Eitt sinn var ek aurasl

Moneypeningur 1975
En a var heldur leiinlegt hugaml. g held a g hafi gert upp vi alla drauma um a vera rkur eins og Sir Jimbo Ratcliffe fursti istil- og Vopnafiri. a var egar 15. aldursri, enda var g orinn eins konar kommnisti skmmu ur. Ef g hefi lti mr ngja a gerast krati, tti g lklegast banka dag. Engir hugsa eins krt um evrur eins og sannir kratar.

g geri mr ungur grein fyrir v a g var af ftku flki kominn, og s ekki hyllingum fyrir mr framt sem heildsali, lkt og fair minn var. Hann setti mat bori og verslunin borgai fyrir hsakynnin ar sem g fkk a ba, anga til alvara lfsins tk vi. g er honum honum og vitaskuld mur minni akkltur fyrir a.

ri 1975 fr g a leika mr me strf. g kva a hefja framleislu mnum eigin selum. a blundai me mr einhvers konar Icesave-gr. g fr ekki htt me form mn, enda var heimaframleisla selum lgbrot slandi daga, eins og a er reyndar dag - tt undarlegt megi virast mia vi run sileysis slensku jflagi sari tmum.

g tlai a gefa fur mnum seilinn, v hann hafi hemjulega gaman af peningum og selum, enda lka myntsafnari. Mig minnir a hann hafi sett seilinn skp skrifstofu sinni og aldrei gert honum htt undir hfi eftir a.

haust skoai g hva l innst hornum gamals fataskps gamla herberginu mnu, sem g formlega flutti r um 1980. ar fann g rllu og t r hennidr g strf sem g hafi geymt til seinni nota.

sundkall yfirstr var a sem ungir menn bjuggu til ri 1975, v hvorki ttu eir tlvur n gemsa. En g tti gta smsj sem g skoai iamargt . g lt mr ngja a skoa sundkallinn og teikna hann frhendis, egar g hf selaframleislu mna. dag teikna menn lklegaplatnukort ea lka fgnu - ea ekki neitt.

selasaga
Ef menn taka vel eftir, tk g mr lka a bessaleyfi a setja nafn mitt verblguseilinn, lkt og g vri selabankastjri. g var reyndar alls endis menntaur, alveg eins og Dav lafsson (sj hr) selabankastjri sem setti smakrt nafn sitt undir gott gengi slensku krnunnar um rabil. Vi sum hvernig fr fyrir henni.

g get ekki neita v a g hef enn gaman af peningum/selum, helst er g , en a er ori svo sjaldan, a g er farin a halda a hgt s a lifa loftinu einu saman - ea reyndar konunni minni. Mean hn sttir sig vi a, er g hlpinn.


Skrteini lfsins

Barnamsksklinn 1972 b

Seinni partinn september var g algjrri kurteisisheimsskn slandi, ar sem g f enn a ba hj aldrari mur minni.

Mir mn var einn daginn me arfa hyggjur og vangaveltur t af einhverri endurgreislu sem Tryggingastofnun krafist vegna skekkju stofnunarinnar treikningum ellilfeyri. g ekki ekkert "kerfi" slandi, enda mestmegnis utan allra kerfa, og hafi v ekki vit til a hjlpa henni - en ba hana a bija systur mna um a skoa mli egar hn kmi heim r snu sumarleyfi.

egar vi tluum um essar hyggjur s g glitta gamalt skrteini mitt rBarnamsksklanum undir llu pappraflinu sem veldur nrri konunni svo miklu hugarangri. "Engu skal hent" virist vera vikvi hj henni dag andsttt v sem ur var, egar hn henti helst llu gamla konan. Einhver nostalga virtist n vera komin mmmu efri rum og hn var farin a nota skrteini mitt sem bkamerki. " mtt alveg taka a", sagi hn egar hn s a g hafi margar minningar tengdar plastinu.

g man nefnilega egar g kom me vsun til a borga rsgjaldi. Stefn Edelstein sklastjri var "kennarastofunni" me velyfirgreiddan skallann tweedjakka me btum olnbogum og rllukragapeysu. Hann gekk oft me derhfu me dski eim tma.

etta var allt eins og a hefi gerst gr, en gerist samt efstu hinni Insklanum fyrir nrri hlfri ld. Skrifstofan var ltil og full af reykingasvlu. Stefn fr upp upphkkunina vi gluggann, ar sem skrifbor hans var; settist vi ritvlina og pikkai inn nafn mitt, heimilisfang og smanmer mia sem hann setti inn plasti og fri mr a svo me ppuna munnvikinu um lei og hann sagi: "Svakalegt nafn er etta sem hefur, maur". g svarai bara "j" ea jafnvel engu, enda hafi g heyrt hve strangur Stefn var. Annars kunni g vel a svara stl vi "Veit ek vel, Sveinki", en tk ekki sjens Stebba.

Aldregi var etta Ausweis mitt nota til neins og a gulnai bara veski mnu til fjlda ra. a gaf hvorki afsltt verslunum n fyrirgreislu flugvllum eins ogplatnukort Hannesar Hlmsteins. Maur urfti ekki a sna etta skrteini til a komast inn sklann. En skrteini urfti maur samtalltaf a hafa. Aginn lt ekki a sr hlja.

Nlega fr g me skrteini heimsskn Tnmenntaskla Reykjavkur vi Lindargtu, sem er arftaki Barnamsksklans. g var a reyna a hafa upp kennsluefni sambandi vi hljfrasmi barna sklanum snum tma (sj hr), og sr lagi vegna sma nemanda langspilum. g lofai sklastjranum a skrifa henni sem fyrst, en geri a loks dag. Hn tlai a spyrjast fyrir um nmsefni fyrir langspilssmar. g sndi henni skrteini, sem var htt a nota er hn var sklanum tluvert sar en g. Hn tri vart snum eigin augum.

gr fr g svo skjalsafn Fornleifs gagngert til a finna afrit af prfskrteinum aalritstjrans er hann var Barnamsksklanum og kemur ljs a g lauk hvorki meiru n minna en "Burtfararprfi tnfri og hljfraleik r framhaldsdeild sklans". urur Plsdttir og Stefn Eldjrn gfu mr "gtt", sem var ekki betra, og svo fkk g nstbestu einkunn "gott" fyrri panleik minn og mtti vst vel vi una, maur sem nddist Bach, Bartok, Beethoven, Brahms, Beatles, BB King, og B-b og Blaka. Umsgnin fyrir hljfri 1971-1972 var v: Framfarir hgar. Mtti fa meira (sj Ausweis HR). g tk egar mi af v, enda tlai g mr ekki a vera undirleikari fyrir eihverja kerlingu gulum kjl og enn sur pankennari. g s bi og heyri hve leiinlegt a var Barnamsksklanum.

Menntunin og burtfararprfi gaf mr hins vegar kvena innsni heim tnlistar. g hlusta mest, en skemmti stundum sjlfum mr me einleik hfinu, tek af og til arur bai ea trommusl potta og pnnur egar g syng ekki bakraddir me Bjrk tvarpinu. a er meira en ng fyrir mig. Maur arf ekkert skrteini upp a.


"Stradivarusinn" minn er kominn heim

Utlaginn

oktber var g nokkra daga me gmlum vinum forlta b Charlottenburg Berlnarborg. ur en eir komu, hafi g seti plitsku skjalasafni Utanrkisruneytis skalands (Politisches Archiv des Auswrtiges Amts) og grska fyrir grein sem g tla a skrifa me konu Pars. Fyrir utan daga me gum mat, tnleikum og leikhsfer Berliner Ensamble til a sj hi djfulga verk Baal eftir Berthold Brecht, var hpunktur ferarinnar fyrir mig a annar fornvinanna kom me langspili mitt ga sem g smai egar g var ungur (sj hr).

Nlega var smakennari ingeyri, Jn Sigursson a nafni, sem smar langspil, binn a sma verklega tsku fyrir mig undir hljfri mitt, en kassinn var ekki tilbinn egar g var slandi lok september.

Einn vina minna, Kristjn, gerist vinsamlegast burardr fyrir langspili. g hafi vitaskuld miklar hyggjur af mefer hljfrisins og kassans flugvl fr slandi til Berlnar. En ekkert var a ttast um a hndum Kristjns. a fkk svo sannarlega einnig Sondermefer hj flugfreyjunum Icelandairs. - Kristjn urfti ekki anna en a segja leyniori "LANGSPIL" og brosa freyjurnar. a tti freyjunum mjg sandi og kassinn fkk a dvelja Saga-Class alla lei til Tegel Lufthafen. Hvort a var Kristjn ea langspili, sem hafi slk hrif freyjurnar, veit g ekki, en a verur eiginlega a rannsaka a vsindalega sem allra fyrst. En Icelandair og flugfreyjum flagsins fri g innilegustu akkir fyrir fyrirgreisluna vi Kristjn - ea langspili.

Saddir af Berln fru vinir mnir aftur hmenningu Fsturjararinnar, en g fr bara rtu til Danmerkur. g er lklega dellukarl, v g keypti srsti undir langspili. Kassinn vakti athygli. ekki meira en a svartur hasshundur, sem sleppt var inn rtuna eftir komuna til Danmerkur, hafi ekki hinn minnsta huga kassanum. San hef g frstundum veri a dytta a hljfri mnu, reyna mismunandi strengi og treina bogann sem g keypti me mikilli r og innhverfri hugun versluninni Sangitamiya Reykjavk september.

ar fyrir utan hef g horft YouTube me upptkum af mismunandi gtisflki sem leikur nlega smu langspil (vlk hugaml sem sumt flk hefur!). g hef vi a fullvissa mig um a rma hlji hljfri mnu var engin myndun kunnugra manna. Langspili, sem snum tma var dmt afkanadskum srfringi sem hljmfegurstu ger langspila landsins - hvorki meira n minna. En langspil hljma ugglaust eins mismunandi og au eru mrg.

20191011_115452

slenskir harlnukommar vi minnismerki um Rsu Luxemburg oktber 2019.

Ekki hlt g neina tnleika Berln etta sinn, en srs eiginlega eftir v a hafa ekki teki Nallann langspili. g lokkai flaga mna til a fara me mr og setja rsir vi na Spree, ar sem skir okkar kstuu litlum en ttvxnum lkama Rsu Luxemburg na ri 1919. g er viss um a Rsa hefi ekkert haft mti v - .e.a.s. a g spilai Nallann.

20191011_120139Kommarnir fr slandi minntust Rsu me bleikum rsum. Menn mega leggja a hvaa merkingu sem eir vilja.

Eftir heimkomuna fr Berln hef g fari smbreytingar langspilskassanum. g setti hann arar spennur en upphaflega voru, sem og hornspeldi r messing; keypti ar a auki gtarkassals sem g hef enn ekki skrfa . g mun einnig setja lamir hann a innanveru. tlunin var svo a setja stu laxaskinn kassann allan, en frtti g a starinn Saurkrki hefi ia skinninu og vri v miur farinn hausinn. Veit einhver, hvar n er hgt a f dr, stu laxaro? Kann ekki einhver a blikka stara fyrir mig - ea er ng a segja bara "Langspil"?

N, fingin skapar meistarann. Sar leyfi g ykkur kannski a heyra lag tlagann, sem anga til hvlir tskunni Roleysu. En g lofa engu.


Leirhausinn og Schtz eru n hinir grunuu

Schutz und Gunnar
egar leirhausar vistast jminjasafni, eru eir lkast til sjlfkrafa ornir a efni hr Fornleifi.

Eins og simennta flk veit skal mikil agt hfi nrveru leirhausa, en egar menn fara a hugsa einum of miki um annig hausa, ea jafnvel eins og leirhausar, er n ekki nema von a tkoman veri einhvers konar leirburur.

a gerist einmitt nveri er listakonan lf Nordal tji sig um skoun sna, og a besta tsendingartma RV. lf telur a tveir Leirfinnar hefu veri umfer mean a rannskn Geirfinnsmlsins st yfir.

Lklegast var best a r vangaveltur, sem greinilega byggja alvarlegri sjnskekkju listrnu auga, hafi ekki ori til ur en margfrg skrsla Starfshps um um Gumundar- og Geirfinnsml kom t ri 2013.

Ef essi dmalaust ruglaa leirhausakenning lafar hefi hins vegar veri hnou saman eitthva fyrr, hefi hin leirkennda hugarsm lklega fengi byr undir ba vngi hinni furulegu skrslu yfirvaldsins um Gumunds- og Geirmundarml fr 2013. Vafalti hefi sendurteki veri rita um tvo hausa skrslunni fr 2013 og s upplsing hf eftir "talsmanni Svars" lkt og svo margt v plaggi, sem sar hefur ori a heilgum sannleika.

N, egar heil j er bin a skna ur dmda moringja, er g v a leirhausinn veri ekki bara gleymdur geymslum jminjasafns silfruum kassa, heldur sem allra fyrst settur til snis flugvallarfribandinu kostulega safninu, slenskri rttarvitund til lofs og varandi viringar.

En er ekki annars ng er n komi af rugli kringum "Leirfinn" heitinn, eingetna skpun listakonunnar Rkeyjar (Ingimundardttur)? Rkey skp Leirfinn reyndar eftir rissum teiknara fr Keflavk (sem aldrei hafa veri sndar opinberlega), en teiknarinn var beinn var a teikna mann sem kom vi Hafnarbinni Keflavk.

Leirhausinn er reyndar ekki strt listaverk ef a skal nota sem hjlpargagn mormli. Sannast sagna ltur enginn t eins og Leirfinnur, nema a hann s eins heppinn a fast eins og Magns Lepoldsson. En Magns er ekki einu sinnu lkur hinum kkabrna leirhaus sem vart var frgasta slenska listaverki 8. ratug 20. aldar.

N ori hugsar Leirfinnur ftt geymslu jminjasafnsins suur Hafnarfiri, enda hefur hann brskra j til a hugsa fyrir sig.

En greinilegt er a almennur skilningur tilur hans er afar ltill og frekar leirgerur. v hefur til a mynda treka veri haldi fram a leirstyttan hafi vsvitandi veri ltin lkjast Magnsi Leopoldssyni. sem sar var handtekinn og haldi Sumlafangelsinu einangrun 105 daga og fjrar klukkustundir. Teiknarinn r Keflavk, Magns Gslason, hefur haldi v fram me algjrlegaundirbyggum rkum a rannsknarmenn hafi lti sig hafa ljsmynd af Magnsi Leopoldssyni, sem fyrirmynd a teikningu, sem hann tti a gera af umrddum Leirfinni. essi skun hefur veri vsa til heimahsanna af opinberum ailum. skrslu Lru V. Jlusdttur lgfrings og setts saksknara, sem Magns Lepoldsson fkk hendur ri 2003, sem m.a. fjallar um tilur leirmyndarinnar, kemur glgglega fram a lgreglumenn ttu alls ekki undir ger myndarinnar me ljsmynd af Magnsi. rtt fyrir vitneskju heldur gosgnin um lkindi milli "Leirfinns" og Magnss Lepoldssonar fram a grassera mean a flk getur ekki lesi sr til gagns.

magns Club Sandwitch
Stundum er sagt a listamenn ni ekki eiginleikum ess sem eir portrettera, og a sl listamannsins sjlfs fangist andlitsmyndum hans af rum. Mr er nst a halda a hinn miki umrddi Leirfinnur s einfaldlega blanda af andliti Rkeyjar Ingimundardttur og Kristjns Viars Viarssonar. tkoman verur svona sirkabout eins og Magns Lepoldsson, enda margir slendingar r essu sama steypumti. Hfundur essa pistils hefur kalla essa slensku "tpu"Hinn slenska kubbahaus og er hann lklega afleiing skyldleikarktar og uppruna slendinga sem helst eru ttair r Norur-Noregi. a eru v margir "Leirfinnar" ferli slandi, t.d. sakamlafringurinn kni, Gsli H. Gujnsson, sem var ungur rannsknarlgreglumaur egar Geirfinnsmli var algleymingi.

RkMagnKris
g leyfi mr aumjklega a benda , a ef maur mlai afsteypu af leirhausnum me andlitslitum, veri tkoman ekki svipu Kristjni Viari Jlssyni (ur Viarssyni) fyrrum skudlgi. Sktabrnleitir leirhausar eru einfaldlega ekki til ess fallnir a leita uppi illmenni meal slendinga - frekar en skjannahvtar marmarastyttur eru til ess fallnar a lsa stareyndum um tlit Forngrikkja ea Rmverja.

Leirfinnur Mogginn 1974Kristjn Viar lilleLeirburur sra Gujns Skarphinssonar

Jja, n yfir aeins ara slma -- fyrrnefndri skrslu Starfshps um Gumunds- og Geirfinnsml fr 2013 er miki vitna nokkrar skringar og tleggingar "umbosmanns Svars", sem byggja einvrungu frsgnum skrslu eftir Hlyn r heitinn Magnsson. Hlynur starfai sem fangavrur Sumlafangelsi 8. ratug sustu aldar, er Geirfinns og Gumundarmlin voru algleymingi.

sakanir gar lgreglu og fangelsisyfirvalda varandi meferina Svari Marn Ciecielski, sem ekki komu fram rttarhldum og endurupptkubeini Svars, koma fram skrslu Hlyns fr 1996. Skrslu Starfhps um Gumundar og Geirfinnsml fr 2013 eru r frsagnir svo bornar fram silfurfati af umbosmanni Svars, nsta ornar a heilgum sannleika, n ess a nokkurn veginn s hgt a sannreyna r. Hvers konar vinnubrg eru a eiginlega?

Stundum list a manni s grunur a brnausynlegt hefi veri a f KarlSchtz (sj mynd efst me Gunnari Eyrssyni og "Leirfinni") til landsins, og a hann hefi betur staldra lengur vi og haft eins og tug sagnfringa sr innan handar - ar sem slenskirlgfringar geta vst ekki greint frumheimildir fr grusgum (sbr. skrlan fr 2013).

Hvernig hpurinn bak vi skrsluna fr 2013 fer a v a fullvissa sig um a Hlynur r Magnsson hafi veri betra sannleiksvitni en arir menn, skil g ekki. Hlynur brillerari ri 2014 bloggsu Illuga Jkulssonar me v a halda v fram a Karl Schtz hefi veri gamall Gestapmaur og nasisti - sem Schtz var reyndar ekki. etta hafi Hlynur keypt hrtt og soi r frsgn Gujns Skarphinssonar, sem var orinn lyginn prelti og slusorgari snrum slensku jkirkjunnar og Drottins Gus hins almttuga.

Gujn laug hins vegar vitleysunni ur ttar "Mayday" Sveinsson DV (Sj hr), ar sem sra Gujn Skarphinsson hlt essu fram vi ttar a Karl Schtz hefi veri illrmdur Gestapmaur, sem hva hafa yfirheyrt og myrt skrulia talu. En a sanna mlinu er a s Karl Schtz sem kom til slands var ekki Gestapo-maurinn sem ht Karl Theodor Schtz sem broti hafi af sr talu og var. ur, ea ri 2014 hefur s er etta ritar greint fr essari grusgudreifingu Hlyns Magnssonar og uppspuna r pontu sra Gujns Skarphinssonar. Hlynur Magnsson bast afskunar vammi snu -- En engin slk beini heyrist fr upphafsmanni lygasgunnar.

N vill sra Gujn f milljara fr slenska rkinu og skattgreiendum. g geri ar af leiandi r fyrir v a sra Gujn vilji hafa ng milli handanna egar afkomendur Schtz koma og krefja hann skaabta fyrir a kalla fur eirra, afa og langafa strsglpamann talu. Slkur leirburur gti ori dr fyrir Gusmanninn, og v gott a hafa eitthva milli handanna egar a v kemur - en a v kemur, og slendingar geta lka tra v eins og llu ru. Lka eir kjnar hinu ha Alingi sem n vilja a sk yfirvld ntmanum svni Karl Schtz enn meira til en egar hefur gerst slandi. eir hfu nlega samband vi sk yfirvld og heimtuu ggn um Karl Schtz bygga fordmafullum forsendum sem gerjast hafa slandi vanekkingarinnar.

Hver svo sem stan er fyrir hinni stru "sannleiksrf" slendinga, g erfitt me a skilja hana, egar menn sj ekki a leirhausinn jminjasafninu, sem enn er sknaur, er fyrst og fremst lkur manni sem dmdur var fyrir mor, glp sem hann hefur veri sknaur af; og a annar dmdur moringi, og sar fullsknaur lingur, fr reitt a stunda flskufullar lygar tlendingahatursstl um rannsknaraila mli snu. Ef a vekur ekki einhverjar spurningar hausum landa minna, er ar kannski meira af leir en g bjst vi.


Veislumlt Manfraks lijlfa

skur flugmaur b

Fyrir skmmu san sndi Fornleifur lesendum snum ljsmynd fr 1944, ar sem Bandarskur hermaur sst vera a kenna hermnnum a ekkja einkennisbninga skra hermanna (sj hr near).

N skal sndur skur flugmaur sem var sndur dagblum va um heim, stundum forsu, eftir a hann hafi veri skotinn niur af Bandarkjamnnum slandi vori 1943.

g keypti einu sinni fyrir slikk frttaljsmynd bandarska hersins af essum manni manni. Myndin var upphaflega lent myndasafni The Blue Network New York sem er n til fals og dreifist um heim allan. Ljsmyndin var tekin ri 1943 samkvmt upplsingum The Blue Network, sem festar hafa veri vi myndina.

"Fritz" er me hgri handlegginn fatla og snist fldur, svo a bori hafinn veri fram veislumatur fyrir hann. Fanginn var ekki einu sinni byrjaur kkunni. Maur missir lklegast matarlystina egar "vinurinn" er a sna mann heimsfjlmilunum.

Mlt Manfraks

Hvort flugkappinn heppni hefur raun heiti Fritz er alls endis vst, en hann var hins vegar kynntur til sgunnar sem Sgt. Manfrak ska flughernum Luftwaffe. Manrak lijlfi var skotinn niur Junker 88 flugvl sinni jnmnui ri 1943.

Manfrak 1943
Myndin af Manfrak me veislumatinn fyrir framan sig, fr vtt og breitt fljlda dagblaa Bandarkjanna 1943-1944. Myndin birtist t.d. a hluta til Circleville Herald Circleville Ohio ann 15. jn 1943 (sj hr fyrir ofan) 18. jn sama r r birtist myndin t.d. heild sinni Daily News i New York og svo seint sem 9. mars 1944 Lehi Free Press i Utah, og annig mtti lengi telja.

Gamla ga Alublai, lti en laggott, birti myndina ann 29. jl 1943 (sj hr) og var eftirfarandi texti birtur me henni:

Fyrsti zki fanginn tekinn slandi. etta er fyrsti zki fanginn, sem amerski herinn hefir teki slandi. Menn muna e. t. v. eftir v, er herstjrnin gaf t til- kynningu sdegis laugardegi fyrir nokkrum vikum, ar sem skrt var fr v, a zk flugvl hefi flogi yfir Suvesturland og veri skotin niur. a var Junker 88" sprengjuflugvl, og essi ungi jverji, Manfrak lijlfi, kastai sr fallhlf r henni, er amerskar orrustuflugvlar hfu hitt hana og hn var tekin a hrapa. Manfrak lijlfi var tekinn til fanga af amerskum hermnnum og fluttur til aalstva herstjrnarinnar. ar var mynd essi tekin, er hann var langt kominn me rkulega mlt, sem borin var fyrir hann, eins og myndin snir. Manfrak var, eins og sj m, meiddur handlegg. Hann ber heiursmerki brjstinu. a er mikil breyting, sem ori hefir hgum hans: Strinu er loki fyrir hann. (Myndi var tekin af ljsmyndurum hersins hr, en Associated Press sendi hana t, er leyft var a birta hana Washington.

Bandarski hermaurinn sem stendur yfir hinum ska Fahnenjunker(tignin sst af kragamerkinu) Manfrak er korporll Bandarskum hernum me tignarmerki sem snir a hann var Technician af fjru gru. Tlkar, skrifstofumenn og menn me of ykk gleraugu til a berjast voru oft me gru. Ef einhverjir unnu aalst Bandarkjanna slandi, sem su um yfirheyrslur og vitl vi jverja, voru a gyingar, sem margir hverjir tluu ea skildu sku. Mnnum af "hreinum" skum ttum var ekki treyst slkar stur.

rlg Manfraks eftir str ekki g ekki. Hann hefur vntanlega seti fangelsi/fangabum Bandarkjamanna ea Breta, og lklegast Kanada, a sem eftir var strs. En engin me eftirnafni Manfrak virist t.d. hafa sma skalandi ntmans. Kannski d ttin Manfrak t me flugmanninum slandi? Annar mguleiki er a nafn hans hafi veri stafa rangt og a hann hafi heiti Mandrak, sem er algengt plskt eftirnafn. Ellegar laug hann til nafns ea breytti nafni snu egar hann komst loks aftur til skalands. Hann gat rugglega prsa sig slan fyrir a stri endai hj honum vori 1943 slandi.

Fyrir strka n mekenndar, sem aeins hafa huga tindtum, flugvlum og dellu, eruhrna lokin keypis upplsingar um flugvl Manfraks. Lklega hafa veri 3-4 arir menn hfn flugvlarinnar og sennilega hafa eir ekki komist lfs af. Telja m nsta ruggt a flugvlin hafi flogi fr Noregi til slands. Lklegast er a Manfrak hafi veri lismaur Luftflotte 5 / Reccon (kannski Fernaufklarungsgruppe 5), sem hafi asetur sitt Noregi.

Ef einhver getur sagt Fornleifi meira um Manfrak, ea hvernig hann var skotinn niur slandi, tti Leifi vnt um allar upplsingar, sem hgt er a skrifa athugasemdir hr fyrir nean.


Drengurinn fjlublu skyrtunni, Pars 1971

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson Pars 11 ra

Fornleifur gamli, sem er allt a einrur essu bloggi, hefur lengi hvatt einn ritstjra ess til a birta hr gamla mynd af sr, er ritsjrinn var bi ungur og fallegur. Fornleifur telur myndina kominn aldur og telur hana vel geta talist til hlfgerra fornleifa, enda verur myndin 50 ra eftir tp tv r.

Taka verur fram a ritstjrinn er enn ungur anda, en fallegur er hann n ekki og heldur v hvergi fram - en kannski myndarlegur? Sem jarteikn fyrir v a ritstjrinn var eitt sinn fallegur og myndarlegri en hann er dag, birtist hr mynd af honum nkomnum 11. aldursr, ar sem hann sat fyrir Pars lok gstmnaar 1971 - alveg eins og hann hefi aldrei gert anna.

a var vitanlega frg frnsk listakona, sem mr snist heita Nicole Ar... sem frdegi snum er hn var ekki a selja myndir fnustu gallerum Parsar, sat torginu Montmartre og teiknai essa litkrtarmynd af drengnum fr Islande. Hn kejureykti mean a hn teiknai mig. Mr skilst a kona essi hafi ori frg fyrir a hafa teikna hinn "Grtandi dreng" sem margfrgur er orinn eftirmyndagerum. Ekki teiknai hn tr hvarma ritstjrans, en lagi natni sna stainn vi freknurnar. g man a sjlf var hn fjlublrri rllukragapeysu, og hafi ori samkvmt frnskumlandi fur mnum, a g hefi gan smekk lit. Skyrtan fjlubla var aldrei beint minn smekkur. En hva gerir maur ekki egar maur er a sem Bretar kalla "a dedicated follower of fashion."

Sannast sagna var g ekkert ngur me myndina, g geri mr egar grein fyrir v a Nicole A.. vri ekki str listakona. Mr fannst hn reyndar n hrinu vel og gera mig lkan Drlingnum, Roger Moore, sem ekktastur var fyrir a hri sat vallt vel hann lenti ryskingum vi glpahyski. En n s g, a g var miklu lkari Tony Curtis sem birtist skjnum me Roger Moore ri 1971 The Persuaders, og var s myndaflokkur kallaur Fstbrur slensku, sllar minningar.

Fyrir utan a franska listakonan eilfai mig me str saklaus hvolpaaugu, sem g hafi n aldrei haft (en slkt selst betur), held g barasta a myndin s ekki mjg svipu mr.

Annar listamaur spreytti sig fyrst drengnum fr slandi. Hann var spnskur og var me Baskahfu. ar fr v miur ekki Picasso - Foreldrar mnir voru ekki eins ngir me mynd (sem var kolateikning) ar sem eim fannst g vera of dkkleitur myndinni. Mr fannst enni mr vera of lgt. Amma mn Hollandi fkk teikningu, og sem betur fer veit enginn hvar a "listaverk" er n niur komi.


Burrr

Blar Burkerts og Braga

Hr kemur loks grein fyrir ykkur sem hafi gaman af blaleik.

Blafornleifafri er samt ekki mn srgrein. g veit sannast sagna mjg lti um drossur. a er ekki svo a skilja a g hafi ekki huga fgrum blum. Til dmis keypti g hr um rieinstakan bkling (haandbog) fr 1922 sem fylgdi Ford blum Danmrku og eru menn sfellt a sua mr um a selja sr hann. g er bara einn af essum krlum sem bl til a urfa ekki a keyra mestrt og sem veit a kaggi eykur ekki kvenhyllina og tryllitki lokka aeins a lttkeyptar konur og vafasama drengi. st slendinga blum er hemjuleg svo g segi ekki of miki.

N er g lka vanda staddur og arf hjlp a halda hva vara braggabifreiina til hgri myndinni hr a ofan. Myndin var tekin sumari 1934. Mr snist a bllinn, sem bar skrningarnmeri RE543, hafi veri lagt vi veginn, sem huganlega er Kleppsvegur, og a etta s yfirbyggur Ford T. essi alslenska hnnun hefur n vart veri gjaldgeng rntinum, en hn var langt undan snum tma.

En hvaa furubll var etta lei austur (ea jafnvel me vlarbilun ar sem enginn blstjri er blnum), og veit einhver hver smai yfirbygginguna blinn?

Opelinn, sem mr snist a aki vestur Kleppsveg, var hins vegar ealkaggi sem fluttur var srstaklega til slands af nasistanum Paul Burkert, svo hann gti ferast um landi me stl. Burkert sem leit t eins og nefbrotinn SS-maur, feraist jafnan sum, svrtum leurfrakka og naut greinilega kveinnar kvenhylli slandi eins og um hefur veri rtthr og hr. En kannski var a kerran hans sem geri tslagi. Hvernig leit blstjrinn Opelnum t, er hann tti (giftur maurinn) starsambani vi rauhra ungpu fr slandi sem hkkai helst karla sem heilsuu um hl. Eins og i lesendur mnir getir s var hann ekki beint glsilegur og hefur einhver kommnisti lklega nefbroti hann. Bljubllinn hefur v vafalaust veri honum gt framlenging.

Burkert


kumaur bifreiarinn RE543 tti snilega ekki hinn minnsta sjens Njsna Paul. slenskir lar heimameikuum braggabl du lklega endanlega t eftir str og var Nasistapelinn lka lgu gengi meal vergjarnra, slenskra kvenna. komu einu gjaldgengukaggarnir fr Vesturheimi.

Fornleifur veit egar heilmiki um Hr. Flick feralagi hans slandi; Til a mynda a Opel Aktiengesellschaft i Rsselsheim lnai ska njsnaranum bifreiina.

En miki vri Leifur forni n glaur, ef einhver gti frtt hann aeins betur um braggablinn RE543. Ekki vri dnalegt a f a vita leiinni hve mikillar kvenhylli eigandinn naut. Kannski l hann keleri gilegu afturstinu, og ekki er lklegt a Hr. Flick (Burkert) hafi gefi honum far binn.


var stll yfir heimsborginni vi sundin bl

Lggan 1926 sumar var g staddur tvr vikur slandi me syni mnum. Eitt af v ljtasta sem g s, fyrir utan eyilegginguarkitekta mibnum, voru lufsulegir verir laganna.

g hafi boi syni mnum gta hamborgaraholu nrri hsakynnum RV, ar sem vi hfu bora einu sinni ur ri 2017. Vi vorum ar einir gestir fram a framreislu borgaranna, en allt einu slengdust ar inn tveir lgreglumenn, ungir menn besta aldri. a hkk svo miki af vopnum, verjum og drasli framan eim og um mija, a halda mtti a etta vru haldnir offituvanda. En egar betur var a g, hkk arna eim skammbyssa, rafbyssa, vasaljs, blantur, teikniblokk, vdemyndavl, kylfa, handjrn, hamar, sig, skrfujrn, tfrasproti ogvitaskuld pnku sminktaska. Aumingja mennirnir sliguust undan essu, og v var kannski ekki nema vona a finna arna tandi kolvetnis og fiturkt fi heimsborgaraholu Tmasar [g tek fram a g f ekki grnan eyri fyrir essa auglsingu].

En miki hefi n veri gur heimur, ef slenska lggan hefi haldi frnsku pottlokunum fr 1926, egar 7, 8 og 9 stinni smluu framan bandarskakvikmyndagerarmanninn og heimsferalanginn Burton Holmes (1870-1958) einni mynd stuttmyndar hans Film Reels of Travel.

Austurstrti brosti lggan og urfti ekki allt etta amerska aukadrasl sem lggan hefur hangandi utan sr dag. Hugsi ykkur ef lggurnar vru svona mnderingu Aalstrtinu dag og fengu sr rlegheitunum sterkt kaffi og croissant, kannski patat frites Pars og heilsuu flki me onnr og brostu keltnesku brosi. Er ekki hgt a macrnsera lggulii nstu uppfrslu og gefa greyjunum betri frakka lkt og starfsbrurnir bru ri 1926?

Sar 20. ldinni lagi lggan meira upp r h manna en greind eins og kemur ljslega fram essari ljsmynd sem skur nasisti, njsnari og flagari, Paul Burkert, tk Reykjavk 4. ratugnum og birti bkinni Island, Erforscht, Erbaut, Erlebt (1936). En n eru arir tmar...

Germnsk ffl10 rum sar vou eintmir risar lggunni, nema lreglustjrinn - hann var jafnan ltilfjrlegur nasisti: "Reykjaviks Polizeimannschaft. Der grste 202 cm, der kleinste 196 cm."

Tourists in Rkv 1926Feramenn Reykjavk 1926 stsn bestu rtunni Reykjavk.

Horfi hr kvikmynd Burton Holmes fr Reykjavk ri 1926. Miki hefur breyst, ekki bara lggan. Sla myndinni er hgt a sj Icelandic man to man wrestling sem glmumenn sndu um bor feramannaskipinu sumum feralngum til mikillar ngju. a var vst nst v a komast Caf Babal dag.


a var Ok

Reinheimenski-1024x683

Hr um daginn, egar mannfrihj fr rija flokks hskla Texas voru me fjlmilasj og tfr vi Oki, fylgd Andra Sns Magnasonar umhverfissinna og sjlfan sig, var mr hugsa til Noregs.

"Og hvers eiga Normenn a gjalda", spyrji i? v er ausvara: Normenn ekkja, andsttt v sem gerist slandi, muninn jkli og shettu (no: fonne sem er raun sama ori og fnnin okkar; Fonne-jklar eru ensku kallair ice-patches). Normenn hleypa heldur ekki hvaa fjlmilasirkus sem er upp fjllin hj sr, t.d. mannfringum fjrsjaleit fyrir deildina sna heima Texas me v bsna fvisku sna um jklafri, og bera til grafar jkul sem lkleg var aldrei jkull. Normenn rannsaka hlutina einfaldlega betur en menn virast gera slandi.

Tunic-after-conservation-1024x682

Kyrtill fr jrnld sem Landbreen-jkull hefur keflt. Ljsmynd Mrten Teigen, Kulturhistorisk Museum - Universitetet i Oslo. Lesi frekarhr um forngripi sem koma undan hlskeii v sem n breytir jklum Noregi og annars staar.

Undan brnandi smjklum Noregs og sekjum fjallstinda koma n forngripir sem tnst hafa 4000 ra tmabili, egar jklar byggust upp og hrfuu vxl. sinn hefur varveitt gripi sem menn tndu er eir rkuu um snvi akin rfin forum veium, lari ea lvmu. Fyrr tmum bjuggu menn lengra inni rfum en sar og flestar afdalabyggir Noregi fru svo a hverfa eftir a a klnai sgulegum mildum tmabili sem menn kalla Litla sldin (ca. 1450-1900).

Norskir fornleifafringar hafa brugist fljtt vi og fari svi ar sem jkull er a hrfa ntma hlskeii (sem sumir telja fyrir vst a s skapa af mannskepnunni, og hafa a fyrir trarbrg. Norskir fornleifafringar hafa tnt upp marga vel varveitta gripi undan jklum og snjhettum, sem ger eru g skil vefsunnihttps://secretsoftheice.com/ ar sem meal annarra skrifar dugmikill danskttaur fornleifafringur, Lars Pil a nafni, sem upphaflega er fr Snderborg Danmrku. g ekki ltillega til Lars essa, ar sem hann las eins og g fornleifafri rsum. ar lauk hann aldrei nmi heldur fluttist til Noregs og lauk nmi Bergen, Einnig man g eftir systur hans, Anne, sem var gvinur tvburabrra sem bjuggu sama gangi stdentagari og g rsi. eir lsu stjrnmlafri. Einn tvburanna kvntist sar gri vinkonu konu minnar, en r tvr eru einnig stjrnmlafringar. Svona er n heimurinn ltill. ski_fra_reinheimen_fig04_stor

Lnurit sem snir mismunandi str "fonner" (smjklum ice-patches) og jklum mismunandi tmum hl- og kuldaskei Jtunheimum (Jtenheimen). Ski fr Reinheimen (sj efst) er fr jrnld. Sj nnar hr. Vi stefnum greinilega aftur standi byrjun og lok bronsaldar.

Fornleifafundur? vi tind Oksins 2017

N aftur a Oki. september ri 2017 gengu flagar F hpnum "Nsta skref" Ok, - Flagi eim hp er hinn gi drengur Sigurur Bergsteinsson, sem er starfsmaur Minjastofnunar slands. Hann skrifai FB um fer sna "fjalli sem var einu sinni jkull" eins og hann orai a FB sinni. a er stra spurningin, hvort fjalli hafi nokkurn tma veri eiginlegur jkull, ea rttara sagt a jkull hafi veri fjallinu? Sigurur er, lkt og margir arir fornleifafrimenntair menn, duglegur a horfa niur fyrir sig, fremur en fram veg.Undan jkli

Og g sem hlt a Siggi Bergsteinsvri httur a reykja og kveikja sinu vegna heimshitnunarinnar.Ljsmynd: Sigurur Bergsteinsson, birt FB hans September 2019.

ess vegna fann hann gnguferinni ri 2017 skargrip grjtur skammt fr toppi Oksins. etta var glerhallur sem rammaur hefur veri silfurumgjr. Ekki var a falleg smi og hafi lklegast tnst arna af konu sem brnai hitanum er hn var arna gngu ur en flagarnir r Nstu skrefum komu stainn.

Mr dettur hug a spyrja Sigur Bergsteinsson og Minjastofnun slands, hvor ekki s hi besta ml a senda flk t til a leita a leifum undan brnandi jklum. Sigurur Bergsteinsson hefur egar reynst strtkur vi forngripafund undan jklum. Vri ekki tilvali a lta Sigur og minjaveri hrum ar sem jklar eru enn til, ganga sr til heilsubtar hvert sinn sem jkull brnar og deyr drottni snum vegna synda Andra Magnasonar. Ef heppnin er me mnnum gtu eir fundi heilfrosinn landnmsmann me vopnum og verjum sem skka myndi slkinu tzy hva varar heimsfrg - j og ekki vri ntt okkar tmum, ef upp r klaka kmi frein fornkerling, vel rg, me belju bandi. Hn myndi einfaldlega sigra heiminn.

En vinsamlegast flti ykkur hgt slandi. Forfeur okkar Noregi voru hreindraveium uppi rfum. Hreindr hrfuu oft upp jkla til a vera laus vi flugur og nnur snkjudr. ar var auvelt a veia au. a voru lklega ekki miklar stur fyrir Fornslendinga a htta sr upp jkla.

Mannvistaleifar undan jkli og heimshitnun dag

N er g alveg viss um a H fari a fjldaframleia fornsfringa til a sinna fornleifafundum undan jkli og snjekjum. En munum, Sigurur Bergsteinsson er frumherji slkra fra slandi og meni sem hann fann sndi venjumiki hlskei fnninni Okinu okkar tmum, ekkert lku eim sem ur hfu breytt sndi Oksins eftir sustu sld.

ar me segi g ekki, a hlnun okkar tmum geti ekki veri af mannavldum. g er bara blendinn trnni og jafnan ekki autra. g vri lka viss um, a g vri enn harari v a jklabrsla ntmans s manninum a kenna (srstaklega Andra Sn), ef g hefi komist me ranann feita sji sem veita styrki til alls kyns rannskna til a sanna heimshitnun af manna vldum. a hefur Lars Holger Pil ugglaust gert. Gegnt augljsum vitnisburi fornleifanna er hann gallharur v a heimshitnun dag s einvrungu af manna vldum (sj hr). Gaman vri a vita hve miki af rannsknum Pils, vi hrfandi jkla Noregi, eru fjrmagnaar af styrkjum til loftslagsrannskna (les heimshitnunar). Persnulega finnst mr lnuriti hr a ofan hugaverara en rannsknir sem stundaar eru eftir fjlmilatfarir lngu linum jklum.

A lokum er hr norskt hfjallab. Poppkorn banna:


Heilg heimshitnun, Oki ok Andri Slydda

Ok Smiley

"J sko" (svo g leggi af sta me allegu stlbragi Illuga Jkuls og Andra Slyddu), er g alls ekki afneitari ess a smheimshitnun s stareynd. g veit a alheimshiti er dag mldur utan r geymi og allt annan htt en ur - sem getur skapa mikinn mun mliniurstum n og ur.

Oft furar a mig hins vegar, hve langt menn ganga hmbkki og svindli til a sa autralinn fjlmilum. Margt ungt flk sem afneitar gamaldags hrslutr (Kristni og slam) vill lmt tra v a heimsendir vegna heimshitnunar af mannavldum s nnd. Flk sem langar a tra n vsindalegra raka er eins konar trarhpur, en sti Guinn er eins og oft ur hrslan. Hrsla er sem kunnugt er alsystir Heimsku og Ffri. Heldur leiinlegar systur a.

Grillplata Oki

Brlega a setja minningarpltu um Ok, hinn fyrrverandi jkul. a er nokku vel af sr viki, v Ok hefur lklega aldrei veri jkull sastlinum tveimur ldum, ef frileg skilgreining jkli skal notu.

Bandarskur mannfringur me alvarlegt tilfelli af athyglisgreddu er samt Andra Slyddu orinn a tfararstjra fyrir Oki. Hn skrifar grein eftir grein tmarit Westra af ltilli visku eftir eina helgarfer slandi, ar sem gervinorurljsin Perlunni dleiddu hana. Eftir sm rtarkaffisopa og lfrnt sushi me Andra var hn alveg seld.

Menn sem n tla a reisa Okinu bautastein, halda v gjarna fram a Ok hafi veri jkull, og nota str hans tlaa snemma a vori lok 19. aldar til a bera saman vi fnnina fjallinu dag.

Ef tlnur Oksins, sem menn rugla oft vi gginn Broskarlinn) sunnan vi hinn meinta jkul, er skoaar mismunandi loftmyndum fr 20. ld (sem reyndar voru allar teknar mismunandi tmasumar) kemur ljs a Oki hefur ekki teki srstaklega miklum breytingum 20. ld.Sj gta BA-ritger Maru Jnu Helgadttur fr 2017 um Oki. Frist.

a er svo n 21. ld a brnum snjalaga Okinu verur meiri, enda hefur mealhiti hkka af einhverjum stum, sem g vill ekki tiloka a su manninum a kenna, a blessaa slin veri ekki heldur sknu etta sinn, frekar en oft ur.

g vona a tfrin vi Oki veri falleg og eftirminnileg. En hvenr verur svo tfr heimskunnar og autrar haldin slandi og Gra Leiti heig me eim?

egar jkull er ekki jkull frilegum skilningi, og str hans, sem mld var ekktan htt 19. ld, er borin saman vi strina dag er harla fyndi a sj fullori flk halda tfr fyrir "jkul" rfum Borgarfjarar og keyra anga jeppum sinum me heimspressuna eftirdragi.

Ef Oki hefur nokkur sinni veri jkull, ef til vill 18. ld, sem g tel mgulegt, er n haldin tfr fyrir jkul sem lngu lei. v er sannast sagna frekar nekrfl stemmning yfir v a tengja meintan daua Oksins vi heimshitnun hinum sustu og verstu tmum. a er eitthva i gangi og stundum grunar mann a mannskepnan urfi a hafa "htun yfir hfinu" til a geta s tilgang me lfinu. Margt er oki. Ef a eru ekki kjarnorkuvopn, eru a lofsteinar, hriplekt snlag, sld, "smog" og n blessu heimshitnun. Heilagur andskoti, var ekki ng a sj a dmsdagstr eingyistrarbraganna var tbinn til a halda lunum gum og mefrilegum.

Andri Slydda (formlery known as "Snr"- s er brnai) Magnason

Mikil bvtis vitleysa er ngrein Andra Sns the Guardian um daginn. Sjii (svo nota s anna stlbrag r fndurkassa Andra og Illuga Leysingavatnssons).

Andri Snr er kappinn sem malai sjlfum sr strf r sjum gamals nasista, sem stal af gyingum Frakklandi sem jverjar losuu CO2i r snum tma. egar g skrifai um aufengnu kolefnisvasapeninga sem Andri Snr komst me betlihndina (sjhr og hr), bannai hann mr a birta mynd af sr vi frsgn mna af "heiri" eim honum var sndur. Venjulega hefur Andri Snr ekkert mti myndum af sr sjlfum, en egar einhver s a styrkur sem hann fkk var ataur bli gyinga, vildi hann ekki a andlit sitt vri snt. g d g ekki ralaus og fann gamla mynd af Andra ungum Lederhosen.

lederhosen The hills are alive, but the Ok is tot and gone, Judentotesgelderhalter Andri Slydda als Jngling auf Gletscher-Suchen im Alpenlandschaft.

Andri Snr, mehjlpari vi tfr Oksins: Sndu mr blana na g skal segja r hve marga jkla hefur brtt?

Allir tlendingarnir sem mta staursetningu Oksins me Sankti Andra, losa lka gls af CO2 me v a fljga til slands. eir bra rugglega hettuna af Eirksjkli me essum huga snum a komast jarafr jkuls slandi. S hugi v miur ekkert skylt vi skynsemi.

gti, lfrni Andri, geturu ekki fari a skrifa almennilegar bkmenntir, sta ess a vera essum tilfinninga-klmbissness?

Kult-leitogahlutverki fer Andra frekar illa. Andri er nefnlilega ekki eins grnn og hann vill vera lta. Heimshitnun er ekki "fiktsjn" heldur vandaml sem verur a leysa n ess a jkull, sem aldrei var eiginlegur jkull, s heygur af ltttjlluu flki sem tekur sig allar syndir heimsins svo a vitleysan megi lifa a eilfu. AMEN eftir efninu.

Sjii svohr hve langt eftir tmanum Andri er.


mbl.is Fnnin Oki stugu undanhaldi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband