Leirhausinn og Schtz eru n hinir grunuu

Schutz und Gunnar
egar leirhausar vistast jminjasafni, eru eir lkast til sjlfkrafa ornir a efni hr Fornleifi.

Eins og simennta flk veit skal mikil agt hfi nrveru leirhausa, en egar menn fara a hugsa einum of miki um annig hausa, ea jafnvel eins og leirhausar, er n ekki nema von a tkoman veri einhvers konar leirburur.

a gerist einmitt nveri er listakonan lf Nordal tji sig um skoun sna, og a besta tsendingartma RV. lf telur a tveir Leirfinnar hefu veri umfer mean a rannskn Geirfinnsmlsins st yfir.

Lklegast var best a r vangaveltur, sem greinilega byggja alvarlegri sjnskekkju listrnu auga, hafi ekki ori til ur en margfrg skrsla Starfshps um um Gumundar- og Geirfinnsml kom t ri 2013.

Ef essi dmalaust ruglaa leirhausakenning lafar hefi hins vegar veri hnou saman eitthva fyrr, hefi hin leirkennda hugarsm lklega fengi byr undir ba vngi hinni furulegu skrslu yfirvaldsins um Gumunds- og Geirmundarml fr 2013. Vafalti hefi sendurteki veri rita um tvo hausa skrslunni fr 2013 og s upplsing hf eftir "talsmanni Svars" lkt og svo margt v plaggi, sem sar hefur ori a heilgum sannleika.

N, egar heil j er bin a skna ur dmda moringja, er g v a leirhausinn veri ekki bara gleymdur geymslum jminjasafns silfruum kassa, heldur sem allra fyrst settur til snis flugvallarfribandinu kostulega safninu, slenskri rttarvitund til lofs og varandi viringar.

En er ekki annars ng er n komi af rugli kringum "Leirfinn" heitinn, eingetna skpun listakonunnar Rkeyjar (Ingimundardttur)? Rkey skp Leirfinn reyndar eftir rissum teiknara fr Keflavk (sem aldrei hafa veri sndar opinberlega), en teiknarinn var beinn var a teikna mann sem kom vi Hafnarbinni Keflavk.

Leirhausinn er reyndar ekki strt listaverk ef a skal nota sem hjlpargagn mormli. Sannast sagna ltur enginn t eins og Leirfinnur, nema a hann s eins heppinn a fast eins og Magns Lepoldsson. En Magns er ekki einu sinnu lkur hinum kkabrna leirhaus sem vart var frgasta slenska listaverki 8. ratug 20. aldar.

N ori hugsar Leirfinnur ftt geymslu jminjasafnsins suur Hafnarfiri, enda hefur hann brskra j til a hugsa fyrir sig.

En greinilegt er a almennur skilningur tilur hans er afar ltill og frekar leirgerur. v hefur til a mynda treka veri haldi fram a leirstyttan hafi vsvitandi veri ltin lkjast Magnsi Leopoldssyni. sem sar var handtekinn og haldi Sumlafangelsinu einangrun 105 daga og fjrar klukkustundir. Teiknarinn r Keflavk, Magns Gslason, hefur haldi v fram me algjrlegaundirbyggum rkum a rannsknarmenn hafi lti sig hafa ljsmynd af Magnsi Leopoldssyni, sem fyrirmynd a teikningu, sem hann tti a gera af umrddum Leirfinni. essi skun hefur veri vsa til heimahsanna af opinberum ailum. skrslu Lru V. Jlusdttur lgfrings og setts saksknara, sem Magns Lepoldsson fkk hendur ri 2003, sem m.a. fjallar um tilur leirmyndarinnar, kemur glgglega fram a lgreglumenn ttu alls ekki undir ger myndarinnar me ljsmynd af Magnsi. rtt fyrir vitneskju heldur gosgnin um lkindi milli "Leirfinns" og Magnss Lepoldssonar fram a grassera mean a flk getur ekki lesi sr til gagns.

magns Club Sandwitch
Stundum er sagt a listamenn ni ekki eiginleikum ess sem eir portrettera, og a sl listamannsins sjlfs fangist andlitsmyndum hans af rum. Mr er nst a halda a hinn miki umrddi Leirfinnur s einfaldlega blanda af andliti Rkeyjar Ingimundardttur og Kristjns Viars Viarssonar. tkoman verur svona sirkabout eins og Magns Lepoldsson, enda margir slendingar r essu sama steypumti. Hfundur essa pistils hefur kalla essa slensku "tpu"Hinn slenska kubbahaus og er hann lklega afleiing skyldleikarktar og uppruna slendinga sem helst eru ttair r Norur-Noregi. a eru v margir "Leirfinnar" ferli slandi, t.d. sakamlafringurinn kni, Gsli H. Gujnsson, sem var ungur rannsknarlgreglumaur egar Geirfinnsmli var algleymingi.

RkMagnKris
g leyfi mr aumjklega a benda , a ef maur mlai afsteypu af leirhausnum me andlitslitum, veri tkoman ekki svipu Kristjni Viari Jlssyni (ur Viarssyni) fyrrum skudlgi. Sktabrnleitir leirhausar eru einfaldlega ekki til ess fallnir a leita uppi illmenni meal slendinga - frekar en skjannahvtar marmarastyttur eru til ess fallnar a lsa stareyndum um tlit Forngrikkja ea Rmverja.

Leirfinnur Mogginn 1974Kristjn Viar lilleLeirburur sra Gujns Skarphinssonar

Jja, n yfir aeins ara slma -- fyrrnefndri skrslu Starfshps um Gumunds- og Geirfinnsml fr 2013 er miki vitna nokkrar skringar og tleggingar "umbosmanns Svars", sem byggja einvrungu frsgnum skrslu eftir Hlyn r heitinn Magnsson. Hlynur starfai sem fangavrur Sumlafangelsi 8. ratug sustu aldar, er Geirfinns og Gumundarmlin voru algleymingi.

sakanir gar lgreglu og fangelsisyfirvalda varandi meferina Svari Marn Ciecielski, sem ekki komu fram rttarhldum og endurupptkubeini Svars, koma fram skrslu Hlyns fr 1996. Skrslu Starfhps um Gumundar og Geirfinnsml fr 2013 eru r frsagnir svo bornar fram silfurfati af umbosmanni Svars, nsta ornar a heilgum sannleika, n ess a nokkurn veginn s hgt a sannreyna r. Hvers konar vinnubrg eru a eiginlega?

Stundum list a manni s grunur a brnausynlegt hefi veri a f KarlSchtz (sj mynd efst me Gunnari Eyrssyni og "Leirfinni") til landsins, og a hann hefi betur staldra lengur vi og haft eins og tug sagnfringa sr innan handar - ar sem slenskirlgfringar geta vst ekki greint frumheimildir fr grusgum (sbr. skrlan fr 2013).

Hvernig hpurinn bak vi skrsluna fr 2013 fer a v a fullvissa sig um a Hlynur r Magnsson hafi veri betra sannleiksvitni en arir menn, skil g ekki. Hlynur brillerari ri 2014 bloggsu Illuga Jkulssonar me v a halda v fram a Karl Schtz hefi veri gamall Gestapmaur og nasisti - sem Schtz var reyndar ekki. etta hafi Hlynur keypt hrtt og soi r frsgn Gujns Skarphinssonar, sem var orinn lyginn prelti og slusorgari snrum slensku jkirkjunnar og Drottins Gus hins almttuga.

Gujn laug hins vegar vitleysunni ur ttar "Mayday" Sveinsson DV (Sj hr), ar sem sra Gujn Skarphinsson hlt essu fram vi ttar a Karl Schtz hefi veri illrmdur Gestapmaur, sem hva hafa yfirheyrt og myrt skrulia talu. En a sanna mlinu er a s Karl Schtz sem kom til slands var ekki Gestapo-maurinn sem ht Karl Theodor Schtz sem broti hafi af sr talu og var. ur, ea ri 2014 hefur s er etta ritar greint fr essari grusgudreifingu Hlyns Magnssonar og uppspuna r pontu sra Gujns Skarphinssonar. Hlynur Magnsson bast afskunar vammi snu -- En engin slk beini heyrist fr upphafsmanni lygasgunnar.

N vill sra Gujn f milljara fr slenska rkinu og skattgreiendum. g geri ar af leiandi r fyrir v a sra Gujn vilji hafa ng milli handanna egar afkomendur Schtz koma og krefja hann skaabta fyrir a kalla fur eirra, afa og langafa strsglpamann talu. Slkur leirburur gti ori dr fyrir Gusmanninn, og v gott a hafa eitthva milli handanna egar a v kemur - en a v kemur, og slendingar geta lka tra v eins og llu ru. Lka eir kjnar hinu ha Alingi sem n vilja a sk yfirvld ntmanum svni Karl Schtz enn meira til en egar hefur gerst slandi. eir hfu nlega samband vi sk yfirvld og heimtuu ggn um Karl Schtz bygga fordmafullum forsendum sem gerjast hafa slandi vanekkingarinnar.

Hver svo sem stan er fyrir hinni stru "sannleiksrf" slendinga, g erfitt me a skilja hana, egar menn sj ekki a leirhausinn jminjasafninu, sem enn er sknaur, er fyrst og fremst lkur manni sem dmdur var fyrir mor, glp sem hann hefur veri sknaur af; og a annar dmdur moringi, og sar fullsknaur lingur, fr reitt a stunda flskufullar lygar tlendingahatursstl um rannsknaraila mli snu. Ef a vekur ekki einhverjar spurningar hausum landa minna, er ar kannski meira af leir en g bjst vi.


Veislumlt Manfraks lijlfa

skur flugmaur b

Fyrir skmmu san sndi Fornleifur lesendum snum ljsmynd fr 1944, ar sem Bandarskur hermaur sst vera a kenna hermnnum a ekkja einkennisbninga skra hermanna (sj hr near).

N skal sndur skur flugmaur sem var sndur dagblum va um heim, stundum forsu, eftir a hann hafi veri skotinn niur af Bandarkjamnnum slandi vori 1943.

g keypti einu sinni fyrir slikk frttaljsmynd bandarska hersins af essum manni manni. Myndin var upphaflega lent myndasafni The Blue Network New York sem er n til fals og dreifist um heim allan. Ljsmyndin var tekin ri 1943 samkvmt upplsingum The Blue Network, sem festar hafa veri vi myndina.

"Fritz" er me hgri handlegginn fatla og snist fldur, svo a bori hafinn veri fram veislumatur fyrir hann. Fanginn var ekki einu sinni byrjaur kkunni. Maur missir lklegast matarlystina egar "vinurinn" er a sna mann heimsfjlmilunum.

Mlt Manfraks

Hvort flugkappinn heppni hefur raun heiti Fritz er alls endis vst, en hann var hins vegar kynntur til sgunnar sem Sgt. Manfrak ska flughernum Luftwaffe. Manrak lijlfi var skotinn niur Junker 88 flugvl sinni jnmnui ri 1943.

Manfrak 1943
Myndin af Manfrak me veislumatinn fyrir framan sig, fr vtt og breitt fljlda dagblaa Bandarkjanna 1943-1944. Myndin birtist t.d. a hluta til Circleville Herald Circleville Ohio ann 15. jn 1943 (sj hr fyrir ofan) 18. jn sama r r birtist myndin t.d. heild sinni Daily News i New York og svo seint sem 9. mars 1944 Lehi Free Press i Utah, og annig mtti lengi telja.

Gamla ga Alublai, lti en laggott, birti myndina ann 29. jl 1943 (sj hr) og var eftirfarandi texti birtur me henni:

Fyrsti zki fanginn tekinn slandi. etta er fyrsti zki fanginn, sem amerski herinn hefir teki slandi. Menn muna e. t. v. eftir v, er herstjrnin gaf t til- kynningu sdegis laugardegi fyrir nokkrum vikum, ar sem skrt var fr v, a zk flugvl hefi flogi yfir Suvesturland og veri skotin niur. a var Junker 88" sprengjuflugvl, og essi ungi jverji, Manfrak lijlfi, kastai sr fallhlf r henni, er amerskar orrustuflugvlar hfu hitt hana og hn var tekin a hrapa. Manfrak lijlfi var tekinn til fanga af amerskum hermnnum og fluttur til aalstva herstjrnarinnar. ar var mynd essi tekin, er hann var langt kominn me rkulega mlt, sem borin var fyrir hann, eins og myndin snir. Manfrak var, eins og sj m, meiddur handlegg. Hann ber heiursmerki brjstinu. a er mikil breyting, sem ori hefir hgum hans: Strinu er loki fyrir hann. (Myndi var tekin af ljsmyndurum hersins hr, en Associated Press sendi hana t, er leyft var a birta hana Washington.

Bandarski hermaurinn sem stendur yfir hinum ska Fahnenjunker(tignin sst af kragamerkinu) Manfrak er korporll Bandarskum hernum me tignarmerki sem snir a hann var Technician af fjru gru. Tlkar, skrifstofumenn og menn me of ykk gleraugu til a berjast voru oft me gru. Ef einhverjir unnu aalst Bandarkjanna slandi, sem su um yfirheyrslur og vitl vi jverja, voru a gyingar, sem margir hverjir tluu ea skildu sku. Mnnum af "hreinum" skum ttum var ekki treyst slkar stur.

rlg Manfraks eftir str ekki g ekki. Hann hefur vntanlega seti fangelsi/fangabum Bandarkjamanna ea Breta, og lklegast Kanada, a sem eftir var strs. En engin me eftirnafni Manfrak virist t.d. hafa sma skalandi ntmans. Kannski d ttin Manfrak t me flugmanninum slandi? Annar mguleiki er a nafn hans hafi veri stafa rangt og a hann hafi heiti Mandrak, sem er algengt plskt eftirnafn. Ellegar laug hann til nafns ea breytti nafni snu egar hann komst loks aftur til skalands. Hann gat rugglega prsa sig slan fyrir a stri endai hj honum vori 1943 slandi.

Fyrir strka n mekenndar, sem aeins hafa huga tindtum, flugvlum og dellu, eruhrna lokin keypis upplsingar um flugvl Manfraks. Lklega hafa veri 3-4 arir menn hfn flugvlarinnar og sennilega hafa eir ekki komist lfs af. Telja m nsta ruggt a flugvlin hafi flogi fr Noregi til slands. Lklegast er a Manfrak hafi veri lismaur Luftflotte 5 / Reccon (kannski Fernaufklarungsgruppe 5), sem hafi asetur sitt Noregi.

Ef einhver getur sagt Fornleifi meira um Manfrak, ea hvernig hann var skotinn niur slandi, tti Leifi vnt um allar upplsingar, sem hgt er a skrifa athugasemdir hr fyrir nean.


Drengurinn fjlublu skyrtunni, Pars 1971

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson Pars 11 ra

Fornleifur gamli, sem er allt a einrur essu bloggi, hefur lengi hvatt einn ritstjra ess til a birta hr gamla mynd af sr, er ritsjrinn var bi ungur og fallegur. Fornleifur telur myndina kominn aldur og telur hana vel geta talist til hlfgerra fornleifa, enda verur myndin 50 ra eftir tp tv r.

Taka verur fram a ritstjrinn er enn ungur anda, en fallegur er hann n ekki og heldur v hvergi fram - en kannski myndarlegur? Sem jarteikn fyrir v a ritstjrinn var eitt sinn fallegur og myndarlegri en hann er dag, birtist hr mynd af honum nkomnum 11. aldursr, ar sem hann sat fyrir Pars lok gstmnaar 1971 - alveg eins og hann hefi aldrei gert anna.

a var vitanlega frg frnsk listakona, sem mr snist heita Nicole Ar... sem frdegi snum er hn var ekki a selja myndir fnustu gallerum Parsar, sat torginu Montmartre og teiknai essa litkrtarmynd af drengnum fr Islande. Hn kejureykti mean a hn teiknai mig. Mr skilst a kona essi hafi ori frg fyrir a hafa teikna hinn "Grtandi dreng" sem margfrgur er orinn eftirmyndagerum. Ekki teiknai hn tr hvarma ritstjrans, en lagi natni sna stainn vi freknurnar. g man a sjlf var hn fjlublrri rllukragapeysu, og hafi ori samkvmt frnskumlandi fur mnum, a g hefi gan smekk lit. Skyrtan fjlubla var aldrei beint minn smekkur. En hva gerir maur ekki egar maur er a sem Bretar kalla "a dedicated follower of fashion."

Sannast sagna var g ekkert ngur me myndina, g geri mr egar grein fyrir v a Nicole A.. vri ekki str listakona. Mr fannst hn reyndar n hrinu vel og gera mig lkan Drlingnum, Roger Moore, sem ekktastur var fyrir a hri sat vallt vel hann lenti ryskingum vi glpahyski. En n s g, a g var miklu lkari Tony Curtis sem birtist skjnum me Roger Moore ri 1971 The Persuaders, og var s myndaflokkur kallaur Fstbrur slensku, sllar minningar.

Fyrir utan a franska listakonan eilfai mig me str saklaus hvolpaaugu, sem g hafi n aldrei haft (en slkt selst betur), held g barasta a myndin s ekki mjg svipu mr.

Annar listamaur spreytti sig fyrst drengnum fr slandi. Hann var spnskur og var me Baskahfu. ar fr v miur ekki Picasso - Foreldrar mnir voru ekki eins ngir me mynd (sem var kolateikning) ar sem eim fannst g vera of dkkleitur myndinni. Mr fannst enni mr vera of lgt. Amma mn Hollandi fkk teikningu, og sem betur fer veit enginn hvar a "listaverk" er n niur komi.


Burrr

Blar Burkerts og Braga

Hr kemur loks grein fyrir ykkur sem hafi gaman af blaleik.

Blafornleifafri er samt ekki mn srgrein. g veit sannast sagna mjg lti um drossur. a er ekki svo a skilja a g hafi ekki huga fgrum blum. Til dmis keypti g hr um rieinstakan bkling (haandbog) fr 1922 sem fylgdi Ford blum Danmrku og eru menn sfellt a sua mr um a selja sr hann. g er bara einn af essum krlum sem bl til a urfa ekki a keyra mestrt og sem veit a kaggi eykur ekki kvenhyllina og tryllitki lokka aeins a lttkeyptar konur og vafasama drengi. st slendinga blum er hemjuleg svo g segi ekki of miki.

N er g lka vanda staddur og arf hjlp a halda hva vara braggabifreiina til hgri myndinni hr a ofan. Myndin var tekin sumari 1934. Mr snist a bllinn, sem bar skrningarnmeri RE543, hafi veri lagt vi veginn, sem huganlega er Kleppsvegur, og a etta s yfirbyggur Ford T. essi alslenska hnnun hefur n vart veri gjaldgeng rntinum, en hn var langt undan snum tma.

En hvaa furubll var etta lei austur (ea jafnvel me vlarbilun ar sem enginn blstjri er blnum), og veit einhver hver smai yfirbygginguna blinn?

Opelinn, sem mr snist a aki vestur Kleppsveg, var hins vegar ealkaggi sem fluttur var srstaklega til slands af nasistanum Paul Burkert, svo hann gti ferast um landi me stl. Burkert sem leit t eins og nefbrotinn SS-maur, feraist jafnan sum, svrtum leurfrakka og naut greinilega kveinnar kvenhylli slandi eins og um hefur veri rtthr og hr. En kannski var a kerran hans sem geri tslagi. Hvernig leit blstjrinn Opelnum t, er hann tti (giftur maurinn) starsambani vi rauhra ungpu fr slandi sem hkkai helst karla sem heilsuu um hl. Eins og i lesendur mnir getir s var hann ekki beint glsilegur og hefur einhver kommnisti lklega nefbroti hann. Bljubllinn hefur v vafalaust veri honum gt framlenging.

Burkert


kumaur bifreiarinn RE543 tti snilega ekki hinn minnsta sjens Njsna Paul. slenskir lar heimameikuum braggabl du lklega endanlega t eftir str og var Nasistapelinn lka lgu gengi meal vergjarnra, slenskra kvenna. komu einu gjaldgengukaggarnir fr Vesturheimi.

Fornleifur veit egar heilmiki um Hr. Flick feralagi hans slandi; Til a mynda a Opel Aktiengesellschaft i Rsselsheim lnai ska njsnaranum bifreiina.

En miki vri Leifur forni n glaur, ef einhver gti frtt hann aeins betur um braggablinn RE543. Ekki vri dnalegt a f a vita leiinni hve mikillar kvenhylli eigandinn naut. Kannski l hann keleri gilegu afturstinu, og ekki er lklegt a Hr. Flick (Burkert) hafi gefi honum far binn.


var stll yfir heimsborginni vi sundin bl

Lggan 1926 sumar var g staddur tvr vikur slandi me syni mnum. Eitt af v ljtasta sem g s, fyrir utan eyilegginguarkitekta mibnum, voru lufsulegir verir laganna.

g hafi boi syni mnum gta hamborgaraholu nrri hsakynnum RV, ar sem vi hfu bora einu sinni ur ri 2017. Vi vorum ar einir gestir fram a framreislu borgaranna, en allt einu slengdust ar inn tveir lgreglumenn, ungir menn besta aldri. a hkk svo miki af vopnum, verjum og drasli framan eim og um mija, a halda mtti a etta vru haldnir offituvanda. En egar betur var a g, hkk arna eim skammbyssa, rafbyssa, vasaljs, blantur, teikniblokk, vdemyndavl, kylfa, handjrn, hamar, sig, skrfujrn, tfrasproti ogvitaskuld pnku sminktaska. Aumingja mennirnir sliguust undan essu, og v var kannski ekki nema vona a finna arna tandi kolvetnis og fiturkt fi heimsborgaraholu Tmasar [g tek fram a g f ekki grnan eyri fyrir essa auglsingu].

En miki hefi n veri gur heimur, ef slenska lggan hefi haldi frnsku pottlokunum fr 1926, egar 7, 8 og 9 stinni smluu framan bandarskakvikmyndagerarmanninn og heimsferalanginn Burton Holmes (1870-1958) einni mynd stuttmyndar hans Film Reels of Travel.

Austurstrti brosti lggan og urfti ekki allt etta amerska aukadrasl sem lggan hefur hangandi utan sr dag. Hugsi ykkur ef lggurnar vru svona mnderingu Aalstrtinu dag og fengu sr rlegheitunum sterkt kaffi og croissant, kannski patat frites Pars og heilsuu flki me onnr og brostu keltnesku brosi. Er ekki hgt a macrnsera lggulii nstu uppfrslu og gefa greyjunum betri frakka lkt og starfsbrurnir bru ri 1926?

Sar 20. ldinni lagi lggan meira upp r h manna en greind eins og kemur ljslega fram essari ljsmynd sem skur nasisti, njsnari og flagari, Paul Burkert, tk Reykjavk 4. ratugnum og birti bkinni Island, Erforscht, Erbaut, Erlebt (1936). En n eru arir tmar...

Germnsk ffl10 rum sar vou eintmir risar lggunni, nema lreglustjrinn - hann var jafnan ltilfjrlegur nasisti: "Reykjaviks Polizeimannschaft. Der grste 202 cm, der kleinste 196 cm."

Tourists in Rkv 1926Feramenn Reykjavk 1926 stsn bestu rtunni Reykjavk.

Horfi hr kvikmynd Burton Holmes fr Reykjavk ri 1926. Miki hefur breyst, ekki bara lggan. Sla myndinni er hgt a sj Icelandic man to man wrestling sem glmumenn sndu um bor feramannaskipinu sumum feralngum til mikillar ngju. a var vst nst v a komast Caf Babal dag.


a var Ok

Reinheimenski-1024x683

Hr um daginn, egar mannfrihj fr rija flokks hskla Texas voru me fjlmilasj og tfr vi Oki, fylgd Andra Sns Magnasonar umhverfissinna og sjlfan sig, var mr hugsa til Noregs.

"Og hvers eiga Normenn a gjalda", spyrji i? v er ausvara: Normenn ekkja, andsttt v sem gerist slandi, muninn jkli og shettu (no: fonne sem er raun sama ori og fnnin okkar; Fonne-jklar eru ensku kallair ice-patches). Normenn hleypa heldur ekki hvaa fjlmilasirkus sem er upp fjllin hj sr, t.d. mannfringum fjrsjaleit fyrir deildina sna heima Texas me v bsna fvisku sna um jklafri, og bera til grafar jkul sem lkleg var aldrei jkull. Normenn rannsaka hlutina einfaldlega betur en menn virast gera slandi.

Tunic-after-conservation-1024x682

Kyrtill fr jrnld sem Landbreen-jkull hefur keflt. Ljsmynd Mrten Teigen, Kulturhistorisk Museum - Universitetet i Oslo. Lesi frekarhr um forngripi sem koma undan hlskeii v sem n breytir jklum Noregi og annars staar.

Undan brnandi smjklum Noregs og sekjum fjallstinda koma n forngripir sem tnst hafa 4000 ra tmabili, egar jklar byggust upp og hrfuu vxl. sinn hefur varveitt gripi sem menn tndu er eir rkuu um snvi akin rfin forum veium, lari ea lvmu. Fyrr tmum bjuggu menn lengra inni rfum en sar og flestar afdalabyggir Noregi fru svo a hverfa eftir a a klnai sgulegum mildum tmabili sem menn kalla Litla sldin (ca. 1450-1900).

Norskir fornleifafringar hafa brugist fljtt vi og fari svi ar sem jkull er a hrfa ntma hlskeii (sem sumir telja fyrir vst a s skapa af mannskepnunni, og hafa a fyrir trarbrg. Norskir fornleifafringar hafa tnt upp marga vel varveitta gripi undan jklum og snjhettum, sem ger eru g skil vefsunnihttps://secretsoftheice.com/ ar sem meal annarra skrifar dugmikill danskttaur fornleifafringur, Lars Pil a nafni, sem upphaflega er fr Snderborg Danmrku. g ekki ltillega til Lars essa, ar sem hann las eins og g fornleifafri rsum. ar lauk hann aldrei nmi heldur fluttist til Noregs og lauk nmi Bergen, Einnig man g eftir systur hans, Anne, sem var gvinur tvburabrra sem bjuggu sama gangi stdentagari og g rsi. eir lsu stjrnmlafri. Einn tvburanna kvntist sar gri vinkonu konu minnar, en r tvr eru einnig stjrnmlafringar. Svona er n heimurinn ltill. ski_fra_reinheimen_fig04_stor

Lnurit sem snir mismunandi str "fonner" (smjklum ice-patches) og jklum mismunandi tmum hl- og kuldaskei Jtunheimum (Jtenheimen). Ski fr Reinheimen (sj efst) er fr jrnld. Sj nnar hr. Vi stefnum greinilega aftur standi byrjun og lok bronsaldar.

Fornleifafundur? vi tind Oksins 2017

N aftur a Oki. september ri 2017 gengu flagar F hpnum "Nsta skref" Ok, - Flagi eim hp er hinn gi drengur Sigurur Bergsteinsson, sem er starfsmaur Minjastofnunar slands. Hann skrifai FB um fer sna "fjalli sem var einu sinni jkull" eins og hann orai a FB sinni. a er stra spurningin, hvort fjalli hafi nokkurn tma veri eiginlegur jkull, ea rttara sagt a jkull hafi veri fjallinu? Sigurur er, lkt og margir arir fornleifafrimenntair menn, duglegur a horfa niur fyrir sig, fremur en fram veg.Undan jkli

Og g sem hlt a Siggi Bergsteinsvri httur a reykja og kveikja sinu vegna heimshitnunarinnar.Ljsmynd: Sigurur Bergsteinsson, birt FB hans September 2019.

ess vegna fann hann gnguferinni ri 2017 skargrip grjtur skammt fr toppi Oksins. etta var glerhallur sem rammaur hefur veri silfurumgjr. Ekki var a falleg smi og hafi lklegast tnst arna af konu sem brnai hitanum er hn var arna gngu ur en flagarnir r Nstu skrefum komu stainn.

Mr dettur hug a spyrja Sigur Bergsteinsson og Minjastofnun slands, hvor ekki s hi besta ml a senda flk t til a leita a leifum undan brnandi jklum. Sigurur Bergsteinsson hefur egar reynst strtkur vi forngripafund undan jklum. Vri ekki tilvali a lta Sigur og minjaveri hrum ar sem jklar eru enn til, ganga sr til heilsubtar hvert sinn sem jkull brnar og deyr drottni snum vegna synda Andra Magnasonar. Ef heppnin er me mnnum gtu eir fundi heilfrosinn landnmsmann me vopnum og verjum sem skka myndi slkinu tzy hva varar heimsfrg - j og ekki vri ntt okkar tmum, ef upp r klaka kmi frein fornkerling, vel rg, me belju bandi. Hn myndi einfaldlega sigra heiminn.

En vinsamlegast flti ykkur hgt slandi. Forfeur okkar Noregi voru hreindraveium uppi rfum. Hreindr hrfuu oft upp jkla til a vera laus vi flugur og nnur snkjudr. ar var auvelt a veia au. a voru lklega ekki miklar stur fyrir Fornslendinga a htta sr upp jkla.

Mannvistaleifar undan jkli og heimshitnun dag

N er g alveg viss um a H fari a fjldaframleia fornsfringa til a sinna fornleifafundum undan jkli og snjekjum. En munum, Sigurur Bergsteinsson er frumherji slkra fra slandi og meni sem hann fann sndi venjumiki hlskei fnninni Okinu okkar tmum, ekkert lku eim sem ur hfu breytt sndi Oksins eftir sustu sld.

ar me segi g ekki, a hlnun okkar tmum geti ekki veri af mannavldum. g er bara blendinn trnni og jafnan ekki autra. g vri lka viss um, a g vri enn harari v a jklabrsla ntmans s manninum a kenna (srstaklega Andra Sn), ef g hefi komist me ranann feita sji sem veita styrki til alls kyns rannskna til a sanna heimshitnun af manna vldum. a hefur Lars Holger Pil ugglaust gert. Gegnt augljsum vitnisburi fornleifanna er hann gallharur v a heimshitnun dag s einvrungu af manna vldum (sj hr). Gaman vri a vita hve miki af rannsknum Pils, vi hrfandi jkla Noregi, eru fjrmagnaar af styrkjum til loftslagsrannskna (les heimshitnunar). Persnulega finnst mr lnuriti hr a ofan hugaverara en rannsknir sem stundaar eru eftir fjlmilatfarir lngu linum jklum.

A lokum er hr norskt hfjallab. Poppkorn banna:


Heilg heimshitnun, Oki ok Andri Slydda

Ok Smiley

"J sko" (svo g leggi af sta me allegu stlbragi Illuga Jkuls og Andra Slyddu), er g alls ekki afneitari ess a smheimshitnun s stareynd. g veit a alheimshiti er dag mldur utan r geymi og allt annan htt en ur - sem getur skapa mikinn mun mliniurstum n og ur.

Oft furar a mig hins vegar, hve langt menn ganga hmbkki og svindli til a sa autralinn fjlmilum. Margt ungt flk sem afneitar gamaldags hrslutr (Kristni og slam) vill lmt tra v a heimsendir vegna heimshitnunar af mannavldum s nnd. Flk sem langar a tra n vsindalegra raka er eins konar trarhpur, en sti Guinn er eins og oft ur hrslan. Hrsla er sem kunnugt er alsystir Heimsku og Ffri. Heldur leiinlegar systur a.

Grillplata Oki

Brlega a setja minningarpltu um Ok, hinn fyrrverandi jkul. a er nokku vel af sr viki, v Ok hefur lklega aldrei veri jkull sastlinum tveimur ldum, ef frileg skilgreining jkli skal notu.

Bandarskur mannfringur me alvarlegt tilfelli af athyglisgreddu er samt Andra Slyddu orinn a tfararstjra fyrir Oki. Hn skrifar grein eftir grein tmarit Westra af ltilli visku eftir eina helgarfer slandi, ar sem gervinorurljsin Perlunni dleiddu hana. Eftir sm rtarkaffisopa og lfrnt sushi me Andra var hn alveg seld.

Menn sem n tla a reisa Okinu bautastein, halda v gjarna fram a Ok hafi veri jkull, og nota str hans tlaa snemma a vori lok 19. aldar til a bera saman vi fnnina fjallinu dag.

Ef tlnur Oksins, sem menn rugla oft vi gginn Broskarlinn) sunnan vi hinn meinta jkul, er skoaar mismunandi loftmyndum fr 20. ld (sem reyndar voru allar teknar mismunandi tmasumar) kemur ljs a Oki hefur ekki teki srstaklega miklum breytingum 20. ld.Sj gta BA-ritger Maru Jnu Helgadttur fr 2017 um Oki. Frist.

a er svo n 21. ld a brnum snjalaga Okinu verur meiri, enda hefur mealhiti hkka af einhverjum stum, sem g vill ekki tiloka a su manninum a kenna, a blessaa slin veri ekki heldur sknu etta sinn, frekar en oft ur.

g vona a tfrin vi Oki veri falleg og eftirminnileg. En hvenr verur svo tfr heimskunnar og autrar haldin slandi og Gra Leiti heig me eim?

egar jkull er ekki jkull frilegum skilningi, og str hans, sem mld var ekktan htt 19. ld, er borin saman vi strina dag er harla fyndi a sj fullori flk halda tfr fyrir "jkul" rfum Borgarfjarar og keyra anga jeppum sinum me heimspressuna eftirdragi.

Ef Oki hefur nokkur sinni veri jkull, ef til vill 18. ld, sem g tel mgulegt, er n haldin tfr fyrir jkul sem lngu lei. v er sannast sagna frekar nekrfl stemmning yfir v a tengja meintan daua Oksins vi heimshitnun hinum sustu og verstu tmum. a er eitthva i gangi og stundum grunar mann a mannskepnan urfi a hafa "htun yfir hfinu" til a geta s tilgang me lfinu. Margt er oki. Ef a eru ekki kjarnorkuvopn, eru a lofsteinar, hriplekt snlag, sld, "smog" og n blessu heimshitnun. Heilagur andskoti, var ekki ng a sj a dmsdagstr eingyistrarbraganna var tbinn til a halda lunum gum og mefrilegum.

Andri Slydda (formlery known as "Snr"- s er brnai) Magnason

Mikil bvtis vitleysa er ngrein Andra Sns the Guardian um daginn. Sjii (svo nota s anna stlbrag r fndurkassa Andra og Illuga Leysingavatnssons).

Andri Snr er kappinn sem malai sjlfum sr strf r sjum gamals nasista, sem stal af gyingum Frakklandi sem jverjar losuu CO2i r snum tma. egar g skrifai um aufengnu kolefnisvasapeninga sem Andri Snr komst me betlihndina (sjhr og hr), bannai hann mr a birta mynd af sr vi frsgn mna af "heiri" eim honum var sndur. Venjulega hefur Andri Snr ekkert mti myndum af sr sjlfum, en egar einhver s a styrkur sem hann fkk var ataur bli gyinga, vildi hann ekki a andlit sitt vri snt. g d g ekki ralaus og fann gamla mynd af Andra ungum Lederhosen.

lederhosen The hills are alive, but the Ok is tot and gone, Judentotesgelderhalter Andri Slydda als Jngling auf Gletscher-Suchen im Alpenlandschaft.

Andri Snr, mehjlpari vi tfr Oksins: Sndu mr blana na g skal segja r hve marga jkla hefur brtt?

Allir tlendingarnir sem mta staursetningu Oksins me Sankti Andra, losa lka gls af CO2 me v a fljga til slands. eir bra rugglega hettuna af Eirksjkli me essum huga snum a komast jarafr jkuls slandi. S hugi v miur ekkert skylt vi skynsemi.

gti, lfrni Andri, geturu ekki fari a skrifa almennilegar bkmenntir, sta ess a vera essum tilfinninga-klmbissness?

Kult-leitogahlutverki fer Andra frekar illa. Andri er nefnlilega ekki eins grnn og hann vill vera lta. Heimshitnun er ekki "fiktsjn" heldur vandaml sem verur a leysa n ess a jkull, sem aldrei var eiginlegur jkull, s heygur af ltttjlluu flki sem tekur sig allar syndir heimsins svo a vitleysan megi lifa a eilfu. AMEN eftir efninu.

Sjii svohr hve langt eftir tmanum Andri er.


mbl.is Fnnin Oki stugu undanhaldi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fornleifafri snst ekki um uppgrft, heldur uppgtvun

Uppgtvun

essi fleygu or, sem g tek heils hugar undir, las g vegg sningarrmi Sjminjasafni Reykjavkur ti Grandagari Reykjavk fyrr sumar (2019). g var ar fer me syni mnum og gvini nrri ttarali fjlskyldunnar, eyjunni sem Grandinn tengdi vi borg syndanna. g geri mr far um a heimskja sningu fr 2018 Sjminjasafni Reykjavkur ti Granda ur en hn lokar.

a fyrsta sem maur sr egar maur kom inn sningarsalinn, ar sem ur var saltaur fiskur (ea voru a orskhausar) mtti lesa essi or veggnum:

Fornleifafri snst ekki um uppgrft, heldur uppgtvun

etta er frekar kt ing yfir slensku orum bandarska fornleifafringsins David Hurst Thomas (f. 1945): "Archaeology is not what you find, its what you find out" , Einnig var bi a klna upphaflegu heilrunum upp vegg annars smekklegri sningu.

En efnistk sningarinnar voru engan htt smekkleg mia vi au heilri sem g las veggnum. Sningin fjallai fyrst ogfremst uppgrft, neansjvaruppgrft, v flest af v sem telst til uppgtvana sningunni hefur ur veri gert skil. En hfundur sningarinnar virtist hafa gleymt a nefna sem uppgtva hafa hlutina undan honum og rita um uppgtvanirsnar og aljleg tmarit.

etta er sning um nlegar rannsknir flaki hollenska fluyt-skipsins de Melckmeyt, sem sningunni er ranglega kalla Melckmeyt. Skipi ht de Melckmeyt, .e. Mjaltastlkan, en ekki Melckmeyt, ea Mjaltastlka. Ef greinir er til tungumlum, er um a gera a lra a nota hann. Hann skiptir tluveru mli. Mig grunar hins vegar a hinn rskfddi doktorsnemi fornleifafri vi H, Kevin Martin, sem fkk leyfi til a kafa niur flak de Melckmeyt skorti mjg eiginleikann til a uppgtva hlutina sjlfur, en s rkulega binn v sileysi a nota vinnu annarra lkt og hn vri vinna hans sjlfs. Tkum nokkur dmi.

Vinnuannarra og niurstum stoli

Vi inngang sningarinnar er minnst kfun og rannskn Bjarna F. Einarssonar flaki de Melckmeyt ri 1992. Bjarna tkst ekki a halda rannsknum snum fram, og ekki veit g til ess a hann hafi reynt a. Hins vegar er ekki minnst einu ori rannsknir mnar og hollenska fornleifafringsins Ninu Linde Jaspers fajansa ogleirkerum sem fundust flakinu af de Melckmeyt ri 1992.

Til fjlda ra reyndi g a n mr styrk til a vinna rleirkerum r flakinu. g skri brotin og fr me snishorn til Hollands.

Hollenskur srfringur, sem var haldinn eim leia og strkallalega eiginleika a sl hlutum t, n ess a rannsaka , hlt v fram vi mig ri 1995, a kvein ger hvts fajansa sem fannst flaki de Melckmeyt vri talskur.g st v lengi eirri tr v g treysti manninum. Mig langai einnig a halda fram rannsknum mnum. En rkilega var komi veg fyrir a af Margrti Hallgrmsdttur jminjaveri.

Mrgum rum sar uppgtvai g a ungur fornleifafringur Hollandi hafi komist a v a essi kvena tegund af fajansa vri frnsk enn ekki tlsk. essu hef g gert grein fyrir nokkrum greinum hr blogginu Fornleifi en einnig mest lesna fornleifatmariti Dana, Skalk (sj hr); sem og hollenska tmaritinu Vind (sjhr og hr). ar a auki skrifai g um fajansann de Melckmeyt samt Ninu Linde Jaspers mikla sningarskr, sem jafnframt er mjg gott fririt, White Delft; Not just blue, (sj mynd) sem kom t tengslum vi skemmtilega sningu hinu heimsfrga Gemeentemuseum Den Haag Hollandi ri 2014 (sj hr).

Witte Delft

essu greinir Kevin Martin, sem stendur bak vi sninguna, hvergi fr sningunni, en hann hann notar samt spart upplsingar og UPPGTVANIR okkar Ninu Jaspers. egar hann upplsir sningargesti m.a. um franska keramk sningunni. Honum ber, lkt og hann nefnir vinnu Bjarna F. Einarssonar 1992-93, a nefna a uppgtvanir varandi leirtaui sem fannst de Melckmeyt voru gerar af Ninu Linde Jaspers og mr. A lst a greina fr v er einfaldlega frekar silegt.

deMelkmeyt shards

Keramk r flaki de Melckmeyt. Ljsmynd Vilhjlmur rn Vilhjlmsson.

Skipi de Melckmeyt tengist aeins beint einokunarverslun sland

Sningin endurspeglar vinnubrg doktorsverkefni hins rskttaa Kevin Martins fornleifafri vi Hskla sland, sem ber ber titilinn The archaeologogy of the Monopoly in Iceland. Martin er enn a vinna a essu verkefni snu, hann hafi hafi doktorsverkefni sitt ri 2015. Tknilega s tti v a vera loki - en svo er vst ekki. En essi avrunaror mn vona g veri lesin af yfirbourum Kevin Martins Hskla slands.

Eins og titill verkefnis Martins kemur fyrir sjnir, furar a mig a de Melckmeyt s notu sem stefnismynd (gallonsfgra) verkefnis Martins vi H, v de Melckmeyt tengist aeins beint einokunarverslun Danakonungs slandi. Ferir skipsins vi sland en er fyrst og fremst gott dmi um huga Hollendinga norurslum. Jonas Trellund, Daninn sem stjrnai tger skipsins til slands hafi kvnst inn forrka fjlskyldu, fjlskylduna Pelt, Amsterdam. Trellund stundai siglingar og verslun fyrir tengdafur sinn allt fr Mijararhafi og Madeira til Norur-Evrpu. Fjlskyldan var me skip siglingum, til a flytja sykur til sykurhreinsunarverksmiju sinnar Amsterdam. Trellund kom v til leiar a Pelt-fjlskyldan lnai Danakonungi skip til hernaar gegn Svum. akkltisvottur Danakonungs var a veita Trellund tmabundi leyfi til verslunar og hvalveia vi sland. S kvrun konungs var hins vegar ger kk slandskaupmanna Danmrku, .e. eirra sem hfu konungsleyfin Kaupmannahfn, Helsingr og Glckstadt.

Trellund, sem var aljlegum siglingum allt fr Madeira til slands, var alls ekki hinn dmigeri einokunarkaupmaur Danmrku sem hafi leyfi til slandsverslunar. Trellund var fyrst og fremst hlekkur kaptalskri verslun hollenskrar ttar, sem hann kvntist inn , en einnig vintramaur. Endalok Trellunds voru einnig mjg vintraleg eins og g hef skrifa um (sj hr).

"Uppgtvun er fornleifafri"

En ef sning Kevin Martins Sjminjasafni Reykjavkurborgar a sna ekta fornleifafri grundvelli uppgtvana, furar a mig hve miki Kevin Martin hefur leita til smiju annarra sem uppgtva hafa hlutina undan honum. a gerir hann einnig, mr til mikillar furu, n ess a vitna vinnu annarra sem bera heiurinn og erfii af uppgtvununum sem hann gerir a snum.

sningunni er v haldi fram a jskjalasafni Hollands hafi ri 2017 fundist skjal, sem er gert mjg htt undir hfi sningunni. skjali essi, sem Kevin Martin segist hafa "uppgtva", er skrsla sem var inglst Amsterdam 20. jl 1660 sem greinir fr framburi nokkurra hafnamelima de Melckmeyt sem tkst a sna aftur til Hollands.

Heim til Hollands b "Rannskn ri 2017" "uppgtvai" a sem vita hefur veri san 1935 - safni ar sem skjali sem uppgtva var 2017 hefur aldrei veri til. vlkog nnur eins uppgtvun!

Vitleysa Martins

sningunni SjminjasafniReykjavkur er birt mynd af skjali fr 1655 sem kemur de Melckmeyt og vitnaleislum Amsterdam sumari 1660 yfir skipverjum sem voru slandi ri 1659 einfaldlega ekkert vi. Hvers konar vinnubrg eru etta? Hver stendur fyrir essu rugli? Hr,hr oghr m sj skjali fr 1660, sem Pieter Buytene tbj 20.7.1660.

N er etta skjalfr 1660, sem vitna er sningunni ekki nein n uppgtvun gagnsttt v sem haldi er fram sningartexta. Marie Simon Thomas vitnai etta skjal frbrri doktorsritger um samskipti Hollendinga og slendinga, Onze IJslandsvaarders in de 17de en 18de Eeuw, sem gefin var t Amsterdam ri 1935.

skjlum og vangaveltum sem Le Ingason, fyrrverandi skjalvrur Kpavogskaupsta (sem ttir a rekja til Hollands eins og s sem etta ritar) sendi mr ri 1993, egar sem g hafi yfirumsjn me rannsknum vegum jminjasafns slands, er ljst a var slenskur bklunarlknir, dr. Halldr Baldursson, sem var mikill hugamaur um fallbyssur og flaki Flatey, binn a vera sr t um ljsrit af skjalinu fr 20. jl 1660. g fkk smuleiis ljsrit af skjalinu Amsterdam ri 1995. Bjarni F. Einarsson hafi einnig agang a essu skjali. Sar, egar veraldarvefurinn kom til hefur skjali, sem Kevin Martins segist hafa "uppgtva" ri 2017, veri agengilegt vefsvi Borgarskjalasafns Amsterdam.

En getur Kevin Martin yfirleitt lesi skrift einokunartmans? egar hann notar skjal fr 1655 til a skreyta texta um skjal fr 1660. Mig grunar mislegt um vangetu doktorsnemans.

a er svo sem ekki nein n uppgtvun a notarus puplicus (lgbkari/vitnaleislumaur) Amsterdam, Pieter van Buytene a nafni (en ekki van Buijtene lkt og stendur sningunni ti Granda), tk skrslu af nokkrum skipsverjum de Melckmeyt ann 20. jl 1660 Nieuwebrugsteeg Amsterdam, ar sem hinn afkastamikli notarus Pieter Buytene bj.

Skjali fr 20. jl 1660 er heldur ekki varveitt jskjalasafni Hollendinga lkt og Kevin Martin heldur fram. jskjalasafn Hollands er den Haag, og ar er skjali ekki varveitt. Skjali er a finna borgarskjalasafninu Amsterdam, Stadsarchief Amsterdam, ar sem a var er g skoai a ri 1995, reyndar annarri byggingu en a er varveitt n.

1660 July 20 De Melckmeyt

r upphaflega skjalinu fr 20.7. 1660. Ljsmynd Stadsarchief Amsterdam.

Hvernig eru svo lleg vinnubrg mguleg?

Hvernig getur Kevin Martin haldi v fram, sningu sem tengist doktorsverkefni hans fornleifafri einokunarverslunarinnar, a skjal sem hann segist hafa uppgtva, margir hafi ur lst innihaldi ess, s a finna jskjalasafni Hollands sem er den Haag, egar skjali er raun og veru varveitt borgaskjalasafni Amsterdam?

etta ir aeins eitt: Kevin Martin hefur ekki sjlfur uppgtva skjali sem hann nefnir sningunni og aldrei veri jskjalsafni Hollands den Haag, v skjali er varveitt Amsterdam. Upp komst um kaua.

Til a bta gru ofan svart, hva varar "strar" uppgtvanir snar fornleifafri, ltur Martin fylgja ljsmynd mynd af skjali fr 1655. Myndin er alls ekki af skjalinu varandi de Melckmeyt fr 20. jl 1660, sem Kevin segist hafa uppgtva Hollandi, heldur af alls endis skyldu skjali varandi kaupmenn Amsterdam sem m.a. versluu Svj. vlk og nnur eins vinnubrg hef g aldrei s. au eru til hborinnar skammar.

Kevin Martin getur a mnu mati v miur ekki talist fornleifafringur. N, g leyfi mr a segja etta me v a taka mark boorum David Hurst Thomas, sjlfofmetins bandarsk fornleifafrings, sem Martin gerir htt undir hfi sningu Reykjavk - og a af algjrlega skiljanlegum stum. David Hurst Thomas kemur fornleifafri slandi ekkert vi. Boor hans er sjlfu sr gtt, en maurinn bak vi sninguna Sjminjasafni Reykjavkur hefur ekki fylgt boorunum sjlfur, ellegar ekki skili au.

g erfitt me a skilja, a maur sem stundar vinnubrg af essu tagi geti veri doktorsnemi vi H. En ar b virist mislegt hgt, a v er mr skilst. En vinnubrg eins og au sem maur sr sningunni, a kfunarvinnu Kevin Martins lastari sem g hef engin tk v a gagnrna, eiga ekki neinn grundvll akademskri hef.

Rembrandt-Belsazar b

Sonur Nebkaddnessars, Belzhassar, gat ekki lesi og skili orin veggnum. En hann hlt veislu me fi egar orin birtust honum. Belzhassar vegnai ekki vel. Mlverki er mla af Rembrandt van Rijn um a bil 25 rum ur en de Melckmeyt skk Flatey. Belhazzar og Rembrandt koma de Melckmeyt svo sem lti vi, lkt og or bandarsk fornleifafrings, en orin veggnum ti Granda voru illilega misskilin af Kevin Martin ea heilrinu sem hann lt mla veggin ekki fylgt af honum sjlfum.


Villkominn 1944

20A0200012 b

Fjlbreytnin kom vissan htt til slands sara stri. Einbeitt framleisla skyldleikarktuum Miflokksmnnum fr n fyrst a leggjast nokku af enda hfu konur r meiru a moa en ur var. etta fr allt hgt af sta byrjun.

Kanar buu alla velkomna. a rkti fjljastemning kmpum eirra. var vara vi skum genum.

20A0200005 b

20A0200005 c

Amerskurkorpull snir sk tskuft og sldarsalat rndru hsi Reykjavk ri 1944.

20A0100002 b

20A0100002 c

Allar tegundir voru bostlum ri 1944. Jafnvel framfrilegir framsknarmenn jnformi. Mr tti vnt um a f nfn slensku lggurnar. S hvaxni er markaur sem nr. 20, en s dkki langa frakkanum tel g a geti veri (Hjrtur) Hafsteinn Hjartarson, sem var frndi minn. Hann fddist Kaupmannahfn ri 1908.

20A0200013 b

Allsorts og allar tegundir bninga voru bosstlum Reykjavk og slensku stlkurnar voru lka snum skra, bonar ball af framandi mnnum "Heklulpum" ea hnsum pilsum. Myndin nest erlklega fr 1941, en hinar eru fr 1944. Ljsmyndirnar uru nrri v bruna br fyrir nokkrum rum, egar ekkt nasistagerpi kveikti Frelsissafninu (Frihedsmuseet) danska, sem heyrir undir danska jminjasafni.

20A0100017 2


hugaverur fundur Auklu Arnarfiri

Audkula 2

Vestur Auklu Arnarfiri heldur Margrt Hrnn Hallmundsdttir fram rannsknum fornum skla, rtt fyrir a merk rannskn hennar hafi af einhverjum stum ekki hloti mikla n fyrir augum sjstjrna sem veita f til fornleifarannskna slandi.

Margrt og teymi hennar tvr vikur hreinsuu um daginn glf a Auklu og fundu brot af merkum grip. a var ltil brjstvarta ea mitrjna af brjstnlu (sklanlu) fr seinni hluta 10. aldar. Brjstnlubroti er r bronsi og er logagyllt. Rannsakendur voru greinilega ekki me handbkurnar stanum, svo a Fornleifur leyfi sr a keyra greiningu gripnum fasbk fornleifafringsins.

Audkula 1 b

Audkula 1 b A mati Fornleifs er um a ra ltinn hluta af brjstnlu af gerinni P52 (samkvmt gerarfri Jan Petersens hins norska meistarafornleifafrings) ea Rygh 655 eftir gerarfri Olufs Ryghs. Slkar brjstnlur kalla enskir fornleifafringar "Barokk-nlur". r eru algengastar Svj, en finnast oftar annars staar. Dmi um RYGH 655

Nlurnar hr af ofan af gerinni P 52 / Rygh 566 fr Litlu-Ketilsstum Hjaltastaaingh. nlunni til vinstri hefur brjstvartan losna af. Fyrir nean nla af gerinni P 52 teiknu.

R655

S hluti brjstnlunnar sem fannst Auklu sustu viku er mivartan. Mivartan er hnou , og er hn oft horfin af nlum af essari ger sem finnast i jru. Lklega hefur essi hluti nlunnar Auklu falli af 11. ld, egar hn var orin lin og gmul og hefur broti vntanlega lent gullkistu barnanna Auklu.

Norge

essi nla kemst nst eirri ger nla sem vartan fr Auklu tilheyrir. Nlan erfr Uri Norddal Mri. Universitetsmuseet i Bergen.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband