BloggfŠrslur mßna­arins, j˙nÝ 2016

═sland Ý t÷fralampanum: 10. hluti

fornleifur_copyright_england_to_iceland_38.jpg

JŠja ßgŠtu gestir, n˙ er komi­ a­ sÝ­asta hluta skuggamyndasřningar Fornleifs. SÝ­asta myndin af ■eim sem Fornleifur keypti ß Cornwall fyrr Ý ßr ver­ur sřnd og reifu­ Ý dag.

Vi­ vitum hva­a dag h˙n var tekin, hvar h˙n var tekin og hverjir tˇku ljˇsmyndina - og vi­ vitum s÷mulei­is a­ ■eir tˇku tvŠr myndir af sama atbur­inum. Ůar fyrir utan vitum vi­ hver framleiddi skuggamyndina.á

En ■a­ er lÝka mikinn annan frˇ­leik af finna Ý ■essari mynd. H˙n er t.d. merkilegt fyrir mig, sem ß a­ hluta til Šttir a­ rekja Ý Kjˇsina og sřnir hvernig fˇlk, sem Úg er ekki kominn af, var sumt vel Ý ßlnum Ý Kjˇsinni ß 19. ÷ldunni, og lÚk sÚr ■ar ß eins konar ■jˇ­b˙ningatÝskusřningum me­an fßtŠklingarnir ß landinu ■urftu a­ flřja til ReykjavÝkur e­a Vesturheims. Myndin sřnir vel eina af dellunum sem ═slendingar fengu ß ■eim ÷ldum sem ■eir voru mest hrjß­ir. Ůeir fˇru a­ hanna sÚr ■jˇ­b˙ninga. Skrřtinn veruleikaflˇtti ■a­. K÷rlum ■ykir n˙ alltaf gott a­ konan sÚ sŠt og gˇ­, ■ˇ svo a­ illa ßra­i. MÝn tilgßta er s˙ a­ konur gefist einnig sÝ­ur upp en menn Ý h÷rmungum og har­Šri. En venjulega voru ■a­ karlar sem stˇ­u fyrir h÷nnun ß kvenb˙ningnum.

from_f_ponzi_1995.jpg

Reynivellir Ý Kjˇs, 11.áj˙nÝ 1882

Ůann 11.áj˙nÝ 1882 var enn Kristni Ý landinu og ■vÝ fermt Ý kirkjunni a­ Reyniv÷llum Ý Kjˇs. Svo vel vildi til a­ tveir erlendir fer­alangar voru bo­nir til kirkju. Ůetta voru ■eir Maitland James Burnett og Walter H. Trevelyan, efnamenn sem stundu­u stangavei­ar ß ═slandi og ljˇsmyndu­u ■ess ß milli fˇlk og fyrirbŠri (sjß hÚr ef ■i­ hafi­ ■egar gleymt, e­a lesi­ hina ßgŠtu bˇk Ponzis frß 1995 ═sland fyrir Aldamˇt).

Skuggamyndin hÚr a­ ofan var lÝklega tekin ■egar fˇlk kom ˙r kirkju og stillti sÚr upp vestan og su­vestan vi­ kirkjuna til a­ lßta ˙tlendingana eilÝfa sig.

Teknar voru tvŠr myndir

udsnit_fra_slide.jpg

Ůegar skuggamynd n˙mer 38 Ý syrpu Riley BrŠ­ra Ý Bradford Ý JˇrvÝkurskÝri var keypt af forngripasala fyrr ß ■essu ßri, var­ fljˇtlega ljˇst a­ h˙n haf­iáveri­ framleidd af fyrirtŠkinu fljˇtlega eftir a­ h˙n var tekin ßri­ 1882. ═ s÷lulistum Riley Brothers var h˙n k÷llu­ Coming from Church. LÝklegast er a­ Burnett og Trevelyan hafa ˙tvega­ myndirásÝnar til ■essarar framlei­slu, e­a a­ Sigf˙s Eymundsson hafi framkalla­ myndir fyrir ■ß fÚlaga, en sÝ­an sjßlfur sÚ­ um a­ setja mynd ■eirra til framlei­slu Ý skuggamyndar÷­unum sem hann lÚt ˙tb˙a me­ Ůorvaldi Ë. Johnson (sjß hÚr). Enn annar m÷guleiki er vissulega sß a­ Sigf˙s hafi teki­ myndirnar fyrir Burnett og Trevelyan a­ Reyniv÷llum, en um slÝkt samtarf vitum vi­ aftur ß mˇti ekkert.á

udsnit_fra_ponzi.jpg

Vi­ nßnari samanbur­ ß mynd Burnetts og Trevelyans frß fermingunni vi­ mynd 38 Ý syrpu Riley BrŠ­ra kemur Ý ljˇs a­ alls ekki er um s÷mu mynd a­ rŠ­a, ■ˇ h˙n sÚ tekin af sama ljˇsmyndara og sama dag.

Ůetta sÚst ß řmsu, en greinilegast ■egar ma­ur beinir sjˇnum a­ konunum fyrir framan kirkjuna vi­ heysßtuna fremst Ý myndinni. ŮŠr eru allar ß i­i. Ůegar myndin, sem birt er Ý bˇk Frank Ponzis er tekin stendur ung kona Ý dyrgŠttinni ß kirkjunni. ┴ myndinni sem hefur veri­ notu­ Ý skyggnu n˙mer 38 er h˙n horfin ˙r gßttinni. Ůess vegna mß ßlykta a­ teknar hafi veri­ tvŠr glerpl÷tur af fˇlkinu sem kom frß kirkju ■ann 11. j˙nÝ 1882.

TÝskusřning eftir messu

skautkonur.jpg

Konurnar ß myndunum frß Reyniv÷llum eru mesta prř­i myndanna. Flestir karlanna sjßst ekki ß skuggamyndinni, ■vÝ ■eir standa vestar en myndin nŠr, ■ar sem h˙n hefur veri­ klippt skorin til a­ passa ß gleri­ Ýáskuggamyndunum sem var 8,2 x 8,2 sm a­ stŠr­ me­an a­ glerpl÷turnar voru ferhyrndar og lengri ß einn veginn en hinn eins og gjarnt er um ferhyrninga.

konur_me_sjol_from_f_ponzi_1995.jpg═ frekar sv÷lum j˙nÝmßnu­i ßri­ 1881 sveipu­u konur sig me­ innfluttum skoskum teppum e­a stˇrum sj÷lum sem Bretar kalla rugs e­a scarves ■egar ■au voru minni, en Danir kalla ■essi teppi plaide eftir mynstrinu sem er ß■ekkt ■vÝ sem ofi­ tartan-va­mßl skotapilsa hefur. Teppi ■essi voru k÷llu­ sj÷l ß ═slandi og seldust miki­ ß 9. og 10. ßratug 19. aldar.

konur_me_teppi_from_f_ponzi_1995.jpg

spa_afaldur_from_f_ponzi_1995_1284720.jpgMj÷gáathyglisvert er a­ sko­a b˙ninga kvennanna sem h÷f­u veri­ vi­ gu­s■jˇnustuna. ŮŠr eru flestar klŠddar Ý skautb˙ninga hanna­a af Sigur­i Gu­mundssyni mßlara ß ßrunnum 1858-60. Fjˇrar kvennanna eru hins vegar Ý 19. aldar faldb˙ningi me­ spa­afald og traf. Enn enn a­rar Ý upphlut e­a peysuf÷tum. Ein kvennanna Ý skautb˙ningi og ber skikkju e­a slß brydda­a me­ hvÝtu skinni. A­rar fr˙r bera ofin, k÷flˇtt teppi yfir her­arnar, lÝklega innflutt. Ůa­ var mj÷g kalt Ý ve­ri ßri­ 1881-1882 samkvŠmt heimildum, en ljˇst er a­ konur Ý sveitum ßttu enn ekkiáalmennilegar kßpur ß ■essum tÝma lÝkt og karlar. TvŠr konur eru hins vegar me­ me­ heklu­ sj÷l. Ein kvennanna lÝtur ˙t fyrir a­ vera Ý kyrtli vi­ skauti­. Kyrtilinn hanna­i Sigur­ur mßlari um 1870. Konan Ý kirtlinum er hugsanlega dˇttir sÝra Ůorkels Bjarnsonar ß Reyniv÷llum. H˙n e­aásystir hennar er Ý ■essum kirtli ß annarri ljˇsmynd ■eirra Burnetts og Trevelyans sem er birt Ý hinni gˇ­u bˇk Frank Ponzis ═sland fyrir Aldamˇt (1995).

Engin kvennanna er sjßanlega me­ gar­ah˙fu/kjˇlh˙fu (sjß hÚr). SlÝk h˙fa sÚst ß mynd 13 Ý myndar÷­ Riley BrŠ­ra frß ═sland. Hins vegar var einnig til mynd af konu Ý hßtÝ­arb˙ningi, Woman in Holiday Dress, sem lÝklegast var skautb˙ningur. S˙ mynd var n˙mer 37 samkvŠmt auglřsingum Riley BrŠ­ra. GŠti hugsast a­ ■a­ hafi veri­ mynd af af prestsfr˙nni a­ Reyniv÷llum, ■ar sem h˙n stˇ­ ein vi­ bor­ fyrir utan Ýb˙­arh˙si­ a­ Reyniv÷llum (sjß mynd 95 Ý ═sland fyrir Aldamˇt).

Prestar og karlar

prestar_from_f_ponzi_1995.jpg

Karlarnir vir­ast miklu fŠrri en kvenpeningurinn Ý kirkju ■ennan daginn. Kannski hafa ■eir ekki haft eins mikla ■÷rf ß ■vÝ a­ eilÝfast ß ljˇsmynd og konurnar, og eigi eru ■eirán˙ beint glŠsilegir, karlarnir Ý Kjˇsinni

Miki­ ber ß a­ karlarnir sÚu me­ bowlerhatta sem hafa vŠntanlega komi­ Ý kaupsta­ frß Bretlandseyjum me­ teppunum sem konurnar keyptu sÚr sem sj÷l. Greinilegt var a­ bresk e­a rÚttara sagt skosk sveitatÝska var a­ ry­ja sÚr til r˙ms ß ═slandi.á á

Burnett og Trevelyan komu oft vi­ ß Reyniv÷llum og voru vel kunnugir endurreisnarprestinum og Al■ingismanninum Ůorkatli Bjarnasyni (1839-1902) sem ■ar bjˇ me­ fj÷lskyldu sinni. Burnett kom einnig sumari­ 1886 a­ Trevelyan lßtnum og ljˇsmynda­i fj÷lskyldu prestsins Ý bak of fyrir. Prestsfr˙in, SigrÝ­ur Ůorkelsdˇttir (1835-1912), ßtti ■essi forlßta sˇlgleraugu sem gj÷rsamlega skßka augnb˙na­i Fornleifs.

Lßtum ■etta ßgŠta fˇlk setjaápunktinn a­ sinni og ef menn vilja frŠ­ast meira um Reynivelli ß 19. ÷ld, ■ß er ßgŠtt a­ horfa ßá■essa litlu frŠ­slumynd og stˇrmerku um Reynivelli i Kjˇs bygg­a ß ljˇsmynd Sigf˙sar Eymundssonar af bŠnum. Ůa­ er Inga Lßra Baldvinsdˇttir forst÷­uma­ur myndasafns Ůjˇ­minjasafns ═slands sem segir frß. SÝ­an Šttu menn a­ lesa bˇk Frank Ponzis ═sland fyrir Aldamˇt (1995). Ůannig geta ■eir fengi­ sÚr gˇ­a sřnisfer­áaftur ß 19. ÷ld.

_orvaldur_bjarnason_og_fjolskylda_b.jpg

Myndin er ˙r bˇkinni ═sland fyrir Aldamˇt eftir Frank heitin Ponzi. Ljˇsmynd Maitland James Burnett 1886.

Ůakkir:

Ůakkir fŠri Úg vinum mÝnum sagnfrŠ­ingunum Kristjßni Sveinssyni, mag.art. og Einari Jˇnssyni ˙r Skˇgum, sem einnig er l÷glŠr­ur. Ůeir eru bß­ir fyrrverandi sveitadrengir me­ annan fˇtinn ß 19. ÷ldinni. ╔g ■akka ■eim vi­rŠ­ur og upplřsingar um myndirnar; SÚr Ý lagi Einari Jˇnssyni fyrir a­ greina mÚr frß myndum Burnetts og Trevelyans frß Reyniv÷llum Ý Kjˇs Ý hinni gˇ­u bˇk Frank Ponzis ═sland fyrir Aldamˇt. ١ a­ fa­ir minn hafi ˙tvega­áeina mynd Ý bˇkina entist honum ekki aldur til a­ sjß bˇkina ˙tgefna, en Úg nß­i loks Ý eintak hjß ßgŠtum fornbˇkasala ß Selfossi sem tˇk sÚr rÝflega grei­slu fyrir hana, enda bˇkin or­in afar sjaldsÚ­. Vonandi vill einhver standa Ý ■vÝ a­ gefa hana aftur ˙t.

thats_all_folks.gif

═sland Ý t÷fralampanum 1. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 2. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 3. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 4. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 5. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 6. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 7. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 8. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 9. hluti

Ů˙ varst a­ enda vi­ a­ lesa ═sland Ý t÷fralampanum 10. hluta

lucerna_england_to_iceland.jpg

Titlar ljˇsmynda Ý syrpu Riley BrŠ­ra frß ═slandi. Myndir me­ blßum bakgrunni hafa fundist, hinar ekki.


═sland var fyrirmynd Indˇnesa, en ■eir voru myrtir

iceland_indonesia_1947_1284105.jpg

Fyrir tveimur ßrum sÝ­an rakst Úg ß ljˇsmynd sem sřndi svart ß hvÝtu, a­ indˇnesÝskir komm˙nistar Ý S˙rabaya (h÷fu­borg Austur-J÷vu) litu vonaraugum til fri­samlegra sambandslita ═slendinga ßri­ 1944 Ý frelsisbarßttu sinni gegn nřlendustjˇrn Hollendinga.

┴ri­ 1947 settu ■eir upp veggspjald Ý borginni, ■ar sem ■eir skřr­u ß einfaldan hßtt fyrir almenningi, hva­ haf­i gerst ß ═slandi og hvernig menn gŠtu teki­ sÚr ■a­ til fyrirmyndar. ┴ri­ 1949, eftir blˇ­uga bardaga vi­ Hollendinga, var lřst yfir sjßlfstŠ­i IndˇnesÝu - sem ßvallt sÝ­an hefur veri­ mj÷g valt og byggir fyrst ß fremst ß ˇgnarstjˇrn hers, heimstr˙arbrag­anna ═slam og ekki sÝst 200% spillingu og tvÝskinnungi valdastÚttarinnar.

Ůa­ er ekki oft sem menn taka sÚr ═sland til fyrirmyndar. Manni hlřnar um hjartarŠtur ß sjßlfan 17. j˙nÝ a­ frÚtta slÝkt, og a­ komm˙nistar hafi tala­ um ═sland Ý IndˇnesÝu Ý sta­ ■ess a­ vitna Ý blˇ­uga byltingu eins og bˇkstafurinn gerir rß­ fyrir.

Komm˙nistaflokkur IndˇnesÝu (PKI) var eitt sinn ■ri­jiástŠrsti komm˙nistaflokkur Ý heimi. IndˇnesÝskir Ýslamistar og innfŠdda valdastÚttin Ý landinu litu PKI illum augum, ■vÝ v÷ld ■eirra voru Ý hŠttu ef PKI fÚkk meiru a­ rß­a. PKI var lengi Ý samstarfi vi­ ■jˇ­ernisflokk Sukarnos. En svo kom a­ tr˙arofstŠkisflokkar nß­u v÷ldum Ý IndˇnesÝu me­ hjßlp rotinna afla Ý hernum. ┴ri­ 1965 hˇfust ˙trřmingar ß komm˙nistum ogásˇsÝalistum Ý IndˇnesÝu undir stjˇrn einrŠ­isherrans Suhartos, brjßlŠ­ings Ý herb˙ningi.

A­ minnsta kosti 500.000 manna voru myrtar Ýá˙trřmingunum og ■a­ voru ekki bara komm˙nistar sem ur­u fyrir bar­inu ß herjum ÷fgastjˇrnarinnar. Fj÷ldi fˇlks, sem ekki haf­i tilheyrt komm˙nistaflokknum, var myrtur. Nˇg var sums sta­ar fyrir fˇlk a­ benda ß nßgranna sinni sem ■eim lÝka­i ekki vi­ til a­ fß ■ß drepna.

A­ger­irnar gegn komm˙nistum voru vitaskuld studdar af helsta komm˙nistabana heimsins, BandarÝkjunum. En ßri­ 1995 ■egar áBandarÝkjastjˇrn var loks ljˇst hva­ ■eir h÷f­u stutt, lřsti CIA ■essu yfir Ý skřrslu:

"In terms of the numbers killed the anti-PKI massacres in Indonesia rank as one of the worst mass murders of the 20th century...".á

BandarÝkin ger­u sÚr mj÷g seint grein fyrir ■vÝ hve hŠttulegt afl ═slam er Ý h÷ndum valdastÚtta ÝáÝsl÷mskum l÷ndum. Ůess vegna er stˇrveldi­ enn■ß a­ elta ˇlar vi­ R˙ssa, eins og a­ ■eir sÚu enn vondir komm˙nistar Ý k÷ldu strÝ­, en hafa vegna van■ekkingar Šttarbjßna og fßvita sem vinna Ý State Department (UtanrÝkis■jˇnustunni) oft ß tÝ­um a­sto­a­ ■ß ÷fgamenn Ý Ýsl÷mskum rÝkjum sem eru heimsfri­inum ■yngstur fj÷tur um fˇt um ■essar mundir.

Enn er fˇlk ofsˇtt me­ "komm˙nistastimplinum" Ý IndˇnesÝu, t.d. ef ■a­ tekur upp ß ■vÝ a­ gagnrřna eitt e­a anna­. Me­an ═slam er hi­ spillta afl landsins, sem hefur t÷glin og hagldirnar Ý herjum ■essa stˇra rÝkis, ver­ur ekki teki­ heils hugar ß fj÷ldamor­unum ß 7. ßratug 20. aldar. Mor­in halda ßfram. Kristnir eru ofsˇttir, og hafa veri­ hßlsh÷ggnir af trylltum lř­ sem rŠ­st ß kirkjur og kristna. ═slam vi­urkennir ekki mist÷k sÝn, ■ˇ svo a­ CIA hafi gert ■a­. ŮvÝ mi­ur gera ekki allir Indˇnesar sÚr grein fyrir ■vÝ a­ ═slam er vandinn en ekki CIA, sem ■vÝ ger­i ÷fgatr˙arbr÷g­ a­ meginafli ■essa fj÷lmenna rÝkis.

java-muslim.jpg

sanggauledo2_1_1284111.jpgEina samkunduh˙s gy­inga Djakarta sem eftir stˇ­ var ey­ilagt ßri­ 2009 og samkunduh˙si­ Ý Surabaya var ey­ilagt ßri­ 2013. SÝ­ustu gy­ingarnir sem Štta­ir voru frß Baghdad flř­u daginn eftir og b˙a n˙ Ý ═srael. N˙, lÝkt og oft ß­ur, eru kristnir ofsˇttir og eins og Ý komm˙nistahreinsununum 1965-68 eru ■a­ ÷fgam˙slÝmar sem rß­a fer­inni. ISIS hefur Ý sÝnum r÷­um li­smenn frß IndˇnesÝu og frekar stˇran stu­ningshˇp Ý landinu sjßlfu. Ma­urinn me­ sve­juna er Dayaki ß ■eim hluta Borneˇ sem tilheyrir IndonesÝu. Hann heldur a afh÷ggnu h÷f­i barns sem lÝklega er einnig m˙slÝmi, og tilheyr­i ■jˇ­flokki Mad˙ra sem fluttir voru til Borneˇáfrß eyjunni Mad˙ru. LÝkt og m˙slÝmar berast ß banaspjˇt Ý Mi­austurl÷ndum e­a Ý ReykjavÝk er heldur ekki fri­ur me­al ■eirra ß Borneˇ.á


═sland Ý t÷fralampanum: 9. hluti

fornleifur_copyright_rb_england_to_iceland_34_hekla_1284058.jpg

Enginn landkynning um ═sland er fullkomin nema a­ frŠgasta fjall landsins, Hekla, sÚ haft me­. "Edjafjolladjokel" er kannski or­i­ frŠgara Ý dag, en Hekla var s÷gufrŠgt fjall ˙ti Ý hinum stˇra heimi ■egar ß sÝ­ari hluta mi­alda, og var me­ frŠgari fj÷llum hins ■ekkta heims.

Sumir frŠ­imenn, t.d. Sigur­ur ١rarinsson, vildu jafnvel halda ■vÝ fram a­ Hekla hef­i ■egar veri­ nefnt Ý kvŠ­um ß fyrsta hluta 12. aldar. Svo var ■ˇ ekki. Sigur­ur haf­i ekki fyrir ■vÝ sjßlfur a­ finna ■etta ljˇ­, sem ■ß haf­i nřlega gosi­ hvÝtri gjˇsku Ý byrjun 12. aldar (ntt ßri­ 1104). En Hekla er ekki nefnd ß nafn i ■essum ljˇ­i munks sem hÚt Benedeit. Askan er s÷g­ sv÷rt og fjalli­ er vi­ str÷ndina. Samt taldi Sigur­ur a­ h÷fundurinn vŠri a­ lřsa Heklu. H÷fundurinn hefur ■ˇ hugsanlega heyrt um eldsumbrot ß ═slandi, en ■a­ ■arf alls ekki a­ vera Hekla sem ■ar kom vi­ s÷gu. Fur­ulegt frŠ­imennska, en tÝmans tßkn ■egar Sigur­ur var upp ß sitt besta.á

LÝklega var ■a­ vafasamur hei­ur fjallsins sÝ­ar, ■ar sem fjalli­ var kynnt til s÷gunnar sem inngangur a­ helvÝti, sem hÚlt Heklu ßáfrŠg­artindinum me­al fjalla. Dj÷fullinn var svo mikilvŠgur fyrir ka■ˇlikka, lÝkt og m˙slÝma, a­ stundum var erfitt sjß hvort ■a­ var Kristur e­a Dj÷fullinn sem var dřrka­ur Ý ■essum fj÷lmennustu h÷fu­tr˙arbr÷g­um mannkynsins.

Me­ ■essa dj÷fullegu tenginu Heklu var ekki komist hjß ■vÝ a­ hafa Heklu me­ Ý fyrstu landkynningaskuggamyndunum sem sřndu ═sland Ý jafndj÷fullegu apparati og Laterna Magica var. Pßfastˇll var svo hrŠddur vi­ t÷frampan ß 17. ÷ld a­ til tals kom a­ banna ■etta dj÷flatŠki.á

Ljˇsmyndin efst er me­ Ý syrpu Riley BrŠ­ra Ý Bradford sem kom ˙t um mi­bik 9. ßratugar 19. aldar. Ůar er fjalli­ nefnt tilás÷gunnarásem "Mount Heckla", bŠ­i Ý auglřsingum og ß mi­anum sem lÝmdur hefur veri­ ß kant myndarinnar, Myndin er n˙mer 34 Ýá═slandssyrpu Riley BrŠ­ra. Ljˇsmyndari myndarinnar er ekki ■ekktur. Myndin sem er heldur d÷kk og drungaleg er ekki ■ekkt me­al mynda Sigf˙sar Eymundssonar.

209390_1284062.jpg

Ínnur skuggamynd af Heklu Ý heilmiklum Švintřraljˇma var einnig ■ekkt Ý skuggamyndasřningum 19. aldar eins og ß­ur hefur veri­ greint frß. Ůessi Švintřramynd er Ý raun miklu betri til a­ lřsa "Heklu" ■eirri sem Sigur­ur ١rarinsson taldi vÝst a­ minnst vŠri ß Ý ljˇ­iáBenedeits munks, Navigationes sancti Brendani, sem er frß fyrsta fjˇr­ungi 12. aldar. Hekla er ■ˇ hvergi nefnd Ý ljˇ­inu. Sigur­ur taldi einnig a­ Heklu vŠri ˇbeint lřst Ý Liber Miraculorum eftir Herbert af Clairvaux, sem er frß sÝ­asta fjˇr­ungi 12. aldar, n.t.t. Ý kafla sem kallast "De inferno Hyslandie", ■ar sem kemur fram a­ hraun eldfjallsins hafiá runni­ Ý sjˇ fram. Menn voru enn a­ vitna Ý ■essi 12. alda rit ß 19. ÷ld, ■egar ■au voru gefin ˙t ß prenti Ý frŠ­ilegum ˙tgßfum.

S. EYMUNDSON MED EINKARJETTI

Fornleifur keypti a­ra Heklumynd, sem er ˙r syrpu E.G. Wood frß ■vÝ um 1890 e­a sk÷mmu sÝ­ar. H˙n er ÷llu betri a­ gŠ­um en myndin efst ˙r syrpu Riley BrŠ­ra, ■ˇtt s˙ mynd sÚ samt mj÷g ßhrifamikil og full af dularfullum drunga.á

fornleifur_copyright_hekla_eymundsson_e_g_wood_b.jpg

Myndin Ý syrpu E.G. Wood var tekin af Sigf˙si Eymundssyni. Ma­ur er ekki Ý vafa um ■a­, ■vÝ hann merkir hana sÚr me­ ■essari ßletrun:

s_eymundsson_me_einkarjetti.jpg

Mynd ■essi er til ß Ůjˇ­minjasafni ═slands ß skyggnu og var h˙n ■ar til nřlega eignu­ ┴rna G. Eylands og s÷g­ vera frß 1920-30 (sjß hÚr)- sem er vitaskuld stˇrfur­uleg ■egar Sigf˙s upplřsti menn a­ hann hef­i teki­ hana og var meira a­ segja fyrstur manna til a­ sřna einkarÚttsyfirlřsingu ß ═slandi ß ljˇsmynd. Villan hefur n˙ veri­ lei­rÚtt af Ůjˇ­minjasafni ═slands.á Myndin var einnig notu­ til a­ sřna eldgos Ý Heklu ßri­ 1847 ß pˇstkorti. Korti­ var prent­ ß fyrri hluta 20. aldar. ┴ ■essu pˇstorti er n˙ einum of langt gengi­ Ý f÷lsun ß upphafsrÚtti Sigf˙sar Eymundarsonar og myndefninu sjßlfu. Gosstrˇkur var tildŠmis mßla­ur inn ß mynd Sigf˙sar.

ibl255.jpg En hver hefur einkarÚtt ß Heklu, nema h˙n sjßlf? H˙n gřs ■egar h˙n ■arf, en vissulega helst ■egar helvÝti ■arf a­ nß sÚr Ý ka■ˇlikka og a­ra dj÷flatr˙armenn. Svo af nˇgu er a­ taka. Ůa­ er ■vÝ ljˇst a­ Hekla mun lengi enn hafa nŠgan brennivi­.

lavagif2.gif

═sland Ý t÷fralampanum 1. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 2. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 3. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 4. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 5. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 6. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 7. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 8. hluti

á


Nř skilti mor­ingjum og ═slandi til hei­urs

SÝ­la veturs 2016 ger­u Lithßar vel vi­ sinn mann ß ═slandi, Jˇn Baldvin Hannibalsson. Ůeir klÝndu ß hann hei­ursdoktorsnafnbˇt. Jˇn er ÷rugglega vel a­ titlinum kominn og Úg er ■egar farinn a­ kalla hann dr. Jˇn ■egar ß hann er minnst og lei­rÚtti alla ■ß sem bara kalla hann Jˇn Baldvin.

Jˇn fÚkk hins vegar ekki g÷tu Ý VilnÝus, h÷fu­sta­ Lithßens, me­ nafni sÝnu Ý ■etta sinn, en ß ■a­ ÷rugglega eftir. Honum hlotnast ugglaust sß hei­ur fyrirádyggan stu­ning vi­ stjˇrnir lands sem hyllir Lithßa sem ■jˇ­hetjur ■ˇ ■eir hafi stunda­ gy­ingamor­, jafnvel ß­ur en Ůjˇ­verjar hertˇku landi­.

Jˇns gata Hannibalssonar gŠti ■ˇ hŠglega veri­ Ý bÝger­ vegna mikils stu­ning Dr. Jˇns vi­ ungar menntast˙lkur ß "gßfumannap÷bbum" Eystrasaltslandanna (sjß meira hÚr). Fyrir slÝka ■rˇunara­sto­ vŠri ugglaust vi­ hŠfi a­ setja Dr. Jˇnsg÷tu vi­ eitthva­ strŠti­ ■ar sem stˇÝskaráballettdansmŠr me­al ungra menntakvenna Lithaugalands sřna kunnßttu sÝna og a­rar kokhraustar mßlvÝsindakonur stunda rannsˇknir sÝnar ß ruglu­um k÷rlum nor­an ˙r ballarhafi, sem eru svo vanskapa­ir a­ ■eir telja sig vera geithafra fyrir ne­an mitti.

_sland _straeti.jpg

Lengi er reyndar sÝ­an ═slandi var veittur sß hei­ur a­ gata vŠri kennd vi­ landi­ Ý h÷fu­borg Lithßens. Heitir h˙n Islandijos gatve, e­a ═slandsgata. Hugmynd Jˇns Vals Jenssonar um stu­ning vi­ Eystrasaltsl÷nd, sem dr. Jˇn stal, en fullkomna­i Ý Eystrasaltsl÷ndunum, er ■÷kku­ me­ nafnbreytingum ß g÷tum h÷fu­borgar Lithßen. En Ý vetur vildu Lithßir gera betur vi­ sinn mann. N˙ skyldi sett upp sÚrstakt hei­ursskilti vi­ ═slandsg÷tu ß Ýslensku. Var skilti­ s÷mulei­is skreytt me­ galdrastaf.

Ůegar upp rann dagurinn ■ar sem afhj˙pa ßtti skilti­ var dr.áJˇn mŠttur me­ BryndÝsi konu sinni ß g÷tuhorni Ý Vilnius. En greinilega runnu tvŠr grÝmur ß nřdoktorinn Ýslenska ■egar hann afhj˙pa­i skilti­ me­ borgarstjˇra Vilnius. ═slenskt eignarfall er augljˇslega ekki ■ekkt Ý Lithßen. Einhver snillingur hefur sett Islanijos gatve Ý Google translate og fengi­ ˙tkomuna ═sland strŠti. Vissulega ßtti ■arna a­ standa ═slandsgata.

studinan.jpg

Ătli st˙dÝnur dr. Jˇns ß menntamannb÷rum VilnÝusar hafi veri­ vi­staddar ■akkarvottinn sem honum var sřndur me­ skiltinu fyrr Ý ßr? Kannski ekki, en ■arna voru ■ˇ stˇrglŠsilegar menntakonur, nokku­ austrŠnar sumar hverjar og dřrslega klŠddar, t.d. ■essi me­ svartar neglur og Ý kßpu ˙r skinnum nřfŠddra lamba. BryndÝs, skˇgardÝs og m˙sa dr. Jˇns, var einnig Ý eins konar gŠru afáungl÷mbum, en ß r÷ngunni. Heyrt hefur ma­ur a­ slÝk fell Šsi dřrlegar kenndir manna sem eru girtir a­ ne­an eins og fÚ af fj÷llum. HÚr stendur DÝsa me­ eiginmanni sÝnum, borgarstjˇranum og rŠ­ismanni ═slands Ý VilnÝus, sem einnig er dyggur stu­ningsma­ur vi­ ßkve­in ÷fl Ý ┌kraÝnu.

bryndis_i_pels.jpg

VÝ­a eru si­lausir borgastjˇrar

Endurnřjun g÷tuskilta vir­ist vera vinsŠlt tˇmstundagaman manna Ý Lithßen. Nř g÷tun÷fn og skilti eru einnig gˇ­ a­fer­ vi­ f÷lsun s÷gu sinnar.Ůau hjßlpa fˇlki a­ gleyma sannleikanum.

Borgarstjˇri borgarinnar Vilnius, Remigijus Simasius, sem ß­ur hefur veri­ dˇmsmßlarß­herra Lithßens, er einn af ■eim Lithßum sem erfitt ß me­ a­ sjß s÷gu ■jˇ­ar sinnar Ý rÚttu ljˇsi. ┴ri­ 2009áneita­i hann ■vÝ opinberlega a­ mikill fj÷ldi landsmanna hans hafi teki­ ■ßtt Ý glŠpum gegn mannkyni Ý sÝ­ari heimsstyrj÷ld. SÝ­an 2015, er hann var kosinn borgarstjˇri, leggur Simasius Švinlega blessun sÝna yfir g÷tun÷fn ■ar sem g÷tur og strŠti Vilnius eru endurskÝr­, og er oft ß tÝ­um gefin n÷fn fj÷ldamor­ingja sem voru samrei­armenn nasista. Ůß telja Lithßar einnig ■jˇ­hetjur, ■vÝ "■jˇ­hetjurnar" b÷r­ust einnig gegn R˙ssum, ■egar ■Šr voru ekki a­ slßtra gy­ingum. Er nema von a­ slÝkur ma­ur geti ekki valdi­ eignarfallsessi ß Ýslensku. Ůa­ myndast stundum "ss" ■egar or­ er sett saman vi­ anna­ or­ sem byrjar ß s, og ■a­ skapar hugsanlega vissar minningar hjß ■jˇ­um sem ÷llu vilja gleyma og ekki horfast Ý augu vi­ mist÷k sÝn.

Aegishjalmr.svg

Galdrastafá■ennan mß sjß ß skiltinu til hei­urs ═slandi Ý VilnÝus. Tßkn ■etta kallast Ăgishjßlmur. Ăgishjßlmurinn er ÷flugur varnarstafur, bŠ­i gegn ÷llu illu og einnig ÷rugg v÷rn gegn rei­i og yfirgangi h÷f­ingja.

Pravda:

Til a­ frŠ­ast frekar um dřrafrŠ­i dr. Jˇns, mß lÝta hÚr og hÚr upp ß eigin ßbyrg­. Ungar st˙lkur Šttu a­eins a­ opna Ý fylgd foreldra sinna.


Bitlaust sver­

Fornleifur brosti illkvittnislega Ý kampinn ■egar fyrirlestrar hei­ursmannanna Sverris Jakobssonar og Gunnars Karlssonar, haldnir 15. oktˇber 2015, voru opinberlega auglřstir sem hluti fyrirlestrarra­ar Mi­aldastofu Hßskˇla ═slands.

┌ti fyriráˇsk÷p vÝsum nefjum Sverris og Gunnars sveif sver­, e­a rÚttara sagt eineggja sax. En auglřsingin var greinilega tvÝeggja­ sver­. Ůetta frÚtta menn ■ˇ ekki fyrr en n˙. Melius tarde quam nunquam.

02-sturlunga-sverrir-og-gunnar_006.jpg

á sturlungaold.jpg

FyrirlestraráSverris og Gunnars fj÷llu­u umáSturlunga÷ld (1220-1262). Halda mŠtti a­ásver­ ■a­ sem auglřst var me­, sem fannst ßri­ 1863 ß "slÚttum mel ß vÝ­avangi" nßlŠgt meintum r˙stum ey­ibřlis sem kalla­ var Bergßlfssta­ir Ý Eystrihreppi (Ůjˇrsßrdal), hafi ßtt a­ lřsa skßlm÷ld Sturlungaaldar ßámyndrŠnan hßtt - ■vÝ fri­semdarsvipurinn ß Sverri og Gunnari lřsa a­eins frŠ­imennsku, og Ý henni er aldrei tekist ß.

Ůa­ eru til afar fß vopn frß Sturlunga÷ld ß ═slandi. Ůau endu­u ekki sem kumlfÚ eins og vopn s÷gualdar. Ůegar menn lÚtu af vopnaskakiáSturlungaaldar, hafa fri­samari afkomendur vÝgah÷f­ingja og skˇsveina ■eirra nřtt mßlminn Ý vopnum sÝnum til annarra verkfŠra. Erlent jßrn var gott efni.

jagdschwert.jpg

Sver­i­ ß auglřsingunni fyrir vÝsum ■÷nkum Sverris og Gunnars um Sturlunga÷ld (1220-1262), og tv÷ ÷nnur ßlÝka sem einnig hafaáfundist ß ═slandi eru ekki frß Sturlunga÷ld, heldur frß sÝ­ari hluta mi­alda, nßnar tilteki­ frß 15. ÷ld (sbr. t.d.á Seitz, Heribert: Blankwaffen I, Geschichte und Typenentwichlung in europńischen Kulturbereich. Von der prńhistorischen Zeit bis zum Ende des 16. Jahrhunderts. Braunschweig, 1965, bls. 194; mynd 124). Ůjˇ­verjar kalla eineggja sver­ af ■essari ger­ vei­isver­ (Jagdschwert), og ■au voru framleidd fram ß 16. ÷ld.

Ůar sem Ýslenskir fornleifafrŠ­ingar vi­ Hßskˇla ═slands eru ekki of vel a­ sÚr Ý efnislegum menningarheimi mi­alda (eins ogá■essi nßmsritger­ vi­ hßskˇlann sřnir - og sřnir enn frem a­ kennarar Ý fornleifafrŠ­i vi­ H═ hafa alls ekki nŠga ■ekkingu Ý mi­aldafornleifafrŠ­i til a­ lei­beina nßmsm÷nnum), ■ß er n˙ ekki nema von a­ ■etta sver­ hafi veri­ sett til h÷fu­s Sverri og Gunnari. Enginn vissi betur og ekki er hŠgt a­ Štlast til ■ess a­ Sverrir og Gunnar viti neitt, ■vÝ ■eir eru "bara" sagnfrŠ­ingar sem lesa margt frˇ­legt um sver­ ß Sturlunga÷ld en hafa ekki hugmynd um hvernig ■au litu ˙t. En vopn eru n˙ reyndar me­ Ý handritalřsingum. ŮŠr hef­u geta hjßlpa­ til a­ finna rÚtt sver­ til a­ kynna fyrirlestrana. Ůjˇ­minjasafn ═slands hefur ekki miki­ til mßlanna a­ leggja um aldur sver­sins og tveggja annarra af s÷mu ger­, nema ßgiskanir manna ß 19. ÷ld. Ůar stendur n˙ hnÝfurinn Ý k˙nni. Menn vita ekki hva­ ■eir eiga.

En tr˙i­ mÚr gˇ­ir hßlsar, er Úg upplřsi a­ sax eins og ■a­ sem Sverrir og Gunnar fengu sÚr til h÷fu­s af Mi­aldastofu Hßskˇla ═slands, voru eigi notu­ til a­ h÷ggva menn Ý her­ar ni­ur fyrr en ß 15. ÷ld. Vafalaust hefur ■ˇ reynst erfitt a­ h÷ggva menn almennilega me­ ■essum langhnÝfum.

Haec est situs universitatis Islandiae

jagdschwert_2_1283771.jpg

Jagdschwert, einnig kalla­ur Messer (hnÝfur/sax), frß ■vÝ um 1500 s÷mu ger­ar og sver­i­ frß Bergßlfsst÷­um Ý Ůjˇrsßrdal.


Birtingarmynd spillingarinnar

804805_1283475.jpg

Nřlega skrifa­i Fornleifur um undarlega hluti sem gerast ß efstu hŠ­um Ůjˇ­minjasafnsins og hjß spilltum ÷flum Ý Hßskˇla ═slands, sjßá hÚr, hÚr, hÚr.áá Ein af hetjunum Ý ■eim frßs÷gnum sÚst hÚr koma Ý afmŠli velunnara sÝns.

Var ■etta allt skrifa­ l÷ngu ß­ur en forsŠtisrß­herrann ßámyndinni hÚr fyrir ofan sag­i af sÚr. Ůa­ var n˙ alveg nˇg ßstŠ­a fyrir rß­herra a­ gera ■a­ Ý kj÷lfar greina Fornleifs, frekar en a­ bÝ­a hˇpfřlufer­arinnar til Panama og a­ lenda Ý sva­inu hjß SŘddeutsche Zeitung og vÝ­ar.

Myndin var tekin af ljˇsmyndara Morgunbla­sins Ý afmŠlisveislu fyrrverandi forsŠtis-rß­herra. H˙n segir miki­, ef ekki allt. Hva­ Štli hafi veri­ Ý rammanum sem ■jˇ­minjav÷r­ur afhenti Sigmundi DavÝ­?

Konan sem var­ ß milli a­alleikendanna getur lÝklegast ekkert gert a­ ■vÝ. C'est la vie!


Ůetta er ekki negri

jpegnegerhoved_1033232y.jpg

anda ˇhemjulegrar yfirbor­smennsku og hra­so­innar fßfrŠ­i n˙tÝmans, ■ar sem fˇlk me­ sÚrleyfi ß frelsi og einkarÚtt ß rÚttarásko­anir vill lßta banna ÷­rum sko­anir og hugsanir, eru ■a­ vitaskuld ekki mikil tÝ­indi ■egar RÝkislitasafn Dana, Statens Museum for Kunst (SMK), Ý Kaupmannah÷fn breytir titlum ß verkum Ý listasafni d÷nsku ■jˇ­arinnar.

Íll verk sem sřna bl÷kkumenn og negra, sem mj÷g lengi hafa ß d÷nsku veri­ kalla­ir negre (neger Ý eint÷lu) fß nafnabreytingu. Neger er or­ sem lÝkt og negri ß Ýslensku erávitaskuld upphaflega leitt afálřsingaor­inu niger ß latÝnu sem ■ř­ir einfaldlega svartur). HÚ­an Ý frß ver­a negrar kalla­ir AfrÝkumenn ß Statens Museum for Kunst (sjß hÚr).

N˙ er ■essi gullfallega smßmynd af negrast˙lku eftir hollenska meistarann Karel van Mander hinn ■ri­ja, sem var­veitt er ß SMK, ekki lengur af negra og banna­ er a­ notast vi­ upphaflegan titil verksins Negerhoved. N˙ ver­a menn a­ kalla verki­ "Et afrikansk hoved". ┴ a­ kalla svart fˇlk semá kannski er fŠtt og uppali­ Ý Danm÷rku e­a ß ═slandi fyrir AfrÝkumenn? Hvar endar vitleysan?

┴ Nor­url÷ndum ur­u Nor­menn fyrstir til a­ hoppa ß ■essaábandarÝsku yfirbor­smennskuáog banna negraor­ ogáhottintotta Ý barnabˇkum. Vart er nokkur negri sjßanlegur lengur ß prenti Ý SvÝ■jˇ­. TvÝskinnunginn ■rÝfst Ý SkandinavÝu ekki sÝ­ur en Ý BNA. Negrar sjßlfir mega t.d. kalla sig nigga, en vi­ bleika fˇlki­ ver­um a­ kalla ■ß AfrÝkumenn. Jafnvel ■ˇtt a­ AfrÝkumennirnir sÚ ekki fŠddir Ý AfrÝku.

Vitaskuld eru margir Danir sem efast um ■etta tiltŠki Statens Museum for Kunst, enda er ■etta ekkert anna­ en dˇmadagsrugl. AfrÝkumenn geta veri­ a­ mj÷g mismunandi uppruna. ═ AfrÝku bjuggu negrar, en einnig fˇlk af řmsum ÷­rum uppruna, svo sem Berbar, Arabar og gy­ingar. Vi­ eigum sameiginlega formˇ­ur og f÷­ur me­al ■eirra sem n˙ ß a­ kalla AfrÝkumenn. Íll erum vi­, misjafnlega sapiens, upphaflega komin frß AfrÝku, en h÷fum lřsts og aflitast ß lei­inni nor­ur. E­a ■anga­ til a­ sumir, eins og ═slendingar, eru or­nir svo litlausir a­ ■eir hŠtta r÷khugsun ■egar ■eim er skipa­ ■a­ af fˇlki Ý l÷ndum ■ar sem r÷khugsun og skynsemi vir­ast vera bannor­.

Mßlverki­ hÚr fyrir ne­an er af manni, ljˇsum yfirlitum me­ rau­ar kinnar, sem fŠddist ÝáMarokkˇ, en bjˇ Ý Lund˙num ß 19. ÷ld. Hann var gy­ingur - sem fŠddist Ý ...., j˙ .. AfrÝku. Forfe­ur hans ■urftu a­ flřja frß Spßni e­a Port˙gal vegna ■ess a­ ■eir voru gy­ingar, og ■a­ var lÝklega einnig ßstŠ­an fyrirá■vÝ a­ Štt hans leita­i til Ni­urlanda, Bretlandseyja og Marokkˇ. Sjßlfur skilgreindi hann sig sem gy­ing, en hann bar lÝklega spŠnskt e­a port˙galskt nafn og ef til vill hollenskt, ef ekki nafn fyrir ÷ll tŠkifŠri, svona til vonar og vara ef ofsˇknir hŠfust aftur ß morgun - en hann var samt sem ß­ur AfrÝkuma­ur. Hann fŠddist Ý AfrÝku. Fˇlk sem ekki vissi betur gŠti ßliti­ a­ hann vŠri Skoti, og ef myndin hÚngi ß Statens Museum for Kunst, yr­i vÝst a­ breyta titlinum ß myndinni af gy­ingnum sem hangir ß safni Ý New York Ý AfrÝkumann til a­ fylgja jafnrÚttisreglu.

ump_show_public_image.jpg

Hottintottar

ŮvÝ mß bŠta vi­, a­ eitt myndverk ß Statens Museum for Kunst innihÚlt hi­ "ˇheppilega" or­ Hottentot (Ýsl. hottintotti). Ůa­ or­ var b˙i­ til af Hollendingum og fyrst og fremst nota­ yfir fˇlk sem bjˇ ß svŠ­um Ý Su­ur-AfrÝku og NamibÝu n˙tÝmans, ■ar sem Hollendingar voru nřlenduherrar. VÝsa­i heiti­ til "klikk-" e­a "smell-hljˇ­a" sem heyrast Ý tungumßli sumra ■jˇ­a ß ■essu svŠ­i, t.d. Ý zulu, xhosa, siswati, hjuthi, ndebele, sesotho, fanakalo, yeyi, mbukushu, kwangli og diriku. Hollendingum ■ˇtti hin smellandi hljˇ­ hljˇma eins og og hot og tot, sem gŠti leitt lÝkum a­ ■vÝ a­ Hollendingar fyrrum hafi veri­ me­ of mikinnáeyrnamerg Ý eyrunum. SÝ­ar var heiti­ hottintotti nota­ ß ni­randi hßtt um fˇlk sem stama­i og um fˇlk sem ßliti­ var ˇmennta­ og frumstŠtt.

En ß ■eim tÝma sem or­i­ hottintotti var nota­, var liti­ ni­ur ß anna­ fˇlk vegna uppruna, litarhßttar og tr˙arbrag­a. Ef vi­ fßum ekki a­ vita ■a­ og upplřsingar um fordˇma Ý g÷mlum titlum ß listaverkum eru fjarlŠg­ir, vegna pˇlitÝskrar rÚtthugsunar, er ß vissan hßtt veri­ a­ falsa s÷guna.

Forn titill ß verki ß listasafni er ekki rasismi. En sko­anal÷greglutilbur­ir sums "n˙tÝmafˇlks" geta hins vegar hŠglega veri­ ■a­. Ůannig fjarlŠgir UNESCO ß seinni ßrum menningartengsl ■jˇ­a vi­ ßkve­na sta­i sem er helgir ■jˇ­um og s÷gu ■eirra. Ůetta er hins vegar gert undan ■rřstingi og yfirgangi annarra ■jˇ­a sem vart ■ekkja anna­ ˙r menningu sinni en einrŠ­i og mannrÚttindabrot og sem eiga sÚr tr˙arbr÷g­ sem opinskßtt ala ß fordˇmum gegn ÷­rum tr˙arbr÷g­um og kyn■ßttum og hvetja til heilags strÝ­s gegn ■eim og jafnvel til ˙trřmingar. UNESCO hefur ■annig fjarlŠgt tengsl gy­inga vi­ MusterishŠ­ og Grßtm˙rinn og gefi­ Grßtm˙rnum nřtt nafn sem fri­■Šgir ■ß sem ˙trřma vilja gy­ingum Ý Mi­austurl÷ndum. Fˇlk sem getur ekki sagt negri, er oft sama fˇlki­ sem Ý andlegri blindni sty­ur hry­juverkasamt÷k og mannrÚttindabrot, svo ekki sÚ tala­ um k˙gun kvenna ■ar sem h˙n er verst. SjßlfsßnŠgjan yfir ■vÝ a­ telja sig besta og rÚttlßtasta byrgir oft bestu m÷nnum sřn.


═sland Ý t÷fralampanum: 8. hluti

tumblr_ldsp84uliv1qfppz2o1_500.gif

Hverjar eru ■etta me­ leyfi? J˙, Gugga, Vigga og MaddÝ gßtu greinilega ekki seti­ ß sÚr lengur og ur­u a­ fara Ý bݡ hjß Fornleifi. ŮŠr voru Ý ˇ■reyju og eftirvŠntingu sinni farnar a­ bry­jaábolsÝurnar sÝnar blessa­ar st˙lkurnar, ogájafnvel Gunna sem enn er ekki b˙in a­ fß sÚr nřjar tennur. ŮŠr bi­u ß fortˇinu Ý allan dag og keyptu meira a­ segja biletin fyrir viku sÝ­an svo ■Šr gŠtu seti­ ß fremsta bekk. Svona er ■essar sřningar hjß Fornleifi n˙ vinsŠlar, og Štti landsbygg­in einnig a­ fara a­ ßtta sig ß ■vÝ.

Hva­ er meira spennandi og yndisaukandi fyrir st˙lkur ß vi­kvŠmum aldri en myndir af vatni og gusum - ■ar me­ tali­ Geysi og Gullfossi. ŮŠr hafa hvort e­ er ekki kattarvit ß ■vÝ hvort er betri sem forseti ═slands, fallera­ur se­labankastjˇri e­a frßfallinn ka■ˇlikki. Ůa­ er svo lei­inlegt og ■Šr velta ekki svo heimsspekilegum ■÷nkum fyrir sÚr. ŮŠr vilja Ý bݡ og hafa fj÷r.

httpwww_slides_uni-trier_desetindex_phpid_3000590.jpg

Geysir var ßvallt vinsŠlasti t˙ristatrekkjari ═slendinga, e­a allt ■ar til a­ hann ger­ist skindau­ur vegna of mikils grŠnsßpußts.

Engin fer­alřsing af ═slandi me­ vir­ingu fyrir sjßlfri sÚr frß ■vÝ ß 17 ÷ld fram ß ■ß 20. var fullkomin nema a­ mynd vŠri me­ af Geysi Ý Haukadal. Fljˇtlega var­ goshverinn vinsŠll ß skuggamyndum 19. aldar Ýásyrpum um jar­frŠ­i e­a undur alheims. ┌tlendingar komu gagngert til ═slands til a­ berja ■essa himnamigu Ýslensku ■jˇ­arinnar augum. á

rb_england_to_iceland_28_fornleifur_copyright.jpg

England to Iceland 28, Riley Brothers. Ůetta er sama mynd og mynd 31 (sjß ne­ar) en Ý sta­ litar ß 31 hefur ■essi mynd fengi­ handmßla­ tjald og karl vestan vi­ ■a­.

Ůess vegna getur ■a­ engan undra­ a­ heilar fjˇrar myndir hafi veri­ af GeysissvŠ­inu Ý Haukadal Ý myndasyrpu Riley BrŠ­ra England to Iceland. Allir ÷fundu­u Ýslensku ■jˇ­ina af sjßlfvirkum gosbrunnum.

Myndirnar af Geysi og GeysissvŠ­inu Ý syrpunni eru ■essar:

28 áTourists' Tents at Geyser (framleiddá af Riley Brothers Ý Bradford).

29 áGreat Geyser (framleidd af Reiley Brothers Ý Bradford).

30 áStrokr in Sulks.

31 áStrokr in Actioná (framleidd af E.G. Woods ß 74 Cheapside Ý Lund˙num)

rb_england_to_iceland_29_geysir_copyright_fornleifur.jpg

England to Iceland 29, Riley Brothers

ŮvÝ mi­ur tilkynnist hÚr me­ a­ mynd 30 var ekki til ß Cornwall ■egar Fornleifur keypti ■ar myndir ˙r syrpunni England to Iceland fyrir sk÷mmu. En sem bragarbˇt fß ßhorfendur myndina af Strokki a­ gjˇsa (31) Ý lit og Ý "action". Njˇti­, ■vÝ enn eru ekki ■ekktar a­rar skuggamyndir ˙r ■essari frŠgu syrpu frß ═slandi. ŮŠr gŠtu leynst uppi ß einhverju lofti ver­ur ma­ur ■ˇ a­ vona, svo a­ allar myndirnar komi Ý ljˇs.á

Ůess ber a­ geta, a­ mynd n˙mer 29 er til ß pappÝr ßáŮjˇ­minjasafninu og er eignu­ Sigf˙si Eymundssyni. Fornleifur leyfir sÚr einnig a­ benda ß a­ ß mynd 28 sÚst tjald , sem hafa veri­ handmßlu­ ß gleri­áßsamt manninum tiláhli­ar vi­ ■a­.

Mynd 28 er Ý raun sama mynd og mynd n˙mer 31. Tjaldi­ er af s÷mu ger­ og tjald Rowleys vei­ifÚlaga Burnetts (sjß fyrri kafla og Frank Ponzi 1995. ═sland fyrir aldamˇt, Brennholt; Bls. 143). Tjaldi­ er svo kalla­ "Kab˙l-tjald". Fornleif grunar, a­ myndirnar frß Geysi hafi veri­ teknar af Burnett e­a a­ Sigf˙s Eymundsson hafi veri­ honum innan handar vi­ myndat÷kur Ý Haukadal. Myndirnar Ý syrpu Riley BrŠ­ra vir­ast greinilega vera blanda af myndum Burnetts og Tevelyans og hins vegar Sigf˙sar Eymundssonar.e_g_wood_england_to_iceland_31_-_edge_inscr_32411_strokr_in_action_b_fornleifur_copyrigth.jpg

Gullfoss

rb_england_to_iceland_32_gullfoss_fornleifur_copyright.jpg

═ dag ver­ur vegna skyndilegrar ofhitnunar aukasřning hjß Fornleifi, ßhorfendum a­ kostna­arlausu. T÷fralampinn hefur nß­ a­ kˇlna a­eins.á

Fyrst er mynd af Gullfoss ˙r syrpunni England to Iceland. H˙n var t÷lusett sem mynd 32 og titilinn Gullfoss--upper. Einnig var ÷nnur mynd Ý syrpunni af Gullfoss og bar h˙n vitaskuld titilinn Gullfoss -- lower og var n˙mer 33. Ůetta var greinilega allt mj÷g skipulegt. ŮvÝ mi­ur var Gullfoss--lower ekki lengur til ■egar Fornleifur keypti skuggamyndirnar ß Cornwall. Mynd 32 var framleidd Ý syrpunni England to Iceland af Riley BrŠ­rum frß Bradford og er myndin samkvŠmt Ůjˇ­minjasafninu tekin afáSigf˙si Eymundssyni og mun ■a­ ÷rugglega rÚtt ■vÝ safni­ ß ■urrnegatÝfu me­ nßkvŠmlega s÷mu mynd.

Br˙arß vi­bˇt

bruara_eymundsson-fornleifur_copyright.jpg

Br˙arß, mynd eftir Sigf˙s Eymundsson framleidd af E.G. Wood rÚtt fyrir aldamˇtin 1900.

Um daginn voru tvŠr skuggamyndir af Br˙arfossum sřndar ß Fornleifi (sjß hÚr). Fornleifur keypti reyndar ■rjßr myndir af Br˙arßrfossum ß Cornwall. S˙ mynd af Br˙arß sem ekki var sřnd um daginn ver­ur sřnd hÚr Ý dag. H˙n var ˙r syrpu ■eirri sem E.G. Wood framleiddi og sem hann kalla­i A travel to Iceland. S˙ syrpa innihÚlt samaá myndefni- og s÷mu n˙mer og syrpa Riley BrŠ­ra, enda keypti E.G. Wood ˙tgßfurÚttinn af Reiley BrŠ­rum.

Ůar sem skuggmyndafyrirtŠki­ E.G. Wood nota­ist vi­ sama myndefni og n˙merar÷­ ß myndefninu ß Br˙arß, er r÷krÚtt a­ ßlykta a­ ■essi mynd hafi hjß E.G. Wood komi­ Ý sta­ myndarinnar nr. 27, sem Riley BrŠ­ur k÷llu­u Bruera and Bridge. Ůessi mynd E.G. Wood er miklu betri en yfirret˙sheru­ mynd Riley BrŠ­ra. Alltaf mß gera betur.

Hitt er ■ˇ ef til vill ßhugaver­ara a­ ß myndinni stendur: S. EYMUNDSSON MED EINKARJETTI. Ůa­ ■arf ■vÝ ekki a­ fara Ý grafg÷tur me­ ■a­ hver myndasmi­urinn var.

bruin_naermynd.jpg

Fyrri kaflar

═sland Ý t÷fralampanum 1. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 2. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 3. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 4. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 5. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 6. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 7. hluti


Er skutlur flugu Ý ■yrlu

runa_i_rotterdam.jpg

LÝkt og sumir karlmenn leita ˇlmir a­ nßtt˙rumyndum Ý sveittum og l÷snum t÷lvum sÝnum, leitar Fornleifur starfsma­ur minn uppi myndir af g÷mlum dÝsum sem komust Ý ˙rslitáfegur­arsamkeppna um ■a­ leyti sem hann var sjßlfur upp ß sitt besta. Ůa­ gˇ­a vi­ ■etta hobbř hans er a­ sjaldan fylgir vÝrus svo g÷mlum snˇtum. Langt er ß milliágˇ­ra funda, en nřske­ rakst hann ß eina slÝka mynd Ý Hollandi.

Ůar sem Fornleifur fermdist Ý tvÝhnepptum jakka, er mat hans ß kvenlÝkamanum mj÷g gamaldags, en ■ˇ afar klassÝskt. Hann leggur meiri ßherslu ß gott andlit en t.d. afturendann. Snyrtilegur klŠ­abur­ur og t.d. hei­gular maxÝkßpur telur Fornleifur me­al ■ess fremsta sem konur geta skarta­. En allt klŠ­ir rˇs, eins og Danir segja og allar konur eru fallegar ß sinn hßtt (svo vil Úg ekki a­ einhverjir helv. femÝnistar fari a­ n÷ldra hÚr um gripasřningar og karlrembu).

Hßtt klof er Fornleifi ekki a­ fyrirst÷­u. Brjˇstmßli­ skal ekki vera Ý stŠrra lagi enda karlinn sjßlfur me­ innfallin brjˇstkassa og heilinn skal vera fallegri ß konum og betur stilltur en hoppandi ORA-baunin sem Fornleifur og a­rir menn eru oftast me­ Ý heila sta­.

amigoe_di_curacao.jpg

Myndin sem m.a. birtist Ý hollenska (frÝsneska) bla­inu Friese Koerier og vÝ­ar, og jafnvel allt vestur ß Hollensku Antillaeyjum, Ý bla­inu Amigoe di Curacau, sřnir nokkrar yngismeyjar sem voru a­ spˇka sig ß haustmßnu­um ßri­ 1957. ŮŠr voru a­ sřna f÷t ß tÝskusřningu sem fimm fyrirtŠki Ý Hollandi stˇ­u fyrir Ý Zandvoort, margrˇmu­um strandbŠ vestur af Amsterdam.á

Ungfr˙ R˙na

Vita­ er a­ lengst til vinstri stendur ungfr˙ R˙na Brynjˇlfsdˇttir frß ═slandi sem lenti Ý ÷­ru sŠti Ý einni af ═slandskeppnunum sem haldnar voru ßri­ 1957. Vi­ hli­ hennar er mademoiselle Monique Lambert frß Frakklandi sem haf­i or­i­ 2. Ý Miss France fyrr ß ßrinu 1957 og ÷nnur ß Miss Europe Ý Helsinki ßri­ 1955. NŠst kemur engin ÷nnur en Miss World '56, Petra Schurmann frß Ůřskalandi (sem anda­ist 2010 eftiráglŠsilegan feril). ŮvÝnŠst kemur Corine Rottschńfer frß Hollandi, me­ klˇrlita­ hßri­, sem var­ Miss Evrˇpa (og sÝ­ar Miss World ßri­ 1959). Og loks lengst til hŠgri Ungfr˙ BelgÝa '56, Madeleine Hotelet. Yngismeyjarnar voru ■arna ß ■yrluflugvelli Ý Rotterdam. ŮŠr eru sumar a­ bÝ­a eftir ■vÝ a­ komast Ý fyrsta ■yrluflug Švi sinnar. Miss BelgÝa vir­ist vera eitthva­ lasin, ená kannski var h˙n bara flughrŠdd?

á

gluggagaeinn.jpgHÚr er merk kvikmynd frß Miss World keppninni Ý Lund˙num ßri­ ßri­ 1957, sem Fornleifur fann ß FB Hei­ars Jˇnssonar snyrtis. Hvar annars sta­ar? Hei­ar er ÷rugglega ßlÝka slakur Ý fornleifafrŠ­i og Fornleifur er Ý make-uppinu, en bß­ir kunna ■eir hins vegar a­ meta gˇ­an og skarpan prˇfÝl. ┴áfrÚttaskotinu frß Lyceum ßri­ 1957 sÚst ■okkadÝsin R˙naáBrynjˇlfs frß ═slandi ■ar sem h˙n gengur lŠ­ugang Ý Lund˙num. Sumir ■urftu a­ setja upp kÝkinn til a­ fatta fegur­ Ýslenskra kvenna, nema a­ ■a­ hefi veri­ til a­ sjß smßatri­in. R˙na upplřsti a­ ßhugamßl hennar vŠru "to travel farther and to speak more languages". Ůa­ var n˙ meira en en Miss Finnland ger­i, en h˙n vann Miss World titilinn ßri­ 1957. H˙n tala­i a­eins finnsku, r˙mmennsku og slatta Ýá reykmerkjamßllřskum, en var einnig sŠmilega gˇ­ Ý gufu.

runa_i_london.jpg

R˙na haf­i gott g÷ngulag

Hvar Štli R˙na Brynjˇlfsdˇttir sÚ ni­ur komin Ý dag? Fornleifur grˇf hana upp eins og allt anna­. H˙n břr Ý ˙thverfi Ý Columbus, Ohio, og heitir Runa B. Cobey. ═ gamla gˇ­aáVÝsir upplřsti h˙n lesendur ßri­ 1965 a­ h˙n hef­i gifst manni, Herbert Todd Cobey a­ nafni. Hann var hvorki meira nÚ minna en me­ hßskˇlaprˇf Ý s÷gu frß Yale og Harvard og gŠti ■vÝ hŠglega hafa or­i­ forseti. Hann var lÝka leikritah÷fundur og gaf ˙t vikubla­, sem er vona ßlÝka merkilegt og a­ vera me­ blogg Ý dag.

═ sta­ ■ess a­ skrifaálei­inlega do­ranta um Civil War haf­i hann ofan af fyrir fegur­ardÝsinni sinni frß ═slandi me­ ■vÝ a­ reka vÚlafyrirtŠki, sem sÚrhŠf­i sig Ý alls konar vÚlum og farartŠkjum sem a­rir framleiddu ekki. ┴ri­ 1965 bjuggu ■au hjˇn Ý Georgestown Ý Nor­vesturhluta Washington D.C. ١tt Bertie sÚ n˙ l÷ngu lßtinn er glŠsileg kona eins og R˙na vart ß lausu, svo jafnaldrar Fornleifs, og ■eir sem eldri eru, eru vinsamlegast be­nir um a­ sitja ß strßk sÝnum og lßta hana Ý fri­i. Dˇttir R˙nu getur hins vegar hjßlpa­ ykkur. H˙n erásÚrfrŠ­ingur Ý slÝku.

runa_i_rotterdam_naermynd_1282655.jpg

R˙na Ý Rotterdam


═sland Ý t÷fralampanum: 7. hluti

26_bruera_rapids_fornleifur_copyright.jpg

Br˙arßrfossar voru lÝkt og Ý dag mj÷g vinsŠlt myndefni fyrir fyrstu ljˇsmyndarana ß ═slandi. ┌tlendingar heillu­ust einnig snemma af fossunum, einnig fyrir ÷ld ljˇsmyndarinnar. Ůeir voru ■vÝ tilvaldir Ý landkynningarefni eins og skuggamyndir. Svo miki­ hefur m÷nnum ■ˇtt koma til fegur­ar fossanna, a­ tvŠr myndir af ■eim, annars vegar af fossunum og hins vegar af br˙nni, eru me­ Ý syrpu Riley BrŠ­ra England to Iceland, sem Fornleifur keypti nřlega nokkrar myndir ˙r ß Cornwall.

27_bruera_and_bridge_fornleifur_copyright.jpg

db_lanternist1_1282589.gifVafalaust er, a­ Sigf˙s Eymundsson er h÷fundur efri myndarinnar sem bar n˙mer 26 Ý syrpu Riley BrŠ­ra og kallast ß ensku Bruera Rapids. Myndin er til Ý tveimur ■urrnegatÝfu ß Ůjˇ­minjasafni ═slands (sjßáhÚr og hÚr). Hin myndin sem er n˙mer 27 og ber heiti­ Bruera and Bridge er mj÷g lÝklega einnig eftir hann.

Br˙arßrfossum voru ■egar ßri­ 1834 ger­ skil af Frederik Theodor Kloss (sjßáhÚr). Mynd Kloss kom seinna ˙t prentu­ sem litˇgrafÝa. Einnig er vel ■ekkt koparstunga Auguste Meyers frß 1838 Ý stˇrverki Gaimards: Voyage en Islande et au GroŰnland.

Meira er vÝst ekki hŠgt a­ teygja lopann um fossana og brřr ß Br˙arß.

bruararfossar_meyer.jpg

Mynd Auguste Meyers af Br˙arßrfossum.

Fyrri kaflar Ý s÷gunni um fyrstu skuggamyndirnar frß ═slandi:

═sland Ý t÷fralampanum 1. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 2. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 3. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 4. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 5. hluti

═sland Ý t÷fralampanum 6. hluti


Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband