Bloggfrslur mnaarins, jn 2018

Elsta hljfri slandi er alls ekkert hljfri

Munnharpa Stra Borg
ri 1982 vann g vi fornleifarannsknina Stru-Borg undir Eyjafjllum. var g nemi ru ri fornleifafri rsum Danmrku.

Stru-Borg fundust bsnin ll af forngripum, sem margir hafa san fari forgrum, ar sem eir fengu ekki tilheyrilega forvrslu.

Vi sem strfuum vi rannsknina, unnum kauplaust fram ntur til a hreinsa gripina, setja kassa og poka og skr. Lfrna hluti, leur, vaml, vi og bein settum vi poka me tego-upplausn, sem var efni sem venjulega var nota vi handhreinsun skurstofum. essi gvkvi tti a halda bakterugrri niri anga til lfrnir gripir voru forverir. En hann reyndist vitanothfur. Margt af vinnu okkar var unnin fyrir gg, ar sem gripirnir fengu ekki nausynlega forvrslu egar eir komu jminjasafni.

Einn hlutur fannst a sumar, r jrni, sem einna helst lktist einhverjum keng ea hluta af beltisgjr. g lt mr detta hug a arna vri komin munnggja, sem sumir kalla gyingahrpu (jafnvel jahrpu ef svo vill vi) vegna hrifa fr ensku, ar sem slkt hljfri nefnist stundum Jews harp, sem mun vera afmyndun af Jaws-harp. Hljfri etta kemur gyingum ekkert vi.

Er g sneri til Danmerkur sla sumars 1982, hljp g strax bkur, greinar og srrit sem til voru um hljfri Afdeling for middelalder-arkologi, ar sem g stundai mitt nm. ar hafi einhver sett ljsritaa grein um Maultrommel, sem etta hljfri heita sku. Mig minnir a greinin hafi veri austurrsk og a einn hfundanna hafi heiti Meyer. Fann g greinina srritakassa hillunum me bkum um hljfri og tnlist mildum.

greininni fann g mynd af munnggju, ea verkfri sem menn tldu a hefi veri munnggja, sem var mjg lk v sem fannst Stru-Borg, en lkt flestum rum munnggjum. g sendi Mjll Snsdttur, yfirmanni rannsknarinnar, essa grein og var heldur upp me mr.

Mr er nst a halda a greinin sem g sendi Mjll s einmitt nefnd essari austurrsku grein netinu, og a myndin hr fyrir nean s nrri ljsmynd af eirri greinilegu teikningu sem g hlt a tti eitthva skylt vi jrnkenginn Stru-Borg.

Svissneskar munnggjur

Ggjur fr Festung Kniepa bei Lofer Austurrki

Maultrommel 2

mis lg munnggjum

Ekki geri g mr grein fyrir v fyrr en nlega, a essari upplsingu minni var hampa sem heilgum sannleika og hefur a sem g tel n alrangt fari va, sj hr, hr, hr, hr, "ritgerinni hennar Gurnar ldu" eins og stendur Sarpi n skringa, og var.

En a hefur sem betur fer gerst n ess a g s nokkurn htt tengdur vitleysunni sem heimildamaur. g akka krlega fyrir a vera snuaur um "heiurinn", v ekki vil g lengur skrifa viljugur undir lit mitt fr 1982.

Eftir 1982 hef g lesi mr til um munnggur og veit n a a er nrri frt a f hlj t r ggju sem er smu r fltu jrni eins og jrnhluturinn fr Stru-Borg. Munnggju er flestar gerar r bronsi og steyptar ea hamraar annig til a versni ggjunnar er tgulaga ea hringlaga. r ggjur sem eru r jrni eru einni formaur annig, og jrni arf a vera miklum gum. Efra myndbandi nest frir menn um a.

Jrngripurinn Stru-Borg, sem mig minnir a g hafi fundi, er ekki me hring- ea tgullaga versni, og er hvorki munngga n elsta hljfri sem ekkt er slandi. a er greinilegt a aldrei hefur veri teinn essu amboi.

A mnu mati ttu munnhrpur a kallast munnhrpur, en a or eins og allir vita uppteki. Munnharpan okkar hefur fengi nafn sitt r ensku ar sem munnharpa eru bi kllu mouth harp ogharmnka . Noregi var og er etta hljfri kalla munnharpe. ess m geta a norskar munnggjur eru ekkert lkar v amboi sem fannst Stru-Borg. Finnlandi er munnggja kllu munnihaarpu.

g mli me eftirfarandi myndbndum til a frast um munnggjur, sem eiginlega ttu a kallast munnhrpur. Einnig er mikinn frleik a skja vefsunnivarganist.ru sem munnggjusnillingurinn Vladimir Markov stendur bak vi. Vargan errssneskt heiti munnggjunnar.


er ekkert anna a gera en a kaupa sr gott hljfri og byrja Gamla Na.


Kartflurnar egar teknar upp lafsdal

lafsdalur 2
N, egar fornleifagrkan virist sprottin r sr ingeyrum, berast gleitindi r lafsdal ( Dlum).

ar er n fari a rannsaka sklarst eina, forna. ar eru a verki fornleifafringar fr Fornleifastofnun slands, sem rtt fyrir hi feikirkisbknslega nafn er bara einkabissness fornleifafringa ti b sem ekki f vinnu jminjasafninu.

a er heldur ekki ntt a fyrrverandi jminjavrur, einn s besti 20. ld, segir okkur frttir af skla essum Morgunblainu sl. helgi (sj hr).

sjlfu sr er ekkert ntt a koma ljs lafsdal, ef svo m a ori komast. arna er greinilega ekki nein fucking "tst" ferinni, ea eskimabli, aeins undirmlsskli af norskri ger - um 20 metrar a lengd, sem virist vera mealstr hsa fr sguld Vestfjrum. Sklinn er me bogamyndaa veggi og vi sklann eru lklega gripahs og hlaa, sem ekki er bi a fletta ofan af. Sklinn hefur a llum lkindum veri lengdur, og m gera sr hugarlund, a a hafi gerst eins og snt er me litum hr a ofan. Bllituu veggirnir er vibtin. Appelsnuguli liturinn snir grunnmynd upphaflega sklans. Sem sagt enn ein snnun ess a hsager slandi kom fr Noregi en ekki fr einhverjum hokinbkum me litningagalla Bretlandseyjum.

Spennandi verur a sj framvindu mla lafsdal sumar. Kartflur uxu eitt sinn vel lafsdal, en ef g ekki flki fr Fornleifastofnun rtt er g ekki viss um a a stundi fornleifagrkurkt miklum mli.

Og g sem hlt a menn tluu a bjarga llum rstunum og kumlunum sem eru a fara sjinn...

Vibt sar sama dag:

Nrri mynd af rstinni snir a einhver minnihttar vibygging hefur veri vi hana. Myndina er hgt a sj FB-sur rannsknarinnar, ar sem einni er kynnt ntt fornleifatvist.

lafsdalur3


ingeyraannll inn riji 2018

Kambur  ingeyrum
Nlega lauk heldur snubbttri auglsingafornleifarannskn ingeyrum. Frttaflutningur af rannskninni var mjg fjlskrugur og byggi vitaskuld upplsingum fr stjrnanda rannsknarinnar hinum marsaga sagnaruli Steinunni Kristjnsdttur.

Upphaflega mtti skilja a nr vri tali vst a grafararnir vru vi a a komast niur lkamsleifar munkanna sem du hinum slenska Svartadaua, sem er pest sem ekki arf a eiga neitt skylt vi ann svartadaua sem geisai Evrpu hlfir ld fyrr.

Fljtlega fannst hins vegar krtarppa fr 17. ld, ofan hausamtunum munkunum sem bur ess hlutverk a fra okkur vitneskju, ea rttara sagt allan sannleika um Svartadaua. Eins og lesendur Fornleifs geta s frslunni hr undan, var sp Fornleifs um niurstur uppgraftrarins ruggari en venjuleg veursp slandi.

N er rannskninni loki og Bjrn Bjarnsson fyrrv. rherra, sem er velunnari ess sem er a gerast ingeyrum, greinir fr niurstum vafornu dagbkapri snu, sem mun vera nrri v fr mildum.

Bjrn birtir bloggi snu mynd af bronskambi skreyttum drekahausum, sem mr snist me nokkurri vissu og ekkingu lka, a s fr lokum 12. aldar ea byrjun eirra 13.Kamburinn fannst 22. jn sl.

Rannsknin ingeyrum virist mr v vera hlfgerur "dtakassi aldanna". arna gir llu saman, munkum sem du ri 1402 en sem finnast ekki, ppuhaus fr 17. ld, og forlta kambi fr fyrstu ld klausturlfis ingeyrum. Allt er greinilega belg og biu, g efist ekki um a allt s grafi upp mjg skikkanlega. En a leitar mann s hugsun, a einhver hafi sari tmum veri a plgja ea frsa klaustursti, til a kartflurnar yxu betur menningarjarveginum.

Yfirlsingarnar sem leiangursstjri rannsknarinnar ingeyrum hefur sent fr sr eru heldur strkerlingalegar. En slkt mun n vera tsku slandi. Helst skal a sem sagt vera, vera algjrlega innistulaust og fyllilega grunda, en algjr sannleikur ef a er mlt af konu. ess er nr krafist af mnnum a eir ekki allar niurstur ur en fari er a sta. Annars f menn ekki styrk. Ori tilgta enn erfitt uppdrttar slandi.

N er Steinunn Kristjnsdttir, sem v miur er ekki srfringur mialdafrum, kominn skoun a hn hafi veri a grafa grunn hss Lrens (Lrusar) Christensen Gottrups sem var umbosmaur ingeyrum fr 1685 og sar lgmaur noran og vestan 1695-1714. Ekki fann hn munkana, en ppan gti jafnvel einhverju stigi hafa veri kjafti Gottrups. Mli g me v a DNA veri skafi af ppunni, svo eim danska veri gert htt undir hfi.

Kamburinn sem Bjrn Bjarnason segir fr er kirkjukambur sem lesendur Fornleifs hafa kynnst ur, og ef ekki, m lesa um hr.

egar meira f er komi kassann, vonum vi a gripirnir su nr hvorum rum tma en eir sem fundust v herrans ri 2018, sem og a niursturnar su meira samkvmar sjlfum sr - ea a a s a minnsta kosti einhver sannleiksrur v sem logi er fjlmilana. Annars verur Fornleifi fram skemmt konunglega og getur allri teitinni enn og aftur minnst fyrri yfirlsingar Steinunnar um eskimakvendi og flamenn, svo nokku af v furulegasta s n reifa enn einu sinni.


Grafin upp pest og ppa

smell.jpg

Konu einni Blndusi var um og a heyra a fornleifafringar vru n a grafa sig niur Svartadaua ingeyrum. Hn las a Morgunblainu (sj hr og sr lagi hr Fornleifi gr. En sar grdeginum var RVi komi me fleiri frttir af leit fornleifafringanna a Svartadaua (hr).

Svartidaui tti samkvmt Mogga a vera nnast undir nstu hellu, og stutt var niur munka sem lii hfu hrilegan daudaga Svartadaua. En egar RV bar a gari efldist yfirlsingarglein og fornleifafringarnir komust myndamguleika og fundu vi tkifri krtarppuhaus fr 17. ld og munduu honum myndavlarnar.

ingeyrappan
Vandast n mlin. Munkarnir ingeyrum du Drottni snum ea einhverju ru ri 1402 Svartadaua, en veri var a reykja rtt yfir hausamtunum eim.

slendingar hafa vallt veri framarlega merinni, fremstir meal ja, me hlutverk fyrir mannkyni o.s.f. .... M bast vi v a slensk ruglufornleifafri fari brtt a dylgja a v a slendingar hafi endurfundi Amerku og hafi stai tbaksflutningum og ppuger stuttu eftir 1402?

Ef mannkynssagan skal breytast, er auvita jrifar a gera a Hnavatnssslu, en hafa ber huga a fornleifafringurinn sem grefur n upp Svartadaua anno 1402 og ppu fr 17. ld smu andrnni langan feril a baki vintralegum tilgtum sem ekki stust. Hn hefur "fundi" fullt af snsasjnum, t.d. eskima, flamann og msa furugripi sem gleymdust fljtlega eftir a eim var hampa.

Konan Blndusi sem hrist enduruppvakningu Svartadaua getur anda rlega. En eir sem tra heppnina, allt s egar rennt er og sna tarot kortum morgnanna til a stra degi snum og gjrum, segja vitaskuld a n hljti fornleifaspin loks a rtast og a trming slensku jarinnar s nsta yfirvofandi. Vali er ykkar.

g spi v hins vegar a stutt s niur ppukarla og kerlingar semdrukku of miki tbak 17. ld. Lengra er niur munkana og svartadaua eirra. Grafa dpra!

joos_van_craesbeeck.jpg

Vi bum me eftirvntingu


ska eim Svartadaua sem fyrst

Langa fornleifagrkan

N er fornleifagrkan 2018 bin a taka grarkipp grurhsum vitleysunnar. Gerur A. Grkan garyrkjubndi Grund (sj mynd) hefur ekki s annan eins vxt grkum snum mrg r.

Steinunn abbads ingeyrum sr lka mikinn ofvxt grkunni og er n egar farin a nlgast "jarlg sem geyma Svartadaua". Svo segir a minnsta kosti Mogginn og hann lgur aldrei. Vonandi finnur hn klausturkirkjuna ingeyrum og nokkra munka me svartadauabakteruna glerungi tanna sna lkt og sumir vsindamenn halda a eir hafi fundi.

Frttastofa Fornleifs vonar a besta og helst a pestin s arna af hreinni og mengari, slenskri ger undir nstu hellu - og a a finnist til vara eins og einn eskimi ea fjallamaur einn kveifarlegur fullum drag fyrir 17. jn. Flamenn voru aldrei til Hnaingi, svo eir finnast ekki ingeyrum. DNA saua og hrossajfa er heldur til gruggugt, svo tt eir finnist garinum ingeyrum er ekkert v a gra. a voru rugglega kynir Skagfiringar sem myrtir voru Hnaingi.

Hafa verur huga, a Svartidaui slandi var ekki nausynlega a sama og s Svartidaui sem geisai 14 ld Evrpu ea sari pestin Evrpu (t.d. Great Plague London) um mibik 17. aldar. einhverjir hallist a v a cokkobacillan sem veldur Yersinia pestis, hafi veri vld a Svartadaua mialda Evrpu, eru enn vert a gta a v sem breski DNA-srfringurinn Thomas Gilbert vi hsklann Kaupmannahfn hefur sagt og skrifa um aferir til a leita uppi DNA r bakteru Svartadaua og annarra tbrota af Yersinia pestis. Hgt er a lesa sr til.

Eins ber fornleifafringi, sem er a grafa niur "jarlg sem geyma Svartadaua", a vera kunnugt um a yfirlsingar um a pestir hafigeisa Englandi ri 1401 sem borist hafi til slands og ori a Svartadaua slands, eigi ekki vi rk a styjast. Yfirlsingin er vitaskuld alveg t htt og m skrifa reikning llegs norsk sagnfrings. Annar norskur sagnfringur, Ole Jrgen Benedictow, hefur snt fram a a var ekki pest Englandi ri 1401, n heldur Norurlndum, sem valdi gat Svartadaua slandi ri 1402. Vandast v mlin. Hvaa sjkdmur geisai slandi og ingeyrum? Bendi g mnnum a lesa bk hans The Black Death and Later Plague Epidemics in the Scandinavian Countries sem t kom ri 2016.
Blackdeath2

Fyrst Svartidaui ni til Englands og Noregs, v kom hann ekki til slands? Vildi hann ekki me? Var fari allt ftt r honum ea allir dauir sem tluu til slands me hann? Gti hugsast a heimildir hafi ekki varveist um vikomu hans slandi?

Pestin slandi gti hafa veri allt annars elis. slendingar voru heldur einangrair essum tma og smuleiis var oft langt milli komu erlendra manna og slendingar byggu v ekki upp mtefni vi tilfallandi sjkdmum sem brust a utan, flensu og ru sem gat hglega ori mnnum a bana slandi, tt slkar farsttir vru vgari vi flk annars staar.

Ef Ole Jrgen Benedictow hefur rttu a standa er ltil sta til a halda a merki um Svartadaua finnist glerungi tanna munkanna ingeyrum og a Steinunn Kristjnsdttir s a alveg a komast niur jarlg me Svartadaua.

Getur n ekki einhver ghjartaur maur sveitinni, sem les etta, gefi Steinunni og starfslii hennar flsku af Svarta Daua. Bokkuna tti grafararnir ingeyrum a drekka sem meal. egar a er fari a virka, hefst kvldlestur upp r bk Ole Jrgen Benedictows. Eitthva sterkt arf vst til svo a sumir kollegar mnir slandi fari a vera lsir ritheimildir og fi lgmarksekkingu eim. S sem skrifa hefur slensku um Svartadaua Wikipedia tti lklega a f sr eitthva gn sterkara, jafnvel unglingabluefni, v unggingshtti snum er hann um a bil hlfri ld eftir v sem er a gerast frunum.

Gerur A. Grkan er fyrsti intersexbndinn slandi, ef einhver furar sig myndinni efst. Enga fordma hr.


mbl.is Nlgast jarlg svartadaua
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Gi hiririnn Fellsmla og llegi hiririnn vi Suurgtuna

1051644

Frttir (sjhr og hr) herma a jminjasafni hafi fengi plastkassa fr Ga Hirinum/Sorpuversluninni Fellsmla fullan af forngripum r bronsi, jrni og gleri, sem einhver skilai af sr Sorpu nytjagm. Gi hiririnn hirti gssi en glggir srfringar eirra su a jminjasafni tti lklega frekar a f gripina sem lent hfu nytjagm Sorpu Kpavogi.

Einn gtur starfsmaur jminjasafns slands hefur n snt essa gripi Morgunblainu og Rkissjnvarpinu en virist greinilega ekki vita rass bala um a sem hann hefur milli handanna.

oexi goda hirdisins

Hann talar um a sumir gripanna geti veri fr mildum, t.d. xin. A tala um spjt r bronsi fr mildum lkt og hann gerir er lka og egar bandarski fornleifafringurinn sem er giftur runingsboltafrttamanninum BNA taldi sig hafa fundi danska koparmynd fr lok Vkingatma Skagafiri (koparmynt var aldrei slegin Danmrku eim tma). Hann hafi reyndar fengi sm "hjlp" hj myntsrfringi Sealbanka slands, sem er eins og allir vita stofnunsem ekki ekkir aura sinna r.

s-l1600

essi xi var til slu eBay. Kemur fr kranu.

a virist n greinilegt a starfsmenn jminjasafns slands hafa aldrei lrt neitt um gripafri rmverskar ea keltneskar jrnaldar (keltneska jrnld kalla Danir stundum ldre romersk jernalder). Spjtsoddar eir sem kassanum fundust eru fr v um Krists bur ea skmmu sar og xin er af ger sem notuu var va, en mest Mi-Evrpu. Slkar fornar axir er dag reyndar hgt a kaupa eBay fyrir 100 bandarkjadali. egar bronsld ttundu ld f.Kr. var essi ger af flatxumnotu Evrpu, en sar var fari a framleia r r jrni. S ger sem hent var haugana slandi ver notkun frekar lngu tmabili, ea fr ca. tveimur ldum fyrir Krists bur fram 1. ld eftir Krists bur.

56842971_2_x

essi xi kom r safni bresks safnara og var nlega seld uppboi.

A mnu mati m telja lklegt a essir gripir hafi komi fr Mievrpu hugsanlega Pllandi ea Lithen.

Gi Hiririnn og Sorpa sinntu skyldum snum og sndu frbra rvekni, en jminjasafni snir enn og aftur allt anna en afburahfileika. Safni verur aldrei betra en starfsflki. Safni tlar a ba anga til einhver gefur sig fram sem eiganda essara gripa;

"Vi frum n ekki rannsknir essu a svo stddu"

eins og starfsmaur jminjasafnsins orai a sjnvarpsfrttum 9. jn 2018. J hvers vegna a afhjpa vanekkingu sna einni svipan? etta er uppgjf beinni.

En a er tvmlalaust hlutverk jminjasafnsins a svara spurningum um essa forngripi og n egar. Ef eir eru ekki fr slandi, sem er afar lklegt - en er auveldlega hgt a komast r skugga um - ber safninu skylda a ganga r skugga um hvaan eir eru ttair, svo ekki komist kreik grusgur um a etta su fornleifar fr "landnminu fyrir landnm", sem mrgum manninum er svo hjartnmt. N egar eru fjlmilar farnir a tala um a gripirnir gtu "sumir hverjir veri fr fyrstu ldum slandssgunnar" og hafa a eftir fornleifafringi jminjasafni slands.

En ef essi "fundur" r Sorpu, lkt og g held, hafi veri eign eins margra eirra gtuAusturevrpuba sem sest hefur a slandi, sem hugsanlega er ltinn ea fluttur brott, geta menn ori a ba heldur lengi eftir dma m t fr eirri afer sem starfsmaur jminjasafnsins tlar sr a nota: A fara ekki rannsknir essu a svo stddu.

Kejan sem fannst er alls ekki nokkurra ratuga gmul eins og haldi var fram RV, og er hvorki r Bauhaus ea Hsasmijunni. Gleri sem var plastkassanum arf ekki a vera r lyfjaglasi. a gti allt eins veri r rmversku glasi, til a mynda glasi fyrir ilmvtn.

Mr ykir lklegt a gripirnir su ekki allir fr sama sta ea nkvmlega sama tma. g tiloka a ekki.


ur en menn haldnir keltafri og ranghugmyndum um elstu sgu slands fara a mynda sr a hr s komi leitirnar haugf fyrir einn af leiangursmnnum Peasar fr Massalu sem borinn var til grafar Kpavogi, a etta su leifar eftir Rmverja ea jafnvel eftir Krsa, gkunningja slendinga r bjnasagnfri sjlfstisbarttunnar - svo ekki s tala um lyklana askrlfsbeltum Papanna og vopn eirra, leikur enginn vafi v skv. lgum, a a er algjr skylda jminjasafns slands a rannsaka essa gripi og mila frilegri ekkingu um . Safninu ber a hira um fljtt og samviskusamlega lkt og starfsmenn Ga hirisins/Sorpu geru, er eir komu gripunum strax til jminjasafnsins, sem eir hldu a hefi srfriekkingu til a upplsa hva eir hefu milli handanna. En kannski er bara ori betra a fara me fornleifar beint Ga hirinn egar ekkingin og huginn eru algjru lgmarki eins og raun ber vitni ?

Plastkassinn, sem gripirnir fundust , gti einnig veitt svari vi spurningunni um uppruna eiganda gripanna. Ekki snist mr hann vera r Ikea, Bauhaus, Hagkaup, ea Hsasmijunni. Reyndar snist mr a kassanum standi Plast Team, en a eru danskir kassar, sem seldir hafa veri slandi. En eir eru helst framleiddir Slupsk Pllandi. N vera menn v a vinna fyrir laununum snum jminjasafninu. Miinn kassanum gti veri hjlplegur.

Kassinn


Tmavl slenskrar Erfagreiningar er minnislaus

Uppruni 2

g tel persnulega a jeindaskanninn s merkilegri maskna en n tmavel deCode. nrri grein fr deCode (slenskri Erfagreiningu / han fr skammstafa .E.), sem grbirtist tmaritinu Science (1. jn 2018; Vol. 360, Issue 6392, pp. 1028-1032; sj hr) er kynnt til sgunnar "algjr bylting". a er svo sem ekkert ntt, v allt sem kemur fr .E. er iulega kynnt sem algjrar byltingar - ea anga til anna sannast og ykir rttara - og a gerist n ri oft.

22 ra saga .E. eru reyndar heil r eintmra byltinga, sem vi nnari athugun reyndust ekki vera a. Byltingar essar virast einna helst hafa veri framdar til ess a styrkja verlausari brf fyrirtkisins verbrfamrkuum og til a ganga augun furstum alheimslyfjafyrirtkjanna.

byrjun aldarinnar var heiminum kynnt s niurstaa t fr ragreiningu .E. erfamengi nlifandi slendinga, a landnmsmenn hefu veri karlar fr Noregi og Skandnavu, en a konurnar hefu veri rlar fr Bretlandseyjum. S "bylting" kom sr vel vi a selja fyrirmennum autra lyfjafyrirtkja kreddu a slendingar vru srstaklega einsleitur hpur sem hentai einstaklega vel til alls kyns erfarannskna, og ar a auki til ess a rannsaka erfir missa sjkdma sem lyfjafyrirtkjaheimurinn telur sig best og fljtast geta grtt .

nju greininni Science, sem ber heiti Ancient genomes from Iceland reveal the making of a human population, er komist a nokku annarri niurstu um uppruna Landnmsmanna, eftir a erfaefni r tnnum 27 einstaklinga, beinagrinda sem bsettar eru jminjasafni slands, hafi veri greint.

svo a aal erfefnismannfringur .E. hafi me vissu heyrt um niurstur danska lkamsmannfringsins Hans Christian Petersens eru r virtar a vettugi svo a r geti stafest "byltingu" .E. Rannsknir Hans Christian Petersen sem voru unnar jminjasafni samstarfi vi mig sem styrkumskjanda, fru fram me leyfi (1991) jminjavarar jminjasafninu sumari 1993.

ll mlanleg mannabein r kumlum slandi voru mld. Ekki aeins bein 27 einstaklinga, eins og tennurnar 27 semerfaefni var ragreint r fyrir rannsknina sem gr birtist Science. 27 einstaklingar eru tlfrilega algjrlega haldbrt ttak. ri 1993 voru mld voru bein 150 einstaklinga (landnmsmanna) fundin kumlum, sem og bein 60 einstaklinga fundin kirkjugarinum a Skeljastum jrsrdal. .

Helstu niurstur Petersens voru r a um 70 % elstu slendinganna hefu veri af "norrnum" uppruna; ttair fr Noregi/Skandinavu.Hr m lesa stutta greinager H.C. Petersens.

g veit mtavel, a DNA-vsindamenn gefa afar lti fyrir samanburarmlingar hlutfllum lengd tlimabeina. DNA eru nefnilega vsindi dagsins, alveg sama hve niursturnar eru oft mistlkaar og misskildar og hafa jafnvel sent saklausa menn rafmangsstlinn.

Tmavlin er komin

Agnar Helgason, frilegurgr ess fjlbreytta hps sem framreitt hefur umrdda vsindagrein .E., ltur hafa etta eftir sr vefsu deCode:

N urfum vi ekki lengur a tla grundvelli arfgera r nlifandi flki. etta er nnast eins og a hafa agang a tmavl. Nna getum vi rannsaka flki sjlft sem tk tt landnmi slands. (Sj hr).

kynningargrein Science um greinina er essu rugli fleygt lesandann:

"Medieval histories suggest Iceland was first settled between 870 C.E. and 930 C.E. by seafaring Vikings and the people they enslaved, who possessed a mlange of genes from what is now Norway and the British Isles." (Sj hr)

"Medieval histories" var a heillin. annig er slensk rithef mildum afgreidd Science ann 29 ma 2018. Lgkran hefur vst n lgstu lgum.

Genaflkt var miki og margs konar

Fyrir utan a nja tmavlin hans Agnars gengur DNAi r aeins 27 einstaklingum, sem er tlfrilega algjrlega sttanlegt rtak, virist mr innri tmavl og minni Agnars sjlfs vera lamasessi.

lok sustu aldar (1998) kynnti g niurstur mnar og Hans Christian Petersens mannfrirstefnu hsklanum Kaupmannahfn. rstefnu sat Agnar Helgason einnig og g fann titil hennar CV Agnars (1998 Nordic Meeting of Biological Anthropologists; Clara Lachmann Symposium. Copenhagen, Denmark, 29th 31st January 1998). ar hafi maur hafi ekki meira en 10 mntur til a segja fr niurstum snum. g ntti r til hinstrasta og geri merkilegum niurstum H.C. Petersens g skil, en btti vi upplsingum um fjlbreytileika eirra hpa sem til slands hafa komi eftir landnm. a geri g til a minna menn , a DNA-rannsknir, sem voru a hasla sr vll til rannskna uppruna ja, tti mr oft settar fram of gagnrni og n ekkingar sgu eirri sem r gtu hugsanlega breytt. g minnti heyrendur a genamengi slendinga vri flknara en sem svo - og taldi upp r tegundir af karlpungum sem mest sst til slandi - og sem rugglega skildu eftir sig breytingar genasamsetningu slendinga.

etta var lngu fyrir tma yfirhfafyrirlestra, svo g sndi essa fornu glru (efst) sem g hafi tbi og teikna. Um kvldi i hinn ungi og efnilegi mannfringur Agnar Helgason bo mitt og konu minnar a koma kaffi heimili mnu Vandkunsten 6 hjarta Kaupmannahafnar, ar sem g bj . ar var lengi kvlds tala um uppruna slendinga.

var Agnar ekki kominn jtu hj Kra Stefnssyni hj .E. og var reyndar (og elilega) afar gagnrninn fyrirtki sem hann fann allt til lasts. Nokkru sar var Agnar svo komminn spenann hj .E. og rannsakai fyrir miljnirnar fr nafngreindu lyfjafyrirtki sem tri frekar blint mntru og auglsingar Kra Stefnssonar um einsleitni slendinga gegnum aldirnar.

N 20 rum sar er Agnar lklegast binn a gleyma llu um fyrirlestur minn og niurstur Hans Christians Petersens, egar hann setur fram niurstur rannsknum tnnum 27 einstaklinga r slenskum kumlum. a er n frekar tannlaus niurstaa. Agnar fkk snum tma niurstu Hans Christians hendur en allt virist etta hafa gleymst. DNA-gleymni - ea selektf hugsun vri lkast til verugt rannsknarefni fyrir .E.

rstefnunni Kaupmannahfn forum benti g mnnum a DNArannsknir nlifandi slendingum myndi vera vandmefari efni ljsi ess hve margir Danir og Normenn hefu haft vikomu slandi. Hans Christian Petersen sndi me hjlp beina fyrstu slendinganna, fram a uppruni slendinga var allt annar en s sem Agnar hlt sar fram fyrri greinum snum um norska karla og "keltneskar" grikonur eirra. Upplsingar um niurstur Hans Christian Petersens hafa veri agengilegar hr Fornleifi langan tma og Agnar hlustai r ri 1998. En DNA srfringar leggjast auvita ekki svo lgt a lesa etta blogg og tra gamaldags beinarannsknir.

Fyrirlestur Agnars ri 1998 Kaupmannahfn ht reyndar: Drift and origins: Reconstructing the genetic and demographic history of the Icelanders. Sar, ea egar hann var farinn a vinna fyrir .E., virist svo sem a hann hafi gleymt v sem hann sagi ri 1998 um genaflkt, er hann setti fram greinar snar um slenska landnmsmenn sem norska karla og "keltneskar" konur. N, egar bora hefur veri tennur 27 einstaklinga, eru genaflkt og nnur hrif aftur komin vinsldalista Agnars.

dr. Agnari Helgasyni og teymi hans yki lklega ekki miki til hefbundinna hlutfallamlinga mannabeinum fr landnmi koma, verur a minna hann a bein meirihluta fundinna landnmsmanna hafa veri rannsku af einum fremsta mannabeinalffringi og mannfritlfringi Norurlanda. Rannsknir hans sndu alls ekki yfirgnfandi fjlda kvenna fr Bretlandseyjum, en voru landnmsmenn ekki allir Normenn. Samkvmt mlingum mlanlegum beinum r kumlum voru um a bil 30% eirra annars staar fr; Fr Bretlandseyjum og r Norur-Noregi, blandair flki sem eru forfeur Samanna dag.

a var einfaldlega meiri munur hlutfllum milli tlimabeina Skandnava og flks Bretlandseyjum, en munurinn erfaefniessara hpa. Mlingar hlutfalli milli lengd framhandleggs og upphandleggs annars vegar, og skflungs og lris hins vegar, er v langtum gfulegri afer til a sna fram uppruna en DNA rannsknir frekar erfafrilega lkum hpum.

essi litla athugasemd mn verur send Agnari Helgasyni og rum byrgarmnnum greinarinnar Science til minnis og ensk ger hennar verur fljtlega send tmaritinu Science til upplsingar um hve lti .E. ekkir til rannskna annarra frigreina sama vifangsefni og eir birtu 1. jn 2018.

MaggieWalserandAggieFr kynningu .E. niurstu snum 31. ma 2018. jminjavrur, Joe W. Walser III og Agnar Helgason. Ljsmynd deCode/.E.

Ny-syn-a-uppruna-islendinga-012

Eins og sj m gerir Agnar Helgason ekki r fyrir uppruna Noregi noran lasunds. Ljsm deCode/.E. 2018


Burts fr allri gagnrninni

Til ess a etta veri ekki allt eintm gagnrni fornar syndir helstu ntmafrinnar, sem menn telja a leyst geti allar gtur, hefi veri gaman ef niurstur r DNA rannsknunum 27 einstaklingunum hefi veri bornar saman vi mlingar Hans Christian Petersens tlimabeinum eirra sem DNA-rannsknin n hefur ragreint . er hugsanlega hgt a sj, hvort mlingar Petersen sndu "kelta-einkenni" einstaklingum sem hafa "kelta-DNA" tnnunum.

Vatnsdalur

Vi mlingar H.C. Petersens ri 1993 sndu allar konurnar kumlunum Hafurbjarnarstum Rosmhvalsnesi greinilega a r voru ttaar fr Bretlandseyjum. Greiningar .E. tnnum kumlverja Hafurbjarnarstum var v miur ekki hgt a nota. Erfaefni hafi ekki varveist sem skyldi ea rannsknin mistekist.

Kumlin Vatnsdal Patreksfiri sndu aftur mti vi hlutfallamlingar tlimabnum, a flki ar hefi komi r noranverum Noregi. Voru einstaklingarnir kumlateigunum me einkenni sem benti til blndunar Sama vi Normenn. Eins og g hef oft bent voru fornleifarnar og greftrunin ll mjg lk v sem vi ekkjum nyrstu hruum Noregs.

Rannsknir erfamengi tnnum r kumlinu Vatnsdal (VDPA) reyndist vel hentugt til ragreininga og samkvmt niurstum sem birtar eru greininni Science, er greinilegt a kumlverjar Vatndal eru hvorki augljsir "Gael", n heldur hreinir Normenn. g merki me appelsnugulum stjrnum grafi sem fengi er r greininni Science.

Erfaefni r tnnum r kristinni grf jrsrdal (SK-A26) er tlfrilega mitt milli kelta og norrnna manna. a kemur einnig heim og saman vi niurstur Hans Christians Petersens mlingum hans tlimabeinum jrsdlinga sem einnig sna a einhver hluti jrsdlinga hafi tt ttir a rekja til Norur-Noregs.ngjulegt er einnig a sj C-14 aldursgreininguna 1120 sem .E. hefur fengi (tt hn s alls ekki birt rttan htt). Hn snir einnig, eins og g hlt fyrstur fram, og arir hafa sar teki undir, a bygg jrsrdal hafi ekki lagst af eldgosi ri 1104. g akka fyrir stafestinguna.

etta er kannski algjr tilviljun. g einnig eftir a skoa niursturnar greiningu .E. tnnum r rum haugverjum/kristnum grfum og bera r saman vi niurstur H.C. Petersens, eim tilfellum sem a er hgt og beinineru ekki fundin eftir 1993.

.E. lti ekki niurstur annarra manna vilits, gtu r hugsanlega veri stafesting gtum ess sem .E. hefur n loks framleitt, ar sem ekki gleymdist a huga a genaflktinu sem Agnar Helgason var svo upptekinn af egar hann var ungur maur, en gleymdi san um langa hr egar varbrf .E. seldust sem best.

En miki hefi n veri gott og blessa ef DNA-srfringar slandi hefu snt aeins meiri aumkt en eir gera oft. eir eru nefnilega ekki alltaf a uppgtva heiminn undan rum. Ritarar Landnmu og slendingabkar, sem n eru kallaar medieval histories af miur frum mnnum ti heimi sem eru lsir slenska menningarsgu, voru greinilega me upplsingar undir hndum, sem ekki voru langt fjarri niurstum danska mannfringsins Hans Christian Petersens.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband