mr, a r skringar, sem hr koma fram forsgu hins germanska og engilsaxneska kynstofns, vru ekki llum jafn gefelldar, og yfirleitt finnst mr a gefelld kenning a tla einn kynflokk tvalinn af ri mttarvldum - gus tvalda j - en annan leika a hlutverk eitt a vera tyftari hinna tvldu. Mer finnst a slku gti nokku mikils skyldleika vi r kenninga sem mest hafa veri drkaar af jernissinnum skalands, en fordmdar af flestum rum.

jonas_gu_mundsson_nasisti.jpg

Jnas Gumundsson, kratinn sem gaf t andgyingleg rit eftir Heimstyrjldina sari.

Ekki m gleyma falsritinu Samsristlunin mikla - Siareglur Zionsldunga, sem Jnas gaf t ri 1951. etta er falsrit sem nasistar lgu mikla stund en sumir hfnuu v sem flsun, t.d. Oswald Mosley breski fasistaleitoginn. En hva kom til a krati og Alingismaur var a gefa etta rit t eftir str slandi?

Formlinn v riti, sem er eftir Jnas, er vintraleg steypa, svo miki bull reyndar a maur efast um geheilsu mannsins og spyr sjlfan sig hvernig v st a Aluflokksmenn flu honum svo mrg trnaarstrf.

En endanum fengu Kratar ng af essumkynlega kvisti. Jnas skrifai sjlfur um a Dagrenningu.

"Loks kom ar a einn eirra, sem bst vi a "erfa rki" Aluflokknum,kom til mn og sagi mr bltt fram a ef g htti a tra essum "firrum" me Bibluna og Pramdann, yri ekki hj v komist a g yri a htt llu starfi flokknum. a mundi meira a segja erfitt a birta greinar eftir mig Alublainu, v a fengi sig "or" af mr og essum heimskulegum skounum,..."

Jnas Gumundsson taldi sig greinilega frnarlamb skoana sinni og sagist hafa sagt skili vi Aluflokkinn ri 1942 vegna ess a Kratar hefu ekki hafna samvinnu vi kommnista. regla me fengi var vst einnig til ess a hann htti virkni stjrnmlum, en um 1945 var hann hins vegar eins og ruma r heiskru lofti orinn einn fremsti bindindisfrmuur landsins.

Honum var heldur ekki bola meira t r Aluflokknum en a a ri 1946 var hann skipaur skrifstofustjri flagsmlaruneytinu oglengdi v embtti til byrjunar rs 1953. Mean hann er skrifstofustjri Flagsmlaruneytinu gefur hanneinmitt t riti Samsristlunin mikla - Siareglur Zionsldunga.

Hva gerist kollinum sumum vinstrimnnum og hva gerist stundum kollinum sumum slendingum? Bara a maur vissi a. Ofstopi og fordmar sumra eirra gar sraelsrkis og gyinga dag tel g persnulega vera framhald af sams konar villurfi og fgum og Jnas Gumundsson var haldinn. slenskur jernisrembingur blandaur vi ssalisma er httulegur kokkteill.

raun taldi hann eins og margur slenskur stjrnmlamaurinn a slendingar vru Gus tvalda j: Dagrenning 32 (1951) skrifai hann t.d.:

Hlutverki sem slandi og slenzku jinni er alveg srstaklega tla, er a, a jin tti sig v fyrst allra ja, a hn s "hluti af hinum mikla sraelsl Gus", og kannist vi a opinberlega a svo s.

Minnir etta ekki neitanlega hjali um hlutverk slands og slendinga meal janna - sem enn heyrist?

Hlaut heiur og trna rtt fyrir brenglunina

Hvaa strf fl samflagi svo manni eins og Jnasi Gumundssyni. a var ekki svo lti. Mean strmenntair gyingar fengu ekki strf slandi ea var bola r eim var essi furufugl hafinn til skjanna. minningarru Hannibals Valdimarssonar ri 1973 segir m.a. svo um Jnas Gumundsson (1898-1973) (sj frekar hr):

...Hausti 1921 var hann kennari vi barnasklann Norfiri og gegndi v starfi fram ri 1933. Jafnframt var hann kennari vi unglingasklann Norfiri 19231933. Hann var san framkvmdastjri Furmjlsverksmiju Norfjarar 19321937 og Togaraflags Neskaupstaar 19351938. rinu 1937 fluttist hann til Reykjavkur og var framkvmdastjri Alfl. 19381939. Eftirlitsmaur sveitarstjrnarmlefna var hann 19391953 og skrifstofustjri flmrn. 19461953. Hann var framkvmdastjri Sambands sl. sveitarflaga 19451967 og forstjri Bjargrasjs slands 19521967.

Auk aalstarfa eirra, sem hr hafa veri rakin, voru Jnasi Gumundssyni falin fjldamrg trnaarstrf msum svium, og verur nokkurra eirra geti hr. Hann var oddviti hreppsnefndar Neshrepps Norfiri 19251928 og sat bjarstjrn Neskaupstaar 19291937. Landsk. alm. var hann runum 1934–1937, sat 4 ingum alls. Hann tti sti Landsbankanefnd fr 1934–1938 og bankari Landsbankans 1938–1946. runum 1934–1935 tti hann sti mn. um alutryggingar og framfrsluml, og san var hann mrgum stjrnskipuum nefndum til a rannsaka og undirba lggjf um margvsleg efni svii flagsmla. Hann var stjrn Slusambands sl. fiskframleienda 1939–1943. Formaur Sambands sl. sveitarflaga var hann 1945–1967, stjrn Bjargrasj. slands 1946–1967 og stjrn Lnasjs sveitarflaga 1966-1970. Fulltri rkisstj. slands ingum Aljavinnumlastofnunarinnar var hann 1947–1952. Hann var stofnandi fengisvarnarflagsins Bla bandsins 1955 og formaur ess fram ri 1973. Jafnframt var hann formaur stjrnar Vistheimilisins Vinesi 1963–1973.

akkir: Magns A. Sigursson sagnfringur og Minjavrur Vesturlands (vi Minjastofnun slands) ritai merkilega BAritger vi Hskla slands ri 1993. Margar upplsingar hr eru komnar r eirri ritger, sem g hefi gefi mjg ga einkunn hefi g haft Magns sem stdent.


Vkingalott Minjastofnunar

sver_rna_bjorns_vikings.jpgRV greindi fr v fyrr morgun, a gsaskyttur hafi fundi sver Skaftrhreppi. Sveri var samkvmt frttum afhent Minjastofnun slands kl. 10 dag.

Minjastofnun var forstumaurinn egar binn a halda v fram, ur en hn fkk sveri hendur, a a vri fr 9. ld. Vel af sr viki! (sj hr)

tt myndin FB finnandans, rna Bjrns Valdimarssonar, s ekki g, verur ekki s anna af gerhjaltsins a sveri s alls ekki fr 9. ld. a er miklu frekar fr 10. ld og gti jafnvel veri af gerunum Q e Y, i tegundafri norska fornfringsins Jan Petersens og sari srfringa, og v fr byrjun 11. aldar ea jafnvel fyrri hluta mialda. a sem mr ykir helst benda til sari hluta sgualdar ea mialda er a blai hefur ekki mikla breidd. etta sst ar sem maurinn myndinni leggur a fingur sr. En hann gti vitaskuld veri afar "fingralangur", svo puttarnir honum eru ekki besti mlikvarinn sem vl er .

Hva sem lur aldrinum brandinum, hefur rni Bjrn vafalaust hloti vinninginn vkingalotti sumarsins. etta er me merkilegustu fornleifafundum rsins 2016. En vertinni er ekki loki.

P.s. Forstumaurinn s a sr frttum tvarpi (sj myndskei hr) og er hn n bin a sj a etta er sver af ger Jan Petersens sem kallast Q. Slk sver voru notu fram 11. ld.

P.p.s. frttumMorgunblasins var myndskei dag, ar sem halda mtti a sveri hefifundist ea vi kumlateiginn Hrfunesi. En ar hafa rofna fram undan gjskulgum nokkur kuml, ri 1958, 1982 og 2011 ef g man rtt. Vil nnari eftirgrennslan mna hj stakunnugum og mr frari mnnum kom i ljs a fundarstaurinn er nokkra klmetra fr Hrfunesi. Gti veri a hr s komi sver Una danska, fyrsta ESB-sinnans, en hann vildi koma landinu undir Noregskonung? Kvennaml hans voru einnig frekar gruggug og var hann vst a reyna a flja fr stlku sem hann hafi barna, egar tengdafair hans klai honum. a var arna nrri er sverifannst af gsaskyttunum. Sveri er lklegra a eigna syni hans, ef maur er anna bor farinn a stundaiju fyrri kynsla fornfringa. Sonur Una var Hrar Tungugoi. Enn lklegra er hins vegar a sveri hafi tilheyrt barnabarni Una, en s ht Hmundur halti og var mikill vgamaur samkvmt Landnmu ... sama hva gerarfri Jan Petersens upplsir. Normenn og Svar (eins og Uni var vst) kunnu aldrei a skrifa fyrr en um 1500 og geta v ekki upplst, hver tti vopnin. a af leiandi finnum vi ugglaust ekki nafn Una hjaltinu.

viking-smiley_1291699.gif


Felix hefur alls ekki gleymt slandi

felix_der_islander.jpg

.. en hefur sland gleymt honum?

Sla dags gr k g suur hina fallegu eyju Mn samt konu minni. a var reyndar fyrsta sinn sem vi heimsttum fgru eyju og kom hn okkur bum vart. Erindi var a hitta gamlan og gan vin, Felix Rottberger, fyrsta gyinginn sem fddist slandi.

Foreldrar Felix komu til slands ri 1935 en var vsa r landi ri 1938. Margir hafa rita um afdrif fjlskyldunnar slandi, mest hafi veri frt skldlegan bning, fyrst og fremst af Einari heitnum Heimissyni. g sagi hins vegar alla sguna eirra, sem var betur skjalfest Danmrku en slandi. Einnig greindi g fr afdrifum fjlskyldunnar Danmrku eftir a eim hafi veri vsa fr slandi. Um a m allt lesa bk minni Medaljens Bagside (2005) sem hgt er a f a lni nokkrum gum slenskum bkasfnum.

Liin voru nu r gr san g s Felix og konu hans Heidi sast, er au gistu hj okkur ri 2006 (sj hr). gr (1.9. 2016) hlt hann fyrirlestur safnaarheimili Magleby Mn, ar sem hann gistir sumarleyfinu hj gum vinum. Fjlmenni var og var fyrirlestur Felix afar hugaverur og skemmtilegur v karlinn er fyndinn og gur sgumaur.

visad_ur_landi.jpg

Hann greindi stoltur fr v a hann hefi fst slandi ri 1936, en smuleiis fr eirri dapurlegu stareynd a honum og fjlskyldu hans var vsa r landi. Sji hr hva skrifa var Morgunblainu ann 28. aprl 1938 - Og i sem hamist mest t af flttamnnum ntmans: Geri a n fyrir mig og skammist ykkar rlti, svo a g geri mr fulla grein fyrir v a a er bi heiarlegt og mgulegt a lkja essum tveimur tmum og flttamannahpum eins og gyingum og mslmum saman, a minnsta kosti mean a meirihluti mslma heimsins hatast t gyinga.

felix_og_faninn.jpgFelix, sem brtt verur 80 ra, greindi einnig fr heimskn sinni til slands ri 1993. Hann hefur mikla reynslu af v skalandi a mila af lfsreynslu sinni og sgu fjlskyldu sinnar.

Er hann heldurfyrirlestra hefur hann vallt me sr skjalatsku fulla af minningum, blum og bkum, ar sem um hann hefur veri skrifa. Hann hefur einnig rj fna me sr tskunni. ann danska, ann slenska og ann sraelska. Danmrk, sland og srael eru rki sem eru honum afar hugleikin, svo a hann lti sig sem jverja. Enda hefur fjlskylda hans bi skalandi san a foreldra hans fluttu anga ri 1955 eftir langa rautargngu Danmrku, ar sem oft var ltil sla a vera flttamaur af gyingattum ef maur hafi komi til landsins fyrir str. Fordmarnir og smmunasemin lifi ar fram og vilja margir Danir sem minnst um tma heyra.

See you in Iceland, Felix smile

img_3223b.jpg

Ljsmynd af ljsriti af ritari ljsmynd af rnu r Jnsdttur: Arna r hefur fengi srstaka undangu til a birtast hr essu forngripa og steingervingabloggi Fornleifs. Ljsmyndarinn, Vilhjlmur rn Vilhjlmsson, og fegurardrottningin eiga a sameiginlegt a au hafa stokki stng; Hn sem frjlsrttarkona, en Vilhjlmur Stng jrsrdal.

Felix var trtt um sland fyrirlestrinum gr, lkast til vegna ess a g hafi slegist me fr. Fagnai hann rangrinverandi landslis sns (v slenska) og sagi san fr nlegum kynnum snum af slenskri fegurards, sem hann rakst sumar skemmtigarinum Europa Park, nrri Freiburg skalandi ar sem hann br hsi umsjnamanns grafreits gyinga bnum.

Felix hafi hitt rnu r Jnsdttir,Ungfr sland sem einnig hreppti titilinn Miss EM 2016 arna garinum. Felix var arna staddur me barnabrnum snum og gerisr lti fyrir og gaf sig tal vi rnu r, essa brhuggulega konu fr slandi, sem hann sjarmai rugglega alveg upp r hhluum sknum - og sagi san me glettni auga eins og honum einum er lagi, a hann vri slendingur alveg eins og hn og spuri hana, hvort hn si a ekki. Arna hvi, og sndi hann henni vegabrf sitt ar sem stendur a hann hafi fst Reykjavk. egar hann upplsti hana a hann yri ttrur hr september lt hn au or falla a hn myndi reyna a sem hennar valdi sti til a lta bja honum til slands! Hn ritai fyrir hann mynd af sr fullum skra.

Hvort fegurardrottningunni fr slandi hefur fengi einhverju framgengt v, sem g vona a hn hafi, ver g n a upplsa, en vona um lei a allir haldi v leyndu svo afmlisbarni frtti ekkert um sinn, a egar hann bau mr jl sl. afmli sitt kva g egar a fara veisluna. En um lei hf g skn til ess a essum Heiursslendingi yri boi til landsins meira en 78 rum eftir a honum var vsa r landi vegna uppruna sns, trar og nafns, sem ekki hentai sumum slendingum.

Guni Th. Jhannesson ltur ekki sr standa

Ekki st Forseta slands, Guna Th. Jhannessyni, sem egar hefur sagt sig viljugan til a bja Felix til veislu Bessastum ef stjrnvld geta borga fyrir formleg bo til Felix ognokkurra dag heimskn hans og konu hans Reykjavk. Felix sr t.d. sk heitasta a geta heimstt grf mmu sinnar sem d slandi og murbrur sns, Hans Mann Jakobssonar, sem hann heimstti ri 1993.

B g n eftir svrum Lilju Daggar Alfresdttur utanrkisrherra og rkisstjrnarinnar.

Vona g svo sannarlega a stjrnvld sji sr frt a bja essum sjarmerandi og sunga slendingi heimskn. Hann hfar bi til the beauty and the beast, .e.a.s. fegurardsarinnar fr slandi og karlpungsins, brur Fornleifs, sem er a sgn me ljtari mnnum, egar hann skrifar essar lnur.

felix_og_heidi_rottberger.jpg

Felix og eiginkona hans Heidi, sem sk og upprunalega fr Berln. Hn starfai lengst af sem hjkrunarkona. Hn sneri til gyingdms. Hr heldur hn forsumynd af DV fr 1993 egar au hjnin og yngstu brn eirra, Thorsten og Anja, heimsttu sland. Felix gantast a gmlum vana. Ljsm. eins og arar vi etta blogg: Vilhjlmur rn Vilhjlmsson.

slendingar hefu mjg gott af v a kynnast Felix Rottberger aftur. Viss er g um, a slkt bo fr slandi vri besta gjfin sem hgt vri a gefa slendingnum Felix Rottberger 80 ra afmli hans, og felur jafnframt sr tkifri til uppgjrs vi dapurlega atburi slandssgunni.

Snum a vi hfum ekki gleymt honum og heldur ekki eirri smmunasemi og fordmum sem uru til brottvsunar hans og fjlskyldu hans ri 1938. Bjum honum n sem jhfingja og tkum mti honum sem eim slendingi sem hann er, rtt fyrir ann fjandskap sem mttifjlskyldu hans 4. tug sustu aldar.

Tmarnir breytast og mennirnir me


Lagt bori: Fajansi en ekki postuln

885720.jpg

Nstu mnuina mun g vinna a rannsknum rituum heimildum varandi umsvif Hollendinga vi og slandi 17. og 18. ld. a er n starfi minn verkefninu Allen die willen naar Island gaan undir yfirstjrn dr. Ragnars Edvardssonar og er verkefni rausnarlega styrkt af RANNS (Lesi vinsamlegast hr um titil verkefnisins).

Oftast voru Hollendingar vi landi leyfisleysi og trssi vi einokun Danakonungs slandsverslun og siglinum. En hgt er a lta mli fr ru sjnarhorni. Hollendingar fylltu a vissu marki upp a tmarm verslun og siglingum til landsins sem Danir mynduu, v konungsverslun st ekki undir nafni. Danskir kngar voru of uppteknir a byggja njar hallir og herja Sva, svo eir gleymdu slendingum a mestu, nema egar klgubrf og barningur brust fr agentum konungs (strbndum) slandi. slendingar voru tmabili njg afskiptir og nausynjavarningur barst ekki ngu vel til landsins og landsmenn stu uppi me fisk sem ekki seldist gengum slandsverslun Dana. Verslun, hvalveiar og fiskveiar Hollendinga voru v einungis til gagns og gs fyrir slendinga.

Fyrri hluta sumars kafai rskur fornleifafringur sem br slandi, sem vinnur doktorsverkefni undir einum aftttakanda verkefnisins Allen die willen naar Island gaan, niur flak hollenska skipsins de Melkmeyt Flateyjarhfn. Hollenskur fornleifafringur, Nina Jaspers, sem g hef haft samstarf vi og skrifa um leirker r flaki de Melckmeyts (sj hr,hr og hr tmaritinu Skalk 6: 2013), mun nsta ri measto minni vinna a rannsknum lausafundum r flaki de Melckmeyt. g hef ur flokka grflega (sj hr).Hugsanlega mun flak skipsins einnig vera rannsaka frekar verkefninu Allen die willen naar Island gaan.

Mr til mikillar furu sndu frtt Morgunblasins fyrr sumar af kfun rska doktorsnemans Kevins Martin vi H kvena vanekkingu v sem hann gaf sr fyrir hendur, m.a. segist hann hafa fundi "handmla postuln" flakinu og birti mynd af v mli snu til stunings.

hus_a_diski_flatey_v_v.jpg

Fajansadiskur sem fannst ri 1993 flaki de Melckmeyt Flateyjarhfn. (Ljsm. Vilhjlmur rn Vilhjlmsson). Efst er diskur sem fannst n sumar (ljsm. Kevin Martin).

Postuln hefur ekki fundist flaki Melkmeyt heldur mest megnis fajansi, og er ar mikill munur sem fornleifafringar vera a ekkja - en a gera greinilega ekki allir. Brot a sem Kevin Martin synti me upp yfirbori Flateyjarhfn, og sem hann kinnroalaust kallai postuln, er brot af fajansadisk hollenskum.

Hefur annar, lka diskur, en ekki alveg eins, me nkvmlega smu handmluu myndinni fundist ur flakinu. Sennilegt er a bir diskarnir su fr samaleirkeraverksti Hollandi.

etta hefi rski doktorsneminn tt a vita og hefi geta lesi um hr blogginu. Fornleifi er hgt a frast, og er hsklastdentum a einnig velkomi, svo eir urfi ekki a leika ann ljta leik sem margir kennarar fornleifafri H leika: a sniganga niurstur annarra.

essi fyrrnefndi ruglingur minnir mig ann dag er strt brot af fajansafati barst r flaki de Melkmeyt suur jminjasafn slands. etta var sumari 1992 og fastgrnir starfsmenn safnsins voru ranglega og af rmari vanekkingu bnir a fullvissa settan jminjavr Gumund Magnsson um a diskurinn vri fr 18. ld. g tti erindi safni vegna rannskna minna og sndi Gumundir mr diskinn. Sagi g kokhraustur og fullviss, a hann vri fr 17. ld og gti v vel veri r flaki de Melckmeyts, en skipi skk ri 1659. etta tti Gumundi vitaskuld strfurulegt, a srfringar safnsins gtu veri svo sammla. Hann gaf mr 20 mntur a rkstyja ml mitt ur en fjlmilamenn kmu safnhsi. g skaust upp bkasafni og ni rjr bkur mli mnu til stunings og bjargai heiri jminjasafnsins ann dag.

a hefi ekki veri efnilegt ef jminjavrur hefi flaska heilli ld, en a hefi ekki veri eins alvarlegt og a kalla fajansa postuln eins og gert er Hskla slands.

brot_flatey_vilhjalmur_rn_vilhjalmsson.jpg

Fajansabrot fr Hollandi og Frakklandi sem fundist hafa flaki de Melckmeyt Flatey.Ljsmynd Vilhjlmur rn Vilhjlmsson.


mbl.is Mjaltastlkan sem frst vi Flatey
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Mbergslndin sland og tala

img_1315b.jpg

tt mberg s algengasta bergtegund slands, og a sgn Haraldar Sigurssonar jarelisfrings - hvorki meira n minna en steinn steinanna grjthlmanum slandi - hefur v aldrei veri gert jafnt htt undir hfi slandi eins og t.d. talu. Sumir talir elska mbergi sitt ekkert sur en marmarann, og g ekki erfitt me a skilja a.

Mberg ea tuff ( tlsku tufo / tofus latnu) geta veri mismunandi bergmyndanir. slenska mbergi er mynda rtt undir vatni ea s og er svokllu Palagnt bergmyndum. a sem flk kallar tf (tff) erlendis er hins vegar sjaldnast palagnt lkt og slenska mbergi. g tla ekki a skkva mr djpt gerarfri mismunandi mbergs, en bi flk sjlft um a lesa um hinar mismunandi gerir mbergs heiminum sem eru ger gt skilhr.

Mbergi talu hefur alltaf heilla mig, san a g s a fyrst Rm og vi Sorrent-fla 8. ratug sustu aldar, og tti um margt minna sumt slenskt berg. a hefur kvenum svum miki nota til bygginga, enda sterkara en a slenska og umbreytt 300 - 600.000 ra berg. talu eru til a minnsta kosti tta "tegundir/gerir" mbergs sem nota er byggingar (sj hr). a kemur fr mismunandi svum og hefur mbergi oft mismunandi lit, allt fr grum og grnbrnum yfir ljsari vikurliti og mraua liti. a gra inniheldur smrri korn af ru efni, en a brna getur veri mjg grft. Tffi hefur veri nota sem byggingarefni san dgum Etrra (sem sumir kalla Etrska) 7. ld f.Kr., og er enn nota til vihalds eldri bygginga.

img_1439b.jpgHorft yfir mbergsbinn Cori r rmlega 480 m. h. Cori er eldir en Rm.

fjallaorpinu Cori di Latina Lazio Lepini-fjllum suaustur af Rm, hefur miki veri byggt r essu mjka og ltta efni, sem hgt er a forma auveldlega ogjafnvel saga til. a finnst miklum mli svinu kringum binn.

Cori var til sem br fyrr en Rm og sar bj Rmaraallinn hr fjllunum sumrin, til a komast burtu fr mvargi og ru pestarf sem hrji hann niur slttunum. eir byggu sumarhs sn r kalksteini og mbergi en fluttu einnig hinga hinn fnasta marmara sem eir reistu me hof og virulegri byggingar. Rm er hins vegar einnig hgt a sj fjlda rsta hsa sem bygg hafa veri r mbergi, sem er alls staar a finna sumum hum borgarinnar. G dmi um byggingar Rm til forna, ar sem notast var vi mberg, er hluti af Colosseum og Portnusarhofi.

portunus.jpg

Portnusarhof Rm

veggur_servians_naerri_terministo.jpg

Veggur Serviusar Tulliusar sem byggur var umhverfis Rmarborg 4. ld f.Kr. Mrinn var hlainn r tilhggnum mbergsbjrgum. Hr er brot af honum nrri aalbrautastinni, Termini Rm.

Palatino-h Rm er a miklum hluta myndu r mbergi og mrg hs Rm voru hlain r mbergi. Oft hafa menn pssa yfir essa steina veggjum, en dyraumgjrir mean a skreytingar hafa veri ltnar halda sr. En hofum og hsum Pompeii,Herculaneum og t.d. Cori standa veggir a menn hafa hlai litla ferninga af mbergi tgulmynstur svo unun er a horfa, t.d Polux og Castor hofinu Cori. seinni tma byggingum t.d. frendurreisnartmanum var hi mjka mberg einnig nota og stendur sig enn vel. Hsi sem g b Cori hefur kjarna fr mildum en a hefur veri byggt miki vi hsi. mis efniviur hefur veri notaur, en greinilegt er a mberg og kalksteinn eru algengasta efni. Gatan Via della Repubblica efst Cori, er lg me basaltsteinferningum og miju gtunnar er 20 sm. renna r kalksteinshnullungum.

mi_aldahus_i_cori.jpg

Mialdabyggingar hlanar r mbergi Cori Lazio.

img_0927b_1290336.jpg

etta rndtta hs er hlai r Lazio-mbergi og kalksteini hr fr svinu umhverfis Cori - og er n til slu.

img_0784b_1290362.jpg

Gmul gluggaumgjr innan enn eldri dyraumjr. Efni er Lazio mberg.

img_0833b.jpg Stru Borg undir Eyjafjllum, sem vitaskuld er ekki neitt sri menningarbli en Rm, var mberg nota hleslur. Oftast nr unni, en einni byggingunni mang eftir 6 ea 8 steinum tilhggnum og strtumynduum, sem voru eins konar hornsteinar byggingunni innanverri. g tk margar myndir af essum steinum, sem Mjll Snsdttir hefur fengi til rvinnslu, og get g v ekki snt ykkur r. Vitaskuld var hsi teikna og mlt eftir llum knstarinnar reglum, en g hef enn ekki s essa listavel tilhggnu steina birta bk ea ritlingi og veit ekki hvort eim var bjarga safni Skgum.

Vart er hgt a byggja hof ea turna r slensku mbergi eins og menn gera talu, t.d. eins og turninn (hr yfir) ofar Via della Repubblica bnum Cori. Turninn var var reistur fornum stl vi kirkju sembygg var eftir sara heimsstr, sta kirkju postulanna Pturs og Pls ofar bnum. Kirkjuskip eirrar kirkju hrundi ofan 40 kirkjugesti ri 1944 er bandamenn skutu binn eirri tr a yfirmenn ska hersins feldu sig ea hldu fund kirkjunni. Allir kirkjugestir ltust nema einn drengur, sem missti annan ftlegginn. En kirkjuturninn og Herkleshofi vi suurmr kirkjunnar stst sprengjuna og er turninn einnig a einhverjum hluta til byggur r mbergi bland vi kalkstein, marmara og basalti.

En ef mbergi slenska fr a hvla sig og umbreytast 300.000-600.000 r til vibtar erkannski hgt a tala um endurreisnarhs r essu jarbergi okkar, sem mr finnst n fallegra en margt sem slenska jin er annars kennd vi. Spurningin er bara, hvort slendingar hafi olinmi a ba svo lengi ea hvort ri mttarvld haldi slendinga t allan ann tma. Varla.

img_1376b.jpg

Kjallaragluggi me umgjr r mbergi ltilli hll fr 17. ld neri hluta Cori. Efsta myndin snir hleslu hofi Pollux og Castors Cori. img_1151b_1290338.jpg Dyrabnaur hsi efri hluta Cori, sem a hluta til er fr mildum. a er mikilli niurnslu en g gti vel hugsa mr a festa kaup v hefi g til ess fjrmagn (veit ekkert um veri ea hvort a er til slu en ekki hefur veri bi v um 40 r) ea olinmi gegn skriffinnum talu. Einhverjir fr gang me vigerir einhverju stigi, en gfust upp. Yfir dyrunum er lgmynd af Maru og Kristi.

img_1146b.jpg

Sums staar hafa menn ntt sr allt mgulegt byggingarefni. Allt var endurntt.

img_1226b.jpg

Fnustu hallir endurreisnartmans voru einnig byggar r v efni sem fyrir hendi var og skreyttar me gmlum slum sem stundum var rnt r rmverskum rstum ngrenninu. Palazzo Riozzi-Fasanella Cori er fr 16. ld.

img_1259b.jpg

Hlesla r mbergi fr mildum ofan risavxnum bjrgum r kalksteini/marmara sem eru fr v annari ld fyrir okkar tmatal.

romversk_hle_sla_cori.jpg

Rmverskur veggur Cori hlainn r mbergi Opus reticulatum.


Villi afi

afi_og_orvaldur_gmundsson_2.jpg

g tti tvo afa sem bru hver sna gerina af hinu keisaralega nafni Vilhjlmur, Vilhelm slandi og Willem Hollandi. Ekki er v a fura a g hafi ori a heita Vilhjlmur, svona til a halda fram hinni keisaralegu hef. g kynntist aldrei afa mnum Hollandi (sjhr og hr), en Villi afi slandi var minn besti vinur og hjlparhella. nmi nutu menn oft astoar LN, en g hafi bi LN og afa og mmu, Sigri Berthu rardttur, sem endalaust gfu mr hfinglegar gjafir og astouu mig fjrhagslega og ara allan mgulegan htt af sparnai snumfr langri vinnuvi. Villi afi var afar rltur maur og nutu margir gs af v.

Ekki var algengt fyrr tmum a tveir ungir menn fru saman til ljsmyndarans og ltu eilfa sig eins og ungu mennirnir hr a ofan geru. Stundum hldust menn hendur ea innilega utan um hvern annan. S tmi var liinn egar essi mynd var tekin. Skrti flk ntmanum leggur svo eitthva anna a dag en menn geru . Langt er seilst eins og vi vitum.

ri 1996 var haldin sning ljsmyndum Jn Kaldals tilefni af aldarafmli hans. Myndirnar voru sndar Nlistasafninu. Mur minni og mmu var sagt a ar hngi mynd af afa mnum, mynd sem r hfu aldrei s. Myndin bar nmeri 2303.

Snir hn tvo unga menn snu fnasta pssi me newsboy - eight piece hfur r tweed, en slkar hfur eru oft ranglega greindar sem sixpensarar slandi, en a er allt nnur hfa eins og reyndir hfu- og hattamenn eins og g vita.

Eftir a afi minn lst ri 1993, fkk g essa mynd hj vari Brynjlfssyni ljsmyndara og samstarfsmanni jminjasafni slands og gaf mmu minni, sem setti hana gylltan ramma og settu upp stofu sinni Hringbrautinni Reykjavk. g fkk svo myndina eftir lt mmu minnar, og hangir hn jafnan fyrir framan mig vi skrifbori mitt, v myndin af afa minnir mig son minn Ruben.

Afi minn, Vilhelm [rni Ingimar] Kristinsson er s lgvaxni til hgri myndinni. Hinn unga manninn, me hi haalborna skagfirska andlit, kunni amma mn smileg deili en g var binn a gleyma nafninu fyrr r egar mr datt hug a skrifa nokkur or um myndina. Hann mun hafa siglt til Amerku a v er amma sagi mr. Hann hafi vilja f afa me sr til Amerku og eir hfu veri sj saman.

Nlega hafi g samband vi Ingu Lru Baldvinsdttur deildarstjra ljsmyndasafns jminjasafnsins, til a spyrjast fyrir um nafn mannsins me afa ljsmynd Kaldals. Nafn hins hvaxnari er a eina sem skr er vi myndina safni Kaldals. Inga Lra upplsti nafni: orvaldur gmundsson.

orvaldur var sonur gmundar Sigurssonar sklameistara Flensborgarskla Hafnarfiri og var myndin tekin ar. ess vegna spuru Inga Lra mig fyrr r (2016), hvort afi minn hafi veri Flensborg. ar gekk hann aldrei. En flagarnir myndinni voru komnir langt yfir sklaaldur og stunduu sjinn saman. Afi leit alla t mjg unglega t og fr ekki a grna vngum fyrr en seint ttrisaldri og hann hlt ljsum hralit vel fram nrisaldur. Rttara sagt, hann afi var aldrei almennilega grhrur.

Afi og vinur hans orvaldur voru togurum fyrir noran Siglufiri og Akureyri, afi mest sem hjlparkokkur ea kokkur. eir flagar hafa hafa lklega ntt sr tkifri og seti fyrir egar Kaldal var anna bor Flensborgarskla a taka myndir af nemendum ar.

_orvaldur_logberg.jpgorvaldur, sem var stdent fr Menntasklanum Reykjavk, fluttist til Bandarkjanna. Afi me sitt barnasklaprf stofnai hins vegar fjlskyldu Reykjavk. orvaldur hlt sig vi sjinn og var sjmaur togurum fr Boston me rum slendingum. miklu veri ann 8 febrar 1933 tk hann t af togaranum Fordham og drukknai. Greint var fr sorglegum daudaga hans Lgbergi . 3. marz 1933.

Myndir geta sagt margt og gefi stur til rannskna. En r segja alls ekki allt. Ef menn hefu vilja vita meira um afa Villa, sem sar vinni var vatnsvrur vi Reykjavkurhfn, hefu eir tt a mta jararfr afa Frkirkjunni. eir hefu ekki komist inn, v a var fullt fram fordyri. fyrst ttai g mig v hva marga vini afi hafi tt.

Vi voru afar lkir, en a skapai hina gu vinttu. Afi hafi alltaf vilja ganga menntaveginn, en hafi ekki r v. Hann lifi sig v inn velgegni afkomenda sinna andlegu brautinni. Eftir a afi komst eftirlaun vann hann yfir ratug hj RV sem sendisveinn, en tvarpi notai gamla, vinalega karla til ess verks og krakka sumrin. a tti honum g vinna og g naut einnig gs af v, v afi tvegai mr alltaf sumarvinnu, anna hvort hj tvarpinu Sklagtu og sar hj Reykjavkurhfn.

Afi var yngri rum prisgur rttamaur og hef g greint fr v ur. Hann var fimleikahpi R og sndir Kristjni X konungi fimi sna, er kngur kom heimskn ri 1921. Enn meira er hgt a frast um afa minn, v hann hefur n eim heiri a vera eins konar safngripur jminjasafni slands, fyrir utan listaga mynd Kaldals. Afi var einn af heimildamnnum jhttadeildar um lf krakkann Skuggahverfinu byrjun 20. aldar.Hr m lesa um a. Lsingar af sna hans eli. Hann var diplmat og talai sjaldan illa um ara og krati var hann lengur en flestir 20.ldinni Reykjavk. Hlfsystir hans, eldri, Danmrku, Sigrur Sigurjnsdttir Jensen, ni n einnig v takmarki a vera lengst skri flagi i Socialdemokratiet Danmrku. Vitaskuld urfi slending til a hkka mealaldur krata Danmrku all verulega. Tante Sigga var 101 rs gmul og vallt hress alveg fram dauann. a er svo nnur saga.

Hr lkur essum tti af afa mnum me hi keisaralega nafn og sna hfinglegu lund.

Hreinrita Cori, Latina talu gst 2016.

afi_i_athenu_1966.jpg

Vilhelm Kristinsson Aenu ri 1966 (sj hr).


slandskvikmynd Evu Braun og arar minna ekktar slandskvikmyndir r ferum KdF

Forum er Eva Braun og Hitler stu byrginu Berln, horfu aukannski sustu dgum snum minningar r fer Evu til draumalandsins slands. Hva gera samlynd hjn egar au eiga ekki sjnvarp og stunda ekkert kynlf? Adolf og Eva horfu kvikmyndir Evu langt undir strtum Berlnar. au Eva og Adolf nu a vera hjn tpar 40 klukkustundir aprl 1945. Um lei og au tu Sauerkraut (pizzur voru ekki til og Adolf var vitaskuld grnmetista) dust au af Gullfossi og Geysi og miklum fjlda langferabla sland.

slandsfer Evu jl 1939 me ska faregaskipinu Milwaukee ekkja slendingar ori harla vel san a Hrur Geirsson Akureyri greindi fyrst fr henni 10. ratug sustu aldar.

Eva Braun sigldi me skipinu Milwaukee og ferin var skipulg af "menningar"- samtkum nasista sem kllu voru Kraft durch Freude, og var skammstafa KdF.

Kvikmynd Evu m sj hr fyrir ofan (slenskt efni hefst 3 mn. og 14 sek. inn myndina).

Til eru tv nnur kvikmyndabrot fr slandi, sem tekin voru ferum KdF. g hef hvorki heyrt um au ea s au ur, vera kunni a au su vel ekkt slandi. En g lt au samt flakka hr. Myndbrotunum hefur veri safna af AKH (Agentur Karl Hffkes) bnum Gescher skalandi og m sj vefsu fyrirtkisins.

Hr er fyrst samansafn myndbrota. Fremst er brot sem sagt er vera fr sumrinu 1936. a er teki siglingu Milwaukees me flaga nasistahreyfingarinnar KdF. Ef litmyndin eftir slandsmyndinni er fr sama ri og slandsferin fremst syrpunni, hefur AKH ori messunni, v hn snir Heimssninguna New York sumari 1939. a tilokar ekki a myndbroti fr slandi s fr 1936.

Eftirfarandi kvikmyndabrot er hins vegar ekki dagsett, en er lklega hvorki r ferinni sem Eva Braun fr sumari 1939,n eirri fer ri 1936 sem kvikmyndin hr a ofan var tekin . Broti fr slandi hefst 3,36 mntur inn myndasyrpuna. Sar syrpunni eru myndir fr safiri, a v er g best f s.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband