Getur einhver lesi japnsku kassana mna ?

Fig 1b
g segi eins oft og g get: g er me heppnari mnnum, og a er fyrst og fremst vegna betri helmingsins. Mn elskulega ektakvinna, hin sunga Irene, dekrar mjg vi manninn sinn. Til a mynda nlega, egar hn gaf mr afmlisgjf. g fkk gjfina nokkrum vikum fyrir afmli, alveg eins og fyrra er hn bau mr eftirminnilega tnleika me Woody Allen og hljmsveit hans.

r fkk g hins vegar japanskan kassa fyrir afmli mitt sem er 22. jl r hvert - en stundum skmmu ur ea fngum.

Eina slrka helgi fyrir skmmu, (san hefur slin brunni himninum hr Danmrku), brugum vi okkur strbinn og frum meal annars inn litla verslun Ngrannaleysu (Nabols), sem selur verandi japanska forngripi. Verslunin er rekin af nokkrum ungmennum rtugsaldri sem ferast miki til Japan vegna brennandi huga sns landinu. ar kaupa au einnig ga gripi sem au leggja rlti Kaupmannahfn og reyna svo a lifa af v sem au na me nmi ea til a greia fyrir frekari ferir til Japans. Mig grunar a au hafi agang a barrminu fyrir lti, ar sem verslunin er afar gum sta.

Kona mn s strax a g slefai eins og krakki yfir bambuskassa einum binni sem og loki af minni kassa. etta var eini slki gripurinn versluninni. Kassinn og loki eru fr byrjun 20. aldar og bera letranir ritaar me japnsku tssi. g keypti mr loki fyrir lti. Konan mn s lka a mr langai hemjumiki kassann svo hn keypti hann ssona og gaf mr fyrirframafmlisgjf.

Kassar sem notair voru fyrir postuln ea lakkvrur

Kassar sem essir voru jafnan smair r bambus utan um drmtan varning svo sem postuln ea lakkvru, egar slkir ealgripir voru seldur fyrri ldum. Konan mn, sem lagi stund japnsku me nmi snu stjrnmlafri rsi sustu ld, gat ekki lesi letrunina kssunum. Hn s strax a etta var a miklu leyti skrifa me knverskum tknum sem kallast kanji.

Fig 3 b

Mynd II

Fig 4 b Mynd III


g spuri verslunareigendurna sem voru til staar, hvort au gtu lesi japnsku, en a geri aeins ein eirra, sem er hlfur Japani. Hn gat hins vegar heldur ekki lesi letrunina. Hn tk myndir og sendi fur snum, sem er japanskur, og hann var lka a gefast upp, en upplsti a etta vri gmul japanska fr v yfir leturbreytingu 20. ld. egar htt var a nota msa knverska bkstafi og hljkerfiannarra stafa breyttist alfari. dag er essi japanska ekki kennd nema hsklum, og afar fir geta lesi texta me knverskum tknum og gamla hljkerfinu.

g hafi samband vi Toshiki Toma prest innflytjenda slandi, og sar prfessor einn Kaupmannahfn, en ba skorti aldur og ekkingu til a geta lesi ennan gamla kanji-texta. Til ess arf maur vst helst a vera orinn rmlega 90 ra ea srfringur. Ekki ir heldur a bija Knverja a lesa textann, v eir ekki tknin, a au og hlja oft tum allt ruvsi gamalli japnsku en knversku.

kassanum myndinni efst voru japnsk dagbl fr 3. ratug sustu aldar. a gti vel gefi hugmynd um aldur kassans.

Geta lesendur hjlpa me rningu textans?

Fig 2

Mynd IV

Vera m a lesendur Fornleifs su sleipir japnsku og geti lesi fyrir mig hva stendur

(I) kassanum ( myndinni efst),

(II) innan loki hans (mynd IV)

(III) bum hlium loksins af litla kassanum (myndir II og III)

Kassinn er listavel smaur og ekki er notaur einn einasti jrnnagli. Hann er einnig mjg vel nothfur. g nota hann eftir hreinsun og vxun til a hylja snrur og leislur sem hrynja tugatali af tkjum sem okkar tmum fylla ll skrifbor. Leislur fr tlvu, lmpum, htlurum, hleslutki og sknskri myndavl, fara allar ofan kassan og sem felur svarta spaghetti sem lekur ofan af skrifborinu mnu. Kassinn og letranir hans sjst vel undir borinu, en mig vantar enn skringu letrunum til ess a vera alsll. g tek fram a a stendur hvorki Honda, Toyota, Mishubishi, Nissan, Suzuki, Daihatsu ea Datsun kassanum.

ingarnar letrun kassanna minna arf g helst a f ekki miklu sar en morgun, sem minnir mig a hvernig vrumerki Datsun var til:

Framleiendum Datsun vantai fangandi, erlent nafn fyrstu bifreiina sem eir framleiddu. eir leituu til helsta rgjafa um fangandi blanfn snum tma. Hann bj New York, sem ht vitaskuld Cohen. Cohen spuri tsendara japanska blframleiandans hve fljtt eir yrfti a f hi nja nafn. "Aooh, Helst morgun" sagi s japanski. Cohen svarai uppvgur brooklensku "Dat soon?" g sel etta ekki drara en g keypti.


Catwalk me slenska hundinn

Dorrit  Alingi mynd Alingis

Hin glsilega, fyrrverandi forsetafr bjargai uppistandinu ingvllum gr. A vanda kom Dorrit, s og sigrai.

Hn Dorrit fullkomnar nefnilega listina a vera alleg. Hn geri sr lti fyrir, lkt og oft ur, og talai vi hinn almenna mann egar hn var komin niur Almannagj. Hn fkk lnaan slenskan hund smu litum og hn sjlf og saman tku Mssa og Seppi catwalk ingvllum.

A nverandi forsetfr lastari, sakna g dlti Dorritar. Hn var algjr hrdemantur. a var svo gaman slandi egar hn var Bess.

g akka skrifstofu Alingis fyrir a birta essa mynd, sem er frbr. Loks hafa menn ar b lrt a taka almennilegar ljsmyndir. g akka fyrir hnd ppulsins sem fylgdist me r fjarska.

... og Pa hva...


Out of Africa - or Eurasia

Homo-erectus-702x336

Hr fer Fornleifur mjg langt aftur tmavl sinni til a kynna niurstu slensk vsindamanns Lundi. Eldra getur a vart ori. etta er jafnvel gilega fornt fyrir Fornleif, hann kalli ekki alltmmu sna forneskjunni.

Haldi skal aftur til ess tma er sum okkar urum eldklr og enkjandi: sapiens sapiens, mean arir hldu fram a vera bara sapiens, og jafnvel hlfgerir imbecilles, ea imbar og "silly".

Laglegi pilturinn, myndinni hr fyrir ofan, er ekki mjg svipaur sumum af eim knattspyrnuhetjum sem berjast Rsslandi essa dagana. er g ekki a velta fyrir mr hve titeknir eir eru (litinn ori g ekki einu sinni a nefna). essi kappi, sem var ekki hvaxnari en 12 ra slenskur krakki, er framkallaur grundvelli hauskpu sem er um tveggja milljn ra gmul og snir Homo erectus, forfur eirra mannskepna, sem brugu undir sig betri ftinum fyrir ca. 2 milljnum rum san: essi manntegund sem voru ealmenni fr Afrku sem gengu upprtt, tk mevitaa kvrun eins og Bjarni F. Einarsson fornleifafringur myndi kalla a. eir hfusliti barnssknum nokkur milljna ra ur en eir hldu mikla langfer norur bginn. Ekki miklu sar en fyrir um a bil 1,8 milljnum rum, var erectus-ttin bin a dreifa sr um a sem sar var kalla Evrpa og Asa.

homo-sapiens

Homo Sapiens Sapiens, rtinn um augun af allt of miklum hugsunum og kvrunartkum

Karlinn hr fyrir ofan var hins vega yngri og var hann nokku glrnari en forfeur hans sem flykktust norur bginn. Hann er afkomandi ess efri myndinni. essi mynd er ger eftir beinaleifum manns sem mun hafa veri uppi fyrir um 150.000 rum san; Og nokkurn veginn annig litufyrstu forfeur okkar einnig t, egar vi af tegundinni homo sapiens sapiens byrjuum a greinast a fullu fr Homo sapiens Neanderthalensis, fyrir meira en 500.000 rum san, einhvers staar Evrasu.

slenskur vsindamaur, lfur rnason, prfessor emertus sameindarrunarfri Lundi, greindi fr eim skilnai fyrir tveimur ri san hugaverri grein tmaritinu Gene, mjg sannfrandi htt. En fyrst fyrir 150.000 rum, ea ar um bil (etta er ekki svo nje), hafi homo sapiens sapiens sni til Afrku fr Evrasu. annig a skilja, a fyrstu viti bornu mannverurnar sem bjuggu Afrku komu fr Evrpu og Asu.

etta eru ugglaust ekki allir eftir a ta hrtt og eins hratt og niurstur runarfri mannsins og erfafri breytast, gti s kenning egar veri orin reld n ess a g vissi a - en g hef ekki haft spurnir af neinu nrra.

En ef fyrstu fullvita Afrkumennirnir voru "Evrpumenn" (fr svum nverandi ESB) ea "Asubar", mtti til gamans segja anda ESB-keisarans Merkels, a eir Afrkumenn sem n leita til Evrpu miklum mli, sr og snum til ginda, su bara a sna aftur til sns heima. Tyggi v, sem haldi hreinum nasisma ykkar a slendingar su flekku "j" (sj t.d.etta rugl).

g heyri fyrst um frileg afrek lfs rnasonar fr uppeldisfur hans Gils Gumundssyni, sem g hitti oftar en einu sinni flugvlum lei til slands 9. ratugi og rddi vi hann Kastrup flugvelli. var lfur rnason a vinna vi erfafri hvala, ar sem hann hefur unni miki og arft starf.

Mr ykir grein lfs rnasonar, Out of Africa hypothesis and the ancestry of recent humans: Cherchez la femme (et lhomme) (sj einnigessa frsgn ru riti) mun merkilegri en a sem slensk Erfagreining er a gera; T.d. a skemmdaverk a eir fengu a bora tennur 97 slenskra kumlverja sem hvla jminjasafninu og ragreina efni r tanntkunni til a f tlfrilega haldbra niurstu sem ekki segir neitt marktkt (sj hr), um lei og eldri rannsknir me rum aferum sem ekki reia sig hi heilaga efni DNA, sameindina Deoxyribonukleinsru, er hunsaar.

J, a uru greinilega ekki allir sapiens sapiens einum grnum hvelli. Stundum held g a langt s a allir ntmamenn geti stta sig af essu tegundaheiti, t.d. ekki forseti Bandarkjanna, en honum held g frekar a hafi ori stkkbreyting, sem valdi hefur alvarlegri heilaskeringu. Hugsi ykkur: Allt etta erfii vi kynbtur gegnum hundrusundir ra til einskis.


Fornleifafundur sumarsins: vaforn skti

Fundur sumarsins

Bjarni F. Einarsson leiir n keppnina um strstu fornleifagrku sumarsins. Hann fer lklega me sigur r btum egar upp verur stai haust.

Hann hefur fundi hvorki meira n minna en fornan skta. Geri arir betur. Sktinn "tk mevitaa kvrun" um a setjast a slandi.

Fornleifursagi lit sitt varandi fornleifar a St Stvarfiri fyrra, sem og kenningasm dr. Bjarna. a lit hefur ekkert breyst.

Vi kkumFrttablainu essa smellnu fyrirsgn.

Tmar dsir


Brjnslkjarkonur ota snum tota

Valgerur Briem NM Kobenhavn 3
g er farin a halda a kvenleggur Briemsttarinnar (bori fram Brm en ekki Breim) s srstaklega lagi vi a ota snum tota.

Fornleifur greindi fyrr rinu fr Ingibjrgu Briem, sem komst franska upptku, .e.a.s hn var fyrst slendinga til ess a komast hljmpltu og ar me a eilfa undurfagra rdd sna.

Frummir Briemsttar, fr Valgerur Briem Grund Eyjafiri, kona Gunnlaugs sslumanns Gubrandssonar Briem fr Brjnslk Barastrandasslu (Briem er, af v er sagt er, afbkun Brjnslk) ttfur Briemsttgarsins valdamikla.

Valgerur sem fddist ri 1779 er talin vera s slendingur sem fddist fyrst allra eirra sem ljsmynd var tekin af slandi. v hlt Mogginn fram er jminjasafni opnai eftir breytingar hr um ri og birti ljsmynd af Valgeri. Og ekki lgur Mogginn. Er safni opnai aftur eftir drar endurbtur "breyttist allt" nema jminjavrur, v miur, en ekki tla g a daga upplsingar jminjasafnsins um Valgeri efa n rkstunings.

Ljsmyndina af henni sem Morgunblai birti, var sg vera tekin af barnabarni hennar, Trggva Gunnarssyni trsmii, sem sar gerist bankastjri (f. 1835). Tryggvi var minni sku betur ekktur sem "hundrakallinn". essi ljsmynd af fr Valgeri mun ekki vera meal elstu ljsmynda af slendingi, heldur er v haldi fram a hn s af eim slendingi sem fddist fyrst eirra sem ljsmyndir voru fyrst teknar af. Ljsmyndin enduropnunarsningu jminjasafnsins, sem Morgunblai upplsti a vri tekin af Tryggva Gunnarssyni, hltur a vera fr v fyrir 1872, en a r andaist Valgerur Briem.

Akne Hustergaard ??

Sama mynd og snd var jminjasafninu eftir viger ess, er til jminjasafninu Kaupmannahfn (sj hr og efst). sastnefnda stanum standa menn algjrlega gati hva varar mdeli. skrningu myndinni er v haldi fram a arna sr komin "Akne Hustergaard". J g sel a ekki drara en g keypti.

Akne Hustergaard er vitaskuld einhver furuleg afskrmin ea mislestur illa menntas safnaflks Kaupmannahfn. a er var til en Reykjavk. Gti veri a a standi Hstergaard? Myndin Hfn er r safni slandsvinarins Daniels Bruuns, sem feraist miki um sland og skrifai merkar bkur um r ferir. jminjasafn Dana telur mynd af Valgeri vera tekna af Bruun. En a getur vart veri, v hann hafi ekki enn komi til slands fyrir 1872 er Valgerur deyr. En ef myndin er tekin af Bruun, er etta allt nnur kona en Valgerur Briem.

Mli er greinilega flki. Tryggvi lri ljsmyndun Kaupmannahfn. aan sneri hann ekki aftur fr Danmrku og Noregi fyrr en 1865. var Valgerur amma hans nrisaldri. Hann gti v vel hafa teki myndina. En ef Daniel Bruun hefur teki myndina, er konan greinlega ekki fr Valgerur Briem.

Valgerur Briem Umbreytt Minjasafn Akureyrar
Til er nnur ljsmynd (greinilega prentmynd fr 20. ld) af Valgeri Minjasafninu Akureyri (sj hr). eirri mynd snist hn miklu yngri. En nsta vst tel g a s mynd s retsering af ljsmyndinni sem fyrr var rdd. Myndinni hefur veri breytt af ljsmyndara, annig a gamla konan liti yngri t a rum. En etta er samt sama ljsmyndin a mnum dmi. Mdelinu hefur ekki veri gerur greii me v a yngja hana upp.

Eirkur Briema sem g tri v a hvorug ljsmyndin s af Valgeri Eirksdttur Briem, lt mr detta hug a konan myndinni s mir Tryggva Gunnarssonar. Hn ht Jhanna Gunnlaugsdttir Briem (1813-1878). Mr er reyndar einnig frt a sj a Eirkur Briem (1811-1894; Sj mynd til vinstri), sonur Valgerar og Gunnlaugs, geti hafa veri sonur konunnar myndunum sem taldar eru vera af Valgeri. Ef svo er, hefur eiginmaur hennar, Gunnlaugur Gubrandsson fr Brjnslk, s er tk sr nafni Briem, veri mun snoppufrari en strskorin kona hans. En n m ekki gleyma a nnur myndin af henni er umbreytt. ar hefur ljsmyndarinn ekki gert gmlu konuna frari.

Ltum meistara Dylan ljka essari ljsmyndakrufningu Fornleifs me laginu Girl from the North Country sem hann syngur gegnum nefi me Johnny Cash, a Brownsville Girl hafi einnig veri vieigandi. Brownsville Girl hltur Dylan a vera a syngja um stlku af Briemstt. Brjnslkur og Brownsville eru ekki svipu rnefni. Cash kemur essu hins vegar ekkert vi, nema a v leyti a Briemsttin hefur vallt tt ng af v og v miki lti me etta flk, langt fram um efni.


Elsta hljfri slandi er alls ekkert hljfri

Munnharpa Stra Borg
ri 1982 vann g vi fornleifarannsknina Stru-Borg undir Eyjafjllum. var g nemi ru ri fornleifafri rsum Danmrku.

Stru-Borg fundust bsnin ll af forngripum, sem margir hafa san fari forgrum, ar sem eir fengu ekki tilheyrilega forvrslu.

Vi sem strfuum vi rannsknina, unnum kauplaust fram ntur til a hreinsa gripina, setja kassa og poka og skr. Lfrna hluti, leur, vaml, vi og bein settum vi poka me tego-upplausn, sem var efni sem venjulega var nota vi handhreinsun skurstofum. essi gvkvi tti a halda bakterugrri niri anga til lfrnir gripir voru forverir. En hann reyndist vitanothfur. Margt af vinnu okkar var unnin fyrir gg, ar sem gripirnir fengu ekki nausynlega forvrslu egar eir komu jminjasafni.

Einn hlutur fannst a sumar, r jrni, sem einna helst lktist einhverjum keng ea hluta af beltisgjr. g lt mr detta hug a arna vri komin munnggja, sem sumir kalla gyingahrpu (jafnvel jahrpu ef svo vill vi) vegna hrifa fr ensku, ar sem slkt hljfri nefnist stundum Jews harp, sem mun vera afmyndun af Jaws-harp. Hljfri etta kemur gyingum ekkert vi.

Er g sneri til Danmerkur sla sumars 1982, hljp g strax bkur, greinar og srrit sem til voru um hljfri Afdeling for middelalder-arkologi, ar sem g stundai mitt nm. ar hafi einhver sett ljsritaa grein um Maultrommel, sem etta hljfri heita sku. Mig minnir a greinin hafi veri austurrsk og a einn hfundanna hafi heiti Meyer. Fann g greinina srritakassa hillunum me bkum um hljfri og tnlist mildum.

greininni fann g mynd af munnggju, ea verkfri sem menn tldu a hefi veri munnggja, sem var mjg lk v sem fannst Stru-Borg, en lkt flestum rum munnggjum. g sendi Mjll Snsdttur, yfirmanni rannsknarinnar, essa grein og var heldur upp me mr.

Mr er nst a halda a greinin sem g sendi Mjll s einmitt nefnd essari austurrsku grein netinu, og a myndin hr fyrir nean s nrri ljsmynd af eirri greinilegu teikningu sem g hlt a tti eitthva skylt vi jrnkenginn Stru-Borg.

Svissneskar munnggjur

Ggjur fr Festung Kniepa bei Lofer Austurrki

Maultrommel 2

mis lg munnggjum

Ekki geri g mr grein fyrir v fyrr en nlega, a essari upplsingu minni var hampa sem heilgum sannleika og hefur a sem g tel n alrangt fari va, sj hr, hr, hr, hr, "ritgerinni hennar Gurnar ldu" eins og stendur Sarpi n skringa, og var.

En a hefur sem betur fer gerst n ess a g s nokkurn htt tengdur vitleysunni sem heimildamaur. g akka krlega fyrir a vera snuaur um "heiurinn", v ekki vil g lengur skrifa viljugur undir lit mitt fr 1982.

Eftir 1982 hef g lesi mr til um munnggur og veit n a a er nrri frt a f hlj t r ggju sem er smu r fltu jrni eins og jrnhluturinn fr Stru-Borg. Munnggju er flestar gerar r bronsi og steyptar ea hamraar annig til a versni ggjunnar er tgulaga ea hringlaga. r ggjur sem eru r jrni eru einni formaur annig, og jrni arf a vera miklum gum. Efra myndbandi nest frir menn um a.

Jrngripurinn Stru-Borg, sem mig minnir a g hafi fundi, er ekki me hring- ea tgullaga versni, og er hvorki munngga n elsta hljfri sem ekkt er slandi. a er greinilegt a aldrei hefur veri teinn essu amboi.

A mnu mati ttu munnhrpur a kallast munnhrpur, en a or eins og allir vita uppteki. Munnharpan okkar hefur fengi nafn sitt r ensku ar sem munnharpa eru bi kllu mouth harp ogharmnka . Noregi var og er etta hljfri kalla munnharpe. ess m geta a norskar munnggjur eru ekkert lkar v amboi sem fannst Stru-Borg. Finnlandi er munnggja kllu munnihaarpu.

g mli me eftirfarandi myndbndum til a frast um munnggjur, sem eiginlega ttu a kallast munnhrpur. Einnig er mikinn frleik a skja vefsunnivarganist.ru sem munnggjusnillingurinn Vladimir Markov stendur bak vi. Vargan errssneskt heiti munnggjunnar.


er ekkert anna a gera en a kaupa sr gott hljfri og byrja Gamla Na.


Kartflurnar egar teknar upp lafsdal

lafsdalur 2
N, egar fornleifagrkan virist sprottin r sr ingeyrum, berast gleitindi r lafsdal ( Dlum).

ar er n fari a rannsaka sklarst eina, forna. ar eru a verki fornleifafringar fr Fornleifastofnun slands, sem rtt fyrir hi feikirkisbknslega nafn er bara einkabissness fornleifafringa ti b sem ekki f vinnu jminjasafninu.

a er heldur ekki ntt a fyrrverandi jminjavrur, einn s besti 20. ld, segir okkur frttir af skla essum Morgunblainu sl. helgi (sj hr).

sjlfu sr er ekkert ntt a koma ljs lafsdal, ef svo m a ori komast. arna er greinilega ekki nein fucking "tst" ferinni, ea eskimabli, aeins undirmlsskli af norskri ger - um 20 metrar a lengd, sem virist vera mealstr hsa fr sguld Vestfjrum. Sklinn er me bogamyndaa veggi og vi sklann eru lklega gripahs og hlaa, sem ekki er bi a fletta ofan af. Sklinn hefur a llum lkindum veri lengdur, og m gera sr hugarlund, a a hafi gerst eins og snt er me litum hr a ofan. Bllituu veggirnir er vibtin. Appelsnuguli liturinn snir grunnmynd upphaflega sklans. Sem sagt enn ein snnun ess a hsager slandi kom fr Noregi en ekki fr einhverjum hokinbkum me litningagalla Bretlandseyjum.

Spennandi verur a sj framvindu mla lafsdal sumar. Kartflur uxu eitt sinn vel lafsdal, en ef g ekki flki fr Fornleifastofnun rtt er g ekki viss um a a stundi fornleifagrkurkt miklum mli.

Og g sem hlt a menn tluu a bjarga llum rstunum og kumlunum sem eru a fara sjinn...

Vibt sar sama dag:

Nrri mynd af rstinni snir a einhver minnihttar vibygging hefur veri vi hana. Myndina er hgt a sj FB-sur rannsknarinnar, ar sem einni er kynnt ntt fornleifatvist.

lafsdalur3


ingeyraannll inn riji 2018

Kambur  ingeyrum
Nlega lauk heldur snubbttri auglsingafornleifarannskn ingeyrum. Frttaflutningur af rannskninni var mjg fjlskrugur og byggi vitaskuld upplsingum fr stjrnanda rannsknarinnar hinum marsaga sagnaruli Steinunni Kristjnsdttur.

Upphaflega mtti skilja a nr vri tali vst a grafararnir vru vi a a komast niur lkamsleifar munkanna sem du hinum slenska Svartadaua, sem er pest sem ekki arf a eiga neitt skylt vi ann svartadaua sem geisai Evrpu hlfir ld fyrr.

Fljtlega fannst hins vegar krtarppa fr 17. ld, ofan hausamtunum munkunum sem bur ess hlutverk a fra okkur vitneskju, ea rttara sagt allan sannleika um Svartadaua. Eins og lesendur Fornleifs geta s frslunni hr undan, var sp Fornleifs um niurstur uppgraftrarins ruggari en venjuleg veursp slandi.

N er rannskninni loki og Bjrn Bjarnsson fyrrv. rherra, sem er velunnari ess sem er a gerast ingeyrum, greinir fr niurstum vafornu dagbkapri snu, sem mun vera nrri v fr mildum.

Bjrn birtir bloggi snu mynd af bronskambi skreyttum drekahausum, sem mr snist me nokkurri vissu og ekkingu lka, a s fr lokum 12. aldar ea byrjun eirra 13.Kamburinn fannst 22. jn sl.

Rannsknin ingeyrum virist mr v vera hlfgerur "dtakassi aldanna". arna gir llu saman, munkum sem du ri 1402 en sem finnast ekki, ppuhaus fr 17. ld, og forlta kambi fr fyrstu ld klausturlfis ingeyrum. Allt er greinilega belg og biu, g efist ekki um a allt s grafi upp mjg skikkanlega. En a leitar mann s hugsun, a einhver hafi sari tmum veri a plgja ea frsa klaustursti, til a kartflurnar yxu betur menningarjarveginum.

Yfirlsingarnar sem leiangursstjri rannsknarinnar ingeyrum hefur sent fr sr eru heldur strkerlingalegar. En slkt mun n vera tsku slandi. Helst skal a sem sagt vera, vera algjrlega innistulaust og fyllilega grunda, en algjr sannleikur ef a er mlt af konu. ess er nr krafist af mnnum a eir ekki allar niurstur ur en fari er a sta. Annars f menn ekki styrk. Ori tilgta enn erfitt uppdrttar slandi.

N er Steinunn Kristjnsdttir, sem v miur er ekki srfringur mialdafrum, kominn skoun a hn hafi veri a grafa grunn hss Lrens (Lrusar) Christensen Gottrups sem var umbosmaur ingeyrum fr 1685 og sar lgmaur noran og vestan 1695-1714. Ekki fann hn munkana, en ppan gti jafnvel einhverju stigi hafa veri kjafti Gottrups. Mli g me v a DNA veri skafi af ppunni, svo eim danska veri gert htt undir hfi.

Kamburinn sem Bjrn Bjarnason segir fr er kirkjukambur sem lesendur Fornleifs hafa kynnst ur, og ef ekki, m lesa um hr.

egar meira f er komi kassann, vonum vi a gripirnir su nr hvorum rum tma en eir sem fundust v herrans ri 2018, sem og a niursturnar su meira samkvmar sjlfum sr - ea a a s a minnsta kosti einhver sannleiksrur v sem logi er fjlmilana. Annars verur Fornleifi fram skemmt konunglega og getur allri teitinni enn og aftur minnst fyrri yfirlsingar Steinunnar um eskimakvendi og flamenn, svo nokku af v furulegasta s n reifa enn einu sinni.


Grafin upp pest og ppa

smell.jpg

Konu einni Blndusi var um og a heyra a fornleifafringar vru n a grafa sig niur Svartadaua ingeyrum. Hn las a Morgunblainu (sj hr og sr lagi hr Fornleifi gr. En sar grdeginum var RVi komi me fleiri frttir af leit fornleifafringanna a Svartadaua (hr).

Svartidaui tti samkvmt Mogga a vera nnast undir nstu hellu, og stutt var niur munka sem lii hfu hrilegan daudaga Svartadaua. En egar RV bar a gari efldist yfirlsingarglein og fornleifafringarnir komust myndamguleika og fundu vi tkifri krtarppuhaus fr 17. ld og munduu honum myndavlarnar.

ingeyrappan
Vandast n mlin. Munkarnir ingeyrum du Drottni snum ea einhverju ru ri 1402 Svartadaua, en veri var a reykja rtt yfir hausamtunum eim.

slendingar hafa vallt veri framarlega merinni, fremstir meal ja, me hlutverk fyrir mannkyni o.s.f. .... M bast vi v a slensk ruglufornleifafri fari brtt a dylgja a v a slendingar hafi endurfundi Amerku og hafi stai tbaksflutningum og ppuger stuttu eftir 1402?

Ef mannkynssagan skal breytast, er auvita jrifar a gera a Hnavatnssslu, en hafa ber huga a fornleifafringurinn sem grefur n upp Svartadaua anno 1402 og ppu fr 17. ld smu andrnni langan feril a baki vintralegum tilgtum sem ekki stust. Hn hefur "fundi" fullt af snsasjnum, t.d. eskima, flamann og msa furugripi sem gleymdust fljtlega eftir a eim var hampa.

Konan Blndusi sem hrist enduruppvakningu Svartadaua getur anda rlega. En eir sem tra heppnina, allt s egar rennt er og sna tarot kortum morgnanna til a stra degi snum og gjrum, segja vitaskuld a n hljti fornleifaspin loks a rtast og a trming slensku jarinnar s nsta yfirvofandi. Vali er ykkar.

g spi v hins vegar a stutt s niur ppukarla og kerlingar semdrukku of miki tbak 17. ld. Lengra er niur munkana og svartadaua eirra. Grafa dpra!

joos_van_craesbeeck.jpg

Vi bum me eftirvntingu


ska eim Svartadaua sem fyrst

Langa fornleifagrkan

N er fornleifagrkan 2018 bin a taka grarkipp grurhsum vitleysunnar. Gerur A. Grkan garyrkjubndi Grund (sj mynd) hefur ekki s annan eins vxt grkum snum mrg r.

Steinunn abbads ingeyrum sr lka mikinn ofvxt grkunni og er n egar farin a nlgast "jarlg sem geyma Svartadaua". Svo segir a minnsta kosti Mogginn og hann lgur aldrei. Vonandi finnur hn klausturkirkjuna ingeyrum og nokkra munka me svartadauabakteruna glerungi tanna sna lkt og sumir vsindamenn halda a eir hafi fundi.

Frttastofa Fornleifs vonar a besta og helst a pestin s arna af hreinni og mengari, slenskri ger undir nstu hellu - og a a finnist til vara eins og einn eskimi ea fjallamaur einn kveifarlegur fullum drag fyrir 17. jn. Flamenn voru aldrei til Hnaingi, svo eir finnast ekki ingeyrum. DNA saua og hrossajfa er heldur til gruggugt, svo tt eir finnist garinum ingeyrum er ekkert v a gra. a voru rugglega kynir Skagfiringar sem myrtir voru Hnaingi.

Hafa verur huga, a Svartidaui slandi var ekki nausynlega a sama og s Svartidaui sem geisai 14 ld Evrpu ea sari pestin Evrpu (t.d. Great Plague London) um mibik 17. aldar. einhverjir hallist a v a cokkobacillan sem veldur Yersinia pestis, hafi veri vld a Svartadaua mialda Evrpu, eru enn vert a gta a v sem breski DNA-srfringurinn Thomas Gilbert vi hsklann Kaupmannahfn hefur sagt og skrifa um aferir til a leita uppi DNA r bakteru Svartadaua og annarra tbrota af Yersinia pestis. Hgt er a lesa sr til.

Eins ber fornleifafringi, sem er a grafa niur "jarlg sem geyma Svartadaua", a vera kunnugt um a yfirlsingar um a pestir hafigeisa Englandi ri 1401 sem borist hafi til slands og ori a Svartadaua slands, eigi ekki vi rk a styjast. Yfirlsingin er vitaskuld alveg t htt og m skrifa reikning llegs norsk sagnfrings. Annar norskur sagnfringur, Ole Jrgen Benedictow, hefur snt fram a a var ekki pest Englandi ri 1401, n heldur Norurlndum, sem valdi gat Svartadaua slandi ri 1402. Vandast v mlin. Hvaa sjkdmur geisai slandi og ingeyrum? Bendi g mnnum a lesa bk hans The Black Death and Later Plague Epidemics in the Scandinavian Countries sem t kom ri 2016.
Blackdeath2

Fyrst Svartidaui ni til Englands og Noregs, v kom hann ekki til slands? Vildi hann ekki me? Var fari allt ftt r honum ea allir dauir sem tluu til slands me hann? Gti hugsast a heimildir hafi ekki varveist um vikomu hans slandi?

Pestin slandi gti hafa veri allt annars elis. slendingar voru heldur einangrair essum tma og smuleiis var oft langt milli komu erlendra manna og slendingar byggu v ekki upp mtefni vi tilfallandi sjkdmum sem brust a utan, flensu og ru sem gat hglega ori mnnum a bana slandi, tt slkar farsttir vru vgari vi flk annars staar.

Ef Ole Jrgen Benedictow hefur rttu a standa er ltil sta til a halda a merki um Svartadaua finnist glerungi tanna munkanna ingeyrum og a Steinunn Kristjnsdttir s a alveg a komast niur jarlg me Svartadaua.

Getur n ekki einhver ghjartaur maur sveitinni, sem les etta, gefi Steinunni og starfslii hennar flsku af Svarta Daua. Bokkuna tti grafararnir ingeyrum a drekka sem meal. egar a er fari a virka, hefst kvldlestur upp r bk Ole Jrgen Benedictows. Eitthva sterkt arf vst til svo a sumir kollegar mnir slandi fari a vera lsir ritheimildir og fi lgmarksekkingu eim. S sem skrifa hefur slensku um Svartadaua Wikipedia tti lklega a f sr eitthva gn sterkara, jafnvel unglingabluefni, v unggingshtti snum er hann um a bil hlfri ld eftir v sem er a gerast frunum.

Gerur A. Grkan er fyrsti intersexbndinn slandi, ef einhver furar sig myndinni efst. Enga fordma hr.


mbl.is Nlgast jarlg svartadaua
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband