Bloggfćrslur mánađarins, september 2023

Félagi Árni, sendiherra okkar í Kaupmannahöfn

Arni

Mér til mikillar gleđi hefur loks veriđ sendur dugandi og ekta sendiherra til Kaupmannahafnar, sem ekki er úr embćttisverksmiđju Sjálfstćđisflokksins.

Árni Ţór Sigurđsson, gamall skólafélagi í MH, var vart búinn ađ skella hurđinni í lás í Moskvu, ađ hann fékk lyklavöldin í Kaupmannahöfn. Ţannig á ađ gera ţađ.

Ég leyfđi mér ađ óska nýjum sendiherra lýđveldisins til hamingju, og tel víst ađ nú verđi ég loks bođinn aftur í sendiráđiđ, líkt og ţegar ég veitti Svavari heitnum ráđ og fékk danskvand fyrir.

Ég skrifađi eftirfarandi á FB sendiráđsins, sem ég má búast viđ ađ verđi ţvegiđ ţegar menn koma til vinnu nk mánudag.

Mér finnst húfan hans Árna fara honum svo vel og legg til ađ hann fái leyfi til ađ bera ţetta höfuđfat sem embćttishatt.

Eins tel ég ađ ţađ fari Árna vel ađ aka um á hrađskreiđum sportsbíl, silfruđum, líkt og forveri hans hefur gert á miklum hrađa. Mađur verđur ađ vera á hrađskreiđum bílum til ađ mćta tímanlega í hanastél. Ég lýsti ţví í fyrra, hvernig bíll er ekki alltaf nóg fyrir hrađskreiđa sendiherra. Ţyrla eđa dróni gćti orđiđ lausnin, eins og umferđin er oft í Kaupmannahöfn.

Ţessa lofrćđu ritađi Fornleifur á FB sendiráđsins:

Ekki hefur komiđ betri mađur í embćttiđ síđan Svavar Gestsson gegndi ţví. Allir hinir hafa veriđ íhaldsrindlar og sér í lagi einn sem dundađi sér viđ ađ kaupa málverk og skran, ef hann rćgđi ekki landsmenn sína á skransölum Kaupmannahafnar. Ţađ er ţví bylting, ađ Árni sé kominn á koppinn í Křben. Vertu velkominn kammeráđ Árni. Eitt ber ađ varast hér í landi, og ţađ eru eggin. Ţau eru harđari, ódýrari og ferskari en ţau sem kastađ var í ţig á Íslandi í síđustu byltingu. Lifi byltingin í Kaupmannahöfn.


Ásjónur

Hinn glađi Mercedeseigandi efst til vinstri er sami mađurinn og á öllum hinna myndanna, nema ţeirri sem ađeins er af konunni hans og afkvćmunum. Algengasta stellingin er hins vegar sú sem sést í nćstneđstu röđ lengst til hćgri. Heimild Facebook.

Ymsar ásjónur skarpari


Hauskúpan í Hryllingshúsinu

Ráđgátubústađurinn 2

Á síđustu dögum óheilögum, og eftir ađ öll gos fjöruđu út, hafa veriđ miklar vangaveltur í gangi um uppuna og aldur höfuđbeina sem fundust í risi Ráđherrabústađarins nú nýveriđ - svona rétt til ađ ljúka fornleifagúrkuvertíđinni formlega.

Allir keppast um ađ koma međ eins lygilegar sögur og útleggingar á beinum ţessum og hugsast getur. Gúrkutíđin hjá fornleifafrćđingunum er vissulega búin í ár og vćntanlega eru ţetta bara einhverjar Rassen-rófufréttir sem henta óstöđvandi hrekkjavökuleik Hryllingsríkisstjórnarinnar, sem nú er viđ völd; kannski eitthvađ til ađ draga athyglina frá ţví ađ Bjarni Ben er kominn í hlutverk fasteignasala međ helstu fasteignir ríkisins í púkki. Sagan er jafnvel orđin betri en flest ţađ sem Faraldur Handriđason hefur látiđ frá sér fara.

Dr. Bjarni F. Einarsson hefur ţegar tjáđ sig um ađ höfuđskeljarnar, sem fundust undir ţiljum háaloftsins í laufskála Katrínar Jakobsdóttur, hljóti ađ vera frá ţví fyrir landnám og veriđ sé skipulega ađ reyna ađ fela ţá stađreynd.

Ýmsar ađrar tilgátur, en fyrirlandnámsráđgáta Bjarna, voru settar fram af yfirlýsingarglöđum fornleifafrćđingum, áđur en Kári Stefánsson sagđist hugsanlega geta leyst gátuna međ rađgreiningu einni saman - ef beinin eru nógu vel varđveitt.  "Hugsanlega" er víst tískuorđ sem Kári notar sjaldnar en nokkur annar mađur á Íslandi.

Ţví sem Kári gleymdi hins vegar, var ađ segja alţjóđ sem fylgjast međ dularfulla beinafundinum í Ráđherrabústađnum, ađ rađgreining á A(ncient)-DNA niđurstöđum er oft mjög mikiđ stag, ţar sem fyllt er upp í stór göt međ líkindum.

Agnar Helgason, sem fyrir löngu var einn helsti gagnrýnandi ÍE, eđa allt ţar til ađ Kári fór ađ bera á hann brakandi nýja seđla úr sjóđum ÍE, hefur fengiđ kúpubrotin úr draugahúsinu viđ Tjarnargötu í sínar hendur til ađ rađgreina erfđaefniđ sem kynni ađ leynast í höfuđskeljunum. Sunna Ebenesersdóttir, sem vinnur verkiđ međ honum, er frćgust ásamt öđrum fyrir ađ hafa gert hefur allar kerlingar á Íslandi keltneskar (ţ.e. ćttađar frá Bretlandseyjum) međ tölfrćđilegri vankunnáttu.

Einnig er lofađ AMS-kolefnisaldursgreiningu. Sitthvađ mun örugglega koma í ljós, ţegar upp verđur stađiđ. Kúpan mun tala, ţótt allt sé á henni hvínandi. Kannski er konan á kúpunni frá ţví fyrir landnám eins og Bjarni vinur minn telur víst. Ekkert ber ađ útiloka fyrr en mćlingar koma frá ÍE. Ţćr eru vitanlega lög...(hlć).

4B026EC87CBCB82338A33FB068367EC023C5ADC2232AFC138F4EE838D77E1879

Mannfrćđingarnir Agnar og Sunna krukka í beinin úr bústađ hryllingsríkisstjórnarinnar.

Fornleifi gamla hefur ţótt afar gaman ađ skođa allar tilgáturnar sem hingađ til hafa veriđ settar fram um ţessi bein. Hann smátístir af kátínu. 

Margrét Hallgrímsdóttir, fyrrv. ţjóđminjavörđur sem nú orđin yfirskrifstofumadamma hjá einum af stćrstu notendum Ráđherrabústađarins á okkar tímum, Katrínu Jakobsdóttur, hefur alltaf eitthvađ til málanna ađ leggja, enda alltaf í miklum rekstri.

Skrifstofu-Magga telur persónulega, ađ ţarna séu örugglega komin hnakkabein (bakhluti á hauskúpu) og ađ fundnar séu leifar af kvenmanni, jafnvel rauđhćrđri. Ţađ vćri vitanlega skemmtileg tilgáta frá skrifstofustjóranum í Forsćtisráđuneytinu, sérlega í ljósi ţess ađ fađir hennar ók eitt sinn afturábak kringum landiđ eđa ţar til bakkgírinn brenndi úr sér. Skrifstofumaddaman á ekki langt ađ sćkja bakspegilssýnina. Ef ţetta er rétt hjá skrifstofustjóranum, ţá hafa konur einnig veriđ međ augu í hnakkanum hér áđur fyrr og kannski er formóđir Margrétar loks fundin. Ég vona ađ ţađ verđi allt saman rađgreint međ mikilli varúđ.

En allt ţađ sem Kontor-Margrét slettir úr klaufunum er vitaskuld rangt, ţví eitt af ţeim beinum sem Agnar og Sunna sjást handfjatla er Os frontale úr skepnu, og greinilegri úr agnarsmárri konu međ međalhátt enni, sem öll hefur veriđ minni en Sunna mannfrćđingur. Kannski var konan innan viđ lögaldur er hún gekk á vit feđra sinna, hvenćr sem sá aldur var á tímum hennar. En vonandi er ţó, ađ beinin séu úr eldri feminae en ţví barni sem verđandi guđfrćđingur tók einu sinni á beiniđ á síđustu öld einhvers stađar í Vesturbćnum og stútađi ţar međ lífi hennar.

Einn merkur mađur heyrđist telja höfuđskeljarnar í gólfinu úr sel. Landselir eru hins vegar međ töluvert stćrri höfuđ, og voru líka meira fílósófískt ţenkjandi en flestar íslenskar konur fyrr og síđar, og sumir hverjir međ hćrra enni en ţćr. Sumar íslenskar konur eru oft jafngreindar og lođnar systur ţeirra sem staddar eru á flćđiskeri. Hver veit; Brotin gćtu ef til vill veriđ úr selskonunni, sú er sjö átti börn á landi og sjö í sjó. Ţađ tel ég líka afar ólíklegt eftir ađ hafa hrađgreint ţrívíddarmyndir af landselsbeinum og boriđ ţćr saman viđ myndir af kúpubrotunum undir gólfţiljunum í Ráđherrabústađnum. Skeljarnar eru óneitanlega úr mannskepnu (kvk, ţessari geđ sem er öllu greindari en karlarnir).

Til vara skal taliđ ađ ţetta séu öskubakkar afvegaleiddra iđnađarmanna í byrjun 20. aldar.

Vćntanlega er ţađ rétt, ađ iđnađarmennirnir sem gleymdu hausabrotunum í risinu ţegar ţađ var byggt ofan á norska glćshýsi hvalveiđmannsins Ellefsen fyrir Vestan, áđur en ţađ var selt á krónu og flutt til Reykjavíkur, hafi notađ konuhausinn sem öskubakka. Beinin virđast af myndum ađ dćma vera sótug í heilahvelinu - og ţađ ekki ađeins vegna ljótra hugsana. Ţađ skildi ţó aldrei vera góđar tyrkneskar sígarettur frá byrjun 20. aldar sem Kári og Co. fá aldursgreiningu og erfđagreiningu á.

Óeđlileg umgengni međ mannabein er kannski ekki alveg ókunnur Íslendingum á 20. öld.

Bróđir Ólafs Péturssonar endurskođanda, sem slapp međ glćsilegri hjálp Sjálfstćđismanna frá dómstólum í Noregi fyrir glćpi sem hann framdi ţar, var býsna óvirđulegur í umgengni viđ leifar forfeđranna. Kjartan Pétursson hjálpađi íslenskum nasista, Eiđi Kvaran og ţýskum samverkamanni hans (sem áđur hefur veriđ ritađ um á Fornleifi, sjá hér) viđ ađ tína saman mannabein í uppblásnum kirkjugarđi á bćjarstćđi í Ţjórsárdal sem kallađ hefur veriđ Skeljastađir.

Kjartan Pétursson brunavörđur, bróđir Ólafs Péturssonar glćpamanns í Noregi, sem einnig var virkur félagi í nasistaflokknum líkt og Ólafur bróđir hans, notađi eina höfuđskelina sem ţeir rćndu í Ţjórsárdal sem eins konar hjálm - Totenkopf - ţegar hann var námumađur fyrir Rassennasista í Ţjórsárdal. Hins vegar hefur Iđnađarmađurinn, sem slökkti á sígarettustubbum sínum eđa London Docks vindlinum í höfuđskel á konu uppi í nýju risi Ráđherrabústađarins hefur kannski ekki veriđ nasisti, en svívirđilega óeđlileg umgengni međ leifar af liđnu fólki, ţótt tóbakiđ sé gott, hefur lengi varđađ viđ lög. Íslenskir karlar eru og verđa djövvulsins ruddar - alveg eins og mćđur ţeirra!

Mér datt eitt andartak í hug önnur túlkun. Hermann Jónasson, sem ţarna bjó um tíma, fékk oft sendar veglegar gjafir frá  ţýskum höfđingjum í Ţriđja Ríkinu; T.d. styttu, sem frćg er orđin og sem fjölmargir erfingjar Hermanns berjast enn um. Ćtli ađ ţarna sé komin höfuđskel úr gyđingakonu sem honum hefur veriđ send, best til ţess nýt ađ vera öskubakki. Ég er ţó farinn ofan af ţeirri hugsun. Slíkur heimilisiđnađur í útrýmingarbúđum Ţjóđverja úr líkamsleifum fórnarlamba nasismans kom víst miklu síđar til en er Hermann bjó í Ráđherrabústađnum, svo Hermann is off the hook í ţetta sinn. Framsóknarmenn eru ekki alltaf glćponarnir, ţótt sumir sjálfstćđismenn haldi ţađ. En margur heldur mig sig og öfugt.

Um tíma mun í Hryllingshúsi ríksstjórnar Katrínar Jakobsdóttur hafa búiđ ungur lögfrćđingur er Hans G. Andersen hét, sem var ţá nýkominn var úr námi viđ Harvard Háskólann í BNA. Nú fara málin kannski ađ tengjast - eđa kannski flćkir ţessi tilgáta máliđ einum of. Var ţađ ekki skýrsla Hans G. Andersen, sem send var međ fyrrverandi flokksfélaga Ólafs Péturssonar, nasistans í Noregi, Sigurjóni Sigurđssyni síđar lögreglustjóra í Reykjavík? Jú, mikiđ rétt, og í skýrslunni voru Norđmönnum settar línurnar ţegar Sjálfstćđismenn reyndu ađ bjarga íslenskum nasista undan réttvísinni í Noregi, líkt og hann vćri höfđingi inn mestur frá Íslandi. En hefđi Hans G. Andersen drepiđ vindlinga sína í höfuđskel af lítilli og aumri konu? Hann varđ vitaskuld sendiherra líkt og Jón Baldvin síđar, en ţađ sannar auđvitađ ekki nokkurn skapađan hlut. Andersen er stikkfrí í bili.

Viđ bíđum óţolinmóđ eftir rađgreiningu Kára Klón. Ţangađ til verđur einfaldlega of reimt í hryllingshöll ríkisstjórnarinnar - sem kemur sér kannski vel. Fasteigna-Bjarni er einmitt núna í frígír međ leyfi Kötu, og er ađ hugsa um ađ stofna Íslenska hryllingssafniđ í húsinu. Fölsuđ málverk, rađgreind af Óla forverđi, verđa ţar á veggjum í stađ veggfóđurs. Ţađ mun svo sannarlega efla túrhestabissnessinn Íslenska. Ef Bjarni misstígur sig međ ţau áform, getur hann ţó fjandakorniđ alltaf orđiđ hérađsbakari.

Kumlateigur milli Suđurgötu og Tjarnargötu

reykjavik_1868

 

Nei, kannski vita menn alls ekki ađ norđurbakki Tjarnarinnar var "hugsanlega" allur einn langur kumlateigur. Ţar hafa fundist mannabein, sem örugglega eru ekki úr kristnum siđ. Á einni af elstu ljósmyndunum frá Reykjavík frá 1868 (sjá hér ofar; sjá enn fremur hér) má kannski enn sjá móta fyrir kumlum elstu íbúanna í Reykjavík. Mikill fjöldi beina fundust sömuleiđis viđ bakka Tjarnarinnar á sínum tíma (fyrir tíma fornleifarannsókna ţar) viđ hinar ýmsu byggingarframkvćmdir. Ţađ voru mestmegnis dýrabein, jafnvel geirfuglabein (Kentucky Fried Geirfugl); einnig nokkur mannabein inn á milli ađ ţví er mig minnir. Ţau eru flest enn geymd í Kaupmannahöfn.

Nú er komiđ hótel, ţar sem áđur var gamli kirkjugarđurinn í Reykjavík. Vanvirđingin viđ grafarfriđinn sýndi sig svo sannarlega er hann var grafinn upp vegna framkvćmda sem ţykja nauđsynlegastar fyrir nýjan ţjóđaratvinnuveg Íslendinga, ferđamannaiđnađinn. Nútíminn hefur alltaf ţótt merkilegastur á Íslandi. Ţví er ekkert furđulegt viđ ţađ ađ menn rekist á forn mannabein ţegar ţeir byggja og breyta í ţessai framtakssömu ţúđ, ţar sem allt er endilega ekki gert í réttri röđ.  

Fornleifur leyfir sé ađ taka ţátt í ţjófstartinu í niđurstöđukapphlaupinu um konuna undir kvisti, sem samkvćmt Möggu fyrrverandi ţjóđminjaverđi var međ augun í hnakkanum - eđa ţangađ til ađ sannleikur Kára verđur borinn fram á silfurfati. Fornleifur heldur, ef AMS-aldurgreiningin tekst vel (einnig vćri hćgt ađ gera hefđbundna greiningu), ađ konan sé frá fyrstu öldum byggđar á Íslandi. Vegna skekkjuvalda sem ţekktir eru gćti niđurstađan jafnvel gefiđ aldur fyrir hiđ hefđbundna landnám. Kolefnisaldursgreiningar henta ekki allt of vel til ţess ađ greina neitt nákvćmlega ef ţađ er frá síđari hlut 9. aldar. Ţađ hefur ţó fariđ framhjá ýmsum, sem fá slíkar greiningar gerđar.

Fornleifur von Besserwissen telur ađ meintur öskubakki á háaloftinu í Ráđherrabústađnum, í stćkkađri höll norska hvalveiđimannsins Ellefsens, sé kominn úr kumlateig Landnáms-Reykvíkinganna. Fornleifur telur, án rađgreiningar eđa kolefnisaldurgreiningar ađ öskubakkinn sé frá ţeim tíma er karlarnir fóru hvorki betur né verr međ konur, lifandi eđa liđnar - en iđnađarmenn sem drápu á vindlingum sínum í höfuđskeljum kvenna... Ađ ógleymdum guđfrćđistúdentspervertinu, sem síđar varđ dómprófastur í Reykjavík, eftir ađ hafa notađ auman vindling sinn alrangt og ólöglega í Vesturbćnum. Ef tóbak hefđi veriđ til á 9. öld, hefđi höfuđskelin úr konu eđa ambátt frá Írlandi, međ augu í hnakkanum, auđvitađ veriđ tilvalinn öskubakki.

Íslendingar kunna greinilega ađ skemmta sér og fjandanum. Ţjóđin hefur lengi veriđ meira eđa minna kexrugluđ og ţađ er hrekkjavaka allt áriđ á Íslandi... ađ minnsta kosti í Reykjavík. Hrekkjavakan var, gott ef ekki er, fundin upp á Íslandi.

Kári gortar sig

Hćttiđ ađ brjóta heilann um ţetta.  Kári og Co. í ÍE munu brátt koma međ rađgreiningarniđurstöđu og skýra allt og jafnvel setja nafn á eiganda beinanna - ađ ţví er hann heldur. Hann gortar sig ţar ađ auki, og heldur lítilmannlega, af ţví í viđtali viđ fréttamann RúV (sjá hér), ađ honum hafi međ ađild sína ađ málinu međ höfuđskeljarnar, tekist ađ komast í veg fyrir ađ Katrín Jakobsdóttir gćti skrifađ glćpasögu um beinin í draugahúsi ríkisstjórnarinnar. Ţađ mun víst eiga hug hennar allan, og miklu frekar en pólitíkin sem hún lćtur BB-bakara um (sem nú bakar hauskúpuköku). Ţessi yfirlýsing Kára sýnir, ađ hann á ţađ til ađ vera ekki hlutlćgur. Kannski getur hann ţađ  ekki. Reyndar er ţessi yfirlýsing hans honum til hinnar mestu skammar.

Ađspurđur um, hvort beinin gćtu hafa tilheyrt lćknanema (sem enginn ţekkir ţó af kvistinum í ráđherrabústađnum), sópar Kári ţví stórkarlalega af borđinu, líkt og hann sé alvitur.

En kannski ćtti ţessi stóri vísindamađur ađ lesa grein eftir sér meiri frćđimann og hógvćrari, Sigurđ Ţórarinsson, um beinin í kirkjugarđinum á Skeljastöđum: Sigurđur skrifađi litla grein í Árbók Fornleifafélagsins áriđ 1967, ţar sem hann segir frá ţví hvernig fyrrnefndir nasistar fóru í kirkjugarđinn á Skeljastöđum til ađ ná sér í bein. Sigurđur skrifar ţar: 

Sumariđ 1935 dvaldist Eiđur Kvaran á Íslandi, en hann hafđi undanfarinn vetur unniđ ađ rannsóknum í mannfrćđi viđ háskólann í Greifswald í Ţýzkalandi. Međ honum kom til Íslands ţetta sumar ţýzkur kollega hans, Wolf Helmuth Rottkay. Eiđur hafđi hug á ţví ađ ná sér í íslenzkar beinagrindur fornar til mćlinga og sneri sér í ţví skyni til kunningja síns, Kjartans Péturssonar, ţáv. slökkviliđsmanns í Reykjavík, sem ferđazt hafđi víđa um landiđ. Benti Kjartan Eiđi á, ađ sér vćri kunnugt um, ađ lćknastúdentar hefđu komizt yfir hauskúpur og önnur bein úr Skeljastađakirkjugarđi í Ţjórsárdal, enda myndi ţar mikiđ af beinum ađ hafa. (Árbók hins íslenzka Fornleifafélags 1967, bls.53; lesiđ greinina hér)

Sá hluti ţjóđarinnar sem enn heldur ađ Kári Stefánsson sé alvitur, mćtti fara ađ athugađ sitt ráđ. Bein voru sömuleiđis tekin af lćknastúdentum í Hafursfjarđarey (Haffjarđarey) á Mýrum, áđur en hann var rannsakađur.

Ađ lokum legg ég til ađ Kári Stefánsson rađgreini sjálfan sig hiđ fyrsta til ađ athuga, hvort hann sé ekki örugglega komin af Gorgeiri landnámsmanni í Alvitru á Fjöllum. Ţađ er svo margt sem gćti bent til ţess.

 

200w

Buuuuuhh!


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband