Frsluflokkur: Bloggar

Skoanaknnun Fornleifi

Kuifje en Congo

Taki tt efst vinstri dlkinum hr Fornleifi

Hvaa or mega helst heyra sgunni til egar rtt er um eldkkt flk?

Eftir a g birti grein um grafalvarlegt ml blogginu Fornleifi hr um daginn (sj hr), fletti g yfir nja su Tinna-veggjadagatali mnu (i viti hva barnalegur g er anda). g var binn a gleyma v a a var kominn jl. Tinna-myndin fyrir jlmnu vel vi greinina Fornleifi. tt Tinni hafi miki veri gefin fyrir drengi, tri g v ekki upp hann a hann hafi tala eins illa um svart flk og hann talai um konur. En s sem skp Tinna var greinilega me gmul rasistagleraugu sem voru algeng var en Belgu egar hann var a alast upp.

Hva finnst ykkur lesendur gir? Eru or eins og blkkumaur og eldkkur of hlain til a vi getum nota au 21. ld? Lti ljs skoun ykkar. g er sjlfur farinn a vera vafa um notkunessara og annarra ora, eftir a g fkk tlvupst fr slendingi sem ltur sig sem litaan mann. Or eins og svertingi, blkkumaur, eldkkur, surtur, blmaur, og meira mtti telja upp, eru ekki lengur nausynleg, sr legi ef au sra flk og ef au eru einvrungu notu til a hast a flki.

Hva finnst ykkur? - Taki vinsamlegast (nafnlaust) tt skoanaknnuninni um nokkur or.

Lesi ykkur til frslu sgu svarta mannsins near vinstri spssu Fornleifs.


N er a aftur svart ... og kannski tmi til hugunar

Negir smundar

N eru miklir niurbrotstmar. hinum velstari rkjum jarar rkir eins konar afltsi sem kemur niur fortinni. Allt gamalt sem er tali vera af hinu vonda hj ntmadrkendum er broti og bramla. Yfirvld jnkast vi skirnar og fjarlgja styttur. T.d. BNA, ar sem nr vri a astoa sjkt flk faraldrinum sta ess a lta styttur angra sig. Bandarkjamenn styja greinilega illfygli Hvta Hsinu marga vegu.

Ungt flk, sem fyrst og fremst drkar EGO sitt, og heldur sig vera bestu og fremstu verur mannkyns, vill brjta niur allt sem minnir gamlan tma. Sjlfselskan hj essari illa upp ldu og naflapillandi kynsl, leiir til ess a hn telur a hn veri a brjta niur styttur og fjarlgja or og jafnvel skoanir sem eru ndverur vi skoanir ess sjlfs - til a bjarga heiminum. egar mikil vandaml hrj slenskt jflag, lkt og va annars staar, rs essi sjlfselska kynsl upp rvinglan v hn hefur aldrei ekkt mtgang ea erfii lkt og fyrri kynslir. COVID-19 hefur einnig sett mislegt gang, sem ekki verur rtt hr.

Hrsla mannsins - ogungviisins - lsir sr oft sem fgar eina ea ara ttina.

Ungur maur hafi samband og vill a g noti ekki ori blkkumaur

Ungur slendingur hafi samband vi mig sustu viku og ba mig um a fjarlgja ori blkkumaur af bloggi mnu. g svarai honum eftirfarandi eins og sj mr near. g skri t fyrir honum a hann vri vst a herja rangan b ef hann leitai manna sem nota ori blkkumaur a staaldri.

Eitt ur en fi a lesa svar mitt: Veit einhver, hvort "Svertingi" Hafnfiringa nr. 2 (sem g nefni svari mnu) s enn uppi vi skrgari Hafnarfjarar? Hann er glgglega dmi um hafnfirskan rasisma og tti v, ef hann er til, a setja hann safn sem dmi um birtingarmynd kynttahaturs Hafnfiringa, sem er er ekkert gfurlegra en gengur og gerist slandi. Svartir vera rugglega fyrir miklum fordmum slandi, lkt og gyingar, flk frFilippseyjum og Talandi, og egar maur sr augljst kynttahatur feinna Plverja og Litha garannarra innflytjenda slandi, og jafnvel slendinga sjlfra, er vitaskuld vandaml landinu litla vi heimsskautsbaug.

Hr kemur svo svari. Nafn mannskins, sem sendi mr lnu um ori blkkumaur, hef g fjarlgt og g kalla hann N.N.. Best er a undirstrika a v felast engin dulin skilabo sem leyfilegt er a misskilja nokkurn htt.

gti N.N.,

g akka hugaveran pst, sem sendir mr sustu viku (25. jn sl.) a gleur mig miki a vita af v a yngra flk en kjarnalesarinn er a stelast inn hi sfellt unglega blogg Fornleif.

Pstur inn undrar mig tluvert, ef teki er tillit til ess a ori blkkumaur kemur fyrir fjrum sinnum bloggum mnum en beint (sem skring og tilvitnun):

Tvisvar er g me a, egar g skri andstu manna vi mis or sem notu eru um svart flk; einu sinni kemur a fyrir texta r dagblai sem g vitna og fjra skipti spssu Fornleifs, egar veri er a vitna grein eldra bloggi mnu (Hva er sskpnum;https://postdoc.blog.is/blog/postdoc/entry/356276/ ). eirri grein fjallai g m.a. um styttu Hellisgeri sem Hafnfiringar klluu "svertingja". Gaflararnir geru a enn ri 2006, er n stytta af svrtum manni var sett upp garinum (sj Fjararpstinum 2006 https://timarit.is/page/5812215?iabr=on#page/n7/mode/2up ). Svo mjg sknuu Gaflararar (Hafnfiringar) fyrstu "svertingjastyttunnar". Hvort bi er a rfa niur hina sari birtingarmynd hins annlaa rasisma Hafnarfiri, veit g ekki?

En hltur a sj, N.N., a hefur hoppa yfir geri ar sem a er lgst, egar skrifa mr, lkt og g s helsti notandi orsins blkkumaur slandi. Skoau frekar notkun orsins rituum fjlmilum slandi ea. Menn vera nefnilega a vita, hvert eir eiga a beina spjtum snum barttu vi hatri og fordmana.

Ert sjlfur svartur slendingur (afrskur slendingur) ? Afsakau svo nrgngula spurningu. Ef ert a sannanlega, m vera a g hugi a breyta oralagi hj mr nema ar sem um beina tilvitnun er a ra (innan gsalappa ea skskrift). Skilyri er a og arir svartir slendingar mgist t af orinu blkkumaur. En g ver a f betri rk fr r en a tilsvarandi or og blkkumaur s ekki til um hvta.

Ori hvtingi er vissulega til, en a er egar uppteki og stundum nota fyrir albna, en v samhengi er ori vissulega dlti hjktlegt. egar npuhvtir og svnabelgsbleikir slendingar uppgtvuu a til var flk me annan hlit en orri slendinga er og var me, var enn ekki til nein krafa fr svrtum mnnum um hvernig tala tti um tlit eirra, enda svarti maurinn 99,9% allra tilfella rll n nokkurra hrifa samflgum anga sem eir voru oftast fluttir nauugir. S krafa kom loks fr svrtu flki, sem nttrulega leiddist orin nigger, negro og svo framvegis. N ekki g ekki neinn slenskan mann, svartan, sem hefur kvarta yfir orinu blkkumaur. a gti veri a etta hafi breyst, og a einhver svartur slendingur hafi gert athugasemd. ess vegna hringdi g lgregluna Hfuborgarsvinu egar g fkk pstinn inn. ar voru allir uppteknir, en smakonan komst a v hj srfringi a a vri ekki lgbrot sem varai t.d. vi hegningarlg a nota ori "blkkumaur", ef ekki vri fari nirandi orum um svarta menn.

g hef nota ori blkkumaur greinum bloggum mnum tveimur um svarta menn slandi, eins og g skri ofar, - n ess a notkun ess s neinn htt nirandi (a mnu mati).

g geri mr grein fyrir v a or eins og blakkur minni vitanlega ntmaflk litaskilgreiningu dra og ar gti hnfurinn stai knni. En lsingarori blakkur er af gamalli rt og sama ori og black ensku og af sama meii og orin blc ("black, dark") fornensku og sgnin a blika norrnum mlum; sem mlsifjalega er skylt blakkaz (brennt) frum-Germnsku og bhleg- (sem ir a brenna, skna, glimta og blika frum-indevrpsku; Og af sama meii eru sagnorin flagrare latnu (a brenna, tendra, kynda eld) og "phlegein" (a brenna, sva) grsku.

Dags daglega nota g sjlfur ekki ori svertingi og ori negri nota g aeins sjaldan vegna ess a sumt svart flk, sem notar or eins og nigger og nigga um sit sjlft, krefst ess a arir geri a ekki.

En egar or mga, n ess a au vari vi hegningarlg rkja, eigum vi ekki bara a banna orabkur ea brenna r um lei og vi brjtum niur styttur sama htt og me sama ofsa og lismenn ISIS, egar eir eru ekki a trma flki? ykir mr barttan fyrir jafnrtti skkva djpan og dimman hyl.

a n lka umfljanleg stareynd a ori blkkumaur stendur enn llum orabkum slenskum og lg "oralgreglunnar" er, eins og allir vita, orabkin = https://islex.arnastofnun.is/is/ord/6225/tungumal/DA ...

Eins og kannski veist hefur ekki falli dmur yfir mnnum sem nota ori blkkumaur. g hef heldur ekki s yfirvld nota kvi lgum um hatursru gegn eim fjlda manna sem samflagsmilum tj sig um gyinga miur geslegan htt, sr lagi egar str blossa upp fyrir botni Mijararhafs. Maur einn, Bobby Fischer, sem fkk heldur srstakt dvalarleyfi og rkisfang slandi, var heldur aldrei sttur til saka fyrir svsi gyingahatur sem hann dreifi um allan heim me hjlp japnsku konunnar sem erfi hans jarnesku eigur. Bobby var tknilega s gyingur, en hann afneitai uppruna snum og hataist san sjklega t gyinga. EKKERT yfirvald slandi ahafist nokku vegna brota Fischers hegningarlgum, egar hann var orinn slenskur rkisborgari.

Ori blkkumaur lsir ekki, eitt og sr ef a er nota hlutlaust (ef a er hgt), hatri notenda orsins flki me afrskan uppruna. En n ver g lka a minna a ekki er flk me afrskan uppruna allt svart. g get ekki skrt fyrir r af hverju g er me niturbasa (DNA) erfamengi mnu sem gerir a verkum a a eru 5% lkur eru v a g eigi negra a forfur sustu 500 rum. essi svarti angi mr kemur vafalaust r tt fur mns sem var fr Hollandi. Eins hvtur og g er, er nr trlegt a g hafi tt svarta forfeur. Eitt sinn var g fer me pabba talu hpfer ar sem flestir voru gyingar fr Hollandi og tveir fr Srnam. a voru tvr konur fr Srnam komnar vel yfir sextugt, dkkar h (svo r myndu flokkast sem svartar konur), vel holdum og me lka stfhrokki hr og fair minn. r voru reyndar me skrbl augu. r horfu alltaf svo hugfangnar pabba, a g unglingurinn var farinn a hafa hyggjur hrifningunni blu augum systranna. Eitt kvld stu r vi sama bor og vi og yfir pastinu sgu r af essu glpi snu. Pabbi var a eirra sgn "alveg eins og fair eirra" tliti nema a fair minn var hvtur en fair eirra var svartur maur, en blandaur.

En ll sam mn gar svarta mannsins og barttu hans fr mig n ekki til a htta a nota ori blkkumaur v samhengi sem a var nota 20. ld, t.d. um blkkumanninn Hellisgeri, sem var rassk stytta sem Hafnfiringar og arir hfu miki yndi af og grtu srt egar hn hvarf. En g tek ekki ml a kalla hann "svertingja" lkt og helv. Gaflararnir geru svo seint sem ri 2006, essir bvtis orparar.

Fjardarpstuinn 29.6.2006Mynd essibirtist frtt um "svertingjann Hellisgeri", sem birtist Fjararpstinum 29. jn 2006.

Afsakaur orabelginginn mr, en mli er vitaskuld vikvmt. Of f or geta veri httuleg v vi lifum tmum hlfsgulausra endurskounarsinna, sem virast ekkert betra hafa vi tmann a gera en a brega fti fyrir nungann me ntma sivendni, sem raun er alveg eins og sama gamla sivendnin. gtt er a benda flki a tmar eru breyttir og or lka, en minni sta er til a gera a a einhvers konar sporti, lkt og margir gera, en ar er g ekki a meina ig.

Me bestu kveju,

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

ATH. Innan vi klukkustund fr v a g sendi ungamanninum langloku mna, fkk g stutt en laggott svar, sem gefur okkur hinum svnslituu mrlndum vafalaust ga stu til a huga mjg vandlega oraval okkar:

J g er svartur/litaur slendingur. J g mgast yfir essu ori. Flk hefur kalla mig og mmmu mna allt fr afrikunegrum og apa til mlatta og eldkkan. Mr svur mest undan v a fjlmilum hrna finnst lka lagi a nota nirandi samheiti yfir lita flk.

Meira lesefnium vandamli / Styttan efst ber heiti Negri og er eftir smund Sveinsson. Sj einnig greinar Fornleifs um sgu svarta mannsins sland, sem oggrein hgri dlki um hva slensk mannfri hefur veri a bauka me sgu svarta mannsins t fr blindri, en jafnframt barnalegri trllatr DNA-rannsknir.


Arabuperlur me auga Allah - slensk fornleifafri er orin a hjfri

S2

Hjfri er slenska ingin hugtakinu pseudoscience. Allir sj grsk-latneska hugtakinu a slk fri geta ekki veri g latna. slenska ingin finnst mr of vg. Rttara vri a kalla fyrirbri gervivsindi ea gervifri. En hvenr er hgt a skilgreina vsindi me hugtaki eins og hjfri? a er vitaskuld mjg vandasamt verk.

g leyfir mr a taka gott dmi um rannskn ar g er fullviss um a fornleifafrin er komin hjfraflokkinn. a er einnig hgt a lesa um arar rannsknir undir flokknum slensk furufornleifafri og grillumannfri dlkinum hr til hgri.

Stutt er san a ntt frilegt hugtak kom inn slenska fornleifafri. a er ori St. St hefur a frumkvi dr. Bjarna F. Einarssonar fengi merkinguna "bsetustaur manna fyrir "hefbundi" viteki og strum drttum sanna landnm manna slandi seinni hluta 9. aldar. Samkvmt dr. Bjarna hfust norrnir menn tmabundi vi stvum slandi fyrir hi vitekna landnm.

Bjarni telur sig haf rannsaka tvr slkar stvar sland, ar sem a hafa fari fram einhvers konar fjarvinnsla ar sem voldugir menn sttu hrefni og fru me afurirnar til "heimalands" sns (Noregs).

rtt fyrir a tala s um veiar rostungi og nnur vermti hafsins, hefur ekki fundist svo miki sem ara af rosmhvalstnn "stvum" eim sem nlega hafa veri rannsakaar og sem kallaar hafa veri stvar af eim sem rannsakar. Vinnslan fr greinilega fram n ess a rgangur vri skilinn eftir.

slenskir stvartrarmenn, sem eru fir, hafa bent a bsetan hafi veri stutt stvunum. Menn birgu sig upp af veii sinni og fluttu hana san t til "murlandsins". Reyndar bendir sumt til ess a essar "tilegur" strmanna stvum slandi, hafi n lengst tluvert eftir a St Stvarfiri hefur veri rannsku. Vogi Hfnum, ar sem Bjarni F. Einarsson telur sig hafa rannsaka "st", var hins vegar brotinn kvarnarsteinn glfi. a bendir n frekar til lengri bsetu, ar sem menn mluu korn svo tt a kvarnarsteinn brotnai.S2sMynd 2 - Til vinstri perla s se m Bjarni F. Einarsson telur vera fr Arabu og sna auga Allah. Hn er ekki fr Arabu heldur bin til Evrpu. Johan Callmer hefur flokka hana til gerar sem hann kallar sem B p / B316 (sj near). Perlan til hgri er einnig fundin St sumar. Hn er mjg lklega innflutt perla fr lndum slam.

Engar C-14 greiningar styja almennilega vi yfirlsingar a "Stvar" su fr v fyrir landnm um 870 e.Kr. Til undirbyggingar v a Stng jrsrdal hafi ekki fari eyi fyrr en byrjun 13. aldar, en ekki eldgosi Heklu ri 1104 (sem er nokku erfitt a hvea niur) voru greind htt rija tug C-14 sna fyrir tilstulan ess sem etta ritar. r voru meal annarra snnunargagna sem tvrtt bendir til ess a Stng hafi fari eyi eftir aldamtin 1200. v miur gefur ltill fjldi C-14 greininga fr St Stvarfiri ekki gan stuning vi landnm og stvarrekstur Stvarfiri fyrir 870 e.Kr. Ef menn tla sr a kollvarpa landnmstma slandi verur a frekar gert me C-14 greiningum heldur en Auga Allah.

a gerir gripasafni heldur ekki. Reyndar eru menn ekki almennilega komnir niur glf eldri sklans St Stvarfiri, sem a vera skli stvarinnar, en anga til glfi verur rannsaka eru engir gripir fr St sem eru eldri en fr mibiki 9. aldar.

Spurningum um eli "stvanna" slandi lta eir sem bera byrg stvarrannsknum undir hattinn a svara. Dmi um slkar spurningar. Hvers vegna sttu menn fr Noregi fisk og rosmhvalsafurir alla lei til slands, egar ng var a slku vi strandlengju Noregs? Hvar eru leifar fiskvinnslunnar?

Hi alsjandi auga Allah?

Svo er fari t hjktlegar tilgtusmar og bbiljur. Tkum dmi: Nlega fannst perla St Stvarfiri. RV var sagt fr essum fundi eftirfarandi htt (sj hr bi texta og myndbandinu:

„etta er augnaperla ea augnperla. nnur slk sem finnst St. a m ra hana a hn er upprunnin fr Arabu ea r mslmskum heimi og henni eru augu. etta er augaAllahsem blasir arna vi. etta berst me verslunarleium fr Arabu norur bginn og finnst strum drttum alls staar Norur-Evrpu,“ segir dr. Bjarni."

tt allt arabsk falli vel a srvi RV, er perlan mraua me auganu ekki ttu fr Arabu ea mslmskum heimi. Gleri, sem nota var vi ger perlunnar, gti hugsanlega upphaflega hafa borist fr fjarlgari lndum til Skandinavu 8.ld. Perlan er bin til sguld. Hvergi er ekkt fyrirbri Auga-Allah perla og egar Bjarni var spurur um a af ritstjra Fornleifs, kom etta delfska svar vfrttastl, tt a s alveg klrt hva Bjarni F. Einarsson sagi alj RV:

Sll. Lang flestar perlurnar eru r yngri sklanum. Sumar var erfitt a fra til hins yngri ea eldri og rfar voru r eim eldri.
Hvergi hefur v veri haldi fram a heiti Auga-Allah-Perla s til ea a a s hugtak. A auga Augnperlunni s auga Allah er allt anna ml.
Kv
Bjarni

Bjarni telur greinilega, sr og persnulega, en einhvers konar hjtr, a auga perlunni s auga Allah. Mnnum er sjlfsvald sett, hva eir kalla auga Allah ea hvort eir tra hann. En essi afer, a ba til heiti perlu, annig a orri manna heldur a perlan s arabsk og af ger sem kllu er Auga Allah er hlfgert glarauga fyrir fornleifafrina sem frigrein.
Bjarni hefur ur sagt perlusgur. ri 201.. hlt hann v fram a grnleit perla r steini vri ttu alla lei fr Indlandi og a steinninn kallaist Kreolite. Engin slk steintegund er til (sj dm Fornleifs yfir eirri furuperlu fr St hr).
Hverju slkar lygasgur eiga a jna, er mr hulin rgta. Ef Bjarni telur sig hafa sannanir fyrir landnmi fyrir etta venjulega og klassska sari hluta 9. aldar, vantar haldbran rkstuning. Hvar er hann?
RibeSJM_348_200283653_x783-1 b 2
Mynd 3 - Tvr perlur fr Ribe Vestur Jtlandi, af smu ger og perlan fr St sem ranglega er sg vera arabsk og sna "Auga Allah". Danir hafa lengi kalla augun blma/slar-mynstur.

Gerarfri og aldur "arabsku" perlunnar St

Fyrst skal jru skyndiyfirlsing Bjarna F. Einarssonar um a perlan mraua me auganu s Arabask ea fr slmskum svum. a er hn ekki.

g tek venjulega ekki a mr verktakaverkefni fyrir ara fornleifafringa sem ekki eiga grundvallarrit um perlur, eir su bnir a finna um 130 smu rannskninni. g geri hr hins vegar undangu, ar sem hfingjabli Bjarna "St" er glsileg perla og vel upp grafin af einum besta uppgrafara slandi; en fyrst og fremst vegna ess a g hlakka til a sj eldri sklann sem er undir eim sem er fr 10. ld, sem Bjarni rannsakar n. g hef enn ekkert s bitasttt sem fr mig til a tra v a St s bygg lngu fyrir hefbundi landnm.

r perlur sem Bjarni hefur snt umheiminum eru allar dmigerar fyrir perlusfn fr 10. ld.

g fr kassa uppi undir aki og stti ar ritger Johan Callmers fr 1979, sem ber heiti Trade Beads and Bead Trade in Scandinavia ca. 800-1000 A.D. Johan Callmer var prfessor Ume 1991 og sar Humbolt Berln. Doktorsritger hans fr Lundi keypti g einu sinni Historiska Museet i Stokkhlmi snemma 9. ratugnum er g heimstti systur mna Uppslum.

g get upplst me tilvsun Callmer, a "Auga Allah-perlan" St berflokkunarheiti B p - perla samkvmt gerarfri Callmers.

Perlur af B p ger eru (lkt og perlur af B c ger bnar til Vestur Evrpu og hafa ekki komi fr Arabu ea svum ar sem slam hafi breist t til. Nnar tilteki er perlan af gerinni:

B p; B316

P p; B316, eru raubrnar perlur me augum (Sj bls. 88, 98, Plate 8 og Colour Plate II Callmer (1977)). Hins vegar kalla Danir (t.d. fornleifafringar Rpum/Ribe) etta skreyti ekki augu, heldur slar/blma-mynstur.

IMG_20200628_0002 b

Eftir Callmer (1977), Plate 8.

B316O

Eftir Callmer (1977), Colour Plate II. Perlan mijunni ert skyldust perlunni St.

Tmasetningar perlum fr 800-1000 e. Kr. eru mjg erfiar og menn nota venjulega ekki tmatal Callmers perlum sem afgerandi tmasetningarafer, enda mlir hann hvergi me v egar hann vann meistaraverk sitt ar sem hann flokkai perlurnar. En hann upplsir a perlur B p-flokki af eirri ger sem "Auga-Allah Perlan" hans Bjarna er af hafi komi fram sjnarsvii 9. ld, fjlga svo mjg tmabilinu 845-915 (fr tmaskeium III-VII sem hann hefur sjlfur skilgreint. Perlum sem essum fer san hrfkkandi aldursgreinanlegu samhengi fram til 950.

Hinar perlurnar sem Bjarni hefur fundi sumar eru allar af ger perla sem er algengar 10. ld samkvmt Callmer og rum viurkenndum perlufringum Norurlanda. a bendir m.a. tt a yngri sklinn, sem r hafa fundist , s reistur nokkru eftir landnm um 870, .e. etta gamla ga hefbundna landnm, sem v miur hefur ori alls konar hjfri a br.

Til a gleja Stvar-fornleifafringa sem sj allt hyllingum arabskri eyimrk, vill svo vel til a perlan lengst til hgri neri rinni mynd Fornleifafristofunnar (Sj efst) er niurhlutu (segmenteru) perla me silfurynnu. r voru fluttar inn til Evrpu sem verslunarvara tonnatali lngu tmabili fr lndum slams, m.a. Egyptalandi. r m stundum finna mannvistarleifum allt fram til um 1100 e.Kr. a verur a vera plsturinn sri og perlan grjpninu n egar auga Allah er komi alveg pung austur Stvarfiri.

Lesi fyrri greinar Fornleifs um rannsknir St Stvarfiri hr,hr og hr.

Heimildir:

Callmer, Johan (1977). Trade Beads and Bead Trade in Scandinavia ca. 800-1000 A.D. ( Acta Archaeologica Lundensia, Series In 40. Nr. 11) Lund, Bonn.

Callmer, Johan (1995). The Influx of Oriental Beads into Europe during the 8th Century AD. M. Rasmussen, U. Lund Hansen & U. Nsman (Eds.). Glass, Beads: Cultural history, techology, experiment and analogy. Lejre: Historical Arcaeological Experimental Centre, 94-54.

Torben Sode & Claus Feveile (2002) Segmenterede metalfolierede glasperler og blste hule galsperler med metalbelgning fra markedspladsen i Ribe. By, marsk og geest 14, 5-14 (sjhr).


Hvar er krossinn Bess?

Screenshot_2020-06-23 Sarpur is - Bstaur, Htisdagur, Kirkja, Konungs (1)

Fjr er loks a frast yfirstandandi forsetakosningar, sem hinga til hafa veri hlfdaufar.

Ekki er a sakast vi forsetann. Hann arf ekkert a ahafast og er a viturlegast stunni. Hann er bara maur sem fylgir starfslsingu sinni og heldur ekki eins og lti brot jarinnar a hann bi Bananarkjunum.

Einn rgustu stuningsmanna kauphallar-Franklns fr mikinn FB sinni gr, 22.jn 2020, og setti fram nr vatnshelda amerska samsriskenningu um hvarf krossins sprunni lgreistu Bessastaakirkju. Hafi i teki eftir v a krossinn er farinn?

vlkt og anna eins.

bessastadir_22

Enginn kross var turnhattinum 19. ld. Turninn st fullbyggur ri 1823, og a rtal st vindfnanum.

Stuningsmaur Franklns skrifai reyndar tvr frslur; Ein fauk t lftanesvindinn seinni partinn gr, v hann s ugglaust a hann hafi hlaupi rlti sig, tt hann hefi glgglega snt fram a kross sem kirkjunni fallegu var s horfinn. Kross var lklegast ekki settur Bessastaakirkju fyrr en eftir 1940, ea eftir lveldisstofnun.

Fyrri frsla mannsins leiddi til ess a vinir skoranda Guna forseta fru mikinn. Sumir tldu a Guni hefi lti fjarlgja krossinn vegna ess a hann vri trlaus. Arir tldu vst a hann hefi horfi skjli ntur vegna ess a forsetafrinn er gyingur (sem hn reyndar er ekki).

Menn urrkuu sem betur fer ekki sktuga sk sna Dorrit blessuninni etta sinn. Stuningsmenn Franklns tldu sumir hverjir a kirkjan vri orin moska, en arir voru vissir um a Knverjar hefu keypt krossinn af kirkjunni.

Stuningsmenn Franklns eru svo sannarlega ekki aljasinnar, nema samsriskenningunum snum - svo miki er vst.

1381256_532590390150690_1366776172_n

Fyrir feinum rum misstu slendingar enn einu sinni af strgri heimild um Bessastai. Vasinn myndinni, sem boinn var upp Kaupmannahfn og sem Fornleifur ritai um, snir ekki kross Bessastaakirkju. etta er menkvmustu myndum af kirkjunni fr 19. ld. Vasinn er miklu upphaldi hr ritstjrnarskrifstofunni.

Stuningsmaur Franklns hafi hringt forsetaembtti og jkirkjuna og ar komu allir af fjllum. g held meira a segja a jkirkjan hljti a hafa benti manninum , a a urfi ekki a vera kross ofan kirkjum.

Eftir a g hafi vinsamlegast bent stuningsmanni Franklns a til vri prisg skrsla um tlit, run og vigerir Bessastaakirkju eftir orstein Gunnarssonarkitekt og leikara. ͠skrslu eirri kemur beint fram a kross hafi ekki veri turnsprunni fyrr en 20. ld. Hann hvarf san vi vigerir kirkjunni ri 1998. 19. ld og fram 20. var turnsprunni fltu spjt sem gekk meal annars gegnum rkisepli og vindfna me byggingarri kirkjunnar.

Grndal 1844

Benedikt Grndal mlai essa mynd ri 1844. Engan Kross m sj en fluga hefur nr drita vindhanann turninum sem var reistur r grjti r Glgahrauni. tli Grndal hafi veri aljasinni ea kommi?

egar arna var komi vi sgu s stuningsmaurinn a sr og fjarlgi allar athugasemdir, og byrjai upp ntt. Hann leitar elilega enn a krossinum, v kauphallaforsetar vera vitaskuld a hafa kross til a krjpa vi egar eir setja flk hausinn.

rtt fyrir nja frslu um krossleysi Bess er aftur komi flk FB stuningsmanns Franklns sem veltir fyrir sr krossleysi vegna Knverja og Mslma. En eir hafa n veri fullvissair um a orsteinn GunnarssonArkitekt s bak vi hvarfi og augu hans er auvita hlfknversk.

Eina spurningin sem rttmt er varandi Bessastaakrossinn er essi: Af hverju var ekki sett upp upphaflegt spruskreyti, fyrst menn voru a setja kirkjuna sitt upphaflega form.

Kirkjan Bessastum stendur hlfkolltt n krossins sem var sett turnhattinn flata seinni hluta 20. aldar. Best vri ef Guni fagnai sigri snum me v a kosta ntt turnspjt me epli, vindfna og ru pjtri. Ng hefur Guni sett af gulli til hliar og hann er hugamaur um sgu og er mr um margt sammla, en auvita ekki um allt.

isl1957005akrnr

Stuningsmenn Franklns er anna hvort svo ungir ea svo ellirir a ei muna ekki eftir essum 5 kalli. Framhli hans snir styttuna af Inglfi rlahaldara og stvarbraskara, sem sgulaus j vill rfa niur af manngsku vi blkkumenn Bandarkjunum. Bakhliin snir Bessastaakirkju n Kross. Ekki er nema von a krnan hafi falli sundfalt gengi eftir a essi seill s dagsins ljs. Best hefi veri ef fimmkallinum hefi stai in God We Trust eins og dollurunum peningaeik Franklns westur Ammrku.

Ritstjrn Fornleifs telur vst, a ef kauphallar-Frankln tti nokkra von um a vera forseti, yrfti ekki a setja vindhana kirkjuna, v einn yri fyrir Bessastaastofu. Flktandi dalur (dollar) kmi vntanlega sta vindfnans og gylltur kjtbauti (hamborgari) sta rkiseplisins og jafnvel kjklingabiti af klofnum hana. En annig steikarteinn ( franklnsku kallast slkur teinn Barbecue skewer) verur ar n ekki.


Niurbrotsmenn ntmans

LeeStatueRemoval2-1250x650

Hi knklastska httalag mannskepnunnar er eitt af frumstustu kenndum hennar, fyrir utan fund, hatur og fvisku. Niurbrot minnum, helgitknum, og jafnvel tr ess sem thrpaur er sem vinurinn, hefur v miur fylgt manninum san hellisstiginu, og alveg fram raua byltingu og dauamessu fasistanna.

Thorgeir

N sjum vi vel mennta flk fara um heiminn og fjarlgja styttur bjarins. Ja hrna... Hva hafa blessaar stytturnar gert kjnunum. Mr snist allri essari niurbrotsldu, aallega Bandarkjunum, a a su ekki Svrt Lf sem Skipta Mli fyrir niurrifsflki - heldur hinn murlegi sjlftkurttur til a eyileggja me vandltingu menningu og sgu "vinarins" sama htt og t.d. ISIS brytjai niur leifar menningar sem eir telja mgun vi hi hheilaga slam. Skrllinn vann einnig essa byltingu, og ar me er byltingin tpu.

200621081902-north-carolina-henry-wyatt-statue-large-169

knklasmi eru heilkenni sem lsa sr hj flki sem er of frumsttt til a geta tj sig me orum - mli, myndum ea tnlist. Eyilegging og trming er greinilega eina lausnin. g ver eiginlega a segja eins og Dr. Huxtable geri, ur en hann fr fangelsi: Sni umburarlyndi!

Lf svartra einstaklinga eru meira viri en a urfi a eyileggja stjarfar styttur r kopar og tini fyrir au.

200607151856-03-edward-colston-bristol-statue-0607-exlarge-169

BNAurfa barnir raun ekki a fjarlgja eina einustu styttu; Ef forseta BNA verur velt af stli og Bandarkin fara a stunda jfnu eins og hann ekkist lrisrkjum, er stigi strt skref fram veg. Ef gargandi vitleysingar BNA, sem ekki geta tj sig nema niurbroti mgsingar, sj ekki a eina styttan sem arf a fjarlgja, er Trump, essi volaa j enga von.

image Middelalder

Trump er hins vegar binn a n allsherjar klofbragi bandarsku jinni. Hann heldurhrejataki j sem skugga farsttar er svo tp a hn gengur berserksgang gegn sjlfri sr, sta ess a nota mtt orsins, myndarinnar og tnlistarinnar til a koma hvirfilvindhra hreysikettinum burt r Hvta Hsinu.

2017-08-18T183719Z_1_LYNXNPED7H1FN_RTROPTP_4_USA-PROTESTS-STATUESj sem ekki vill jafnri, en frekar glundroa hpsingar, fr a sem hn biur um: Fjgur r vibt me vanstilltan mann Hvta Hsinu, sem er haldinn alveg smu kenndum og ISIS-liinn hr myndinni og eir sem telja sig leysa vandaml me niurbroti. Styttubrjtar ntmans eru andlegir frndur Trumps.

VAsC


Trimmkarlinn - in memoriam

Trimmkarlinn

Ritstjri Fornleifs var ttalegur trimmkarl yngri rum og synti eins og ur maur til a vera sr t um gullmerki og trimmkarla.

huginn Trimmkarlinum var mestur ri 1972, minnir mig. g fi sund hj KR og v var lti ml a n sr Trimmkarl. Synda urfti 100 sinnum 200 metra til a mega kaupa trimmkarlinn. ar sem oft voru syntir 2 km ea meira fingugekk hratt a hala sr inn trimmkarl. g tti rj, en finn n aeins tvo. Sr er s missir.

Maur missti svo sem huga trimmkarlinum og svo hvarf hann af sjnarsviinu og d ar me Drottni snum eins og mrg nnur dellan landinu.

Trimmkarlarnir

Sar hlupu allir slandi breiu bkstafina, nema eir sem hmuust heilsurktum inaarhverfum. En eir fengu enga trimmkarla. Veski eirra var hins vegar trimma vel. slkum rktum hafi g einnig vikomu og hafi gott af, en s aldrei einn einasta trimmkarl. g kemst ekki sem stendur tt mig langi rktina, ar sem g er a ba eftir a kvinum mr veri sprett upp um nafla og ar stungi inn grn sem ggist ru hvoru t eftir llegan lokafrgang skurlkna sem fjarlgu r mr ntt nra fyrir remur rum san. g er v lka kominn kvislitsflagi.

N nlgast fimmtugsafmli Trimmkarlsins slandi. Trimmkarlinn v tv r a vera hlfgerur forngripur. Vri ekki tilvali a senda alla jina sm lsisbrslu laugunum, ea er gullfori landsins uppurinn?Screenshot_2020-06-07 jviljinn - 249 tlubla (03 11 1972) - Tmarit is(1)

Sumir, og sr lagi snugir blaamenn jviljans, voru vafa um gi Trimmkarlsins, og gaf jviljinn skyn, a gulli gullhuninni honum vri afar lti ef nokku. Ekki veit g, hvort einhver rannskn fr fram v, en ekki hefur falli gulli mnum trimmmerkjum og trimmkrlum san 1972, og medalurnar mnar hafa alls ekki veri hreinsaar meMihsasilfurleginum ga sem komst markainn ri 1980.

J, Trimmkarlarnir lifu jviljann me glsibrag, enda voru a svo sem ekki allt gullmolar sem honum var logi og verulega er falli sannleika ess fjlmiils.

Sm vibt mnudegi:

FBritstjrnarfulltra Fornleifs kom til tals mislegt um uppruna og fyrirmynd Trimmkarlsins. Menn voru farnir a hallast a hrifum fr punki, (hver fjandinn er a), og vilka bbilju. g hafi gamni ori a vi nnari rannskn jminjasafns Dana gullsamsetningu Trimmkarlsins hefi komi ljs a honum vri nkvm blanda afglpagulli og Rssagulli. Raui kamburinn var rurstkni Kremls til a koma slendingum betra form. ru lagi slengdi g v t a sumir teldu karlinn vera nkvma fyrirskallamynd af mari Ragnarssyni ungum. En a er vitaskuld t htt, mar var skllttur fr v fyrir fermingu. rija kenningin sem g reyndi a vera fyndinn me er s, a hfu karlsins s stlisera slandskort og a svarti strkurinn nest s gjskan r Helgafelli.

GF5EO86Frltiluppfletting leiddi hins vegar ljs a g villu. a var Magns E. Baldvinsson heitinn, rsmiur sem var maurinn bak vi Trimmkarlinn. Magns st jafnhlia rsmunum merkjaframleislu miskonar. Ekki verur lokum fyrir a skoti a Magns rsmiur hafi haft sjlfan sig huga egar hann teiknai trimmkarlinn, v minningargrein um hann Morgunblainu m sj a Magns var glettinn karl me nef ekki svipa og Trimmkarlinum.


United by that old hatred

78232733_2628062944133290_6365594750505975808_o

Anti-Judaism is the old religious form of modern day Jew hatred/Antisemitism. The Anti-Judaism of the Medieval Church had many expressions in art and literature, even in countries where Jews didnt live. The interesting case of Iceland has been discussed recently by Richard Cole in an interestingarticle in a new book, Antisemitism in the North (Open access) a volume I also have contributed to with two articles (seehere and here).

Randlev Danmarks Kirker

A Detail from the alter piece of Randlev Church (Photo National Museum of Denmark). Photo at top by Bo Eriksen.

Yesterday, I came across a photograph of a late medieval alter-piece in a Facebook-forum on the Middle Ages in Denmark. On the late 15th century praedella (foot-Pace) of the alter-piece in the church at Randlev East-Jutland (near Aarhus), Jesus is depicted with the Queens of Christianity to his right and and fallen ladies to the left. Judaism was often depicted in Christian art as the blindfolded Synagoga, loosing her crown and holding the sad remains of her broken banner-rod. In the parish church of Randlev, the image of the banner says it all. Synagogas crest is the Devil.

Devil of Randlev

Associating Jews with the Devil is an all-Christian invention, which is being reinvented in our own time by fanatic Soros-hatred of the far right, hand in hand with Muslim extremist antisemites and the Jew-complex of parts of the contemporary European Left and Social-Democrats in particular.

No hatred has such a broad spectrum of unity among different kind of professional haters. Today it unites far more people than the antisemitism of the Nazis. Antisemitism seems to unite people who cannot live without hatred, but are at same time just as convinced, in their own minds, that they are the true messengers of Truth, Peace, Love and Understanding. Their hatred of Jews seem to be the proof they need for their human kindness. There are far worse illnesses troubling the world than Covid-19, and now in the primitive imagery of the United Haters of the World, the banner of Synagoga is probably being attributed with an image of a virus.

Thats how far the Human Race has come...


Dr Drottins

Vindskeiar MliN skulu rddar vindskeiarnar hr til vinstri sem varveittar eru jminjasafninu, en r koma af vesturgafli kirkju Mla Aaldal. Kirkja er ekki lengur Mla, og hefur engin veri ar san 1890. llum er kannski hundssama um hva upp henni snr ea niur. En sem betur fer ekki alveg llum.

Mlakirkja var til a mynda til tals um daginn hr Fornleifi, egar sagt var fr 13. aldar Marumynd sem verur fram haust Spni er hn snr aftur til Kaupmannahafnar ar sem hn fastan bsta (sj hr og hr). f g a klappa henni.

Vindskeiar af kirkjunni a Mla Aaldal, sem lngu er rifin, hafa veri til umtals verkum fjlmargra manna sem lti hafa slenskan tskur fyrr tmum til sn taka. En enginn eirra hefur hins vegar leyst gtu og jafnvel vandaml sem eim tti myndmli vindskeiunum vera.

stan fyrir v a merking tskurarins hefur vafist fyrir sjlfskipuum srfringum slenskri listfri er vntanlega s (a mnu mati), a menn hfu ekki ann skilning fyrri alda flki, a mikill hluti heimsmyndar eirra hafi strst af einnig bk allt fram 18. ld. S bk var Biblan. Til a skra alulist vera menn a hafa smilega ekkingu sgum gamla og nja testamentisins, ea vera frt um a leita uppi atburi eim bkum. Aldrei hefur a veri auveldara en n me veraldarvefinn og skringar fjlda tungumla.

Myndml vindskeianna r Mla er raun mjg einfalt og vsar Gamla Testamenti sem menn hfu lesi og htuust ekki t eins og margir gera dag. spjaldtexta jminjasafnsins eru essar upplsingar veittar:

Vindskeiar af torfkirkju Mla Aaldal me fangamarki sra Gsla Einarssonar sem ar var prestur 1692–1723. Nest er engill sem heldur stng me vngjuu hjli, tkni hamingjunnar. San gengur jurtastngull upp eftir fjlunum, sem upphaflega hafa veri nokkru lengri.

Vindskei Mla 1etta og anna sem skrifa stendur um hjlin tveimur af vindskeiunum fr Mla er flest t htt. Hugsanlega var listamaurinn rarinn Einarsson sem fyrrum merk samstarfskona mn jminjasafni ra Kristjnsdttir greinir fr merku riti snu Mynd ili (2005). a er vegna ess a lkindi er mevindskeianna og rum ekktum verkum eftir rarinn. En au lkindi eru samt ekki mjg sterk a mnu mati ogrkstuningur ru ekki ngilegur bkinni (bls. 87 bk ru). rarinn, ea s alulistamaur sem skar t vindskin Mla, var vafalti einnig betur a sr Biblusgum en starfsmenn jminjasafnsins og arir srfringar sem broti hafa heilann yfir hjlunum fjlunum fr Mla.

Hjlin og englarnir vindskeiunum fr Mla eru Kerbar ea rttara sagt s ger a englum gyinga sem flokkuust undir ophanim. grsku ingunni var englunum breytt kerba en eins og frir menn vita hafa helgar bkur gyinga oft ori illa t t ingum kristinna manna, en essi kafli er nokku rttur. Til a skra myndmli sem vafist hafa fyrir fyrri tma srfringum er best er a vsa 10. kafla Esekels Gamla testamentinu, ar sem segir fr heimsskn engla Musteri Jersalem:

Mla Vindskei 2Dr Drottins:

Undir vngjum kerbanna sst eitthva sem lktist mannshendi. g horfi og s fjgur hjl vi hli kerbanna, eitt hjl vi hli hvers kerbs. Hjlin voru a lta eins og ljmandi krsoltsteinn [kristall]. ll hjlin litu eins t og virtust au vera hvert innan ru. egar au hreyfust gtu au snist allar fjrar ttir og breyttu ekki um stefnu egar au hreyfust. ar sem au hreyfust smu tt og fremsta hjli stefndi breyttu au ekki um stefnu fer sinni. Allur lkami eirra, bak, hendur, vngir og ll fjgur hjlin voru alsett augum [ hebresku tgfunni stendur alsett litum] allt um kring. Hjlin voru nefnd Galgal mn eyru. Hver vera hafi fjgur andlit. Fyrsta andliti var kerbsandlit, anna mannsandlit, rija ljnsandlit og fjra arnarandlit. Og kerbarnir hfu sig upp. a voru smu verur og g hafi s vi Kebarfljt. egar kerbarnir gengu snerust hjlin vi hli eirra og egar kerbarnir lyftu vngjum snum til a hefja sig upp fr jrinni sneru hjlin ekki burt fr hli eirra. egar eir nmu staar stanmdust hjlin einnig og egar kerbarnir hfu sig upp hfust hjlin me eim v a andi veranna var eim. [ upphaflega textanum stendur: vegna ess a vilji lifandi veru var eim].

essi hemju undur gerust draumi Esekels vi Chebarflt (Kebar) sem rennur nrri Nippur Bablon. dag heitir fljti Chebur og er nrri Nuffar (Nippur) Afak hrai rak. essi texti helgum ritum gyinga hefur vitaskuld vaki msar vangaveltur og jafnvel drauma hj eim sem lesa bkstaflega drauma Esekels.

N tmum ganga um fleiri delludlgar en nokkru sinni fyrr. Ef eir telja ekki hjl vera lukkuhjl (hamingjukringlur) telja eir etta lsingu geimverum fer himnavgnum barttu sinni vi hin illu fl.

Slkt dmadags rugl verur auvita ekki fli, mean a meirihluti mannkyns er enn kuklstiginu. rarinn Einarsson, ea s sem skar t vindskeiarnar Mla, var aeins a lsa v sem hann las helgri bk kirkju sinnar, sem honum hafi veri kennt a tra . Hann hafi enga rf v a blanda geimverum inn frsgn sna, sem hentai vinski. Frsgnin um Dr Drottins hentai vel sknarbrnum sem til kirkju komu Mla.

Arir listamenn en rarinn Einarsson (ef hann nokku heiurinn af vindskeiunum fr Mla) reyndu a lsa v sem eir lsu mjg mismunandi htt:

Screenshot_2020-05-24 (1) Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Hugsanlega er draumsnin lsing v sem gyingar su listskpun mttugra hervelda sem leiddu rldm fyrr ldum.

main-qimg-4eda65f995a6783395670058f86886e8

images Margt er hgt a skra ur en gullvagninum er eki t r blskrnum hj menningarsnauu flki Vesturheimi sem sr geimverur draumsn Esekels og jafnvel Elvis haloftinu. Og egar t a er fari, getur dr Drottins, lkt og henni er lst i draumi Esekels, veri hreinrkta hamingjuhjl eins ogjminjasafni kallar hjlin vindskeiunum dag. Dr og hamingja vanekkingarinnar er vitaskuld engu lk.

Ljsmyndir af vindskeium fr Mla tk meistari var Brynjlfsson, jminjasafni.


The first Mezuzah in Iceland?

Mezuz di familia Jesus 2

Once in a while a serious researcher of all things Medieval as well as few things Jewish, has to loosen up and present a silly hypothesis, just like most other archaeologists in Iceland. Mostly not-present in Iceland, I am technically not an Icelandic archaeologist and clinically my gene-pool supports that fact.

In the most resent years the stray Jews who have been cast ashore in Iceland - of all places - have most likely been affixing kosher mezuzoth on their doorposts with the help of a Chabad Rabbi. Thats what Jews are supposed to do, I presume. For my non-Jewish readers, who havent got the faintest idea what a mezuzah (Plur. Mezuzoth) is, I will give the X-short version. Look for more information on the 3xW:

Mezuzah (Lit. “doorpost”) is a small parchment scroll upon which the Hebrew words of the Shema Israel (a central part of the daily Jewish prayer) are handwritten by a scribe. Mezuzah scrolls are rolled up and put into a container (case) and affixed to the doorposts of Jewish homes, designating the home as Jewish and reminding those who live there of their connection to G-d and their heritage.

A couple of days ago, after I had posted my short essay on the Mli-Madonna (a late 13th century statue in a tabernacle) erroneously dubbed the Madonna from "Mule" - Tabernacle Madonna from the now non-existent church at Mli in Aaldalur (N-Iceland), I was struck by what I thing is a great idea. The idea has now evolved into the fragile form of hypothesis, a phase many Icelandic scholar-colleagues seem to be less acquainted to than the ultimate Icelandic theories (kenningar) which can never be discussed as it seems. In my mind the process from an idea to a theory is very long, but now I am eager to make me a personal dispensation.

Alterskab_08 3c

Alterskab_02c

Is it a Mezuzah or a miniature turret on the right sight of the cottage of the Holy Mother, and the left turret is missing?

The Madonna statue is normally kept in the National-Museum of Denmark. Some Danes bought the Madonna from a drunken reverend for a bottle of booze in 1859. Presently, however, the late 13th century Madonna from Iceland is at an exhibition at the Episcopal Museum in Vic/Barcelona, which due to the Corona-pandemic was closed less than a week after it opened.

Art-historians in Spain refer to a newly discovered Madonna statue in the Arran-valley in Catalonia, which should have great similarities to the Madonna from Mli. Without have seen the sister-Madonna from Arran, I would not have bought any direct comparisons made between alter-pieces in Spain and Iceland. Norwegian art-historians would most likely argue that the Madonna from Mli was made in Norway, simply because she is carved out of one log of pine-tree. The pine-tree has for a long time be the only criteria for some art-scholars to decide a Scandinavian origin. Thus early Norwegian art-historians argued that every other relic from Catholic-Iceland 1000-1500 AD was Norwegian. But we also know that local patriotism often makes the wisest of people blind.

However, Pine (Pinus) trees and Spruce (Picea) also grow in the Arran-valley and Spain, and pine is a material easier to work with and considerably lighter to carry, when the icons are carried around in procession. The Madonna from Mli is a brown-eyed bella, in contrast to the Norwegian ones, who are blue-eyed like most present day-Norwegians as well as most Icelanders.

Alterskab_08 mezuza fra siden 2

During a close-up investigation of some high resolutions photographs of the Mli-Madonna, I discovered a small detail, no-one has bothered to mention in previous descriptions of the Madonna from Mli. This is a small half-cylinder wooden piece affixed over the right door-side of the Mli-Madonna tabernaculum (which literally means a small hut in Latin). A closer look at this vertically placed cylinder, gave me the idea that the artist was trying to show a mezuzah. Mary (of course originally being a true Jew) would have had such a sign on her door-post in the heavenly Jerusalem. In medieval Spain Jews affixed the mezuz in a vertical position, opposite to the the method of it by the Ashkenazim, who placed it on a door-post with the top end slanting inwards in to the house of Jews (position 11 o clock).

Mez uzah Yislandiah

Like the Torah-cases of the Sephardim-Jews, the their mezuzoth were cylindrical to indicate the vertical position of the Torah-scrolls in the Aron Hagodesh (the Torah Ark). On the Torah-shaped addition on top of the right-side door post of the tabernacle of the Mli-Madonna, there is painted a white tablet in the traditional medieval form of depicting Moses tablets of stones (luchot), which quite often are shown as only one tablet in medieval art.

Torun_sw_Janow_popiersie_Mojzesza

Inside a Mezuzah there is a blessing on a piece of specially prepared parchment, called the Klaf. The contents of the legend on a klaf is carefully prescribed in various Rabbinic literature of different eras and places in Europe and elsewhere. In the Sefer Maharil, a collection of various halakhic statements by Rabbi Jacob ben Moses of Mulin (Mlln in Holstein) we read the following*:

And our teacher Rabbi Jacob Segal said he had affixed a mezuzah in the opening/gate of his yard, even if it is a place of filth [and ] urine and the like; only He covers the mezuzah on all sides. And also the cavity, because it is usual to leave an opening [in order] to see there the word Shaddai. Shaddai ["Almighty"] is on of the biblical names of the Lord, but possibly also serves in the Klaf of the Mezuzah as an acronym for Shomer Daltot Yisrael, (Guardian of Israels doors). Many mezuzah cases are also marked with the Hebrew letter Shin, an abbreviation of Shaddai.

Also the phrase Adonai Eloheino Adonai, the fourteen letter name of God was written on the back of the klaf, which could bee seen through an opening.

14-letter-name1

The fourteen letter Name

Thus I prepose that the tablet-like opening on the affixed Thorah-like wooden item affixed to the shrine of the Mli-Madonna, is a an opening to be able to see the klaf and the word Shaddai - or merely the the letter Shin.

Well, believe me or not. My hypothesis is that the Madonna from Mli might very well show us some Iberian influences after all. The issue is now open to discussion.

Mezuzan ben Albert

Here is my own front-door mezuzah, modern and childish like myself. It is made from Jerusalem-limestone and wonder-clay. The letter shin, which cannot be shown in the type-set of this blog, can bee seen above Noah and his two animals - which opens still another important question: Did Noah have a mezuzah and can one affix a mezuzah on ones house-boat or ones yacht, or is that a new-business opportunity?

Author: Vilhjlmur rn Vilhjlmsson, Ph.D.

* The reference to the above rabbinic prescriptions for the Mezuzoth, I have nicked from the exceptionally interesting and well written doctoral thesis by Eva-Maria Jansson: The Message of a Mitsvah; The Mezuzah in Rabbinic Literature, defended at the University of Lund in Sweden, an published in the series Skrifter Utgivna av Sllskapet fr Judaistisk Forskning 8, Lund 1999. Janssons work should really be read by all serious rabbis engaged in the business of affixing mezuzoth.


Neanderthalsmenn slandi, hva er ntt?

15neanderthals1-videoSixteenByNineJumbo1600-v2

a hefur lengi veri vita a gfnafar og vinna vi frttamennsku fer ekki endilega saman.

Frttastofa RV, sem langan tma hefur hst verstu fbjna blaamannasttt, eiga rugglega slandsmeti bjnahtti.

dag er RV mefrtt um enn einn landvinning snillingsins Kra Stefnssonar, sem samkvmt eigin greiningu er sapiens sapientissimus maximus.

slendingar eru samkvmt rannskn Kra komnir af Neanderthalsmnnum.

a kemur n lti vart, ar sem arar jir Evrpu tilheyra einnig ttgari Neanderthalsmanna einhverjum mli.

Stjrnmlamenn

Margirstjrnmlamenn og leitogar viskiptalfinu geta akka forferum snum og mrum af ttblknum Neanderthal Sapiens einhvern hluta af eramengi snu.

Hins vegar er v haldi fram RV, a Neanderthalsmenn su ekki Sapiens. a er alrangt. Tegundaheiti Neanderthalsmanna er Homo Sapiens Neanderthalensis og flest ntmaflk er kalla Homo Sapiens Sapiens.

a13c99621b0344e6a09a4898a0019d4d essi er nr rugglega me nokkur gen r Neanderthalsmanni, og aldrei hefur a komi a sk. Sapiens er hann.

thor_saari_sh

Einnig essi, ekki vitlaus. essi forni arfur er til llum stjrnmlaflokkum. a arf ekki einu sinni a ragreina. a ngir a mta ingpalla.

Einnig er til alvarlega galla genamengi sem finnst helst Efstaleiti. a kllum vi Homo Ruvensis og hefur eim enn ekki tekist a f sapiens-titilinn. Ekki srstaklega frumsttt li, en sum hver heldur leiinleg. ess vegna er gtt a Bogi gstsson hafi enn stjrn eim.

Ef essi vitleysa umgfnafar Neanderthalsmanna er fr Kra Stefnssyni komin, kmi a ekki mjg vart.

Myndin efst er af Neander-talsmanni LGBT-samtakanna slandi.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband