Bloggfrslur mnaarins, jl 2020

Grf Davs konungs

Davids Tomb

Mynd essa keypti g nlega. etta er laterna magica skyggna fr v sasta ratugi 19. aldar og ljsmyndin er lklega tekin um 1890 - morgunslinni snist mr.

Myndin er af svi gmlu Jersalem sem gegnumtina hefur stjrnast af mrgum herrum, Gyingum, Rmverjum, mslmum og kristnum.

arna tldu kristnir sig finna grf sjlfs Davs konungs. Deildir r remur trarbrgum hafa san tra a svo s. Ekkert er v til snnunar og menn halda aeins hefina.

dag er grfin undir umsj hps heittrara jernissinna sem fylgja gyingdmi. Fyrir nokkrum rum san braut brjlingur fornar flsar fr eim tma er arna var moska. Skemmdarverki var unni v hsi sem grf Davs er talin vera . Margt gti hins vegar bent til ess a bygging s sem hsir meinta grf Davs hafi veri samkunduhs gyinga 2. og 3. ld e.Kr.

Taki eftir grfunum forgrunninum. r eru margar horfnar n, v kristnir menn kvu byrjun aldarinnar a byggja arna svinu ntt klaustur og kirkju byrjun 20. aldar. a olli ekki fgum og eirum, lkt og egar hrfla er vi grafreitum mslma dag. En viringarleysi hefur oft veri miki Zonsfjalli sem er nafn sem nota um essa h suurhluta gmlu Jersalemborgar.

Til samanburar set g hr a lokum ljsmynd eftir franska strljsmyndarann Felix Bonfils sem tekin var ri 1865.

Souvenirs_d'Orient,_1878_by_Flix_Bonfils_0130-2


Glugga skjalasafn heirarar fornleifanefndar - Anno 1996

Screenshot_2020-07-13 17917550(1)

egar g s myndina hr a ofan tmarit.is um daginn, var mr af einhverjum stum hugsa til setu okkar Bjarna F. Einarssonar Fornleifanefnd um 1996. ar sat einnig r Magnsson jminjavrur, en fyrir nefndinni sat lgfriprfessor, mjg formfastur maur, eins og lgfringum ber a vera - fyrir utan a ekkja reglurnar.

a var Pll Sigursson og Pll m ekki vamm sitt vita, og v til jarteina hefur einhver (og lklegast hann sjlfur) skrifa lengsta kafla um nokkurn mann, slenskan, Wikipediu.

En, eins og fornleifafingum, og ekki sst lgfringum sem ekki vita a a er falli silfur sem finnst jru, getur lgfriprfessorum einnig ori messunni. Eitt sinn, svo vita sr, henti a Pl Sigursson, og skal sagt fr v hr.

Pll Sigursson kallai til fundar Forleifanefnd ann 22. jl 1996 me lglega stuttum fyrirvara. g frtti aeins affundinum fyrir tilviljun. voru menn ekki komnir me tlvupstkerfi og ess httar. Boleiin brst og hn brst hj r Magnssyni. Hann gleymdi a segja mr fr fundi nefndinni.

220px-Pall_Sigurdsson

Pll Sigursson vsai mr lglega af fundi

Vi upphaf fundar vsai Pll mr af fundinum. g vissi ekki hvaan mig st veri. En a kom fljtlega ljs. Pll hafi greinilega ekki haft tma til a lesa fundargerina, sem r Magnsson hafi teki saman, a sarnefndi tti ekkert me a gera a. g maldai minn vi Pl, en var skipa af yfirgefa fundarherbergi og fkk ekki a skra ml mitt. Allt sem g reyndi a segja vi formanninn vi dyr fundaherbergisins, sem einni var aalkaffistofa safnsins, drukknai orskr Pls, sem oft gat veri fjandi knstugt og "barokkt", ef hgt er a nota a or fyrir mlnotkun slensku mli. Sem dmi m nefna a Pll svarai oft mnnum og vsai "heiru" brf eirra.

a var hins vegar ekki heiru mefer sem g fkk fr essum heivira manni, heldur skagfirskur ruddahttur sem ekktur er fr rfi alda egar fautar v hrai hafa bruna yfir ltilmagnana hrossum snum.

Pll hafi s fundarboi, sem hann hafi ekki haft fyrir v a nrlesa, a ml var bori nefndarinnar varandi eitthva Mihs. Hann lyktai a um vri a ra Mihs vi Egilsstai, sem nokkurstyr st t af eim tma, srstaklega heima hj rarni Eldjrn.

g tel vst a hinir nefndarmennirnir hafi veri smu skoun og Pll, v eir geru engar athugasemdir vi brottrekstur minn af fundi, og heldur ekki Bjarni Einarsson sem vissi betur en eir sem ekki hfu lesi fundarbo og mlsggn, enda fyrir lngu bi a kvea a g skyldi "tekinn af lfi" varandi etta margfrga silfurml sem einnig tengdist mihsum. Glpur minn var a vera sammla breskum srfringi.

Prfessor Pll Sigursson tti mr bkstaflega t r gtt fundarherbergi safnsins, og g hundskaist upp skrifstofu mna turni jminjasafnsins. gu stui skrifai g egar harort kvrtunarbrf vegna ess a mr var meina a setja fund nefnd sem g var skipaur . Brfi sendi g Menntamlaruneytinu og sar fkk hin heivira Fornleifanefnd einnig brf dags. 29. jl 1996.

Hvort a var vegna mjg langra sumarleifa starfsmanna runeytinu, fkk g ekki svar aan fyrr en 9. september (sj brfi hr). a kom fr gamalli skrifstofurottu runeytisins, rna Gunnarssyni, sem sjaldan var haukur horni egar forsvarsmenn jminjasafns ku taf fjrmlum og rum mlum. rni Gunnarsson tji mr a prfessor Pll myndi svara mr. Taki eftir v a brf rna Gunnarssonar er dags. 9. september 1996 - en 9. September 1996 er einnig dagsetning svari Pls til mn. Boleiin milli Runeytis og prfessors lgfri var greinilega hravirkari en svarvileitni vi doktorsrfil fornleifafri sem vissi, n ess a vera stakunnugur, a Mihs er mjg algengt nafn kotum um land allt.

Eins sj m tk a mlskreytingamanninn Pl Sigursson 11 lnur a komast a merg mlsins og niurstaan sem er furu klaufalega er essi:

... Skum ngrar stakunnttu minnar Austurlandi hef g ekki tta mig v a leyfisumsknin mun ekki hafa beinst a rannsknum eim b, sem mlaferlin tengjast, heldur rum, samnefndum, sem einnig er Fljtsdalshrai en ru sveitarflag. Hr er um mistk mn a ra, sem g byrgist a llu leyti einn. eim mistkum bist g velviringar. (Sj brfi heild sinni hr).

etta var furuleg niurstaa ljsi ess a Mihs vi Egilsstai hfu ekkert veri rdd nefndinni.

g stti mig vitaskuld aldrei vi essa afskunarbeini. Hvaa erindi hann tti sem formaur essa nefnd var alltaf ofar mnu skilningi. Hann er einn af essum skrtnu kllum sem stjrna er af mnnum me nblar hendur sem tra v sem elilegum hlut a silfur finnist falli jru slandi. Hvar annars staar en slandi?

Vanekking Pls prfessors Mihsum var lka merkileg, egar tillit er teki til a afi hans, Stefn Vagnsson hagyringur, fddist einum af mrgum essara Mihsa, en a var Mihsum Blnduhl. Ekki er v hgt a kenna blum krumlum um fvisku prfessorsins um staarnfn landsins. Maur bjst vi meiru, v um skei var prfessor Pll lka ofarlega stjrn Feraflagsins.

Skmmu sar etta sama sumar 1996, skai r Magnsson ekki starfa minna jminjasafni vegna opinberrar gagnrni minnar strf hans, til a mynda stjrn og framrkeyrslur rstfunarf stofnunarinnar. En fyrir slkan utanvegaakstur var honum a lokum viki r starfi me mikilli skmm eins og frgt er ori. Sjlfur hafi g um vori 1996 kvei a flytja r landi. Kona mn fr fyrst me dttur okkar nfdda og g fr sar rinu. Vi settum san a besta sta Kaupmannahfn janar 1997. ar pakkai g skjl mn varandi Fornleifanefnd niur kassa og skoai au ekki a ri aftur fyrr en hr um daginn. g gat ekki seti mr og var a deila sgunni af essari valdbeitingu dyragtt kaffistofu jminjasafns 22. jl 1996. Hn er ekkert einsdmi um dmgreindarleysi manna sem titla sig prfessora slenskum lgum.

Mlsbtur til handa Pli Sigurssyni ur en dmur fellur

Einu langar mig vi a bta, hheiruum Pli Sigurssyni til mlsbta, rtt fyrir svnslega mefer hans mr, og a afmlisdegi mnum mnum. Pll var kominn mikla ormagryfju egar hann tk a sr stjrn Fornleifanefndar. Sumir fornleifafringar sem stu nefndinni notuu hana spart sinn hag. Arir notuu allan sinn tma til krumla, enda komi str um tglin og hagldirnar essum mlum slandi. Hr fi i eitt snishorn: Flag slenskra Fornleifafringa (FF) nauai essum rum mikinn og barmai sr. Flagsmenn sumir sem gengu li vi blu hndina og fengu hana nr upp afturendann, kvrtuu undan framgangi Bjarna F. Einarssonar nefndinni. Flagsmenn ar tbjugguetta skjal og sendu r Magnssyni. Ef menn fletta yfir bls. 2. sj eir afrit til Pls Sigurssonar af brfinu me mia Bjarna F. Einarssonar til Pls (.e. Bjarna me arabsku augnperlurnar).

Bjarnakra1996

Bjarni, vinur minn, s greinilega stu til a greina Pli fr v a "varamaur minn nefndinni hefi stutt lyktun FF".

g man a g hl egar g s etta, v mr var sannast sagna ekki vel kunnugt um hver var varamaur minn, og enginn samskipti hef g haft vi hann (hana?) um athfi Bjarna sem sjlfskipaan fornleifalgreglumann. Mest hl g einhvers konar angist, v mr var ljst a maur sem g taldi til vina minn, var greinilega svona falskur.

Bjarni einnig villu eins og oft ur og sar. Varamaur minn Fornleifanefnd var Margrt Hallgrmsdttir sem g hafi engin tengsl vi, hvorki persnuleg n fagleg. En nverandijminjavrur hafi vitaskuld mrg horn su Bjarna F. Einarssonar venjulegri lei hennar r stjrnunarstur sem hn stti . a var ekkert leyndarml. Horn hans stu einnig su hennar. a var ekkert sem g lt mig vara, og kom ekkert starfi Fornleifanefnd vi - a v er g held. En klkuveldinu slandi veit maur aldrei.

Lklegt tel g a Bjarni Einarsson, me miur hreina samvisku sna "Mihsaupphlaupinu" . 22. jl 1996, hafi veri a reyna a koma v inn hj lgfriprfessornum, a g sti bak vi gagnrnina sig meal flagsmanna FF. g hafi ekkert samband vi a flk.

J, annig eyddu menn tma snum og skattpeningum landsmanna ri 1996. Frleiksfsir menn gtu vissulega spurt: Hefur nokku breyst san a g sat rmt r essari nefnd? Svari eir sem svara vilja.


Metin falla

Met Sandtorgum svart

Glggir lesendur Fornleifs, (sem eir eru vitaskuld allir), muna kannski eftirgrein um met fr fornrstinni Blsta lftafiri og hlistu ess, nokku minni, sem fundist hefur grafreit norrnna manna Wales.

gr frtti g af meti (sj mynd efst, sem tekin er af Tor-Erik Krokmyrdal) sem fundist hefur Hlogalandi Norur-Noregi, og sem er af smu ger - og mjg lkt metunum fr Blsta og Llanbedrgoch Angelsey Wales sem g greindi fr ri 2013.

large better

Met fr Anglesey Wales

435637

Meti fr Blsta lftafiri vestri.

Norska meti fann fornleifafringurinn Tor-Erik Krokmyrdal sem nlega lauk mastersnmi fornleifafri vi hsklann Troms. Hann fr um mijan aldur nm fornleifafri vegna brennandi huga sns mlmleitartkjum.

Efniviur ritgerar hans voru merkir fundir sem hann hafi fundi me tkjum snum Sandtorgum (Norska Sandtorg,upphaflega ef til vill Sandhrgi) i Tjeldsund, sem er bjarflaginu Harstad rumu (Troms og Finnmark fylke) - aan sem margir landnmsmanna slandi voru ttair. Hr vefsu Hsklans Troms m lesa um rangur mjg merkilegra rannskna Tor-Eriks Krokmyrdals.

T-Erik telur Sandtorg geta hafa veri mikilvgan verslunarsta og byggir a m.a. rkum rnefnafringsins og fornfringnum Oluf Rygh sem uppi var 19. ld. Mn ekking eim meistara er s a a verur a taka hann me fyrirvara egar kemur a rnefnarannsknum hans, sem oft voru tmar stahfingar. Sandtorg arf ekki a hafa rtina torg lkt og sumir telja, heldur getur rtin vel veri hrg, og var v nafni ef til vill upphaflega Sandhrg. Hrg (ea hrgur) voru heinir bltstair kallair og ori ekkist msum rnefnum slandi (t.d. Hrgrdalur, Hrgsholt og Hrgshl svo eitthva s nefnt). Nafni getur v hglega tt bltstaur Sandi. En vi bltstai og hof var oft blmleg verslun eins og sar vi tvalda kirkjustai, ea ar sem flk hittist oft egar menn fru sta. Sandtorgi gti v vel hafa veri blmleg verslun.

g hef gert Krokmyrdal vivart um metin slandi og Wales, sem eru hlistur metsins fr Sandtorgi, en hann ekkti au ekki og au eru ekki nefnd lokaritger hans sem m lesa i heild sinni hr. Metin sem Krokmyrdal fann eru nefnd blasu 38.

Screenshot_2020-07-15 Science brings to life the witnesses to the Viking-age in North Wales

g er n alls ekki alveg sammla lyktun Krokmmyrdals um aldur metsins. kumlateignum Llanbegdrgoch (mynd hr fyrir ofan), ar sem sams konar met hefur fundist, fannst mynt sem er fr 10. ld. Mannabein r kumlateignum hafa einnig veri aldursgreind til 10. aldar og hr fyrir nean get menn skemmt sr vi a skoa tlkun v hvernig flki sem ar var heygt, leit t. a var allt innbyris skylt a sgn mannfringanna. Mr snist nsta vst a etta hafi veri slendingar, ja ef vera skyldi "Hlygingar" ea Hlogaverjar eins og eir eru kallair einhvers staar fornum ritum. En mig grunar einnig a mannfringarnir/listammennirnir sem unnu essar styttur Manchester hafi starfa fyrir kvikmyndirnar Apaplnetuna. Hfukpurnar og nnur bein Llanbegdrgoch eru af fnlega byggu flk, en g ykist sj samsk einkenni - og er vitaskuld mevitaur um a engum hafi dotti a hug Wales, en maur verur a koma snum metum vi, eins og sagt var til forna.

Screenshot_2020-07-15 Science brings to life the witnesses to the Viking-age in North Wales(1)

N eru met af essari ger essi talin hafa veri framleidd Bretlandseyjum ea rlandi, og a ykir mr lklegt. Hins vegar er mjg athyglisvert a sj vttumikla dreifingu essarar gerar af metum n. Lklega breytist myndin sar, egar fleiri met finnast.

yngdin er mismunandi. Meti fr Blsta er 86,5 gr. en Llanbedrgoch er lttara ea 57,2 gr. Gaman vri a f yngd metsins fr Sandtorg.

Til gamans skal hr ltinn fylgja elsti ritai texti ar sem nefnt er staarnafni Sandtorg rumu, en hann er fr 1321 og varar a sjlfsgu kaup, og lesi n a sem Ntmanormenn skilja ekki bofs . g hef lent tali vi frimenn Noregi, sem ekki tra v a g og arir Ntmaslendingar geti lesi texta sem ennan:

Ollum monnum eim sem etta bref sea ea heyra, senda
Ogmundr prestr a rondarnese ok Jwar loghmar a Haloghalande, Q.G. ok sina, yr se kunnikt. at vit varom ar hia i Oddzhusum i Vaghom a friadaghen nesta eptir kross messo vm varet anno domini millesimo, trescentesimo, vicesimo primo. er Helgi huasse lauk herra Ellingi Vikunnar syni me handa teke spannzleighu iarar i Sandtorghe j sakareyri an sem Helgi var honom skylldugr, frialsa ok veeslausa firir huerium manne. Ok til sanz vitnisburar settom vit okor insigli her firir.

sandtorg Sandtorgum


Hvtt dusilmenni verur undir glmu Snfellsnesi

adolf-hitler-150448_960_720

J, Snfellsnesi arkar vel skyldleikarkta dusilmenni um me svart frmerki efrivrinni og lmir eins og ur maur mia me sktkasti t um allt.

Lklegast kemst slkur mospreill kynferislegt stu egar hann er a lma haturssnepla sna. a er gtt a f frtt Morgunblai um slka lmstauta. En hj blainu skrifar einn ungritstjranna reglulega greinar um heri og hermenn nasista og "glsileg" afrek eirra vgvllum sem nasisminn skapai.

a verur a teljast flki og frekar sjkt hobb sem blaamaurinn fr a deila meal skrifenda Moggans. skrifendur eru ekki einu sinni spurir hvort eir vilji lesa um Gunther og Frantz, sem mynduum glsileika "germanans" brytja niur Igor og Leonid Austurvgstvunum. a hefur lklega fari fram hj essum klupenna Moggans a Kalda Stri er fyrir lngu forb.

Dusilmenni Snfellsnesi ltur sig hins vegar dreyma um hengingar Suurrkjunum, sem er miklu verra en a skrifa hermannasgur Mbl. Fjlmilar slands ttu a lta sr aeins nr. a er ekki ng a skrifa um kynttahatur tkjlkum slands - nasistadrkun sum Moggans er lka tmaskekkja.

Lesi sgu svarta mannsins slandi dlkinum hr til vinstri, en vi hana bttist enn einn ljtur kafli me Mialmi Vegamtum. Einnig m benda skoanaknnunina efst hinum sivandaa dlki Fornleifs.


mbl.is Rassk skilabo lmd bl mgina
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

eir eru a fana Spni

103272070_2663645677247290_3888717254164586686_o

alterskab_08_3beim sem ykir gaman af lkneskjum aftan r ppsku og sem lsu greinar mnar um Madonnuna fr Mla nlega (sjhr og hr, mynd hr til vinstri) ykir lklega s veiifrtt sem sg verur hr nokku g fiskisaga.

miri nni Sar, sem slenskan mlikvara er tluver sprna en ekki straumhr egar hn rennur gegnum Santiago, hrasai Fernando um hlan stein egar hann leitai betri ftfestu eltingaleik snum vi ann stra. Honum var liti blvaan steininn eins og menn gera egar eir kenna dauum hlutum um klaufsku sna. mti stari kona upp r slgrnni nni. Fernando Brey datt um fornt lkneski, styttu af Maru mey, sem situr smu stellingu og Madonnan fr Mla, sem er sjkdmsteppt Barcelona me soninn kjltunni.

a-virxe-do-sar-15Veiimaurinn til vinstri.

a bar vel veii hj spnska stangveiimanninum Fernando Brey, sem byrjun jn br sr veiifer vi na Sar nrri Santiago de Compostela Norvestur-Spni. Eins og margir Spnverjar, langreyttir og hrjir af faraldrinu sem hrjir okkur ll, stti Fernando t nttruna til a ra ge sitt einangruninni. Stng og vlur er lei hans til afslppunar.

Maria SAR Brey geri safnaflki egar vivart og srfringar fr Plagrmasafninu (Museo das Peregrinacins) Sankti-Jakobsborg komu vettvang me grmur. veiifatnai og tilhlilegri fjarlg fr hverjum rum, dust fornleifafringar og listfringar safnsins a styttunni nni.

1592284071606

Mara komin Safn Plagrmanna Santiago.

IMG_2333-1536x1024

Undir ftistyttunnar nni var hggvi blm og flttuverk. Kannski hefur steinninn veri endurnotaur? Kannski var styttan tilraun ungs steinhggvara, sem mistkst?

Styttan er um 700 ra gmul og er lklega eitthva yngri en Mla-Mara, sem er fr seinni hluta 13. aldar. Fari var me styttuna til Santiago til rannsknar og lti hefur san frst til hennar, nema hva upplst hefur veri a hn s um 150 kg. a yngd.

Hva olli v a menn losuu sig vi svona forltafna styttu skal sagt lti, en henni hefur ekki veri kasta ar nlega. Lklega skoa srfringar kirkjur og klaustur ngrenni fundarstaarins til a leita a hugsanlegum uppruna Marumyndarinnar nni Sar. Gushs eru ar fjlmrg, enda in Sar nrri Sankti Jakobsvegi, sem sfellt verur vinslla a arka eftir, sama hvaa trar maur er.

a-virxe-do-sar-13

N bur forvarsla.


Skoanaknnun Fornleifi

Kuifje en Congo

Taki tt efst vinstri dlkinum hr Fornleifi

Hvaa or mega helst heyra sgunni til egar rtt er um eldkkt flk?

Eftir a g birti grein um grafalvarlegt ml blogginu Fornleifi hr um daginn (sj hr), fletti g yfir nja su Tinna-veggjadagatali mnu (i viti hva barnalegur g er anda). g var binn a gleyma v a a var kominn jl. Tinna-myndin fyrir jlmnu vel vi greinina Fornleifi. tt Tinni hafi miki veri gefin fyrir drengi, tri g v ekki upp hann a hann hafi tala eins illa um svart flk og hann talai um konur. En s sem skp Tinna var greinilega me gmul rasistagleraugu sem voru algeng var en Belgu egar hann var a alast upp.

Hva finnst ykkur lesendur gir? Eru or eins og blkkumaur og eldkkur of hlain til a vi getum nota au 21. ld? Lti ljs skoun ykkar. g er sjlfur farinn a vera vafa um notkunessara og annarra ora, eftir a g fkk tlvupst fr slendingi sem ltur sig sem litaan mann. Or eins og svertingi, blkkumaur, eldkkur, surtur, blmaur, og meira mtti telja upp, eru ekki lengur nausynleg, sr legi ef au sra flk og ef au eru einvrungu notu til a hast a flki.

Hva finnst ykkur? - Taki vinsamlegast (nafnlaust) tt skoanaknnuninni um nokkur or.

Lesi ykkur til frslu sgu svarta mannsins near vinstri spssu Fornleifs.


N er a aftur svart ... og kannski tmi til hugunar

Negir smundar

N eru miklir niurbrotstmar. hinum velstari rkjum jarar rkir eins konar afltsi sem kemur niur fortinni. Allt gamalt sem er tali vera af hinu vonda hj ntmadrkendum er broti og bramla. Yfirvld jnkast vi skirnar og fjarlgja styttur. T.d. BNA, ar sem nr vri a astoa sjkt flk faraldrinum sta ess a lta styttur angra sig. Bandarkjamenn styja greinilega illfygli Hvta Hsinu marga vegu.

Ungt flk, sem fyrst og fremst drkar EGO sitt, og heldur sig vera bestu og fremstu verur mannkyns, vill brjta niur allt sem minnir gamlan tma. Sjlfselskan hj essari illa upp ldu og naflapillandi kynsl, leiir til ess a hn telur a hn veri a brjta niur styttur og fjarlgja or og jafnvel skoanir sem eru ndverur vi skoanir ess sjlfs - til a bjarga heiminum. egar mikil vandaml hrj slenskt jflag, lkt og va annars staar, rs essi sjlfselska kynsl upp rvinglan v hn hefur aldrei ekkt mtgang ea erfii lkt og fyrri kynslir. COVID-19 hefur einnig sett mislegt gang, sem ekki verur rtt hr.

Hrsla mannsins - ogungviisins - lsir sr oft sem fgar eina ea ara ttina.

Ungur maur hafi samband og vill a g noti ekki ori blkkumaur

Ungur slendingur hafi samband vi mig sustu viku og ba mig um a fjarlgja ori blkkumaur af bloggi mnu. g svarai honum eftirfarandi eins og sj mr near. g skri t fyrir honum a hann vri vst a herja rangan b ef hann leitai manna sem nota ori blkkumaur a staaldri.

Eitt ur en fi a lesa svar mitt: Veit einhver, hvort "Svertingi" Hafnfiringa nr. 2 (sem g nefni svari mnu) s enn uppi vi skrgari Hafnarfjarar? Hann er glgglega dmi um hafnfirskan rasisma og tti v, ef hann er til, a setja hann safn sem dmi um birtingarmynd kynttahaturs Hafnfiringa, sem er er ekkert gfurlegra en gengur og gerist slandi. Svartir vera rugglega fyrir miklum fordmum slandi, lkt og gyingar, flk frFilippseyjum og Talandi, og egar maur sr augljst kynttahatur feinna Plverja og Litha garannarra innflytjenda slandi, og jafnvel slendinga sjlfra, er vitaskuld vandaml landinu litla vi heimsskautsbaug.

Hr kemur svo svari. Nafn mannskins, sem sendi mr lnu um ori blkkumaur, hef g fjarlgt og g kalla hann N.N.. Best er a undirstrika a v felast engin dulin skilabo sem leyfilegt er a misskilja nokkurn htt.

gti N.N.,

g akka hugaveran pst, sem sendir mr sustu viku (25. jn sl.) a gleur mig miki a vita af v a yngra flk en kjarnalesarinn er a stelast inn hi sfellt unglega blogg Fornleif.

Pstur inn undrar mig tluvert, ef teki er tillit til ess a ori blkkumaur kemur fyrir fjrum sinnum bloggum mnum en beint (sem skring og tilvitnun):

Tvisvar er g me a, egar g skri andstu manna vi mis or sem notu eru um svart flk; einu sinni kemur a fyrir texta r dagblai sem g vitna og fjra skipti spssu Fornleifs, egar veri er a vitna grein eldra bloggi mnu (Hva er sskpnum;https://postdoc.blog.is/blog/postdoc/entry/356276/ ). eirri grein fjallai g m.a. um styttu Hellisgeri sem Hafnfiringar klluu "svertingja". Gaflararnir geru a enn ri 2006, er n stytta af svrtum manni var sett upp garinum (sj Fjararpstinum 2006 https://timarit.is/page/5812215?iabr=on#page/n7/mode/2up ). Svo mjg sknuu Gaflararar (Hafnfiringar) fyrstu "svertingjastyttunnar". Hvort bi er a rfa niur hina sari birtingarmynd hins annlaa rasisma Hafnarfiri, veit g ekki?

En hltur a sj, N.N., a hefur hoppa yfir geri ar sem a er lgst, egar skrifa mr, lkt og g s helsti notandi orsins blkkumaur slandi. Skoau frekar notkun orsins rituum fjlmilum slandi ea. Menn vera nefnilega a vita, hvert eir eiga a beina spjtum snum barttu vi hatri og fordmana.

Ert sjlfur svartur slendingur (afrskur slendingur) ? Afsakau svo nrgngula spurningu. Ef ert a sannanlega, m vera a g hugi a breyta oralagi hj mr nema ar sem um beina tilvitnun er a ra (innan gsalappa ea skskrift). Skilyri er a og arir svartir slendingar mgist t af orinu blkkumaur. En g ver a f betri rk fr r en a tilsvarandi or og blkkumaur s ekki til um hvta.

Ori hvtingi er vissulega til, en a er egar uppteki og stundum nota fyrir albna, en v samhengi er ori vissulega dlti hjktlegt. egar npuhvtir og svnabelgsbleikir slendingar uppgtvuu a til var flk me annan hlit en orri slendinga er og var me, var enn ekki til nein krafa fr svrtum mnnum um hvernig tala tti um tlit eirra, enda svarti maurinn 99,9% allra tilfella rll n nokkurra hrifa samflgum anga sem eir voru oftast fluttir nauugir. S krafa kom loks fr svrtu flki, sem nttrulega leiddist orin nigger, negro og svo framvegis. N ekki g ekki neinn slenskan mann, svartan, sem hefur kvarta yfir orinu blkkumaur. a gti veri a etta hafi breyst, og a einhver svartur slendingur hafi gert athugasemd. ess vegna hringdi g lgregluna Hfuborgarsvinu egar g fkk pstinn inn. ar voru allir uppteknir, en smakonan komst a v hj srfringi a a vri ekki lgbrot sem varai t.d. vi hegningarlg a nota ori "blkkumaur", ef ekki vri fari nirandi orum um svarta menn.

g hef nota ori blkkumaur greinum bloggum mnum tveimur um svarta menn slandi, eins og g skri ofar, - n ess a notkun ess s neinn htt nirandi (a mnu mati).

g geri mr grein fyrir v a or eins og blakkur minni vitanlega ntmaflk litaskilgreiningu dra og ar gti hnfurinn stai knni. En lsingarori blakkur er af gamalli rt og sama ori og black ensku og af sama meii og orin blc ("black, dark") fornensku og sgnin a blika norrnum mlum; sem mlsifjalega er skylt blakkaz (brennt) frum-Germnsku og bhleg- (sem ir a brenna, skna, glimta og blika frum-indevrpsku; Og af sama meii eru sagnorin flagrare latnu (a brenna, tendra, kynda eld) og "phlegein" (a brenna, sva) grsku.

Dags daglega nota g sjlfur ekki ori svertingi og ori negri nota g aeins sjaldan vegna ess a sumt svart flk, sem notar or eins og nigger og nigga um sit sjlft, krefst ess a arir geri a ekki.

En egar or mga, n ess a au vari vi hegningarlg rkja, eigum vi ekki bara a banna orabkur ea brenna r um lei og vi brjtum niur styttur sama htt og me sama ofsa og lismenn ISIS, egar eir eru ekki a trma flki? ykir mr barttan fyrir jafnrtti skkva djpan og dimman hyl.

a n lka umfljanleg stareynd a ori blkkumaur stendur enn llum orabkum slenskum og lg "oralgreglunnar" er, eins og allir vita, orabkin = https://islex.arnastofnun.is/is/ord/6225/tungumal/DA ...

Eins og kannski veist hefur ekki falli dmur yfir mnnum sem nota ori blkkumaur. g hef heldur ekki s yfirvld nota kvi lgum um hatursru gegn eim fjlda manna sem samflagsmilum tj sig um gyinga miur geslegan htt, sr lagi egar str blossa upp fyrir botni Mijararhafs. Maur einn, Bobby Fischer, sem fkk heldur srstakt dvalarleyfi og rkisfang slandi, var heldur aldrei sttur til saka fyrir svsi gyingahatur sem hann dreifi um allan heim me hjlp japnsku konunnar sem erfi hans jarnesku eigur. Bobby var tknilega s gyingur, en hann afneitai uppruna snum og hataist san sjklega t gyinga. EKKERT yfirvald slandi ahafist nokku vegna brota Fischers hegningarlgum, egar hann var orinn slenskur rkisborgari.

Ori blkkumaur lsir ekki, eitt og sr ef a er nota hlutlaust (ef a er hgt), hatri notenda orsins flki me afrskan uppruna. En n ver g lka a minna a ekki er flk me afrskan uppruna allt svart. g get ekki skrt fyrir r af hverju g er me niturbasa (DNA) erfamengi mnu sem gerir a verkum a a eru 5% lkur eru v a g eigi negra a forfur sustu 500 rum. essi svarti angi mr kemur vafalaust r tt fur mns sem var fr Hollandi. Eins hvtur og g er, er nr trlegt a g hafi tt svarta forfeur. Eitt sinn var g fer me pabba talu hpfer ar sem flestir voru gyingar fr Hollandi og tveir fr Srnam. a voru tvr konur fr Srnam komnar vel yfir sextugt, dkkar h (svo r myndu flokkast sem svartar konur), vel holdum og me lka stfhrokki hr og fair minn. r voru reyndar me skrbl augu. r horfu alltaf svo hugfangnar pabba, a g unglingurinn var farinn a hafa hyggjur hrifningunni blu augum systranna. Eitt kvld stu r vi sama bor og vi og yfir pastinu sgu r af essu glpi snu. Pabbi var a eirra sgn "alveg eins og fair eirra" tliti nema a fair minn var hvtur en fair eirra var svartur maur, en blandaur.

En ll sam mn gar svarta mannsins og barttu hans fr mig n ekki til a htta a nota ori blkkumaur v samhengi sem a var nota 20. ld, t.d. um blkkumanninn Hellisgeri, sem var rassk stytta sem Hafnfiringar og arir hfu miki yndi af og grtu srt egar hn hvarf. En g tek ekki ml a kalla hann "svertingja" lkt og helv. Gaflararnir geru svo seint sem ri 2006, essir bvtis orparar.

Fjardarpstuinn 29.6.2006Mynd essibirtist frtt um "svertingjann Hellisgeri", sem birtist Fjararpstinum 29. jn 2006.

Afsakaur orabelginginn mr, en mli er vitaskuld vikvmt. Of f or geta veri httuleg v vi lifum tmum hlfsgulausra endurskounarsinna, sem virast ekkert betra hafa vi tmann a gera en a brega fti fyrir nungann me ntma sivendni, sem raun er alveg eins og sama gamla sivendnin. gtt er a benda flki a tmar eru breyttir og or lka, en minni sta er til a gera a a einhvers konar sporti, lkt og margir gera, en ar er g ekki a meina ig.

Me bestu kveju,

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

ATH. Innan vi klukkustund fr v a g sendi ungamanninum langloku mna, fkk g stutt en laggott svar, sem gefur okkur hinum svnslituu mrlndum vafalaust ga stu til a huga mjg vandlega oraval okkar:

J g er svartur/litaur slendingur. J g mgast yfir essu ori. Flk hefur kalla mig og mmmu mna allt fr afrikunegrum og apa til mlatta og eldkkan. Mr svur mest undan v a fjlmilum hrna finnst lka lagi a nota nirandi samheiti yfir lita flk.

Meira lesefnium vandamli / Styttan efst ber heiti Negri og er eftir smund Sveinsson. Sj einnig greinar Fornleifs um sgu svarta mannsins sland, sem oggrein hgri dlki um hva slensk mannfri hefur veri a bauka me sgu svarta mannsins t fr blindri, en jafnframt barnalegri trllatr DNA-rannsknir.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband