Fćrsluflokkur: Bloggar

Veftímaritiđ Herđubreiđ stelur ljósmynd

eimskip_1930

Viđbót 6.3.2019 - Herđubreiđ hefur nú birt nafn höfundar ljósmyndarinnar

31. janúar 2019 birtist smáklausa á Tímaritinu Herđubreiđ sem Karl Th. Birgisson er í forsvari fyrir. Klausan ber fyrirsögnina Einn í áhöfn og er eftir Úlfar Ţormóđsson. Hún fjallar um ţau örlög sem kapítalisminn hefur skapađ, og sem veldur ţví ađ ađeins einn Íslendingur er í áhöfn á íslensku skipi. Nćrvera Íslendings varnar ţví greinilega ekki ađ skip fái á sig brotsjó.

Til ađ myndskreyta klausuna gripu menn í Herđubreiđarlindum til vafasams myndastulds í anda verstu kapítalista. Ţeir tóku hluta af ljósmynd sem ég hef tekiđ í Kaupmannahöfn og hef birt á tveimur blogga minna hér og hér á Fornleifi. Herđubreiđarmenn birtu hana án ţess ađ nefna höfund ljósmyndarinnar.

Herđubreiđ

Skjámynd af vefritinu Herđubreiđ

Ég hafđi samband viđ Herđubreiđ og fékk tvö svör, nafnlaus:

"Sćll og og forláttu síđbúiđ svar. Nú leggjumst viđ í rannsóknir. Vitum ekki hvernig myndin komst í myndabankann okkar, en takk fyrir ađ láta vita." Og síđar: "Sćll Vilhjálmur. Međ fullri virđingu fyrir frćđistörfum ţínum, ţá getum viđ ekki fallist á ađ myndin sé eftir ţig, ţar sem hún er hluti af auglýsingu frá Eimskipafélagi Íslands, eftir ţví sem viđ komumst nćst. Endilega láttu vita ef viđ förum vill vegar."

Ţar sem ég taldi mig hafa skýrt máliđ út fyrir Herđubreiđarritstjóranum, eđa réttara sagt ţeim huldumanni sem svarađi mér, ađ ţeir mćttu nota ljósmynd mína ef ţeir birtu nafn mitt og greindu frá ţví hvar myndin sem ţeir skáru birtist skrifađi ég fyrr í dag til "Herđubreiđarörćfa":

Sćl "Herđubreiđ"

Ég tók ljósmyndina af auglýsingu í 80 ára dagblađi sem varđveitt er í Ríkisskjalasafninu í Kaupmannahöfn. Ég birti myndina á bloggum mínu í lágri upplausn, en hún hafđi ekki veriđ uppi á borđum Íslendinga fyrr en ađ ég gerđi henni skil.

Ţar sem engin undirritar skilabođ "Tímaritsins Herđubreiđar" til mín undir nafni, get ég ekki tekiđ ţessi svör ykkar alvarlega. En mér er full alvara og hinn nafnlausi mađur sem svarar fyrir Herđubreiđ er ađ mínu mati óvenjulega kokhraustur ţegar hann ver ţjófnađ á myndverki mínu.

Ljósmyndin, sama hve léleg hún er,  er verk mitt. Ég miđlađi ţessari 80 ára auglýsingu í morgunblađinu Politiken til Íslendinga á bloggum mínum. Áđur en ţađ gerđist var auglýsingin ekki ţekkt á Íslandi og var t.d. ekki međ í bók um sögu Eimskipafélagsins. Veftímaritiđ Herđubreiđ tekur svo myndina og sker hana í búta og birtir einn bútinn án ţess ađ minnast á höfund. Höfundar myndverka hafa rétt og ég er höfundurinn.

Vinsamlegast getiđ höfundar ljósmyndarinnar sem ţiđ hafiđ notađ. Nafn hans stendur fyrir neđan ţessi svör.

Virđingarfyllst,

Vilhjálmur Örn Vilhjálmsson

 

Viđbót 6.3.2019 kl. 01.35 HERĐUBREIĐ hefur fyrir 10 mínútum síđan vinsamlegast fallist á ósk mína og merkt mynd mína mér (reyndar sést myndin ekki lengur, en ţađ er tćknilegt atriđi sem Herđubreiđarmenn verđa ađ leysa). Myndin mun ađ sögn hafa veriđ notuđ áđur á Herđubreiđ. Ég ţakka fyrir heiđarleg viđbrögđ Herđubreiđar og verđ ađ fara ađ vara mig á ţví ađ "stela" myndum frá öđrum. Viđ verđum öll ađ passa okkur og athuga hvađ mađur er ađ taka. Ég var ekki á höttunum eftir greiđslu, en stundum er ţađ víst tilgangur manna.


Ágćt hryđjuverkavörn Minjastofnunar

VíkurbeinNýjasta birtingarmynd minjavörslunnar á Íslandi er ađ flytja til styttur bćjarins. Ţetta kemur fram í hasarfréttablađinu DV. Minjavörđur Ríkisins er enn einu sinni í vondum málum, en nú styđur Minjasviđ Fornleifs Stínu Stuđ heils hugar.

Loks kom góđ tillaga frá Minjastofnun, sem heil brú er í - og jafnframt framtíđalausn fyrir styttuskömmina af Skúla Magnússyni. Er ekki tilvaliđ ađ nota hana sem stađlađa, íslenska hryđjuverkavörn? Hún sýnir mann međ ygglibrún, 1,5 metra herđabreidd og höku sem er líkust stuđara á Scania trukki. Ţađ vill vitaskuld enginn túrhestur búa á hóteli ţar sem slíkt ofurmenni gnćfir yfir ţeim. "Bad people" pakk sem vill til Íslands mun taka nćsta flug heim, ef svona styttum yrđi komiđ fyrir í Leifsstöđ. Hćgt vćri ađ selja Skúla til BNA, svo Trump hćtti viđ reisa vegginn sinn.

Heimildir sýna reyndar, ađ Skúli fógeti hafi veriđ rćfilslega lítill, sköllóttur og álútur grćđgiskarl - ekki ósvipađur ţeim lítilmennum sem vilja breyta Íslandi í Hótel og fjallkonunni í innanhússportkonu og módel. Innréttingar Skúla voru náttúrulega heldur ekki ofan á Víkurgarđi. Ţví verđur ađ fagna ađ ţessi hryllingur, sem tákna á athafnamanninn Skúla, verđi í framtíđinni notuđ sem slysavarnarverkfćri og hryđjuverkavörn.

Í stađinn vćri hćgt ađ setja styttur af beinagrindum, til ađ minnast kirkjugarđsins sem íslenska grćđgin og međalmennskan  hraunađi yfir. Ţađ gćti veriđ listaukandi fyrir ferđamennina sem á ađ mergsjúga og blóđmjólka á hótelinu. Myndirnar viđ ţennan pistil er tvćr tillögur sem borist hafa samkeppni Fornleifs fyrir minnismerki um beinin sem brott voru numin úr Víkurgarđi.

Sendiđ endilega inn tillögur. Verđlaun verđa nótt í svítu á Reykjavík Hotel Hilton on the Skeletons í Reykjavík, ţegar ţađ kemst í gagniđ. Innifaliđ er beint útsýni inn í Alţingi Íslendinga. Selshljóđ fyrirmenna eru innifalin í morgunverđinum. Vinningshafinn verđur afhjúpađur 1. apríl 2019.

Víkubein 2


Ingibjörg Sólrún er eins og pálmarnir í Vogahverfi

Imba og Assad

Hún frú Ingibjörg (ISG) býr nefnilega í glerhúsi líkt og sumir flokksfélagar hennar í Reykjavík. Ţađ kemur svo greinilega í ljós í nýjasta útspili hennar sem greint hefur veriđ frá á Stundinni.

Háheilagt starfsliđ Stundarinnar hefur um stundarsakir fćrt sig upp yfir mitti, ofar en rauđriđnar hređjar Jóns Baldvins Hannibalssonar, og er ţannig séđ komiđ langt yfir ţau málefni sem fjölmiđillinn sérhćfir sig einna mest í.

Stundin birtir nú frásögn af ummćlum sem fyrrverandi utanríkisráđherra Íslands, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, lét falla á Facebook sinni. ISG er konan sem fór á fund Assads á Sýrlandi til ađ koma Íslandi í Öryggisráđ Sameinuđu Ţjóđanna - og sem nú er forstjóri ODIHR, Lýđrćđis- og mannréttindaskrifstofu Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu, sem lítiđ eđa alls ekkert verđur ágengt í baráttu í helfararafneitun og gyđingahatriđ sem grasserar í Austur-Evrópu - enda gerir stofnunin ekkert ađ viti í ţeim efnum undir slakri forystu ISG.

Frú 18 má ekki tala

Ekki bannađi ISG fréttir af ferđum sínum til alrćmdustu illmenna og gyđingahatara Miđausturlanda Íslandi til stuđnings, en nú fárast hún yfir konuskömm á Íslandi sem telur sig, í aumri whitetrash-tilveru sinni á Íslandi, vera úrval hins lítilfjörlega "aríska kynstofns".

Hefur kona ţessi látiđ flúra töluna 18 á hálsinn á sér, en ţađ mun tákna bókstafina A og H samkvćmt nasistum. Brennimarkiđ AH stendur líklega einnig fyrir Arískur Hálfviti. ISG vill láta banna RÚV ađ sýna ţátt sem fjallar um konu ţessa og ófarir hennar í lífinu.

En af hverju leggst ISG svona lágt og gegn íslenskri konu međ ţráhyggju? Af hverju vill hún láta banna henni ađ tjá skođanir sínar? Á ISG inni fyrir slíkum herferđum? Ţađ tel ég varla.

happy_old_days

Ţegar Ísland var fremst á međal ţjóđa og logiđ var ađ Dönum um ágćti fínansfurstanna íslensku á fundum í Danmörku

Er Dr. Efraim Zuroff hjá Simon Wiesenthal Center í Jerúsalem, sem ég hef starfađ fyrir, fór fram á ađ íslensk yfirvöld rannsökuđu mál nasistans og gyđingamorđingjans Eđvalds Hinrikssonar (Evald Miksons), setti ISG og ađrir stjórnmálamenn, t.d. ţokkapilturinn Jón Baldvin Hannibalsson sig upp á móti ţví.

Sumir íslenskri stjórnmálamenn, sem ekki kunna ađ skilja óskylda hluti frá hverjum öđrum, héldu ađ Davíđ Oddsson ţáverandi forsćtisráđherra hefđi fengiđ beiđni frá Ísraelsstjórn um ađ rannsaka stríđsglćpamanninn og morđingjann sem Íslendingar höfđu skotiđ skjólshúsi yfir.

Vegna stuđnings viđ hryđjuverkastarfssemi í Miđausturlöndum var ISG á ţví ađ ekki mćtti hreyfa viđ Eđvaldi Hinrikssyni, ţví hún taldi ađ Ísraelsríki vćri á bak viđ beiđnina um ađ íslensk yfirvöld rannsökuđu fortíđ hans. Ţó svo ađ í ljós hefđi komiđ, ađ Ísraelsstjórn hefđi ekkert haft međ beiđnina til Íslenskra yfirvalda ađ gera, hófst ferli algjörrar afneitunar á Íslandi, sem í tóku flestir stjórnmálamenn og allir fjölmiđlar utan einn og jafnvel íţróttasambönd.

Íslendingar vernduđu gyđingamorđingja og stríđsglćpamanna frá réttvísinni. ISG fór einna fremst í ţeirri ađför ađ gyđingum nútímans sem reynt hafa ađ fá réttvísinni framgegnt gagnvart böđlum Gyđingaţjóđarinnar. Ţví verđur aldrei gleymt, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir! Ţú varđir stríđsglćpamann og komst í veg fyrir ađ mál hans yrđi tekiđ upp og hefur aldrei beđist afsökunar á ţví klámhöggi ţínu. Mikson átti vitaskuld líka rétt til varnar, en á ţađ reyndi aldrei, vegna einlćgs haturs sumra íslenskra stjórnmálamanna í garđ gyđinga og Ísraelsríkis, sem á stundum hefur nálgast sjúkleika.

ISG og Assad

Vitaskuld er kjánalegt ađ gefa afvegaleiddri, og jafnvel veikri manneskju, auglýsingu fyrir öfgaskođanir sínar í fjölmiđlum. Konan telur ađ útrýmingar á gyđingum hafi ekki átt sér stađ. 

En hún á sér skođanafélaga. Morgunblađiđ birti t.d. á 10. áratug síđust aldar greinar eftir rugludall sem hafđi sömu skođanir og varđi Morgunblađiđ hann međ skođanafrelsi, tjáningarfrelsi og ritfrelsi. Ég og líffrćđikennari minn í menntaskóla, Örnólfur heitinn Thorlacius, voru einu mannverurnar á Íslandi sem töldum ástćđu til ávíta birtingu helfararafneitunar í Morgunblađinu. Öllum öđrum virtist vera skítsama.

Ég hef skipulega skráđ niđur fjölda manna á Íslandi sem hafa látiđ sömu skođanir í ljós og vitleysingurinn sem afneitađi helförinni í Morgunblađinu, fyrir utan alla ţá sem ćrast fyrir hönd Palestínuaraba í hvert skipti sem skálmöld ţeirra er glćdd meira hatri.

Ćrsl Íslendinga og sorakjaftur hjálpa Palestínumönnum vitaskuld ekki neitt. Almenningur Palestínu veit ekkert um Íslands og peningarnir sem streymt hafa frá Íslandi fara međ öllum hinum milljörđunum í betlifé siđspilltra leiđtoga Palestínumanna.

Fjöldi manns á Íslandi skrifar ólíklegustu hluti ţegar átök á milli Palestínumanna og Ísraels blossa upp. Skođiđ athugasemdardálka fjölmiđlanna og blogg, ţar sem mađur sér fólk skrifa ađ "Hitler hefđi átt ađ ljúka ćtlunarverki sínu."

Á ađ gefa konu, sem er haldin nasistagrillum, sendingartíma á RÚV?

Afneitun ţess ađ fólk eins og hún sé til, er ađ mínu mati hćttulegri en ađ leyfa henni ekki ađ spređa hatrinu. Hatur hennar og fávísi gćti orđiđ öđrum til varnađar. Í landi ţar sem yfirvöld hafa ekki framfylgt loforđi sínu frá 2000 á alţjóđavettvangi, loforđi um ađ kenna börnum og unglingum um helförina, er vitaskuld ekki óeđlilegt ađ ađ helfararafneitarar séu til. 

Viđ verđum einnig ađ minnast ţess ađ íslensk nasistafífl komust í góđar stöđur eftir stríđsárin, sem (ómenntađir) seđlabankastjórar, lögreglustjóri og alţingismenn, ađ ógleymdum kratanum Jónasi Sveinssyni sem gaf út svćsnasta, andgyđinglega efniđ sem sögur fara af á Íslandi. Ţetta voru allt betri borgarar síns tíma og sátu einnig í ríkisnefndum og Norđurlandasamstarfi.  

Fyrst ţessir "mektarmenn" voru virtir ţjóđfélagsţegnar, má  ţá ekki rugluđ kona međ grillur, sem eru jafnhatursfullar og ţćr sem íslensku nasistarnir höfđu á 20. öld, spúa ţeim út á RÚV. RÚV er međ fréttastofu ţar sem nokkrir starfsmenn hafa skipulega spýtt út lygafréttum frá Miđausturlöndum. Sama RÚV sá til ţess ađ ekki yrđi minnst eđlilega á mál Eđvalds Hinrikssonar í kjölfar ţess ađ íslenskir stjórnmálamenn, međ Ingibjörgu Sólrúnu fremsta í flokki, ásamt Ólafi Ragnari og Jóni Baldvin, friđuđu stríđsglćpamann og hindruđu ađ mál hans yrđi rannsakađ á Íslandi.

Ég tel gott ađ Íslendingar fái ađ sjá, hvers konar ómenning grasserar á Íslandi. Sama hvort ţađ eru öfgaskođanir Ingibjargar Sólrúnar eđa kynsystur hennar, sem hefur látiđ flúra 18 á hálsinn á sér. Vonandi sjá einhverjir, ađ skođanir mektarmannanna sem hófu stjórnmálaferil sinn í nasismanum voru ekki víđsfjarri rugli nýnasistans í dag.

Íslendingar eru margir helsjúkir af gyđingahatri, á sama hvađa vćng stjórnmálanna sem ţeir eru. Ţví verđur ekki leynt.

Á ađ banna viđtöl viđ gamla komma?

Nú, ég gleymdi nćstum ţví öllum ţeim Íslendingum sem báru helstefnu Sovétkommúnismans á gullstóli og bođuđu hana gagnrýnislaust á Íslandi. Hjá ţeim var nú margur potturinn brotinn í afneituninni og hatrinu. Ţjóđviljinn var t.d. fyrst fjölmiđillin sem réđst á gyđing eftir síđara stríđ fyrir ađ leyfa sér í Morgunblađinu af öllum stöđum ađ skrifa um ógnarstjórn Rússa í fyrrverandi heimalandi hans, Litháen, sem leysti af hólmi ógnir nasismans. 

Helgislepjukórar Íslands, sem eru nokkuđ margir, ćttu ađ kynna sér sögu landsins betur áđur en ţeir góla í glerhúsum sínum.

Mćli ég međ ţví ađ RÚV taki einnig viđtal viđ Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur, um ferđ hennar til Assads og stuđning hennar viđ Eđvald Hinriksson. Ţađ myndi smellpassa inn í ţessa ţáttaröđ um subkúltúra á Íslandi sem RÚV sýnir um ţessar mundir. 

Ţađ er víst kominn tími til ţess ađ starfsliđ ODIHR, Lýđrćđis- og mannréttindaskrifstofu Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu, sem Ingibjörg Sólrún Gísladóttir er forstjóri fyrir, og alheimur allur, fái betri upplýsingar um yfirmann ODIHR og fortíđ hennar. Hvađ kallar mađur ţađ, ţegar fólk vill koma í veg fyrir ađ rannsókn fari fram á gyđingamorđingja úr síđara stríđi? Vita samstarfsmenn ISG í Varsjá, ađ hún heimsótti einn helsta talsmann útrýmingar Ísraelsríkis, fjöldamorđingjann Bashar al-Assad.

ISG ćtti ađ mínu mati ađ segja starfi sínu lausu hjá ODIHR hiđ fyrsta, vegna algjörs ótrúverđugleika. Kona, sem kom í veg fyrir ađ stríđglćpamađur yrđi sóttur til saka á Íslandi, á ekkert erindi í slíkt starf.

Imba staur


Dorrit og Ólafur á Hanukkahhátíđ í Reykjavík 2018

Dorrit og Ólafur Ljósmynd Gabriel Rutenberg

Hin síunga og vinsćla Dorrit Moussaieff og karlinn hennar óframfćrni, hann Ólafur Ragnar Grímsson, sem og t.d. ţýski sendiherrann á Íslandi mćttu í gćr viđ fyrstu opinberu tendrun ljósa á Chanukka. Fyrsta ljósiđ var kveikt á risavaxinni Hanukkíu, áttaarma ljósastikunni, sem notuđ er til ađ minnast ljóshátíđarinnar. Átta ljós verđa tendruđ á nćstu dögum fram til 9. desember til ađ minnast ţess er gyđingar vígđu aftur musteriđ sitt áriđ 164 fyrir okkar tímatal eftir ađ ţeir höfđu sigrađ Grikki sem um tíma höfđu gerst herrar í landinu helga.

Reyndar eru ljósin á ljósastikunni stóru rafmangsljós, sem er ef til vill viđeigandi á Íslandi,ţar sem rafmang er enn ódýrt, ţví Ísland er ekki međ í ESB. En viđ tendrun ljósanna minnast gyđingar ólívuolíunnar sem gyđingum tókst ađ skrapa saman eftir sigurinn gegn Grikkjum til ađ tendra stikuna góđu, sem reyndar var sjöarma (smáatriđi), í Musterinu í Jerúsalem.

Myndin er tekin af vef Gyđinglegu miđstöđ Chabad hreyfingarinnar á Íslandi (Jewish Center of Iceland).

Fornleifur óskar öllum ljóss í svartnćttinu. Eftir Klausturkráardrukktúr útsendara myrkrahöfđingjans er um ađ gera ađ upplýsa borgina og landsmenn alla sem mest. Chag Hanukkah Sameach. Borđiđ Latkes og sufganiot og fagniđ ljósinu í öllu myrkrinu.

Mumbai

Einhvern tímann verđur ljósastikan í Reykjavík stćrri en jólatréđ á Austurvelli. Ţađ verđur ađ lyfta rabbínanum upp til ađ kveikja. Ţessi mynd er tekin í Mumbai) á Indlandi.

20151209_163944

Ţessa mynd, af ljósahátíđareiđhjóli Chabad-manna í Kaupmannahöfn, tók ritstjóri Fornleifs fyrir fáum árum (2015) í Kaupmannahöfn viđ tendrun stikunnar á Ráđhústorginu ţar. Ţar dönsuđu menn sér til hita, en mér sýnist ađ slíkt hafi ekki gerst í Reykjavík.


Í himinsćng í klaustri

Himinsćng2

Fornleifur er enn einu ferđina genginn í klaustur á Jótlandi. Nú húkir hann í hvítkalkađri sellu abbadísarinnar, sem er um 7x10 metrar ađ flatarmáli og nćrri 6 metrar ađ lofthćđ. Ekki abbadísin, heldur sellan. Sannast sagna bjó engin abbadís svo vel, ţví ţessu klaustri var  breytt í danskan herragarđ á 16 öld og síđan ţá bjó hér alltaf rassbreitt fólk, ţangađ til síđasta ćttin dó út međ áhugaverđri, lesbískri komtessu, sem hafđi vit á ţví ađ ánafna stađnum ţenkjandi fólki međ lítil auraráđ.

Ég sef hér á dimmum nóttum á svartasta Jótlandi í 130 ára gamalli himinsćng, sem sem ég leyfi ykkur ađ sjá, eins og ţetta sé eitthvađ andskotans lífsstílsblogg skrifađ af draumlyndri baunaprinsessu í Garđabć.

Ein spíran á rúmgaflinum er reyndar fallin og tjaldiđ eđa mýflugnanetiđ vantar. Ţađ kemur ekki ađ sök. Ţađ stendur til bóta sagđi einn ábótinn hér, sem unniđ hefur á Íslandi sem fornleifafrćđinemi. Brátt verđur fariđ í viđgerđir á ţessu frábćra rúmi. Mig grunar ađ listrćn kona hafi veriđ hér á undan mér og ćft sig í súludansi ţegar hún var komin međ ritkrampa eđa í andlega ţurrđ. Í hamagangi sínum hefur hún fellt súluna. 

Rúmiđ góđa er  ćttađ er úr eigu danskra baróna, sem hér höfđu bú eftir klausturtíma en grćddu ţar fyrir utan tá á fingri á sykri og ţrćlavinnu í Vestur-Indíum. Ţađan er rúmiđ komiđ frá einhverjum búgarđinum. Black Betty, sem oft er sungiđ um, hefur  ţó ekki enn riđiđ mér eins og Mara í rúmi ţessu, fyrir syndir gráđugra Dana, en rúmiđ á sér örugglega góđar minningar og heitari en fleti fölra nunnanna sem hér húktu í smá sellum í klaustri viđ Limafjörđinn. Dýnan er ný og ţrćlgóđ, ţađ er pláss fyrir ađ minnsta kost ţrjár. Já dream on eins og Kaninn segir. Slíkar ćfingar stunda ég ekki lengur. Ég sef eins og Egill forfađir minn á Mýrum, međ hita á mér, sem kemur úr forláta rafmagnshitapúđa, ţýskum.

Ég tek ţađ fram ađ rauđi knćppe-sófinn fyrir framan rúmiđ verđur ekki notađur međan ég er hér. Mađur veit ekki hvađ hefur gerst á honum.

Hér er dálítill Laxnessfílingur ţegar andinn kemur yfir mann. Hér er um 6 ađrir andans menn (konur međtaldar, sem eru líka menn nema hjá sćnskmenntuđum Íslendingum), í minni "sellum", sem er útdeilt í ţeirri röđ sem menn koma. Ţannig er vistin í sćng sykurbarónanna alls endis laus viđ klíkuskap og mútur. Allt fólkiđ er ađ leita ađ einhverju álíka og ég, eđa um ţađ bil ađ ljúka viđ handrit, ţrírit eđa afrit. Ţannig er nú ţađ. Amen ađ sinni.


V

Churchill

Ég held ađ ţađ sé alveg viđ hćfi ađ Vaffa ađeins á liđiđ, ţví nú hefur dregiđ töluvert úr sumarhitunum í Danmörku. Nú er hitinn t.d. 18 stig í skugga og mér finnst kalt. Slagurinn viđ heimshitnunina er ţó hvergi nćrri byrjađur.

Í ágúst 1941, nánar tiltekiđ 16. ágúst kom Winston Churchill viđ á Íslandi, eftir ađ hafa átt fund međ Franklin Delano Roosevelt. Hér á myndinni vaffar hann á fólk sem kveđur hann er hann siglir úr höfn í Reykjavík á  skipi sem sigldi út til HMS Prince of Wales á ytri höfninni, sem hann sigldi síđan međ til Englands.

Mikiđ voru Íslendingar heppnir ađ fá Winston í heimsókn, en ekki Hitler. Mér sýnist samt ađ margir landa minna sakni ţess síđarnefnda, svo mikiđ ađ ţeir líkja Hitler, sumir hverjir alveg kinnrođalaust, viđ helstu fórnarlömb hans, gyđingana.

Eftir ađ hafa séđ kvikmyndina um Churchill sl. vetur, líkar mér betur viđ Churchill en áđur. Kannski er ţađ bara vegna ţess ađ leikarinn inni í hlunkabúningnum, Gary Oldman, er góđur. Ţađ var ekki nóg hnakkafita á búningi Oldmans

Sjá fyrri fćrslu um Churchill forsćtisráđherra Breta á Íslandi.


Getur einhver lesiđ á japönsku kassana mína ?

Fig 1b
Ég segi eins oft og ég get:  Ég er međ heppnari mönnum, og ţađ er fyrst og fremst vegna betri helmingsins. Mín elskulega ektakvinna, hin síunga Irene, dekrar mjög viđ manninn sinn. Til ađ mynda nýlega, ţegar hún gaf mér afmćlisgjöf. Ég fékk gjöfina nokkrum vikum fyrir afmćliđ, alveg eins og í fyrra er hún bauđ mér á eftirminnilega tónleika međ Woody Allen og hljómsveit hans.

Í ár fékk ég hins vegar japanskan kassa fyrir afmćliđ mitt sem er 22. júlí ár hvert - en stundum skömmu áđur eđa í áföngum.

Eina sólríka helgi fyrir skömmu, (síđan hefur sólin brunniđ á himninum hér í Danmörku), brugđum viđ okkur í stórbćinn og fórum međal annars inn í litla verslun í Nágrannaleysu (Nabolřs), sem selur verđandi japanska forngripi. Verslunin er rekin af nokkrum ungmennum á ţrítugsaldri sem ferđast mikiđ til Japan vegna brennandi áhuga síns á landinu. Ţar kaupa ţau einnig góđa gripi sem ţau leggja örlítiđ á í Kaupmannahöfn og reyna svo ađ lifa af ţví sem ţau ţéna međ námi eđa til ađ greiđa fyrir frekari ferđir til Japans. Mig grunar ţó ađ ţau hafi ađgang ađ búđarrýminu fyrir lítiđ, ţar sem verslunin er á afar góđum stađ.

Kona mín sá strax ađ ég slefađi eins og krakki yfir bambuskassa einum í búđinni sem og loki af minni kassa. Ţetta var eini slíki gripurinn í versluninni. Kassinn og lokiđ eru frá byrjun 20. aldar og bera áletranir ritađar međ japönsku tússi. Ég keypti mér lokiđ fyrir lítiđ. Konan mín sá líka ađ mér langađi óhemjumikiđ í kassann  svo hún keypti hann sísona og gaf mér í fyrirframafmćlisgjöf.

Kassar sem notađir voru fyrir postulín eđa lakkvörur

Kassar sem ţessir voru jafnan smíđađir úr bambus utan um dýrmćtan varning svo sem postulín eđa lakkvöru, ţegar slíkir eđalgripir voru seldur á fyrri öldum. Konan mín, sem lagđi stund á japönsku međ námi sínu í stjórnmálafrćđi í Árósi á síđustu öld, gat ekki lesiđ áletrunina á kössunum. Hún sá strax ađ ţetta var ađ miklu leyti skrifađ međ kínverskum táknum sem kallast kanji.

Fig 3 b

Mynd II

Fig 4 b Mynd III


Ég spurđi ţá verslunareigendurna sem voru til stađar, hvort ţau gćtu lesiđ japönsku, en ţađ gerđi ađeins ein ţeirra, sem er hálfur Japani. Hún gat hins vegar heldur ekki lesiđ  áletrunina. Hún tók ţá myndir og sendi föđur sínum, sem er japanskur, og hann varđ líka ađ gefast upp, en upplýsti ađ ţetta vćri gömul japanska frá ţví yfir leturbreytingu á 20. öld. Ţegar hćtt var ađ nota ýmsa kínverska bókstafi og hljóđkerfi annarra stafa breyttist alfariđ. Í dag er ţessi japanska ekki kennd nema í háskólum, og afar fáir geta lesiđ texta međ kínverskum táknum og gamla hljóđkerfinu.

Ég hafđi ţá samband viđ Toshiki Toma prest innflytjenda á Íslandi, og síđar prófessor einn í Kaupmannahöfn, en báđa skorti aldur og ţekkingu til ađ geta lesiđ ţennan gamla kanji-texta. Til ţess ţarf mađur víst helst ađ vera orđinn rúmlega 90 ára eđa sérfrćđingur. Ekki ţýđir heldur ađ biđja Kínverja ađ lesa textann, ţví ţó ţeir ţekki táknin, ţýđa ţau og hljóđa oft á tíđum allt öđruvísi á gamalli japönsku en á kínversku.

Í kassanum á myndinni efst voru japönsk dagblöđ frá 3. áratug síđustu aldar. Ţađ gćti vel gefiđ hugmynd um aldur kassans.

Geta lesendur hjálpađ međ ráđningu textans?

Fig 2

Mynd IV

Vera má ađ lesendur Fornleifs séu sleipir í japönsku og geti lesiđ fyrir mig hvađ stendur á

(I)   kassanum (á myndinni efst),

(II)  innan á loki hans (mynd IV)

(III) báđum hliđum loksins af litla kassanum (myndir II og III)

Kassinn er listavel smíđađur og ekki er notađur einn einasti járnnagli. Hann er einnig mjög vel nothćfur. Ég nota hann eftir hreinsun og vöxun til ađ hylja snúrur og leiđslur sem hrynja í tugatali af tćkjum sem á okkar tímum fylla öll skrifborđ. Leiđslur frá tölvu, lömpum, hátölurum, hleđslutćki og skánskri myndavél, fara allar ofan í kassan og sem felur svarta spaghettíiđ sem lekur ofan af skrifborđinu mínu. Kassinn og áletranir hans sjást vel undir borđinu, en mig vantar enn skýringu á áletrunum til ţess ađ vera alsćll. Ég tek fram ađ ţađ stendur hvorki Honda, Toyota, Mishubishi, Nissan, Suzuki, Daihatsu eđa Datsun á kassanum.

Ţýđingarnar á áletrun kassanna minna ţarf ég helst ađ fá ekki miklu síđar en á morgun, sem minnir mig á ţađ hvernig vörumerkiđ Datsun varđ til:

   Framleiđendum Datsun vantađi fangandi, erlent nafn á fyrstu bifreiđina sem ţeir framleiddu. Ţeir leituđu til helsta ráđgjafa um fangandi bílanöfn á sínum tíma. Hann bjó í New York, sem hét vitaskuld Cohen. Cohen spurđi útsendara japanska bílframleiđandans hve fljótt ţeir ţyrfti ađ fá hiđ nýja nafn. "Aooh, Helst á morgun" sagđi sá japanski. Cohen svarađi ţá uppvćgur á brooklensku "Dat soon?" Ég sel ţetta ekki dýrara en ég keypti.


Ţingeyraannáll inn ţriđji 2018

Kambur á Ţingeyrum
Nýlega lauk heldur snubbóttri auglýsingafornleifarannsókn á Ţingeyrum. Fréttaflutningur af rannsókninni var mjög fjölskrúđugur og byggđi vitaskuld á upplýsingum frá stjórnanda rannsóknarinnar hinum marsaga sagnarţuli Steinunni Kristjánsdóttur.

Upphaflega mátti skilja ađ nćr vćri taliđ víst ađ grafararnir vćru viđ ţađ ađ komast niđur á líkamsleifar munkanna sem dóu í hinum íslenska Svartadauđa, sem er pest sem ekki ţarf ađ eiga neitt skylt viđ ţann svartadauđa sem geisađi í Evrópu hálfir öld fyrr.

Fljótlega fannst hins vegar krítarpípa frá 17. öld, ofan á hausamótunum á munkunum sem bíđur ţess hlutverk ađ fćra okkur vitneskju, eđa réttara sagt allan sannleika um Svartadauđa.  Eins og lesendur Fornleifs geta séđ í fćrslunni hér á undan, var spá Fornleifs um niđurstöđur uppgraftrarins öruggari en venjuleg veđurspá á Íslandi.

Nú er rannsókninni lokiđ og Björn Bjarnsson fyrrv. ráđherra, sem er velunnari ţess sem er ađ gerast á Ţingeyrum, greinir frá niđurstöđum á ćvafornu á dagbókapári sínu, sem mun vera nćrri ţví frá miđöldum.

Björn birtir á bloggi sínu mynd af bronskambi skreyttum drekahausum, sem mér sýnist međ nokkurri vissu og ţekkingu líka, ađ sé frá lokum 12. aldar eđa byrjun ţeirra 13.Kamburinn fannst 22. júní sl.

Rannsóknin á Ţingeyrum virđist mér ţví vera hálfgerđur "dótakassi aldanna". Ţarna ćgir öllu saman, munkum sem dóu áriđ 1402 en sem finnast ekki, pípuhaus frá 17. öld, og forláta kambi frá fyrstu öld klausturlífis á Ţingeyrum. Allt er greinilega í belg og biđu, ţó ég efist ekki um ađ allt sé grafiđ upp mjög skikkanlega. En ţađ leitar á mann sú hugsun, ađ einhver hafi á síđari tímum veriđ ađ plćgja eđa frćsa í klausturstćđiđ, til ađ kartöflurnar yxu betur í menningarjarđveginum.

Yfirlýsingarnar sem leiđangursstjóri rannsóknarinnar á Ţingeyrum hefur sent frá sér eru heldur stórkerlingalegar. En slíkt mun nú vera í tísku á Íslandi. Helst skal ţađ sem sagt vera, vera algjörlega innistćđulaust og fyllilega ógrundađ, en algjör sannleikur ef ţađ er mćlt af konu. Ţess er nćr krafist af mönnum ađ ţeir ţekki allar niđurstöđur áđur en fariđ er ađ stađ. Annars fá menn ekki styrk. Orđiđ tilgáta á enn erfitt uppdráttar á Íslandi.

Nú er Steinunn Kristjánsdóttir, sem ţví miđur er ekki sérfrćđingur í miđaldafrćđum, kominn á ţá skođun ađ hún hafi veriđ ađ grafa í grunn húss Lárens (Lárusar) Christensen Gottrups sem var umbođsmađur á Ţingeyrum  frá 1685 og síđar lögmađur norđan og vestan 1695-1714. Ekki fann hún munkana, en pípan gćti jafnvel á einhverju stigi hafa veriđ í kjafti Gottrups.  Mćli ég međ ţví ađ DNA verđi skafiđ af pípunni, svo ţeim danska verđi gert hátt undir höfđi.

Kamburinn sem Björn Bjarnason segir frá er kirkjukambur sem lesendur Fornleifs hafa kynnst áđur, og ef ekki, ţá má lesa um ţá hér.  

Ţegar meira fé er komiđ í kassann, vonum viđ ađ gripirnir séu nćr hvorum öđrum í tíma en ţeir sem fundust á ţví herrans ári 2018, sem og ađ niđurstöđurnar séu meira samkvćmar sjálfum sér - eđa ađ ţađ sé ađ minnsta kosti einhver sannleiksţráđur í ţví sem logiđ er í fjölmiđlana. Annars verđur Fornleifi áfram skemmt konunglega og getur í allri teitinni enn og aftur minnst á fyrri yfirlýsingar Steinunnar um eskimóakvendi og fílamenn, svo nokkuđ af ţví furđulegasta sé nú reifađ enn einu sinni. 


Grafin upp pest og pípa

smell.jpg

Konu einni á Blönduósi varđ um og ó ađ heyra ađ fornleifafrćđingar vćru nú ađ grafa sig niđur í Svartadauđa á Ţingeyrum.  Hún las ţađ í Morgunblađinu (sjá hér og sér í lagi hér á Fornleifi í gćr. En síđar á gćrdeginum var RÚViđ komiđ međ fleiri fréttir af leit fornleifafrćđinganna ađ Svartadauđa (hér).

Svartidauđi átti samkvćmt Mogga ađ vera nánast undir nćstu hellu, og stutt var niđur á munka sem liđiđ höfđu hrćđilegan dauđdaga í Svartadauđa. En ţegar RÚV bar ađ garđi efldist yfirlýsingargleđin og fornleifafrćđingarnir komust í myndamöguleika og fundu viđ tćkifćriđ krítarpípuhaus frá 17. öld og munduđu honum í myndavélarnar.

Ţingeyrapípan
Vandast nú málin. Munkarnir á Ţingeyrum dóu Drottni sínum eđa einhverju öđru áriđ 1402 í Svartadauđa, en veriđ var ađ reykja rétt yfir hausamótunum á ţeim.

Íslendingar hafa ávallt veriđ framarlega á merinni, fremstir á međal ţjóđa, međ hlutverk fyrir mannkyniđ o.s.f. ....  Má búast viđ ţví ađ íslensk ruglufornleifafrćđi fari brátt ađ dylgja ađ ţví ađ Íslendingar hafi endurfundiđ Ameríku og hafi stađiđ í tóbaksflutningum og pípugerđ stuttu eftir 1402?

Ef mannkynssagan skal breytast, er auđvitađ ţjóđţrifaráđ ađ gera ţađ í Húnavatnssýslu, en hafa ber í huga ađ fornleifafrćđingurinn sem grefur nú upp Svartadauđa anno 1402 og pípu frá 17. öld í sömu andránni á langan feril ađ baki í ćvintýralegum tilgátum sem ekki stóđust. Hún hefur "fundiđ" fullt af sénsasjónum, t.d. eskimóa, fílamann og ýmsa furđugripi sem gleymdust ţó fljótlega eftir ađ ţeim var hampađ.

Konan á Blönduósi sem hrćđist enduruppvakningu Svartadauđa getur andađ rólega. En ţeir sem trúa á heppnina, á allt sé ţegar ţrennt er og snúa tarot kortum á morgnanna til ađ stýra degi sínum og gjörđum, segja vitaskuld ađ nú hljóti fornleifaspáin loks ađ rćtast og ađ útrýming íslensku ţjóđarinnar sé nćsta yfirvofandi. Valiđ er ykkar. 

Ég spái ţví hins vegar ađ stutt sé niđur á pípukarla og kerlingar sem drukku of mikiđ tóbak á 17. öld. Lengra er niđur á munkana og svartadauđa ţeirra. Grafa dýpra!

joos_van_craesbeeck.jpg

Viđ bíđum međ eftirvćntingu


Sonur Ţórhildar gerist gamall

Relateret billede

Friđrik Danaprins verđur 100 ára eftir 50 ár. Hann hélt upp á ţađ um daginn međ ţví ađ hlaupa dágóđar vegalengdir eins og bandóđur mađur í nokkrum ađ helstu bćjum Danmerkur. Ţađ er örugglega viturlegt áđur en lagst verđur í lagkökuát. Blessađur prinsinn ţreytti afmćlishlaup sitt annan í Hvítasunnu, ţrátt fyrir ađ vera sárţjáđur mađur međ ţursabit og gigt. 

Pingo den 1 2
Blađamađur Fornleifs, sem er snobb og laumu-konungssinni, fór á stúfana til ađ kanna líkamlegt ástand ţessa hálfgerđa forngrips, sem verđur ađ bíđa konungstignar ţangađ til mamma hans, sem er hálfgerđur fornleifafrćđingur, er orđin langţreytt. Ekki held ég ađ Frederik ţurfi ţó ađ bíđa eins lengi og frćndi hans Charles á Englandi, sem vel gćti tekiđ upp á ţví ađ hrökkva upp af áđur en móđir hans gerir ţađ. Vonum ađ svo verđi ekki. Hann yrđi líka dágóđur kóngur.

Danskir ţegnar sóttu mjög í ađ hlaupa međ prinsi sínum í tilefni fimmtugsafmćlisins. Svo mikill fjöldi hljóp á götum höfuđborgarinnar, ađ ljósmyndari Fornleifs hćtti ađ skima eftir erfingjanum og tók bara myndir í belg og viđ Norđvesturhorniđ á Konunglega leikhúsinu. Heppnin var međ honum, ţví ţađ tókst ađ ná mynd af prinsinum, ţar sem hann nálgađist leikhúsiđ međ tvo fíleflda lífverđi sér viđ hliđ.

Ţarna viđ horniđ, ţar sem ég hafđi komiđ mér fyrir, átti hlaupaprinsinn ađ stöđva og skokka á stađnum međan ađ hann hlustađi á fjölda kóra syngja óđ sem saminn hefur veriđ sérstaklega honum til heiđurs. Sá gamli gleymdi ţví alveg og hljóp rakleiđis áfram, án ţess ađ hlusta á afrakstur margra vikna ćfinga fjölda góđra kóra. Kórstjórinn og höfundur söngsins sem pantađur var af hirđinni, lét ţau orđ falla, eftir ađ Friđrik Prince Light hafđi hoppađ framhjá, ađ nú vćri hann orđinn repúblikani. 

Ég skil nú prinsinn eiginlega vel. Hvađa tilgangur er međ ţví ađ taka ţátt í hlaupi sjálfum sér til heiđurs, svo farlama fólk og hćkjuliđ fari fram úr manni vegna ţess ađ mađur ţarf ađ hlusta á lofsöng einhvers pöpuls rétt áđur en komiđ er í mark. Hins vegar ţykir mér vitaskuld mjög leitt ađ frú Fornleifs, sem söng fyrir hans konunglegu hátign, ásamt fjölda annarra góđra söngvara, hafi ekki fengiđ fulla athygli ţessa gamla skólafélaga sinn úr stjórnmálafrćđinni í Árósi.

Lífiđ er hrađhlaup, en söngurinn lengir ţađ. Hér er hćgt ađ hlusta á sönginn eftir kórstjórann Peter Spies, ţegar fyrstu ćfingar hluta kórsins fór fram. Ţórhildur gamla er örugglega búin ađ fá sönginn á diski og flautar hann dagana langa, alein og yfirgefin í höllinni.


Nćsta síđa »

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband