rshfn Freyjum 1905-1906

Trshavn fra Richter nr. 11 lille

Trshavn (rshfn), hfuborg Freyja, er merkur br og vinalegur, og vallt er gaman er a koma anga. a verur a viurkennast a nokku langt er san g var ar sast - en mig langar oft til Freyja. g ver lklega a bta r v brlega til a geta kalla banna frndur mna. Reyndar halda eir heiri minningu eins frnda mns, sem reist hefur veri stytta einu aaltorgi bjarins. Hann var ttaur r rfirisey, ur en s merka eyja var a frhfn kramkaupmanna, hrmungara og jfa. Les m meira um tt flttamannanna tt minni, sem settust a Freyjum hr.

Fyrir rmu ri keypti g gamla ljsmynd af Trshavn, sem er fr byrjun 20. aldar, a vri auvita ekki frsgur frandi, ef myndin vri ekki lit. Reyndar er etta handlitu glerskyggnumynd.

Danskur ljsmyndari, Vilhelm Pagh Richter (f. 1879), seldi glerskyggnur fyrir Laterna Magica sningarvlar. Myndin af Trshavn er fr fyrirtki hans Kaupmannahfn. Fstar eirra skyggnumynda tk hann samt sjlfur.

2

Sama myndin sem g er til jminjasafni Dana (hr fyrir ofan og einnig hr), en ekki lit. Hn er ekki tmasett nkvmar en til tmabilsins 1900-50. Mynd jminjasafnsins Kaupmannahfn kom fyrir nokkrum rum fr litlu safni Or, sem er eyja innarlega safiri (Isefjorden) Sjlandi. a var allri safnastarfsemi htt fyrir nokkrum rum san.

Myndin var trskju merktri "Frerne". skjunni var einnig seill, listi yfir 57 skyggnumyndir fr Skotlandi, Skosku eyjunum og Freyjum. Smuleiis var skjunni bla me stuttum fyrirlestri um Freyjar, sem lesa mtti egar myndirnar voru sndar.

jminjasafni Dana (Nationalmuseet) hafa menn ekki enn gert sr ekki grein fyrir v a Vilhelm Pagh Richter tk langt fr v allar r myndir sem hann seldi sem Laterna Magica serur. Fyrirtki hans seldi til a mynda skyggnumyndir byrjun 20. aldar, sem t.d. voru teknar af skoskum leiangri semferaist viGrnlandsstrendur 9. ratug 19. aldar. Richter setti nafn sitt myndirnar, en tti ekkert eim. r myndir hfu um tma veri seldar af fyrirtkjum Bretlandseyjum lok 19. aldar lkt og skyggnumyndaserur fr sland (sj hr).

Freyskur srfringur kemur til hjlpar

Hr verur btt um betur hva varar aldursgreiningu myndinni minni af rshfn. Gur kunningi minn hr ngrenni vi mig Danmrku, Ragnar M. Egholm, sem er Freyingur me stru F-i hefur aldursgreint myndina. Ragnar gat egar sagt mr hve gmul myndin er og hr eru rk Ragnars: ar sem Safnaarheimili (Menighedshuset) er myndinni, er hn tekin eftir 1896, v var byggingu ess loki - en myndin er tekin fyrir 1906 egar psthsi var reist, en a er ekki me myndinni.

Restin var auveld. annarri mynd Freyjaseru Vilhelms Pagh Richters er skyggnumynd af tveimur breskum kafbtum sem heimsttu eyjarnar. Einkennisstafir annars eirra sst og er ar ferinni HMS C1, sem hleypt var af stokkunum ri 1905.Lklegast er v a myndin af Trshavn s fr 1905 frekar en 1906, en gti veri tekin sar, ar sem myndirnar sr V.Pagh Richters eru a llum lkindum ekki allar fr sama tma.

C1HMS C1 vi Freyjar 1905 ea 1906. a gti veri sar, ar sem myndirnar seru V. Richters eru augsjanlega ekki allar fr sama tma. Kafbturinn C1 var jnustu Royal Navy fr 1905 til 1918.

Ragnar M. Egholm btti heldur um betur er hann upplsti, a myndin hefi vafalaust veri tekin fr gtunni Heygsbreyt, ca. vi gatnamtin vi Dalaveg. Stristeinninn sem sst fremst myndinni er enn til staar og stendur garinum hj ttingja Ragnars, Debes Danberg.

IMG_0004 b Fornleifur copyrightMynd skyggna er merkt sem nr. 11 Thorshavn og ykist g nokku heppinn a hafa n hana, v freyskir vinir mnir hafa sopi hveljur og fari og n grindarskutla sna egar eir hafa s hfusta sinn allri sinni dr mynd minni. g skil vel ... Og n hef g hkka veri essari "fornleif" minni me essari grein. Eins og allir vita er Trshavn dr br, en ekki eins dr og Reykjavk.

Hr fyrir nean eru svonokkrar arar skemmtilegar myndir r Freyjasyrpu eirri sem Vilhelm Richter seldi byrjun aldarinnar, sem komu fr safni Or og eru n varveittar jminjsafninu Kaupmannahfn. Myndirnar voru ugglaust ekki teknar af honum sjlfum.Untitled-Grayscale-02 b

Richter_F%C3%A6r%C3%B8erne_31

Richter_F%C3%A6r%C3%B8erne_28

essi mynd syrpu sem V.Pagh Richter seldi virist fljtu bragi miklu yngri en yfirlitsmyndin af rshfn. En g er ekki viss.

Richter_F%C3%A6r%C3%B8erne_19 g

Richter_F%C3%A6r%C3%B8erne_16


Geri Heydrich jafntefli vi KR - og spldi eisini bld Havn?

VigilantDapperArgentinehornedfrog-max-1mb

Sko, n eru fram komnir verulegir "trupulleikar" eins og a heitir Freyjum. a eru nefnilega komin einhver vandri sannsglina og nkvmnina frsagnarlistina tveimur merkum eyjum norri, og eiginlega er ng komi af v ga.

2994160602015621g

Fyrir Jlin (2019) kom t bk Illuga Jkulssonar r undirdjpunum til slands: Julius Schopka, U-52 og heimsstyrjldin fyrri. jlabkaflinu, og tengslum vi umru Illuga og annarra um bkina hans, hefur v veri haldi lofti a Reinhard Heydrich, sem sar vinni var einn af samverkamnnum Hitlers, hefi leiki knattspyrnu Reykjavk er hann var sjlisforingjaefni um bor ska herskipinu Berlin sem kom til landsins. Hann Heydrich og flagar hans geru vst jafntefli vi KR, ef Illugi skal trarlegur tekinn (sj hr).

Screenshot_2020-01-03 Slaktarin r Prag  Noruratlanshavi 2

En n hafa Freyingar, frndur vorir, btt um betur og hann Heydrich n a hafa leiki tvo leiki rshfn.

Rkistvarpi Freyja KVF (Kringvarpi Froya), hefur blaamaurinn Uni Arge flutt tt ar sem v er haldi fram a Heydrich hafi einnig leiki knattspyrnu Trshavn: Slaktarin r Prag Noruratlanshavi er heiti ttarins og hann er kynntur eftirfarandi htt, sem llum mrlndum tti a vera skiljanlegt:

Ein frsgn um, t i nazisturin Reinhard Heydrich spldi blt Havn.

Uni Arge upplsir a Heydrich hafi veri lismaur lii um bor Berln sem bar nafni Manning 22 og a hann hafi leiki vi HB (Havnar Bltflag) Freyjum. a mun hafa veri ritsjri Una sem tk sr a bessaleyfi a skrifa a Heydrich hafi splt bolta Trshavn. Uni tk ritsjrann afsis og lt breyta textanum frttinni semn er ekki samur og hann ver byrjun, egar g tk sjmyndina af frttinni. Vinnubrgin eru nstum v alveg eins og RV.

Er g geri fyrst athugasemd vi etta ftboltastand Heydrichs FB Illuga Jkulssonar drgu bi Illugi og Uni nokku land og Uni Arge ritai jafnframt:

g er ekki a sega a hann var me ftbltanum gegn HB - bara kannski. g er a tala um tma hans me Berlin fr juli 1923 til mars 1924 - sem kom hinga 29. juli og fr til slands 1. august. Um etta er enginn vafi. Heydrich og Canaris me Berlin - a er sagan. Samt verur essum tti tala um leikirnar HB-Berlin 30. juli (1-1) og 31. juli (5-2) orshfn - allt samkvmt Dimmaltting og Tingakrossi august 1923 og bkum HBs. Hvort Heydrich var a keppa Gundadali skiptir reyndar engum mli. Hann kynntist Canaris me Berlin, og Berlin var Freyjum og slandi fr 29. juli til 20. august 1923.

a skiptir reyndar llu mli a vera nkvmur heimildamefer og a gildir ekki sst fyrir blaamenn.

Heilmiki hefur veri rita um Heydrich og rttahuga hans og samkvmt llum heimildum kemur glgglega fram a hann var ekki gott efni lismann knattspyrnulii. Hans styrkur rttunum var aeins svo sem svo, og hann stundai fyrst og fremst sund, hnefaleika, skamennsku og skylmingar - og gott er ekki er var hann me skylmingar einni kinninni ea annarri rasskinninni.

BlushingHarshIlsamochadegu-max-1mb"Bubi" rotar Heydrich, enda snapai foringinn sr fting.

Margir sagnfringar hafa raki feril Heydrichs ska sjhernum, einn ea annan htt. Hj eim kemur jafnan fram a hann var algjr einfari sem enga vini tti. Menn hentu gaman af ofstki hans kynttamlum og jafnframt tlit hans, sr lagi langt nef ogankannalegur vxtur, var v sambandi nota gegn honum og hann spottaur me v a vera sfellt kallaur gyingur og sgauni. a voru smuleiis ortar hsvsur um hann og honum var haldi utan brralags sjlianna.

bk Shlomo Aronson (1971): Reinhard Heydrich und die Frhgeschichte von Gestapo und SD. [Studien zur Zeitgeschichte; Herausgegeben vom Institut fr Zeitgeschichte. Deutsche Verlags-Anstalt] Stuttgart. ar kemur fram g persnulsing Heydrich yngri rum:

... Freunde hatter er in der Crew - soweit ich mich erinnern kann - keine. Er war ingendwie anders als wir... Das fhlte er auch, und deshalb pflegte er sich einem Kreis Abwerhaltung zu nhern.

"Flagar" Heydrichs sjhernum klluu hann m.a. til hungar hvta Gyinginn (Der weisse Jude) og annar flaginn skrifai um hann:

In unserem Jahrgang galt Heydrich mehr oder minder als Jude, weil ein anderer aus Halle stammender Crewkamerad erzhlte, dass die Familie frher Sss geheissen habe und dass dies in Halle bekannt sei.

Allar essar grusgur grasseruu vegna ess a Heydrich var vgast sagt afar leiinlegur og flagslegur maur, sem sjlfur kallai etta akast yfir sig. Hann gekk sjherinn til annars en a spila ftbolta; Sjherinn var aeins stkkbretti fyrir framagosann Reinhard Heydrich. annarri bk um Heydrich kemur etta fram um httalag hans enskri ingu:

"Vanity, complacency, coquetry, weak-heartedness and hypersensitivity were conspicuous traits of his character. He soon became an easy target for bullying for all his comrades. And he always reacted the wrong way.

68747470733a2f2f73332e616d617a6f6e6177732e636f6d2f776174747061642d6d656469612d736572766963652f53746f7279496d6167652f5a594a43624742544e49333363413d3d2d36332e313562356135353539633466656566643132363835363236323035342e676966

"Skakappinn" Heydrich. Efst sji i "hnefaleikakappann" Heydrich. Heilbrig sl hraustum lkama ea egtrippi? Minnir dlti Andra Slyddu lpunum.

Sko krakkar, svo g lni n eitt af beittustu stlbrgum Illuga Jkulssonar: eir sem tra hafa v fyrir jlin slandi, a Heydrich hafi leiki knattspyrnu vi KR Reykjavk; og eir Freyingar sem n halda a hann hafi lka veri ftboltaleik rshfn, vera a ra sig. Mr ykir lklegra a Heydrich hafi fali sig klsettinu um bor Berln ytri hfninni Reykjavk og Trshavn og kennt gyingum um farir snar.

N tk Heydrich sem betur fer ekki tt Fyrri heimstyrjld lkt og Julius Schopka, hann var v ekki strsglpamaur fyrr en sar. En kafbtahernaur s sem Schopka tk tt var ekki eintm rmantk. jverjar grnduu skipum grimman htt tt "gentlemennastr" hafi enn veri h Evrpu. Kafteinar kafbtanna avruu oft skip ur en eir skktu eim. Schopka lsir v i dagbkum snum, hvernig hann tk tt sprengingu danska skipsins Ansgar Mijararhafi. 11. aprl 1917, tk Jlus Schopka nefnilega tt arfa ningsverki. Sjliar kafbtsins komu fyrir sprengjum um bor Ansgar fr Marstal og hfu einnig kveikju tveimur stum um bor. Reyndar fengu skipverjar a yfirgefa skipi.

Danska skipi var ekki flutningum fyrir andstinga jverja strinu. Fyrst leyfi kapteinninn kafbtinum a sigla, en skipti svo um skoun. etta er allt hgt a finna samtmaheimildum dnskum skrslum um skipaskaskaa ri 1917 sem og dnskum fjlmilum - alt heimildir sem hgt er a nlgast netinu. Ansgar var reyndar flutningum me timbur til Valencia fr Bandarkjunum. Farminn tti danskur vnkaupmaur Valencia og hefur viurinn ugglaust tt a fara ger ma. a var ekkert um bor essu skipi sem gnai skalandi.

79748786_1728537490613751_7421356982411460608_n

Ansgar

Ansgar fra Marstal sprengdur og skkt til gamans af kapteini og hfn U-52.

a var eins gott a Jlus Schopca settist a slandi og agi ar um aild sna a rs danskt skip Mijararhafi ri 1917. Hver veit hver frami hans hefi veri skalandi me slka reynslu farteskinu; ea hva gerst hefi hann, svo Danir heyru til Reykjavk, gorta sig af a hafa skkt Ansgar. tli illmenni Heydrich hafi haft slkar syndir samviskunni sama aldri og Schopka?


ingvalla-bagallinn endurskoaur

Tau Bagall ingvellir

Meal fegurstu forngripa sem fundist hafa jru slandi er haus, ea llu heldur hnn, af svo klluum tau-bagli (jms. 15776/1957-39) ea tau-staf, sem fannst jru ri 1957. Bagallinn var lausafundur sem fannst vi framkvmdir ingvllum og eru fundarastur allar frekar ljsar (sj um a hr bls. 24-25).

Tau-baglar (tau er bori fram t slensku) eru eir stafir kirkjunnar manna nefndir sem hafa T-laga haus. Tau er grska heiti bkstafsins t. Bagall er hins vegar hi forna norrna or fyrir biskupsstaf og er ori afleitt af latneska orinu fyrir staf, baculus (stundum rita hvorugkyni baculum), sem og grska orinu baktron, sem hinar margfrgu bakterur (stafgerlar), sem hrj mannkyni, mega akka nafn sitt.

Ta-bagall-fra-thingvollumGripur essi, sem vntanlega hefur veri biskups- ea btastafur, var sendur utan mikla sningu 1992-93 sem kostu var af Norrnu Rherranefndinni og Evrpurinu. g (VV) ritai um gripinn sningaskrr sem komu t tengslum vi hinar strufarandsningu sem sett var upp Pars, Berln og Kaupmannahfn 1992-93. Skrin ht dnsku Viking og Hvidekrist, Norden og Europa 800-1200; ensku: From Viking to Crusader, The Scandinavians and Europe 800-1200, sku Wikinger, Warger, Normannen. Die Skandinavier und Europa 800-1200 og frnsku Les Vikings... Les Scandinaves et lEurope 800-1200.

afar stuttum texta sningarskrnna, gaf g upp aeins tarlegri upplsingar um tau-bagalinn fr ingvllum en t.d. Kristjn Eldjrn ea James Graham-Campbell hfu ur gert er eir veltu fyrir sr essum einstaka grip verkum snum, sem g vitnai smuleiis . Maur skkti sr niur frin, en gat ekki skrifa nema nokkra lnur. N verur btt r v.

Tau-stafurinn fr ingvllum, sem er auveldast a stlgreina sem tilheyrandi rnes-stl, er ekki str gripur. Lengd hans me leifunum af trstafnum sem fundust fal stafsins er ekki nema 7,1 sm og breidd er 8,6 sm. Viurinn stafnum hefur veri greindur sem blhyrnir (cornus sanquinea L.).

Tau-tkni og baglar voru hmildum taldir skrskota til tau-krossins, t-laga kross, sem var einkennistkn heilags Antonusar munks Egyptaland sem talinn er hafa veri uppi 3-4. ld e. Kr. Einnig hefur Tau-kross veri tengd heilgum Frans af Assisi list smialda. Tau-stafir hafa lengir veri ekktir sem biskups og prestastafir austurkirkjunni, armensku kirkjunni, meal koptskra kristinna og hj Epum. Menn hafa leiki sr a tengja stafinn fr ingvllum vi austurkirkjuna, en v miur er lti sem stutt getur slk tengsl og Antonus og heilagur Fransiscus (Frans) koma tau-baglinum slandi ekkert vi, enda er tau-kross hans ekki eins laginu og bagall s sem Antonus og Frans eru sndir me freskum og altarislist mialda.

Lkt og g benti afar stuttum texta mnum um bagalshninn fr ingvllum sningaskrm Vkingasninganna Pars, Berln og Kaupmannahfn, ekkjum vi hausa r vii af stfum sem mest lkjast hausnumfr ingvllum. eir hafa fundist Dublin. a hefur lengi veri ljst a slendingar hafa grimmt stt vruviskipti Dyflinni og enskum verslunarstum fyrrihluta mialda (sj nnar near essum texta). g er enn v a hnninn geti veri verk frBretlandseyjum ea rlandi, ar sem slendingar versluu miki 11.12 og fram 13. ld. g hika ekki vi a aldursgreina stafinn til um 1100 e.Kr. og jafnvel getur hann veri eitthva yngri. Hann er heldur ekki hreinrktuum rnesstl.

Baglar kirkjunnar

Bagallinn, eitt af einkennistknum biskupa og annarra httsettra manna innan mismunandi kirkjudeilda, hafa gegnum sguna hloti margar skringar. Sumir vilja lta a etta s fjrhirstafur, me vsunar til ess a essir menn gttu hjarar Drottins. Flestir baglar fengu v fljtlega svipa form og krkstafir fjrhira. Arir srfringar sj frekar uppruna tau-bagalsins meal gyinga sem fyrstir tku kristni. eir ttu a hafa ttleitt bagalinn r gyingdmi. Tu tthvslir gyinga ttu sr hver sinn staf og var hver stafur merktir bkstafi ttarinnar, en s sem kristnin "erfi" ea fkk a lni var stafur prestanna, Levtanna, sem blmsrai og laufgais (var tr lfsins, lfsins tr arbor vitae; og sar meir ran/krossinn) .e. stafur Arons sem greint er fr 4. Msebk, 17 kafla og t.d. einnig 2. Msebk, 7. kafla: Drottinn varpai Mse og Aron og sagi:

„Ef fara segir vi ykkur: Geri kraftaverk, skaltu segja vi Aron: Taktu staf inn og kastau honum niur frammi fyrir fara. Hann verur a eiturslngu.“ San fru Mse og Aron til faras og eir geru a sem Drottinn hafi boi eim. Aron kastai staf snum frammi fyrir fara og jnum hans og hann var a eiturslngu. kallai fara fyrir sig vitringa og galdramenn og spprestar Egyptalands geru eins me fjlkynngi sinni. Hver eirra kastai staf snum og stafirnir uru a eiturslngum en stafur Arons gleypti stafi eirra. En hjarta faras var hart og hann hlustai ekki eins og Drottinn hafi sagt.

41083148992_61188b5def_b

Stafur Mses er einnig nefndur Sari Konungabk, kafla 18:4, egar segir fr Hiska Akassyni, sem svo er kallaur slensku (Hezekijah ben Ahaz):

a var hann sem afnam frnarhirnar, braut merkisteinana og hj niur Asrustlpana. Hann braut einnig eirorminn, sem Mse hafi gert, en allt til ess tma hfu sraelsmenn frt honum reykelsisfrnir og var hann nefndur Nehstan.

Sast en ekki sst m finna "stafestingu" essu Nja Testamentinu, nnar tilteki Jhannesarguspjalli 3:14, sem einnig skrir af hverju menn voru me bronsstafi sem sndu tknrnan orm slandi um 1100 rum e.Kr.:

Og eins og Mse hf upp hggorminn eyimrkinni, annig Mannssonurinn a vera upp hafinn svo a hann veiti hverjum sem trir hann eilft lf.

Eirormur var um langan tma eitt af tknum Krists. neitanlega minnir bagallinn fr ingvllum eirorm Mses, sem kallaur var Nehushtan, og sams konar mynd af krossinum virist hafa losti niur bibluglansmyndahfunda Bandarkjunum 20 ld og listamanna sem hefur skreytt kirkjuhur San Zeno Verona talu sem er fr fyrri hluta mialda (12. ea 13. ld).MosesAndTheBrassSerpenturn cambridge.org id binary 20161128160751923-0656 9781316402429 12361fig61

Abraham og Drottinn

Sagan um stafi tthvslanna 12 kirkjuhurinn San Zeno Verna; 1. Msebk kafli 14: kom or Drottins aftur til Abrams: „Ekki mun hann erfa ig heldur s sem af r mun getinn vera. Hann skal erfa ig.“
leiddi hann Abram t fyrir og mlti: „Lttu til himins og teldu stjrnurnar ef getur.“ Og hann sagi: „Svo margir munu nijar nir vera.“

Verona,_Basilica_Moses lgmli og stafir tthvslanna

Mses fr lgmli og Aron gtir stafa tthvslanna. Stafur tthvslar hans hans laufgaist og blmgaist.

Vangaveltur um eiganda bagalsins sem fannst ingvllum

Heyrt hefur maur og lesi alls kyns vangaveltur um hugsanlegan eiganda tau-bagalsins sem fannst i jru ingvllum. Eins og oft ur slandi, skal s leia hef hvegum hf, a einstakur gripur sem finnst jru s tengdur kveinni persnu slendingasgum ea lka bkmenntum. Slkir rar eru algjrlega t htt. Hvort eir fegar Gissur sleifsson ea sleifur Gissurarson biskupar hafi tt tau-bagallinn ingvllum skal v hr me llu sagt lti, svo a bagallinn falli tmalega a embttistma eirra sem biskupa Sklholti.

En kannski voru eir fegar, lkt og svo margir kirkjunnar jnar, ir me me li, svo a eir tndu embttisverkfrum snum vavangi? Hugsanlega misstu eir bagalinn kvennafari og a me brroskuum stlkum? Enn annaranki gti gefi stu til a tla, a eins og fyrr og sar hafi jfar hreira um sig Alingi. Baglinum gti hafa veri stoli. Allt eru etta arfa vangaveltur er menn vita ekki hvar a leita a svrum um uppruna forngripa.

Einhverjum datt n sast hug a lgsgumenn hefu gengi me einhver tkn um stu sna ingi. Um slkt var spurt Vsindavefnum (sjhr), ar sem srfringur einn afneitai sem betur fer me llu a slk tkn hefu veri notu af lgmnnum; en af einhverjum furulegum stum birtist samt ljsmynd af ingvallabaglinum vi greinina Vsindavefnum. Stundum geta menn ekki seti sr vitleysunni?


T-baglar Evrpu mildum
Hvar finnur maur svo forlta bagal eins og ann sem fannst ingvllum ri 1957? Sannast sagna hefur enn enginn tau-bagalshnn lkur eim sem fannst ingvllum enn fundist jru ea varveist annan htt. a tti ekki a vera tiloka a eins ea svipaur gripur tti eftir a finnast einhvers staar ngrannalndum slands. Hnninn er steyptur og gtu fleiri hnar hafa veri steyptir eftir sama grunnmti og hann.


eir Tau-baglar sem nnast ola samlkingu vi stafinn fr ingvllum eru baglar sem hggnir voru t lgmyndum rskum hkrossum.

carved-stones-irland-offaly-1 2

carved-stones-irland-offaly-1

Mynd bygg tlvumlingu af Durrow-hkrossinum County Offaly rlandi. arna situr Jess dmsdagsmynd og heldur tveimur af tknum snum, krossinum og ormastaf ttar sinnar. cross-ring-detail

Hr fyrir nean sst greinilega 3 ljsmyndum tau-bagall dmsdagsmynd hkrossinum fr Muiredach sem stendur vi klausturkirkjuna Monasterboice i County Louth rlandi. Krossinn er aldursgreindur til 9. ea 10. aldar, sem stlfrilega virist vera g tilraun a teygja grna lopann. Krossinn er llu nr fr 11. ld.

33

Muiredach's_High_Cross_(east_face)_2

Muiredach's_High_Cross_(east_face)_(photo)

Hr fyrir nean; Mijumynd hkrossi sem stendur Clonmacnois County Offaly. essum krossi stendur Jess einnig stoltur me tkn sn krossinn og me tau-bagalinn ormastaf Levtans) og kross.

Irish_high_cross_Clonmacnois 2

syri hkrossinn Kells rlandi sem kenndur er vi heilagan Patrek og Klumkilla m einnig sj Krist standa me tross og ormastaf. rvddarmynd.

KELLS_SOUTH_CROSS_WEST_FACE_HEAD_CENTRE_WEB

Tau-baglar voru greinilega tsku rlandi fyrri hluta mialda. Baglahnar r tr sem fundist hafa vi fornleifarannsknir Dyflinni rlandi sna a glggt. Ekki er n alls endis vst a um baglahna s a ra llum tilvikum. Her eru teikningar af remur af fjrum eirra, sem upphaflega birtust bk James T. Lang (1988): Viking-Age Decorated Wood: A study of its Ornament and Style [Medieval Dublin Excavations 1962-81. Ser. B, vol 1], National Museum of Ireland.

DW58

DW44

3

Nokkur dmi um taubagla Vestur-Evrpu fyrri hluta mialda

Enginn tau-bagall hefur enn fundist ea varvesit Skandinavu; En va Norur- og Vesturevrpu hafa varveist tau-baglar og einnig sjst eir kirkjulist, sem snir a tau-stafir hafa veri algengir va um lfuna. Hr sni g fein dmi til gamans:

markImage
Brotinn hnn af tau-staf sem skorinn hefur veri r flabeini ea rosmhvalstnn. Hann er varveittur St.Peter Schatzkammer Salzburg Austurrki. Hninum er er gefin mjg brei aldursgreiningin ea 800-1250, tt tmabili 900-1150s mun lklegri greining. Silfurumgjr me letrun, sem er hls stafsins, er mun yngri en stafurinn og hnninn. Ml hnsins eru 4,8 x 13 sm (sj nnar hr). Sji hve eyrun orminum lkjast eyrum orminum trhninum hr a ofan fr Dyflinni.

02-0803-1 Kln dom ca. 1000Hnn af tau-staf r flabeini fr v um 1000 e.Kr., varveittur Dmkirkjunni Kln.

Maastricht,_Schatkamer_Sint-Servaasbasiliek,_Servatiana,_zgn_staf_van_Sint-Servaas
Hnn af tau-bagli r flabeini varveittur Schatkamer Sint-Servaasbasiliek (kirkju heilags Servatusar) bnum Maastricht Hollandi.

1280px-Brit_Mus_17sept_010-crop

Tau-bagall fr 11. ld sem varveittur er British Museum. Hann er Engil-Saxneskum stl sem svo er kallaur.

03-crozier

rskur tau-bagall sem talinn er vera fr 12. ld og sem varveittur er jminjasafni ra Dyflinni.

broughanleaTvennskonar baglar hggnir ltinn steinkross Broughanlea County Antrim Norur-rlandi. Aldur viss.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

31.12.2019


Syndafall jminjasafni

Screenshot_2019-12-27 Smycke

Sumari 1883 stundai starfsmaur Forngripasafnsins Reykjavk furuleg forngripa(vi)skipti me jararfinn. Hann lt tsendara fr Nordiska Museet i Stokkhlmi hafa forlta brjstkringlu fr 16. ld, sem hafi veri bningasilfur kvenna slandi aldarair. Brjstkringlu essa, sem sem er r logagylltu silfri, fkk Nordiska Museet a v er virist a gjf ann 8. jl 1883.

ri 2008 fkk jminjasafni brjstkringluna aftur a lni kveinn tma og hefur hn n hloti safnanmeri NMs-38867/2008-5-185. a vekur hins vegar furu a starfsmaur jminjasafnsins, sem frt hefur brjstkringluna inn Sarp, skrningarkerfi flestra safna slandi, ltur etta eftir sr hafa Sarpi:

skiptum fyrir R.A., 8.XII. Brjstkringla. Efni silfur, gylt. verm. 6 cm. Sj Afb. 2 - 3 , Pl. 3, 12 a - b. Fengin fr Forngrs. skiptum af R.A., 8.XII.1883 kom hn.

Eitthva virkar etta eins og endasleppt ruglumbull. En me gum vilja m tla, a menn jminjasafni viti einhverju stigi ekki hvort brjstkringlan hafi komi fr Svj, en er g ekki viss, v mig grunar a starfsmaurinn sem skrifar essa vlu kunni lklegast ekki setningarfri og notkun spurningarmerkja. En kom kringan til slands? a m vera elileg spurning mia vi allt etta rugl Sarpi.

Mean a brjstkringlan ga var Svj, hafi enginn Stokkhlmi buri til a rannsaka ennan grip ea uppruna hans, v ekki er hann slenskur. Kringlan var aeins skr ar sem "smycken" fr slandi og upplst er a Forngripasafni hafi gefi hana Nordiska Museet.


nnur kringla "Endurlifnunarstl"

N vill svo til a Forngripasafni tti annan, sams konar grip og kringluna, sem gefin var til Stokkhlms. Hn ber nmeri 2156 (sjhr) og henni fylgir lng keja; hvortveggja er logagyllt. Kringlunni eirri Forngripasafninu lsti Sigurur Vigfsson eftirfarandi htt:

sigur_ur_vigfussonHlsfesti r silfri, algylt, l.um 135 cm., br. 6 mm., . 2 mm. ll samfelld; kveiktir hlekkir, grannir, dlti undnir, svo festin verur sljett; hn er svo sem tvfld ll, samsett af tvennum hringum; kemur a glegst ljs er undi er fugt upp hana. henni leikur ltill grafinn silfurls, gyltur, me hring , og honum hangir kringltt kinga, 5,9 cm. a verm. og 48 gr. a yngd, steypt r silfri og gylt, me mjg upphleyptu verki beggja vegna og steyptri snru umhverfis. Annars vegar er syndafalli, Adam og Eva standa hj skilningstrjenu gs og ills; Eva tekur vxt af trjenu og Adam heldur rum. Ormurinn (djfullinn) hringar sig um trje. Dr merkurinnar (einhyrningur, uxi, svanur, hjrtur o.fl.) eru til beggja hlia. Yzt vinstra megin virist vera Jahve og sendir fr sjer engil flugi: en yzt hgra megin virist engill(inn) reka Adam burtu; eru r myndir miklu smrri en aalmyndin. Trje er me mikilli krnu og fyrir nean hana er letra: MVLIER . DE - DIT. MIHI/ ET . COMEDI . - GE . 2. ( .e. konan gaf mjer og jeg t me. Genesis [1. bk Mse ] 2. [kap.]). Hins vegar er frigingin fyrir syndafall og syndir mannkynsins; Krossfesting Krists. Umhverfis Krist a ofan eru geislar hlfhring. Sinn rninginn er til hvorrar handar. Mara fr Magdlum krpur vi kross Krists og heldur um hann. nnur kona ( Mara mir Krists?) snr sjer undan og gengur fr. Hermaur (Longinus) tlar a stinga spjti su Krists; annar a brjta me kylfu ftleggi annars rningjanna. Hfusmaurinn (Longinus) situr hestsbaki hj krossi Krists og hefur spjt sitt lopti. Beggja vegna vi krossana og milli eirra er leturlna yfir vera kinguna: MIS-ERERE. NO-BIS - DOMI-NE( .e. Miskunna oss drottinn ). Alt er etta endurlifnunarstl og lklega fr 16.ld. Sennilega gjrt zkalandi, upphafi, a minsta kosti. - Festin (og kingan) er sg a vera fr Jni biskupi Arasyni, en seinast hefur tt hana Sigurur Vatnsleysu (Jnsson) (S.V.).

ll essi frsla Sigurar Vigfssonar var g og blessu, eins langt og hn ni, og Sigurur Vigfsson geri sr eins og sannur sendurlifnunarstlisti far um a frast, sem og upplsa sem ttu jararfinn. Mttu menn taka hann sr til fyrirmyndar, bi Nordiska Museet og jminjasafni ntmans.

Medala en ekki brjstkringla

hans-reinhard-d.AE.-taetig-1535-1568-fuer-johann-friedrich-den-grossmuetigen-von-sachsen-1532-1547-1066510
Sigurur Vigfsson hafi mila haldgum upplsingum og komist nrri um flest hva varar "brjstkringlu", og sem sg var fr Jni Biskupi Arasyni komin, hafi hann ekki agang af llum eim upplsingum sem flk hefur dag, en sem sumir virast ekki geta ntt sr til gagns ea gamans.

hans-reinhard-d.AE.-taetig-1535-1568-fuer-johann-friedrich-den-grossmuetigen-von-sachsen-1532-1547-a-1066510

Me rltilli fyrirhfn er fljtt hgt a komast a v a r tvr "brjstkringlur" sem varveittust slandi eru raun medalur, sem Jhann fyrsti Fririk hinn mikilfenglegi,kjrfursti af Saxlandi (Johann Friedrich der Gromtige von Sachsen;1532-1547) lt steypa (og ekki sl) einhvern tma stuttu eftir ri 1535 - ea um a bil - ea a minnsta kosti ur en hann hrkk upp af vegna offitu og lystalifnas. Hann var mikill fylgisveinn Marteins Lters og tu eir kumpnar greinilega sams konar mat.

Lucas_Cranach_d.J._-_Kurfrst_Johann_Friedrich_der_Gromtige_von_Sachsen_(1578)Lukas Cranach eilfai Jhann kjrfursta eins og kfu ds.

Medalumeistarinn, ea listamaurinn sem steypti medalurnar, var Hans Reinhard inn eldri, sem starfai tmabilinu 1535 fram til 1568.

Nlega var uppboi Vnarborg seld medala af eirri ger, sem frekt og rkt sibtarflk bar um hlsinn slandi er a rndi og hlunnfr ara. Medalan fr 700 evrur (sj hr).

Fornleifur vonar n a jminjasafni taki vi sr og fari rinu 2020 a skr keypis upplsingar um gripi safnsins sem Fornleifur hefur n allmrg r mila hr blogginu til almennings. Safni verur vitaskuld a vitna Fornleif og ta orrtt eftir honum - Ea eins og rita stendur ANTIQUUS DETID MIHI ET COMEDI og ti a!


Stopp !! Fyrir alla muni

Skatthol Skla

"Hver er eiginlega tilgangurinn me sjnvarpsttunum Fyrir alla muni", spuri einn vina Fornleifs gr? Honum vargreinilega niri fyrir vegna ess hve llegir honum ttu ttirnir, enda er hann smekkmaur fort, sgu og menningu.

g leit v efni essum ttum. N sast var binn tileinskis ntur ttur me essu annars gta nafni fyrir skattpeninga landsmanna - af flki sem greinilega veit lti, ea alls ekkert, um hva a er a ra ea fra um.

Jafnvel tt ttarstjrnendur leiti til rtgrinna menningarstofnanna eftir upplsingum, vera ttastjrnendur v miureinskis vsari. Allur vsdmur virist hafa flutt r landi og jafnvel lngu fyrir hrun.

sasta tti Fyrir alla Muni (sj hr) var fjalla um mealga empire-mublu (sem mr snist a s spnlg). Hn er, a v a mr sndist, fr mibiki 19. aldar. ͠ttinum er sg saga af flki Breiholti sem telur a etta skffedarum hafi veri eigu Skla fgeta Magnssonar og a forfeur eirra hafi n a Vieyjarstofu er hn va a hruni komin snemma 7. ratugnum.

tturinn byrjai reyndar v a eki vestur b. En viti menn, allt einu var bllinn kominn upp Breiholt. Jafn fugsni var allt anna essum tti.

Sams konar (ea lka) mublu, chatol ea skatthol eins og a heitir n slensku, er hgt er a f fyrir slikk Danmrku, aan sem mr snist a skattholi s tta. Skattholi var reyndar ekki snt srstaklega vel ttinum Fyrir alla muni. Mr snist skffedari vera lagt me spn af eik ea afrsku mahn.

Eigendurnir sem eiga kjallarann Breiholti sj lklegaofsjnum flgur faldar skffedarinu, fyrst eir halda ea telja sr tr um a Skli fgeti hafi seti vi a. fjlskyldunni var vinlega tala um skp/plt Skla.

Greint var fr v ttinum, a afkomendur eiganda skattholsins hafi leita til eins af stjrnendum ttarins til a finna kaupanda tlandinu. Reyndar er mublan Breiholtinu, sem er snd mjg lti og illa ttinum, aeins neri hlutinn af skattholinu. Toppskpinn vantar. a kom vitaskuld heldur ekki fram essu frsluefni vegum RV, frekar en svo margt anna sem skipti mli vi a leysa rgtuna sem sett var fram.

Stllinn skattholinu, einn og sr, snir a ljslega a mublan er empire (bori fram ampr) stl og er hn fr mibiki 19. aldar. ess er ekki geti ttinum. Danir framleiddu empire-mublur lengur en t.d. Frakkar, annig a skattholi gti hugsanlega veri fr sari hlut 19. aldar (s-empire).

Leita til rs Magnssonar

enginn starfsmanna flias jminjasafns hafi haft buri til a fra skransala og eina af essum siblaakonum sem vinna fyrir auglsingatekjur RV, hefi ekki urft a angra ldunginn ogeftirlaunaegann r Magnsson, hann s sagur "vita allt", til a lta hann segja jinni a etta geti ekki veri mubla Skla vegna ess a hann s hana ekki Viey 7. ratug sustu aldar.

Rk rs voru i furuleg og alls ekki bygg stlfri hsgagnsins ea frilegu mati.

ar sem r var viss um a hann hafi ekki s skattholi Viey 7. ratug sustu aldar, egar afkomendurstrbndans Eggerts Briem Eirkssonar fru og sttu skattholi, taldi r a etta gti ekki veri mubla Skla. Furulg rk a, en enn meiri furu stir a r beitir ekki fyrir sr mikilli ekkingu sinni og annlari og bendi einfaldlega a mublan s empirestl og geti v ekki veri fr tmum Skla fgeta. Eitthva viturlegra hefi vissulega geta hafa veri klippt t r ttinum, v ttagerarmenn eru prttnir vileitni sinni vi a "ba til ga sgu". Sannleikurinn er ekki alltaf besta sagan hj flki eim bransa.

Sklaskei

Afkomendur Eggerts Briem Eirksson, semnmu brott mubluna Vieyjarstofu, gtu hglega veri a segja sannleikann um hvernig au nu hsgagn forfera sinna, v mublan er fr 19. ld og gti v hafa veri ritplt Eggerts Briem ea jafnvel fur hans Eirks biskupsritara.

Eeeen ekki ttu allir slendingar svona fnar mublur 19. ld. eir sem ekki voru hfingjar, illmenni og arrningjar uru a lta sr ngja a geyma sitt dt smkistlum og rita sn bnabrf vi ljsi fr grtarlampa heimasmari fjl.

Summa summarum er a skattholi ttinum Fyrir alla muni hefur Skli Magnsson hvorki seti vi me bkhaldi sitt, n s. a geta allir frst um vi einfalda leita a orinu chatol (t.d. dnsku) netinu (leiti lka a myndum af chatol). leiinni geta menn, sem lmir vilja eignast "Sklaskpa", liti ver lka skattholum og s a a er vafalti lgra en innflutningskostnaur. Lti fstfyrir 19. aldar mublur essa dagana. Kannski a eftir a breytast.

21 chatol

a verur a teljast strfurulegt, a veri s a ba til heilan sjnvarpstt mekjnalegum spuna um eitthva, sem auveldasta ml hefi veri a ganga r skugga um me leit veraldarvefnum. hefu menn lklega einnig uppgtva, a mublunni kjallaranum hj Brmunum Breiholtinu vantar toppstykki, eins og a sem sj m hr a ofan. Toppstykki vantar greinilega lka ttina sem Fornleifur leyfir sr a gagnrna hr af sinni alekktu grimmd.

j sem hendir

slenska jin hefur fltt sr svo miki r "helv..." fortinni, a fstir ekkja vart stl og smekk flks fyrir 70-100 rum san ea fyrr. N er allt eins konar Ikea, nemamenn teljist til Epal-eltuflks sem er svo vel lnum og vitstola, a a kaupir a sem flott ykir 100-200% hrra veri en a selst ngrannalndunum. slendingar henda einnig manna mest Evrpu haugana.

Vanekking slenskra skransala gegnum tina, v sem eir eru a selja, snir etta lka mjg glgglega. Skransalar urfa nttrulega ekki a vita nokkurn skapaan hlut, en a vri n lklega til bta ef lgmarksekking vri fyrir hendir. En egar slumenn, sem eru a fara me "meint hsggn" fur Reykjavkur slu til tlanda, vita ekki neitt um a sem eir taka a sr a selja, vera eir fyrir alla muni a lesa sr betur til - og a hefur reyndar aldrei veri auveldara. Lestrarkunntta slendinga hefur aftur mti aldrei veri verri.

Saga af skransala

Hrsegir fr slumennsku skransala eins Reykjavk, sem hafi til slu nokku kindugan rukross, sem hann kynnti til sgunnar sem "rmverskan"; og geri arir betur. a er kannski ekki frsgur frandi, a skransala mannsins fr hausinn og a hann er hinn sami Sigurur Helgi Plmason (Gunnarssonar hljmlistamanns) sem sr um stjrn ttanna Fyrir alla muni.

hugi jar, sem af llu hjarta fyrirltur fortina, var ekki mikill drkeyptu silfri skransalans, sem vildi selja flest sem gulls gildi. dag er Sigurur Plmason starfsmaur Myntsafns Selabankans, egar hann er ekki a skra t skran RV me ltilli asto fr stofnunum sem tti a hafa vit fortinni.

soluro_a.jpg

Rukross samsettum r hlutum fr mismunandi tma, reyndi Safnaramistin a selja 4,6 milljnir krna hr um ri.Hr m lesa frilegt lit hinum heilaga krossi samsettum sari tmum heiarlegum. Kannski kemur ttur um kross ennan rinni Fyrir alla muni og g skring vel stltum handleggjum Krists?

Fornleifur telur a s gta kona, sem hltur brtt a vera tvarpsstjri RV, tti a sna sparna verki og velta starfsmnnum stofnunarinnar af makindalegri vindsng Bjarna Ben og taka af eim slgleraugun. San mtti skipa eim a lta endursna ttina Muni og Minjar, tt a s gamalt og sigi sjnvarpsefni (ja, vonandi er ekki bi a henda eim ttum haugana). Fyrir mannsaldri san, reyndu Eldjrn og rykfallinn r Magnsson a minnsta kosti a mila vitsmunum jina, eir fornlfarnir, Kristjn og r, urftu ekki a akaMiklubrautina vestur b til a fara upp Breiholt til a f gott "plott" ttina sna.

Svo geri a n fyrir hann Fornleif a skkva vindsngum RV sktalk Fossvogi og lti svo hendur standa fram r ermum. RV verur a geta gert betur fyrir allar auglsingatekjurnar sem velta inn og sem mislegt grgispakk slbekkjum lfsins vill f fingurna . En ttir, sem gerir er lkt og menn gangi me tvfld slgleraugu rkkri, eru kannski a sem menn vilja sj til a lta ljga sig sttfulla.


Algjrlega falsa mlverk fr slandi undir hamarinn hj Bruun Rasmussen dag

fnakot


dag verur boi upp mlverk hj uppbosfyrirtkinu Bruun Rasmussen. S hluti uppbosins, ar er seld eru mlverk, hefst klukkan 16 a staartma Kaupmannahfn. er klukkan rj og rok og rassgat Reykjavk. Mlverki sem hr sst er nmer 119 uppbosskr.

N vill svo til a Bruun Rasmussen er me algjrlega svikna vru fr slandi. Engin brg eru tafli og lafur forvrur og sjlfcertifseraur falsarabani arf lklega ekki a setja gastimpil sinn mlverki.

Um er a ra olumlverk striga sem er 40 x 58 sm a str, sem snir kot ngrenni Reykjavkur ri 1847. var mlarinn Carl Ludvig Petersen fer slandi me rum og meiri meistara, Vilhelm Melbye. Carl Ludvig Petersen teiknai fjlda skyssa og teikninga fr dvl sinni. Ein teikninganna er varveitt jminjasafni og hinar Listasafni slands (sj hr).

fnakot 3

Teikning s sem jminjasafn slands varveitir fyrir slensku jina, er af sama mtfinu (sama b) og mlverki sem selt verur sar dag. Mlverki hefur Carl Ludvig Petersen a llum lkindum mla vi heimkomuna til Danmerkur, v hn er tmasett til 1848.

fnakot 2

Nrmynd. Mr datt eitt andartak hug, a mlverki sndi kot Seltjarnarnesi.

ngjulegt vri ef anna hvort jminjasafn slands ea Listasafni hnepptu etta mlverk, sem danska uppbosfyrirtki metur 40.000 hvtvegnjar, danskar krnur. a ver er nokku hrri kantinum a mnu mati mia vi "gi" myndarinnar. En ksjnarus Bruun Rasmussen hafa fyrir lngu fundi fyrir v a mlverkaf slendinga 19. ldunni hkkar ver og eykur hugann slkir metravru hj nrkum svindlurum fr slandi sem betrekkja stofur snar me menningu sem eir hafa ekkert vit . Lklegast arf fyrirtki v a halda, eftir a anna hvert 20. aldarmlverk sem eir hafa undir hndum reynist falsa samkvmt lafi konservator.

g skoai mlverki dag samt gum vini mnum, hinum 79 ra meistara Erik Bing Henriques. Vi kvum ekki a bja myndina, til a gefa ftkum sfnum slandi tkifri til a n hana. Og hver vill annars n ori eiga nokkurt mlverk fr slandi. Menn eiga httu a allt aan s stoli, logi, snua ea sviki.

O TEMPORA! O MORES!


Kaupmannahafnarmyndir Fornleifs

IMG_2198 b

Kaupmannahafnarbar elska hina sktugu og subbulegu hfuborg sna sem algjrlega hfileikalausir arkitektar ntmans vinna skipulega vi eyileggingu .

fsbkinni Gamle Kbenhavn, ar sem hgt er a frast miki um Kaupmannahfn liinna tma, setti g um daginn enn eina ljsmynd af borginni. Myndin er varveitt ljsmyndasafni Fornleifs. Myndin hefur vaki mikla hrifningu og hefur hafa n 600 manns "lka" myndina. Hn snir rhsi Kaupmannahfn byrjun sustu aldar.

Myndin af rhsinu fr menn sig til a dreyma um betri tma, me farsttum, barnavinnu og n votts af velferarjflagi.

IMG_2205c

Myndin er varveitt laterna magica skyggnumynd, sem tilheyri safni skordrafringsins Levi Walter Mengel (1864-1941), Bandarkjamanns sem var me leiangri Robert Edwin Pearys ri 1891. Mengel var einnig leiangri til a leita a Peary ri 1992. Mengel skaust nefnilega "aeins heim" millitinni.

220px-LeviWMengel

Levi Walter Mengel

Fyrir fum rum fr safn eitt Bandarkjunum, sem Mengel byggi upp, algjru menningarleysi a selja skyggnusafn Mengels uppboi. Safnstjranum tti greinilega ekkert vari ljsmyndasafn Mengels og Bandarkjunum tkast a a selja mmur snar eins og vi vitum. Hrilega vont flk (bad people).

Fornleifur ni v miur aeins nokkrar myndir fr Danmrku og Grnlandi r essu merka safni, myndir sem sumar eiga sr ekki hlistur. Myndina efst tk Mengel ekki sjlfur. Hn var gefin t af fyrirtkinu Underwood & Underwood New York 1909 ea -10.

i getir s fleiri Kaupmannahafnarmyndir Fornleifs me v a fara ennan hlekk og klikka hausmyndina af safnveri Fornleifs me ppuna. Lklega arf maur a gerast flagi Gamle Kbenhavn til a sj myndirnar. a er vst frekar aufengi, og nokkrir slendingar eru arna egar eins og grir og svarthvtir kettir.


Eitt sinn var ek aurasl

Moneypeningur 1975
En a var heldur leiinlegt hugaml. g held a g hafi gert upp vi alla drauma um a vera rkur eins og Sir Jimbo Ratcliffe fursti istil- og Vopnafiri. a var egar 15. aldursri, enda var g orinn eins konar kommnisti skmmu ur. Ef g hefi lti mr ngja a gerast krati, tti g lklegast banka dag. Engir hugsa eins krt um evrur eins og sannir kratar.

g geri mr ungur grein fyrir v a g var af ftku flki kominn, og s ekki hyllingum fyrir mr framt sem heildsali, lkt og fair minn var. Hann setti mat bori og verslunin borgai fyrir hsakynnin ar sem g fkk a ba, anga til alvara lfsins tk vi. g er honum honum og vitaskuld mur minni akkltur fyrir a.

ri 1975 fr g a leika mr me strf. g kva a hefja framleislu mnum eigin selum. a blundai me mr einhvers konar Icesave-gr. g fr ekki htt me form mn, enda var heimaframleisla selum lgbrot slandi daga, eins og a er reyndar dag - tt undarlegt megi virast mia vi run sileysis slensku jflagi sari tmum.

g tlai a gefa fur mnum seilinn, v hann hafi hemjulega gaman af peningum og selum, enda lka myntsafnari. Mig minnir a hann hafi sett seilinn skp skrifstofu sinni og aldrei gert honum htt undir hfi eftir a.

haust skoai g hva l innst hornum gamals fataskps gamla herberginu mnu, sem g formlega flutti r um 1980. ar fann g rllu og t r hennidr g strf sem g hafi geymt til seinni nota.

sundkall yfirstr var a sem ungir menn bjuggu til ri 1975, v hvorki ttu eir tlvur n gemsa. En g tti gta smsj sem g skoai iamargt . g lt mr ngja a skoa sundkallinn og teikna hann frhendis, egar g hf selaframleislu mna. dag teikna menn lklegaplatnukort ea lka fgnu - ea ekki neitt.

selasaga
Ef menn taka vel eftir, tk g mr lka a bessaleyfi a setja nafn mitt verblguseilinn, lkt og g vri selabankastjri. g var reyndar alls endis menntaur, alveg eins og Dav lafsson (sj hr) selabankastjri sem setti smakrt nafn sitt undir gott gengi slensku krnunnar um rabil. Vi sum hvernig fr fyrir henni.

g get ekki neita v a g hef enn gaman af peningum/selum, helst er g , en a er ori svo sjaldan, a g er farin a halda a hgt s a lifa loftinu einu saman - ea reyndar konunni minni. Mean hn sttir sig vi a, er g hlpinn.


Skrteini lfsins

Barnamsksklinn 1972 b

Seinni partinn september var g algjrri kurteisisheimsskn slandi, ar sem g f enn a ba hj aldrari mur minni.

Mir mn var einn daginn me arfa hyggjur og vangaveltur t af einhverri endurgreislu sem Tryggingastofnun krafist vegna skekkju stofnunarinnar treikningum ellilfeyri. g ekki ekkert "kerfi" slandi, enda mestmegnis utan allra kerfa, og hafi v ekki vit til a hjlpa henni - en ba hana a bija systur mna um a skoa mli egar hn kmi heim r snu sumarleyfi.

egar vi tluum um essar hyggjur s g glitta gamalt skrteini mitt rBarnamsksklanum undir llu pappraflinu sem veldur nrri konunni svo miklu hugarangri. "Engu skal hent" virist vera vikvi hj henni dag andsttt v sem ur var, egar hn henti helst llu gamla konan. Einhver nostalga virtist n vera komin mmmu efri rum og hn var farin a nota skrteini mitt sem bkamerki. " mtt alveg taka a", sagi hn egar hn s a g hafi margar minningar tengdar plastinu.

g man nefnilega egar g kom me vsun til a borga rsgjaldi. Stefn Edelstein sklastjri var "kennarastofunni" me velyfirgreiddan skallann tweedjakka me btum olnbogum og rllukragapeysu. Hann gekk oft me derhfu me dski eim tma.

etta var allt eins og a hefi gerst gr, en gerist samt efstu hinni Insklanum fyrir nrri hlfri ld. Skrifstofan var ltil og full af reykingasvlu. Stefn fr upp upphkkunina vi gluggann, ar sem skrifbor hans var; settist vi ritvlina og pikkai inn nafn mitt, heimilisfang og smanmer mia sem hann setti inn plasti og fri mr a svo me ppuna munnvikinu um lei og hann sagi: "Svakalegt nafn er etta sem hefur, maur". g svarai bara "j" ea jafnvel engu, enda hafi g heyrt hve strangur Stefn var. Annars kunni g vel a svara stl vi "Veit ek vel, Sveinki", en tk ekki sjens Stebba.

Aldregi var etta Ausweis mitt nota til neins og a gulnai bara veski mnu til fjlda ra. a gaf hvorki afsltt verslunum n fyrirgreislu flugvllum eins ogplatnukort Hannesar Hlmsteins. Maur urfti ekki a sna etta skrteini til a komast inn sklann. En skrteini urfti maur samtalltaf a hafa. Aginn lt ekki a sr hlja.

Nlega fr g me skrteini heimsskn Tnmenntaskla Reykjavkur vi Lindargtu, sem er arftaki Barnamsksklans. g var a reyna a hafa upp kennsluefni sambandi vi hljfrasmi barna sklanum snum tma (sj hr), og sr lagi vegna sma nemanda langspilum. g lofai sklastjranum a skrifa henni sem fyrst, en geri a loks dag. Hn tlai a spyrjast fyrir um nmsefni fyrir langspilssmar. g sndi henni skrteini, sem var htt a nota er hn var sklanum tluvert sar en g. Hn tri vart snum eigin augum.

gr fr g svo skjalsafn Fornleifs gagngert til a finna afrit af prfskrteinum aalritstjrans er hann var Barnamsksklanum og kemur ljs a g lauk hvorki meiru n minna en "Burtfararprfi tnfri og hljfraleik r framhaldsdeild sklans". urur Plsdttir og Stefn Eldjrn gfu mr "gtt", sem var ekki betra, og svo fkk g nstbestu einkunn "gott" fyrri panleik minn og mtti vst vel vi una, maur sem nddist Bach, Bartok, Beethoven, Brahms, Beatles, BB King, og B-b og Blaka. Umsgnin fyrir hljfri 1971-1972 var v: Framfarir hgar. Mtti fa meira (sj Ausweis HR). g tk egar mi af v, enda tlai g mr ekki a vera undirleikari fyrir eihverja kerlingu gulum kjl og enn sur pankennari. g s bi og heyri hve leiinlegt a var Barnamsksklanum.

Menntunin og burtfararprfi gaf mr hins vegar kvena innsni heim tnlistar. g hlusta mest, en skemmti stundum sjlfum mr me einleik hfinu, tek af og til arur bai ea trommusl potta og pnnur egar g syng ekki bakraddir me Bjrk tvarpinu. a er meira en ng fyrir mig. Maur arf ekkert skrteini upp a.


"Stradivarusinn" minn er kominn heim

Utlaginn

oktber var g nokkra daga me gmlum vinum forlta b Charlottenburg Berlnarborg. ur en eir komu, hafi g seti plitsku skjalasafni Utanrkisruneytis skalands (Politisches Archiv des Auswrtiges Amts) og grska fyrir grein sem g tla a skrifa me konu Pars. Fyrir utan daga me gum mat, tnleikum og leikhsfer Berliner Ensamble til a sj hi djfulga verk Baal eftir Berthold Brecht, var hpunktur ferarinnar fyrir mig a annar fornvinanna kom me langspili mitt ga sem g smai egar g var ungur (sj hr).

Nlega var smakennari ingeyri, Jn Sigursson a nafni, sem smar langspil, binn a sma verklega tsku fyrir mig undir hljfri mitt, en kassinn var ekki tilbinn egar g var slandi lok september.

Einn vina minna, Kristjn, gerist vinsamlegast burardr fyrir langspili. g hafi vitaskuld miklar hyggjur af mefer hljfrisins og kassans flugvl fr slandi til Berlnar. En ekkert var a ttast um a hndum Kristjns. a fkk svo sannarlega einnig Sondermefer hj flugfreyjunum Icelandairs. - Kristjn urfti ekki anna en a segja leyniori "LANGSPIL" og brosa freyjurnar. a tti freyjunum mjg sandi og kassinn fkk a dvelja Saga-Class alla lei til Tegel Lufthafen. Hvort a var Kristjn ea langspili, sem hafi slk hrif freyjurnar, veit g ekki, en a verur eiginlega a rannsaka a vsindalega sem allra fyrst. En Icelandair og flugfreyjum flagsins fri g innilegustu akkir fyrir fyrirgreisluna vi Kristjn - ea langspili.

Saddir af Berln fru vinir mnir aftur hmenningu Fsturjararinnar, en g fr bara rtu til Danmerkur. g er lklega dellukarl, v g keypti srsti undir langspili. Kassinn vakti athygli. ekki meira en a svartur hasshundur, sem sleppt var inn rtuna eftir komuna til Danmerkur, hafi ekki hinn minnsta huga kassanum. San hef g frstundum veri a dytta a hljfri mnu, reyna mismunandi strengi og treina bogann sem g keypti me mikilli r og innhverfri hugun versluninni Sangitamiya Reykjavk september.

ar fyrir utan hef g horft YouTube me upptkum af mismunandi gtisflki sem leikur nlega smu langspil (vlk hugaml sem sumt flk hefur!). g hef vi a fullvissa mig um a rma hlji hljfri mnu var engin myndun kunnugra manna. Langspili, sem snum tma var dmt afkanadskum srfringi sem hljmfegurstu ger langspila landsins - hvorki meira n minna. En langspil hljma ugglaust eins mismunandi og au eru mrg.

20191011_115452

slenskir harlnukommar vi minnismerki um Rsu Luxemburg oktber 2019.

Ekki hlt g neina tnleika Berln etta sinn, en srs eiginlega eftir v a hafa ekki teki Nallann langspili. g lokkai flaga mna til a fara me mr og setja rsir vi na Spree, ar sem skir okkar kstuu litlum en ttvxnum lkama Rsu Luxemburg na ri 1919. g er viss um a Rsa hefi ekkert haft mti v - .e.a.s. a g spilai Nallann.

20191011_120139Kommarnir fr slandi minntust Rsu me bleikum rsum. Menn mega leggja a hvaa merkingu sem eir vilja.

Eftir heimkomuna fr Berln hef g fari smbreytingar langspilskassanum. g setti hann arar spennur en upphaflega voru, sem og hornspeldi r messing; keypti ar a auki gtarkassals sem g hef enn ekki skrfa . g mun einnig setja lamir hann a innanveru. tlunin var svo a setja stu laxaskinn kassann allan, en frtti g a starinn Saurkrki hefi ia skinninu og vri v miur farinn hausinn. Veit einhver, hvar n er hgt a f dr, stu laxaro? Kann ekki einhver a blikka stara fyrir mig - ea er ng a segja bara "Langspil"?

N, fingin skapar meistarann. Sar leyfi g ykkur kannski a heyra lag tlagann, sem anga til hvlir tskunni Roleysu. En g lofa engu.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband