Frsluflokkur: Forngripir

Trupulleikarnir Velbasta

Hringur fr Velbasta
Fornleifafrin Freyjum er ekki eins hstemmd og greinin er slandi. Freyjum eru t.d. ekki 40 fornleifafringar ferklmetra lkt og slandi. Samt finna frndur vorir, fornfringarnir hj Tjsavninum Freyjum, sem ur ht Froya Fornminnissavn, oft mjg hugaverar minjar. Stundum svo hugaverar a r setja alla gat.

ri 2016 fannst t.d. Velbasta (Vblssta) Streymoy (Straumey) einstakur gripur, sem hefur valdi miklum heilabrotum meal frnda okkar fornleifafringastttinni Freyjum. Gripurinn sem um rir, er forlta hringur r silfri sem hefur veri logagylltur.

rtt fyrir a freyskir fornfringar hafi sett sig samband vi srfringa sfnum Noregi, Bretlandseyjum (ar me tldu rlandi) og var ( ekki slandi), hefur enginn hringasrfringur sfnum essum geta hjlpa vi a leysa gtuna um ennan merka hring. v v er haldi fram a enginn hringur eins, ea nrri v lkur, hefur fundist eim lndum sem leita hefur veri til. Aldursgreiningin er einnig samkvmt helstu sfnum enn viss. Vi sama uppgrft fannst einnig silfurmynt, silfur-penny fr tma Engilsaxakonungsins Evarshins Eldra Wessex og mun myntin hafa veri slegin tmabilinu 910-15.

Hvort hringurinn er eins gamall og myntin, er enginn frimannanna sem Tjsavni hefur haft samband vi tilbinn a tj sig um. Einn eirra hefurgefi aldursgreininguna 1100-1300, en n nokkurra haldbrra raka. Einn gtur fornleifafringur og fyrrverandi safnstjri jminjasafns rlands, Ragnall OFloinn, telur hpi a uppruna hringsins skuli leita Bretlandseyjum. v er hfundur essarar greinar ekki alveg sammla.

Hr m lesa grein eftir fornleifafringinn Helga D. Michelsen hj Tjsavninu sem hann ritai tmariti Fri (sama og fri, en bori fram "fri") og kallar Helgi gta grein sna Gtufrur fingurringur.

Eins og lesa m er Helgi fornfringur Freyjum miklum vandrum, ea trupulleikum eins og a er kalla hj frndum okkar. Trupulleikar er reyndar or tta fr Bretlandseyjum, komi af orinu trouble. g held a hringurinn fr Velbasta s lka aan. a er svo minn "trupulleiki". En n geri g grein fyrir skoun minni baugnum:

Fornleifur kveur a hjlpa frndum snum

egar ritstjri aljadeildar Fornleifs frtti af einum helsta trupulleik Freyinga seinni tmum, .e. hringnum forlta fr Velbasta, kva hann a hjlpa frndum snum sem uru sjveikir leiinni til slands. Hann notai um a bil eina klukkustund netinu og bkasafni snu uppi undir aki. Hr kemur mjg stutt skrsla um niurstur gruflsins:

ar sem myntin sem fannst Velbasta er vel aldursgreind og uppruni hennar ekktur, datt Fornleifi fyrst hug a leita uppruna hringsins smu slum og myntin er fr. Freyjar eru, rtt fyrir allt jafn langt fr Bretlandseyjum og r eru fr slandi og Noregi.

Tel g n mjg lklegt a hringurinn s undir mjg sterkum Engilssaxneskum stlhrifum me hrifum fr Mervingskri list Frakklandi. Lag hringsins fr Velbasta er einnig ekkt frgum hring me engisaxskum stl, sem fannst 18. ld. Einn helsti srfringur Breta engilsaxneskri list, dr. Leslie Webster, telur vera fr fyrri hluta 9. aldar (sj hr). Hringurinn, sem hr um rir, fannst Berkeley Mercu (Midlands) Englandi, ar sem er greint fr klausturlfi egar ri 759 e.Kr.

_48957730_ring

Berkley ring 2 Krna af rum hring, sem talinn er rlti eldri en hringurinn fr Berkeley Mercu, er hringur sem fannst Scrayingham Reydale i Norur-Jrvkurskri (sj nnar hr,ar sem hgt er a lesa um ara hringa me sama lagi, semtmasettir eru til 8. og 9. aldar). Krnan af hringnum fr Scrayingham er smuleiis meistaraverk me filigran-verki (vravirki)en me sama lagi og krnan hringnum fr Velbasta.

Hringur fr Liverpool

Lklegt m telja, a hringurinn sem fannst Berkley Milndum hafi veri hringur geistlegheitamanns, bta ea biskups. Hringurinn er vitaskuldskreyttur meannarri afer en hringurinn fr Velbasta, og er gott dmi um a allra besta gullsmalist Bretlandseyjum 9. ld. En lagi hringnum, ea rttara sagt krnu (hfi) hans, er a sama etta krosslag, sem bir hringarnir hafa, er hins vegar frekar sjaldgft en samt vel ekkt fyrri hluta mialda. etta er sams konar kross og maur sr t.d. gylltum altrum Danmrku (gyldne altre). Lklegt ykir mr einnig, a hringurinn fr Velbasta hafi veri borinn af kirkjunnar manni. Af hverju hann tapai honum Freyjum er alfari hans einkaml.

The_Tamdrup_Plates_Detail_1 b

Frontal_lst_Church_Randers b
58943119_1_xg fann fljtt hringalka eim hr til hliar, sem hafa lka krossmynd auga hringsins og Velbastaarhringurinn, .e.vgslukross (hjlkross/Eng. Consecration Cross), eftir mjg stutta leit veraldarvefnum. eir eru vitaskuld alls ekki eins og hringurinn fornfi fr Velbasta, en ef svo m a ori koma, fr nsta b.

Ef maur ltur stru silfurklurnar, ea stlfru vnberin beggja vegna hringlaga flatarins me vgslukrossinum miju krnu hringsins fr Velbasta, minna silfurklurnar mjg hringa fr Frakklandi fr 6.- 9. ld. Hr eru nokkur dmi um, hvernig annig vnberjaklasar (vnberi tknar bl Krists) voru settir beggja vegna hringkrnunnar, ea ar sem baugurinn mtir krnunni.

Dmi um Merov hringa

cluny-museum-ring-by-thesupermat-wikipedia-commons-800-2x1

Ef tra m Leslie Webster, helsta srfringi Breta Engilsaxskri list, varandi ara hringa me svipuu lagi og Velbastaarhringurinn, er hringurinn a mnu mati lklegast smaur 9. ea 10. ld, egar engilsaxneskur stll gullsmalist var enn miklum blma. Hringurinn er v a mnu mati fr Bretlandseyjum, en ber einnig hrif fr hringum Meginlandi Evrpu, helst fr hringum Frakklandi, en einnig sjst bsantsk hrif.

g vona a etta leysi vandamli me hringinn fr Velbasta. Reikninginn sendi g sar til Tjsavnsins Freyjum, en Fornleifur er vitaskuld rndr allri frilegri jnustu vi sfn og rn a senda stofnunum reikninga.

Gar stundir og allt lagi.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Ljsmyndin efst birtist Fri og er tekin af Finni Justinussen

Version in English (pdf)

Version in English (word docx), please see "Skrr tengdar essari bloggfrslu" below.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

fi foreldra slenskra landnmsmanna rnt safni Bergen

20819513_10154584367626755_7790838702937153905_o (2)

Kmpeskandale er n uppsiglingu Noregi. Menn spyrja sig af hverju Hsklasafni Bjrgvin var ekki betur vari en a jfar gtu fari inn um glugga 7. h hssins me v a fara upp byggingapalla sem utan hsinu eru vegna vigera v. jfarnir gtu nokku auveldlega komist inn safni inn um glugga stigaturni byggingarinnar sem hsir safni - og t fru eir svo me jargersemar Noregs. jfavarnarkerfi fr reyndar gang tvisvar sinnum, en vaktmenn fyrirtkis ti b, sem sj um vktun og eftirliti su ekkert grunsamlegt og fru jafnum af vettvangi. Greinilega eru ekki mikil not af slkum fyrirtkjum egar virkilega arf eim a halda. Vivrunarkerfin fara svo oft gang vegna mistaka og tknigalla, v annig na fyrirtkin meira en umsami er. En egar virkilega arf eim a halda, halda vaktmennirnir a a a s "sama gamla bilunin" kerfinu.

jfarnir rndu, a v er frttir herma, meira en 245 gripum fr jrnld og vkingald, og ar meal gersemum r sumum af helstu kumlum vkingaaldar Noregi.

Normnnum hefur v greinilega ekki tekist avarveita ann menningararf og fi sem forfeur slendinga stlu Bretlandseyjum um 850 e.Kr. ur en haldi var til slands.

T.d. gersemar Vlaugar Hrappsdttur sem heyg var Gauseli Rogalandi, /sj ljsmynd af litlum hluta haugfjr hennar efst). Grf hennar innihlt trogarfylli af illa fengnu en kristilegu rsku bling er brur hennar og fair hfu rnt rlandi. Gudda er formir flestra bankatrsarjfanna slandi. Sj slendingabk til a sj hugsanlega ttartengsl ykkar vi Vlaugu ea rsku blingprinsessurnar sem brur hennar brnuu Dyflini.

smettiskrudduHsklasafnsins Bjrgvin, m n lesa essa frekar aumu yfirlsingu ensku, v eins og slendingar bast Normenn vi v a tlendingar su bak vi ll misyndisverk :

ENGLISH: Monday morning, 13th of August, employees at the University Museum discovered that there had been a burglary at the Historical Museum. It looks like people have entered the seventh floor from the scaffolding outside the museum tower.

Several important objects from the Norwegian cultural heritage are missing. Irreplaceable pieces of history are gone. For a museum, there is hardly anything worse than have objects stolen.

Now we only have one wish; to get as many as possible of the stolen objects returned to us.
So we need people's help. In this group we will continuously post pictures of objects we miss.

You can post pictures of objects, ask questions, share things and discuss. Of course you can share photos from our album with others.

Do you know someone who may be interested in helping us? Invite them in by pressing "Add Friend".

Contact us here, by PM or email if you think you have found or seen parts of our common heritage.

Hjlpum n frndum okkar ef einhverbur ykkur fi til kaups. Gripina m sjhr a einhverjum hluta til, svo hgt s a velja bestu gripina til a bja . Hr er einnig hugaver frtt um mli.


Brotasilfur - falli

60-3044_t5502e67e_m400_wmannamyndir_5_tif_x849c2892.jpg

essari frslu m sj tvr strmerkar ljsmyndir sem finna m vef Hrasskjalasafns Austurlands. Hr borgar Kristjn Eldjrn yfir silfursj sem fannst austur a landi, fallinn, ri 1980. Eldjrn tti vitaskuld, sem eins konar fornleifafringi, furulegt a sjurinn kmi fallinn r jru. a ykir flestum reyndar enn dag. g held a menn su httir a leita a skringum. a er svo gilegt.

Hr m lesa arar greinar Fornleifs um ennan sj:

Det ville som sagt vre meget beklageligt for skandinavisk arkologi... (2011) Greinin er ekki dnsku.

Hvar er hfan mn?(11.12. 2012; sj sustu athugasemd nest)

"Miklu betri en Silvo" (16.12.2012)

Moldin milda fr Mihsum er horfin(4.1.2013)

Hva fr maur fyrir silfur sitt ? (13.4.2013) essari grein birtist eftirfarandi frsgn:

Auun H. Einarsson segir fr(1.5. 1997, sj frslu dags. 13.4.2013)

60-3043_t5502e66f_m400_wmannamyndir_5_tif_xcb785e45.jpg

Neri myndin af vef Hrassafns Austurlands er unasleg ljsmynd af finnandanum og syni hans. Glein skn r augum eirra. Ekki tti finnandanum fundarlaunin g, en sar var btt r v fyrir tilstulan ingmanns eins fr Snfellsnesi og sklds Reykjavk.


Heilagur Vitus Freiburg

st_vitus.jpgFyrir viku san dvaldi g skalandi, nnar tilteki Freiburg, ar sem g var gestur afmlisveislu Felix vinar mns Rottbergers (sj frslu hr fyrir nean).

Freiburg er forn hsklaborg og trarmist kalskra. Einhverjir slendingar hafa lagt stund nm Freiburg og ykir ar ekki dnalegur hskli. Borgin var mjg illa t r sara heimsstri. Miki magn af sprengjumrigndi yfir hana nvember 1944 og 90 % gamla bjarhlutans voru jfnu vi jru.

Nokku var ruvsi fari me sprengjuregni Freiburg en flestum rum borgum skalands. skt strskotali taldi vegna mistaka a borgin vri frnsk, enda skammt til landamra Frakklands. jverjar tldu a borginni vru herir bandamanna bni a hreira um sig. v fr sem fr. jverjar rust sjlfa sig. Alepp er ekkert einsdmi.

runum eftir str var gamli brinn byggur upp aftur eftir gmlum myndum,teikningum og jafnvel minni. Endurreisn gamla bjarins hefur tekist upp og ofan, en margt er me gtum. dag sver Freiburg sig v tt vi "gamla Selfoss", leikmyndab sem fyrrverandi forstisrherrann vildi byggja r timbri fr BYKO, svo a aldrei hefi sprungi nema borsprengja og nokkrir botnlangar Selfossi.

Ekki fru allir forngripir forgrum Freiburg og ar er gtt borgar- og mialdasafn, Augstiner Museum, sem er gmlu gstnaklaustri.

ar fann g etta skemmtilegalkneski fr 1500-1525, sem snir hheilagan mann sem tekinn hefur var me buxurnar nirum sig og hefur san veri lti krauma eigin feiti, ekki svipa og s fyrrverandi sem vildi reisa Selfoss ur ekktri dr. aujarteikn gerast nefnilega stundum a rassberir menn eru teknir heilaga manna tlu, sr lagi ef tali er a eir su sakleysi uppmla.

arna er auvita ferinni heilagur Vitus sem uppi var um 300 e. Kr. Litlu-Asu, ef a er ekki lygi. Diocletianus keisari lt sja Vitus olu fyrir r sakir einar a Vitus var kristinn. Keisarinn var lklegast flagi Vantr, v ekki hefur hann veri mslmi. Snkti Vitus telst kalskum si til eins hinna 14hjlpardrlinga sem gott ykir a heita veikindum og vandrum. Vnlegast tti a heita hann ef maur var barn ea unglingur ea fyrir flk sem haldi var flogaveiki og krampa. Hann dugi skammt fyrir frnarlmb presta sem hafa fengi gott flk slandi til a greia 200.000.000 krna btur fyrir sannaar sakir erlendra presta. Kannski vantar lkneski af Vtusi Landakotskirkju.

Einhver veltir lklega fyrir sr af hverju af er hgri hndin Vtusi. g veit bara eitt, a er ekki George Soros a kenna.

Blessu s minning hans.

" olu, fyrr m n fyrr vera. Miki urftu sumir menn a ola til a vi gtum ori svona ferlega simenntu okkar tmum."


Dr var Denni ekki

denni_dyri_1278175.jpg

Sumt af v sem safna er jminjasafni slands er selt fyrir slikk eBay. Ekki svo a skilja a jminjasafni s fari a selja t af jararfinum. Nei, nei svei mr , en safngeymslurnar lkjast meira skranverslun me 20. aldar gripum, mean fjrlg fara a gylla jminjavr me titlum. eBay er oft hgt a finna hluti sem kannski ttu frekar heima jminjasafninu en pakki af Melrsate fr 1970. Maur veit aldrei hva sar meir verur jmenning. Mat manna er mjg mismunandi. Sumir brenna fyrir einhverja nostalgumenningu fr framsknarheimili, ar sem uppskriftir hsmrasklanna voru a vi boorin Biblunni. Fyrir ara eru bensndunkar strri hluti af slenskri menningu en koparristumyndir af slenskum drum fr 18. ld sem ekki eru til sfnum slandi.

Sumar persnur vera einnig fljtt safngripir, og eiginhandaritun eirra fer fyrir morf. Sfn berjast meira a segja vi a n jarteiknirnar eins og vri a tin af Kristi. Flk borgar jafnvel agangseyri til a sj hrafnasparki eirra ea bor sem brjlingur nokkur fr New York hefur teflt vi fjandann vi og tali flugur lampanum yfir. S vitleysingur fkk slenskan rkisborgarartt a launum - ea var a gyingahatri sem var launa?

Ekki vissi g fyrr en nlega, a tndir slenskir stjrnmlamenn, sem ekki komust Bessastai hefi lti ljsmynda sig til a senda adendum um allan heim. a var vst tilfelli. N er t.d. hgt a kaupa mynd af Steingrmi Hermannsson Original, og eiginhandarritun hans kaupbti eBay. etta er til sundvatnalandinu og hgt a f fyrir skitnar 171,73 danskar krnur sem gera tpar 3243 frekrnur dagsgengi. a er nttrulega sktur priki og tti a vera sjlfsagur hlutur fyrir Framsknar-Reichsstrsafni vi Suurgtu a kaupa, ef Finnar vilja ekki varveita portretti af Denna. Ef jminjasafni nr ekki Denna gti hugsast a danska sendiri kaupi og hengi myndina upp gestasalerni snu, ar sem Steingrmur lokaist eitt sinn inni me vinveittri sendiherrafr.

En ttalega er Denni n billegur. a hefur lklega kosta meira a lta prenta myndina og nota tma a rita hana en 3243 krnur. hltur Denni a vera drari allur en 20 brf af Melrsatei. g tri ekki ru. g vona a jminjasafni kaupi ennan drgrip, aminnsta til a sna framtinni hve uppi var typpi sumum mnnum landinu okkar hjara veraldar.


g er me hund

le_seppi_2.jpg

Fyrir tpri viku san festi g kaup hundskvikindi. g telst dags daglega til fgafullra kattaelskanda og arf vst miki til a g falli fyrir hundsskmm, enda eru a sktugar skepnur, afar hvrar og heimskar. Hundurinn minn er hins vegar af gfugu kyni og getur raki ttir snar alveg urrandi aftur seinni hluta 18. aldar. etta er hin mesta rifaskepna, sem aldrei setjast flr ea annar skapnaur, enda er hann alslenskur h og hr, tr eins og lindin og greindur eins og jin sem hann hefur lngum elt ogflara kringum.

hruturinn_erlendur

6. ratug 18. aldar komu franskir knnuir til slands og nu sr eintk af slenskum fjrftlingum. etta voru sendimenn franska greifans af Buffon (comte du Buffon) sem skrur var Georges-Louis Leclerc (1707-1778). Hann var einn fremsti nttrufringur Frakka og gaf t heilmiki verk "Histoire naturelle, gnrale et particulire" (sem t kom 1749-1788, og var fram haldi me tgfuna eftir daua hans allt fram til 1804).

rollan_vigdis_3.jpg

Hef gur skrifa um Erlend og Vigdsi, sem fru me Franzmnnum r landi og gerust san frg einum af 36 bindum Buffons greifa um blessaa nttruna. Erlendur, sem upphaflega var nefndur Mri og kom fr Skagastrnd, endai ftklegu cassoulet Bastillunni. Vigds var hins vegar miopnudr "Oui de moutons" fr 1760 og vktu klaufir hennar sr lagi athygli franskra rta. Hn reyndist afar kynsl, ur en hn fr r einhvers konar riuveiki.

a sem menn vissu ekki var a Fransararnumdu einnig brott me sr slenskan hund (Chien d'Islande). Hann svarai flki ef hann var kallaur Seppi og var lari Bessastum er hann fann gan matarilm r skipi Fransmanna ar t fyrir landi. Geri Seppi sr lti fyrir og synti t skipi og fr aan ekki san fyrr en skipi lagist a bryggju Calais. Fransmenn urftu v ekkert a hafa fyrir v a n sr slenskan hund me llum eim aukakostnai sem slku fylgdi.

En af eirri mynd sem fremstu teiknarar Frakka ristu af Seppa m glgglega sj, a Seppi var einhvers konar slys ea vxtur hpnaugunar, sem hefur tt sr sta sla kvlds horni tveggja traa Reykjavk. Hann er ekki "rassenrein" frekar en eir hundar sem sar hafa veri skilgreindir sem slenski hundurinn. "Hreinir" slenskir hundar voru hugsanlega til, en a urfti a fara austur sveitir til a finna einn slkan. a gerist ri 1788 er Ktur kom t fyrsta bindi af enskri bk The Habitable World Described; Or the Present State of the People in all Parts of the Globe, from North to South: Showing The Situation, Extent, Climate, Productions, Animals, &. of the different Kingdoms and States; Including all the new Discoveries: etc. & etc.Part I., London 1788.. Hfundur var sra John Trusler.

icelanders_1277276.jpg

Af Seppa fara sar r sgur, a hann hlt snum uppteknu jhttum slandi gtum Parsarborgar og ar bar hann beininn eftir a einn vagna Lvks 15. k yfir hann og kramdi til lfis. Seppi ttisnoppufrur og fjlgai sr rkulega me kjlturkkum og pudelhundum Parsaraalsins. Afkomendur Seppa tku tt frnsku byltingunni, en geltu einnig hst allra vi aftku Robespierre eins og samtmaheimildir sna ljslega. Erfafrilega s var etta v greinilega slenskur hundur.

execution_robespierre_2.jpgAfkomendur Seppi d'Islande vi aftku Robespierres

Eins og lesendur mnir hafa lklega egar geti sr til, keypti g ekki hundinn minn rvdd. g lt mr ngja a kaupa hann hj fornbkasala Berln, sem hefur lklega skori hann r leifum af verki Buffons greifa sem hann ea arir gtu ekki ti vi umstri um Berln ri 1945. Seppi mun f heiurssess upp vegg hj mr lkt og myndirnar af Erlendi og Vigdsi, og fjlskyldumynd af eim remur sem einnig kom t bk eftir annan hfund en Buffon om 1780. Fjlskyldumyndina fann g einnig fyrir skt priki hj sama skransalanum Berln og g keypti Seppa af. Hfundur eirrar myndar hefur einnig sett slandsflka upp ttartr.

fjolskyldumynd_1277275.jpg

En athugi lesendur gir, a slensk dr ttu erlendum mnnum merkilegri en slenska mannskepnan, v ekki teiknuu sendimenn Buffons slendinga svo vita s. Afkomendur sendisveinanna eru hins vegar til slandi og getur Erfa-Kri lklega greint ykkur betur fr srkennum eirra en g.


Gulli Gullskipinu er loks komi leitirnar

a6736767a648731e88bda11197f63635_1276012.jpg

Margir hafa sennilega aldur til ess a muna sveit vaskra manna sem hundsuu alla rkhugsun og heimildir og leituu r eftir r a "Gullskipi" Skeiarrsandi.

Eftir ratuga leit, skjn vi r frra manna og t.d. rannsknarstofnun bandarska sjhersins Maryland, fundu essir karlar loks ri 1983 skip sandinum. Ekki var a gullskipi heldur ski togarinn Friedrich Albert, sem strandai sandinum janar ri 1903.

jminjasafni eitt grddi eitthva gullkyns v vintri v a fkk njan jeppa, hvtan og austur-asskan a uppruna, til a taka tt vintrinu me gullskipi ur en a var a martr me skan togara aalhlutverki. ur en a gerist var jminjasafni komi startholurnar oghafi sent flk austur Sanda. Reyndar vildi Menntamlruneyti f jeppann aftur ea lta jminjasafni borga fyrir hann a fullu og tttku safnsins vitleysunni, en a tkst ekki. Heilar 50 milljnir fornkrnur gekkst rki byrg fyrir sandinum. Var jeppagarmurinn lengi kallaur Gullskipi af grungum fornleifafringasttt.

ventill_alberts_1276025.jpg

egar menn fundu rygaan ventil r Albert togara fr vst allur vindur r Gullleitarmnnum. Myndin birtist DV september 1983.

rtt fyrir togarafundinn, hldu ofurhugarnir fram leit sinni nokkur r sandinum, en n heyrist ori lti af Het Wapen van Amsterdam sem strandai ri 1667 og meintum drindisfarmi skipsins.

rtt fyrir a sameiginlegar farmsskrr skipsins og eirra skipa sem a var samfloti me vri birt slandi og hn ekki sg innihalda neitt ess kyns sem strir strkar sjrningjaleik leita a, hldu sumir menn a skrrnar innihldu t.d. upplsingar um a "49,280 tonn af kylfum ea stfum". Reyndar skjtlaist eim einnig sem birtu farmskrrnar og u smu villu og leitarmenn. eir sem frari ttu a vera og hafa viti fyrir vintramnnum, hfu ekki fyrir v a leita astoar manna sem gtu lesi hollensku. a sem velviljair heimildarnir menn vildu meina a vru kylfur og stafir, voru 49,28 tonn af mskatblmu, foelie. Einhver spekingur ddi ori foelie me kylfum og stfum (sj hr), en foelie er gamalt heiti fyrir mskatblm (muskaatbloem hollensku), .e. trefjarnar rauu og braggu utan um mskathnotuna. Trefjarnar missa fljtt litinn og vera gular og flar og eru seldar malaar slandi, oft undir enska heitinu mace.

000004_1276016.jpgetta kylfustand var fur mnum sem var fddur Hollandi miki undrunarefni man g, en hann flutti einmitt inn mskatblmu og mskathnetur, og hann reyndi a hafa samband vi bjrgunarmenn gullskipsins, ef g man rtt sjlfan Kristinn Bjrgun, en n mikils rangurs. eir vildu ekkert hann hlusta. eir voru lklega farnir a leita a kylfum sandinum blessair mennirnir.

En n fri g Gullskipsmnnum lfs ea linum au gleitindi, a gulli gullskipinu s svo sannarlega fundi. a hefur lengi veri vel varveitt kirkjum og sfnum san a fannst, tt lti vri nreyndar eftir af gullinu.

Gulli eru leifar af gyllingu, stundum gervigyllingu, spjldum r skrautkistu me svrtu lakkverki, sem var meal ess sem menn hirtu r flaki skipsins ea af sandinum. Frir menn, og ar g m.a. vi r Tmasson Skgum hafa lengi tali a spjldin rj r lakki sem varveitt eru Skgarsafni, jminjasafni og Klfafellskirkju hafi komi r Het Wapen van Amsterdam. ar er g alveg sammla meistara ri, og a eru fremstu srfringar Hollandi lka. Verki lakkspjldunum kemur heim og saman vi a a geti hafa veri r skipi strandai ri 1667.

Hins vegar er ntt vandaml komi upp sem arf a leysa. Lakkverk, sem essum tma tengdist oftast Japan var framleitt var Asu en ar. egar Het Wapen van Amsterdam lagi upp sna sustuu fer fr Batavu (sar Jakarta) Indnesu, og a var ann 26.janar 1667, var skipalest s sem Skjldur Amsterdams me fylli a varningi vs vegar r Asu. Hollendingar sfnuu aufum, kryddi, vefnai og postulni grarstr pakkhs Batavu sem eir sttu til fjlmargra hafna sem eir sigldu .

batavia_1661.jpg

Kastali Hollendinga Batavu ri 1661, str sumra pakkhsanna sem sjst myndinni var mikil. Njti verksins, sem mla var af Andries Beeckman ri 1661, me v a stkka myndina. Mlverki hangir Rijksmuseum Amsterdam.

Ein essara hafna var Macau, nlenda Portgala, sem eir lgu herslu , eftir a Japanar hfu thst eim fr Japan. Portgalar hfu smm saman gerst vinslir meal Japana og stunduu trbo Japan. a lkai Japnum ltt og voru Portgalar loks flmdir burtu og einnig margir Japanir er teki hfu kristna tr. Meal eirra Japana sem fru me Portglum voru inaarmenn sem stunduu lakklistavinnu. eir settust a Macau nrri eim sta sem sar ht Hong Kong og hldu fram a stunda handverk sitt.

Helsti srfringur Hollands og heimsins lakklist telur n mjg hugsanlegt a spjldin slandi sem a llum lkindum eru komin "Gullskipinu" frga, hafi veri ger af japnskum listamnnum Macau, ekki s bi a afskrifa a au su fr Kyushu eyju Japan, ea verkstum Nagasaki ellegar Kyoto.

1-1.jpg

Spjald sem tali er vera r Het Wapen van Amsterdam. Varveitt Byggasafninu Skgum og var sast nota sem slmaspjald Eyvindarhlakirkju.

Efnasamsetning lakksins, sem japnsku kallast urushi, verur n vonandi rannsku ef leyfi fst og er hgt me efnagreiningum a segja til um hvort a a var framleitt Japan, Macau, Sam ea annars staar. Vsindunum fleygir fram.

Fleiri tindi munu berast af v sar Fornleifi, sem alltaf er fyrstur me frttirnar - af v gamla.

Vona g a essi gullfundur gleji gullleitarmenn Sandinum, ef eir eru nokkrir eftir ofan sanda til a glejast me okkur - lklega allir farnir me gullvagninum aftur heim skjaborgirnar.


Saga af sveri - Hrafnkelsdalssveri

untitled-duplicated-02_1266273.jpg

ri 1897 fann ungur maur fornt sver Hrafnkelsdal. Lngu sar leiddi dr. Jn Hnefill Aalseinsson mjg gar lkur a v hver finnandinn hefi veri. Hann ht Benedikt saksson og var vinnumaur hj Elasi Jnssyni bnda Vabrekku og sar Aalbli. Af frsgnum eldri manna sem ekkt hfu Benedikt, og sem Jn Hnefill hafi tmanlega tal af, er hgt a lykta a sveri hafi fundist Sknudal sem er ltill dalur sem gengur vestur og suvestur inn mlann sem er milli Hrafnkelsdals og Jkuldals.

tt Jni Hnefli hafi tt mikilvgt og hugavert a velta fyrir sr hver finnandi sversins var og hvar a fannst, er eigendasaga ess engu sur hugaver, sem og ger sversins. a tvennt mun aallega vera rtt hr, v s saga hefur enn ekki veri sg a fullu, tt oft hafi veri skrifa um sveri og a n vitundar um allar heimildir sem v tengjast.

Njar heimildir um um sveri fr aldamtarinu 1900 vera hr settar fram fyrsta sinn. r hafa varveist v sem forum var kalla 2. deild jminjasafns Dana (Nationalmuseets 2. Afdeling) Kaupmannahfn.

Ef rtt er a Benedikt saksson hafi fundi sveri, hefur hann ea bndinn sem hann vann fyrir selt H.I. Ernst aptekara Seyisfiri sveri fyrir 12 krnur. Sveri endai san Statens Historiska Museum Stokkhlmi. Lsir Kristjn Eldjrn v doktorsritger sinni slenskum frum vi Hskla slands, Kumli og Haugf (1956). v miur hafi Eldjrn ekki agang a llum skjlum og yfirsst ggn sem g fann lngu sar Kaupmannahfn 9. tug sustu aldar. Hr skal btt inn eyurnar og njarheimildar taldar til.

Kaup og slur

Eigandasguna gtum vi byrja me skrifum orsteins Erlingssonar sklds blainu Bjarka ri 1900. orsteinn fr fremur hskum orum um a H.I. Ernst hefi haft sveri affinnandanum n ess a finnandinn fengi ng fyrir sn sinn:

Maur fann hjer gull- og silfurbi sver, uppi Hrafnkelsdal n nlega og er sagt a hann hafi veri svo sorglega fvs a selja Ernst aptekara a fyrir 12 kr. Eftir v sem af sverinu er sagt hefi forngripasafni slenska gefi manninum a minsta kosti 100 kr. fyrir a og n er auk esslklega loku skoti fyrir a a komistanga og er a illa. (orsteinn Erlingsson Bjarka 5. rg. 1900. 25. tbl. 25.06.1909).

essi skoun orsteins fr fyrir brjsti aptekaranum sem svarai nokkrum dgum sar ru blai, Austra:

Bjarki og hi forna sver

tilefni afv, a furlandsvininn, ritstjra Bjarka tekur a svo kaflega srt a vita til ess a forngripasafni Reykjavk skuli missa af sveri v er fannst um vori 1897 Hrafnkelsdal, - er mr snn ngja a v, a hugga ritstjrann me eptirfarandi tilboi: 24 klukkustundir fr birtingu essa tilbos mns Austra stendur herra orsteini Erlingssyni etta forna sver til boa fyrir 112 krnur, hvar af 100 kr. skulu skiptast milli ess sem seldi mr sveri, og stofnana til almennings heilla hr kaupstanum, eptir opinberlega auglstri skrslu. A sjlfsgu verur herra orsteinn Erlingsson skriflega a byrgjast mr, a forngripasafni Reykjavk veri njti sversins, a kynnu a vera mjg deildar meining milli safnsins og herra orsteins Erlingssonar um vermti sversins. ....

Seyisfiri, ann 29. jn 1900. H. I. Ernst lyfsali , p.t. eigandi hins forna svers. (H.I.Ernst Austra, 22. tbl. 29.06.1900).

Sar sama r skrifai Ernst aptekari jminjasafni Dana. a brf fann g einni af mrgum heimsknum mnum jminjasafni Kaupmannahfn runum 1981 til 1986. Lklegast ri 1981. Brfin sna, a Ernst hafi ekki aeins huga a koma sverinu ver. Hann leitai upplsinga um ger sversins og aldur ess.

1. Nvember 1900 skrifar Ernst til Arthurs Williams Mollerup sem var yfirmaur 2. deildar jminjasafns Dana.

H.I. Ernst Seydisfjord, den 1ste Novbr. 1900.

Privilg. Apotheker

Generalagentur for Livsforskikringsselskabet SKANDIA STOCKHOLM

Til Direktren for Nationalmuseets 2d Afdeling, Hjvelbaarne Hr Dr. phil. Mollerup R. af Dbrg. Kjbenhavn.

Efter Anmodning fra Justitsraad Hansen i Hobro tillader jeg mig herved at fremsende et Fotografi af det i Hrafnkelsdal her paa Island fundne Svrd. Som det vil sees af Fotografiet er Svrdet, der maaler 35 Tommer, en njagtig Copi af det i Fabricius Danmarkshistorie Side 38 afbildede Svrd fra Jrnalderen. Tillige findes Slv og Guld indlagt paa Svrdknappen (synligt p Billedet) og nede ved Haandgrebet. Jeg skal tillige oplyse om, at Rektoren ved Reykjavik Latinskole Dr. phil. Bjrn Olsen, der har set Svrdet hos mig, formener, at der under Haandgrebet findes Runer, der imidlertid for mit je synes at vre utydeligere. Som ovenform bemrket, er Svrdet fundet i Hrafnkelsdal, hvor Hrafnkel Freysgode ligger begravet; men yderligere undersgelser af Stedet gav intet forget Resultat. - Saafremt Museet paa Basis af de modtagne Oplysninger kan bestemme Svrdets Alder vilde jeg vre srdeles taknemmelig for en Meddelelse herom.

Med srdeles Hjagtelse

rbdigst

H.I.Ernst

Apotheker og Vicekonsul.

Upplsingar essu brfi Ernsts aptekara veita okkur vitneskju um a fundarstaur sversins var rannsakaur eitthva frekar eftir fund ess.

bref_fra_ernst.jpg

Annar maur, Frederik Opffer a nafni, sem var blaamaur Kge, Kjge Avis, skrifai smuleiis eins konar rgsbrf til jminjasafns Dana. Hvar hann hefur snapa upp frttir af kaupum Ernst aptekara slensku sveri, er ekki gott a segja.

Kjge, d. 24. September 1900

Hr. Museumsinspektr Mollerup!

Apotheker H. J. Ernst p Seydisfjord har for nogen Tiden siden af en islandsk bonde kjbt et ldgammelt Hvdingesvrd for 12 kroner. Efter Beskrivelsen skulle det vre meget smukt og interessant . Det forlyder, at det er indlagt og brer Navnetrk, sledes at man ved, fra hvem ddet stammer. Efter hvad jeg fra sikker Kilde har bragt i Erfaring, agter Apotheker Ernst at slge Svrdet til en engelsk Samling. Da dette formentlig strider imod Bestemmelserne angende Danef, og da det jo var kjedeligt, hvis en antikvarisk Sjldenhed skulde g ud af Landet for personlig Vindings Skyld, tillader jeg mig at henlede Deres rede Opmrksomhed p Sagen. Apotheker Ernsts Fader, fungerende Toldkontrller Ernst, Vesterbrogade 115(?) vil sikkert kunne give goderOplysningerderom.

MedsrdelesAgtelse Frederik Opffer

I uppkasti af brfi sem Arthur William Mollerup hefur rita Ernst aptekara ann 12.desember 1900 skrifar hann meal annars:

... Gennem Justitsraad Jensen har jeg erfaret, at De forelbigt ikke agter at afstaa svrdet. Paa Grund af den antikvariske Vrdi vil jeg dog vre Dem forbudnen for en Meddelelse naar De eventuelt skulde faa i Sinde at skille Dem ved det.

Ernst upplsti greinilega, a hann vri ekki eim buxunum a selja sveri.

Ekkert af essum sastnefndu upplsingum r jminjasafni Dana, koma fram Kumli og Haugf Kristjns Eldjrns og aan a sur endurtgfu ritgerinni fr 2000, enda fann g fyrstur manna essi brf og greini fyrstur fr eim n. g s n, egar g tek au fram eftir a au hfu safna hj mr ryki mppum, a enginn hefur ntt sr au egar um sveri Hrafnkelsdal hefur veri rita sari rum. Astandendur endurtgfu ritgerar Eldjrns geru sr ekki essu efni frekar en rum mjg miki far um a bta vi upplsingum.

Ernst aptekari lt san sveri. Hvort hann seldi ea gaf a vitum vi ekki dag. En a endai Svj, en Ernst var umbosmaur SKANDIA lftryggingaflagsins, sem gti skrt fer sversins til Svjar. Samkvmt snskum heimildum gaf N. Petersen jsttsr Kaupmannahfn formlega sveri skari 2.Svakonungi, sem lt a san ri 1903 Statens Historiska Museum i Stokkhlmi. Fkk sveri safnnmeri SHM-11537.

Sveri afhentu Svar svo slendingum ri 1971 eins og t.d. m lesa umhr forsu jviljans hinn 15. september 1971, ellegar grein rs Magnssonar rbk Fornleifaflagsins 1971. Ekki gat a talist til gjafar snskum lgum samkvmt, en a er n slandi til varandi varveislu (stndig deposition). ann 14. september 1971 fkk r Magnsson sveri hendur, og hefur a san veri varveitt jminjasafni slands og er enn skr me snsku safnnmeri me rum upplsingum ( Sarpi) sem er hins vegar mjg btavant.

1920px-ufberht_gerade.jpg

Dmiger VLFBERHT ritun,er ekki slensku sveri.

+VLFBERHT+ sver

Sveri sem kennt er vi Hrafnkelsdal, tt a hafi fremur fundist Sknudal, er me svo kallaan VLFBERHT brand - a v er tali er. a telur dr. Kristn Sigurardttir forvrur, nverandi forstjri Minjastofnunar slands. Kristn telur sigeinnig hafa fundi VLFBERHT-letrun hinu fagra sveri (jms. 557) sem fannst ri 1868 kumli a Hafurbjarnarstum, sem er nrri Sandgeri. Smuleiis telur Kristn sig hafa fundi VLFBERHT-letrun brandi svers sem fannst Baldursheimi Mvatnssveit (jms. 2), en mr vitandi hefur Kristn ekki birt neittv til stunings.

_rkynju_vlfbehrta.jpg

KristnSigurardttir forvrur hefur birt essa meintu VLFBERHT letrun sverinu fr Hafurbjarnarstum, ea rttara sagt leifar hennar, v greinilega er ekki miki eftir af henni. Lkast til er etta letrun llegri eftirger af VLFBERHT brandi.

hafurbjarnarsta_ir.jpg

Sveri fr Hafurbjarnarstum. Ljsm. jminjasafn slands.

baldursheimur.jpgSveri fr Baldursheimi er mjg illa fari og me lkindum a inngreipt VLFEBRHT-"tauschering" yfirbori brandsins hafi varveist. Snnun fyrir v vri vel egin! Skuggar llegri rntgenmynd fr 1979 eru ekki ng. Teikningin var ger af A. Gslasyni.

VLFBERHT ea ULFBERHT sver voru upphaflega hgasver sem framleidd voru r hgajrni sem flutt var til Evrpu fr ran eajafnvel alla lei fr Indlandi. Gi jrnsins voru meiri en ess jrn sem unni var Evrpu, ar sem Asu kunnu menn a hita mlminn me vibttum kolefni 1300-1400 grur lokuum deiglum lengri tma. Vi a styrktist jrni til muna og getur talist til stls. Egg branda r slku jrni voru harari, og ar sem sverin voru notkun voru VLFBERHT-brandar taldir bera af rum sverum. Sverin ekkjast m.a. v a merki me nafninu VLFBERHT hefur veri grafi og greipt me mkri mlmi (danska tauscheret, enska incrusted, sj meira um tknina hr) efst blrefilinn nrri tanga brandsins. Hinum megnin var skreyti me me XX-og II-laga tknum (sj mynd near).

Fyrir nokkrum rum birti breskur vsindamaur Alan Williams a nafni, sem starfar vi The Wallace Collection i London, niurstur snar rannsknum jrninu Ulfberht-sverum (sj hr). Williams uppgtvai a norrnir menn ea arir fru fljtt a falsa VLFBERHT branda. A sgn William m oft sj a letruninni, jafnt sem efnagreiningunni jrninu. Eftirgerir voru me ranga stafsetningu "brandinum" og minna innihald kolefnis jrninu.A svipari niurstu hefur fornleifafringurinn Anne Stalsberg komist, n mlmrannskna, enhn hefur aftur mti snt fram breytingar og rkynjun letrunum, sem virast haldast hnd vi verri gi brandanna egar fram la tmar og flsu merkjavara kemst kreik.

annestalsberg.jpg

Voru hin rj slensku "VLFBERHT-sver" merkjavara ea evrpsk soraframleisla?

Hvort gi sveranna fr Hrafnkelsdal og Hafurbjarnarstum hafi veri g ea lleg, ea hvortinngreipt letrunin s rkynju eur ei, veit gekki ngu gjrla til a geta sagt fr v. letrunin brandinum fr Hafurbjarnarstum gti bent til ess a sveri hafi veri r deigara jrni en "ekta" VLFBERHT-merkjavara, s gengi t fr niurstum Alan Williams og nnu Stalsberg.

ri 1979 ltKristn Sigurardttir rntgenljsmynda sverin og komu mjg greinilegar letranir ljs. Hugsanlega hefur hn skrifa meira um r lngu sar doktorsritger sinni, en ekki greinir hn fr v frsgnum snum af Hrafnkelsdalssverinu sem birst hefur eftir a hn var ritu, t.d. essu riti, sem v miur inniheldur fjlda missagna og rangfrslna.

Greinilegt er a menn Norurlndum, ea vkingarnir, (ef menn vilja halda a kjnalaga safnheiti), hafa greinilega veri slgnir merkjavru eins og helbeitt VLFBERHT-sverin. eir hafa fljtlega s sr fri a falsa slka hgavru. Hr a lokum birti g skopmynd sem einn snjall blateiknara Berlingske Tidende Danmrku teiknai er frttin af niurstum Alan Williams birtist v blai hr um ri.

483583-vikinger-solgte-kopivarer--.jpg

MerkjavruprinsinnValiant og Hrafnkell Freysgoi me linan VLFBERHT sinn Sknudal?

Heimildir

Jn Hnefill Aalsteinsson 1981. Sveri r Hrafnkelsdal. rbk hin slenzka Fornleifaflags 1981, bls. 40-47.

Kristjn Eldjrn 1956. Kuml og Haugf heinum si slandi. Akureyri 1956. (Bkin endurtgefin ri 2000 me mjg takmrkuum vibtum og litmyndum).

r Magnsson 1971. Endurheimt Fornaldarsver. rbk hins slenzka Fornleifaflags 1971, bls. 86-90.

Kristn Sigurardttir 1981. Tvn Ulfbert sver? Ljri 2. rg. 1. tbl. Nv. 1981, bls. 7.

Kristn Sigurardttir 1994. Sver fr Hafurbjarnarstum. Gersemar og arfaing. jminjasafn slands og Hi slenska Bkmenntaflag 1994, bls. 22-23.

Stalsberg, Anne.The Vlfberht sword blades reevaluated. Jenny-Rita [Nss]: Et utradisjonelt skrivested. Stavanger, Norway. Afmlisrit til Jenny-Rita Nss sem birst hefur netinu. [rstal tg. ekki fundi]

Williams, Alan R. 2007, Crucible Steel in medieval swords, Metals and Mines: Studies in Archaeometallurgy (London, 2007), pp. 233-241.

Skjalasafn Nationalmuseeet Kaupmannahfn 2. Afdeling (N Afd. for Middelalder og Renaissance): Ml 317/00 [1900] merkt: Island; Svrd fra Vikinge-tiden.

Annar frleikur:

Hrer v haldi fram, a jrni Ulfberht sverum su alls ekki r Austurvegi, heldur hgastl tta r Taunus fjllum skalandi. Sj enn fremur hr. Samkvmt Robert Lehmann er miki arsenik jrni Ulfberht svera. a telur hann tiloka austrnan uppruna stlsins. Mr snist a ekki fara efnafringnum vel r hendi a leika fornleifafring.

hugaver frslumynd um VLFBERHT sver, sem Jn Steinar Ragnarsson benti mr FB. Frslumyndin birtir niurstur nnu Stalsberg n ess a nefna hana nafn, en annars er etta gt frsla og skemmtun:

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson 2015 Varist falsanir og eftirpun.


Af vxtum eirra skulu r ekkja

hur_arhringur.jpg

okkar tmum, egar llu er hent eftir nokkurra ra notkun er ri hugavert a lta aftur aldir ntni slendinga. Ruslalur s sem n rur rkjum, og sem pir og vlir t af minnsta skorti og jafnvel mest egar launin eru hst og tekjurnar eru bestar, ttu ekki a lesa um gripinn hr fyrir ofan. eir f fyrir hjarta og ykir etta rugglega merkilegt pjtur sem beri a henda. Eins tel g vst a jminjasafni frbiji sig r upplsingar sem hr birtast, v eim ngir greinilega a sem rita var um gripinn ri 1886 eins og fram kemur Sarpi ar sem gripurinn er sagur vera "mlmsteypa" sem hugsanleg vi um hringinn, sem virist tiltlulega nlegur, en alls ekki vi um skjldinn.

ri 1886 kom essi dyrahringur me skildi Fornminjasafni Reykjavk. Lklega er hann af kirkjuhur a Hvammi Dlum. En eins og Sigurur Vigfsson safnvrur geri sr strax grein fyrir, var gripurinn samsettur r tveimur hlutum fr mismunandi tmum. Hann taldi hringinn vart vera eldri en fr 18. ld enskjldinn kominn rskrnarfati fr 15. ld.

jsgum Jns rnasyni er v hins vegar geti a hringur essi hafi upphaflega veri hofi einu Akri ekki allfjarri Hvammi, en er jsagan var skr var hringurinn hurinni a Hvammskirkju. etta er vitaskuld hugarburur ogbbilja eins og flestar jsgur, en Sigurur forni Vigfsson gullsmiur hitti naglann hfui, hann gti ekki bent samanburarefni mli snu til stunings.

Ekki get g dmt um aldur hringsins sjlfs, en skjldurinn er lklegast skt verk og lklegast ykir a hann hafi veri drifinn og hamraur koparverksti Nrnberg ea Belgu.eschols_rugur.jpg

Holland og skaland

ri 1941 keypti Rijksmuseum Amsterdam fallegt fat r messing (sem er gul mlmblanda, blanda zinks og kopars). Seljandinn var forngripasali Amsterdam, C.A.M. Drieman. Kannski hefur fati veri skrnarfat, en ekki er hgt a tiloka a a hafi veri seder-fat, fat sem gyingar ruu tknrnum rttum til a minnast harrisins Egyptaland og brottfararinnar aan. a gera gyingar Pesach ht sinni (Pskum). Myndmli fatinu bendir til ess a etta gti hafa veri seder-fat.

Ef vel er a g, er augljst a fati og skjldurinn fr Hvammi hafa veri hamrair, og drifnir sama mti, en fati Hollandi eru hamrair borar me skreyti.

ri 1989 hlt g svokallaan Capita Selectafyrirlestur vi Hsklann Amsterdam um landnmi slandi. eins og ur og oft san br g mr Rijksmuseum og keypti hugaveransningarskrfr 1986 upp 381 blasu sem ber ann ga titil Koper & Brons. ar blasu 171 m lesa upplsingar um fati Rijksmuseum. ar upplsist a a eins fat s a finna Germanisches Nationalmuseum Nrnberg. skri bk fr 1927 er upplst a fati s fr Nrnberg og s fr ca. 1500. Hollendingar fara varlegar sakirnar egar eir telja fati vera fr 16. ld. g myndi velja fyrri hluta eirrar aldar.

England

Viti menn V&A (Victoria & Albert safninu Lundnum) er anna messingfat af smu ger, sem gefi var safninu ri 1937 af Dr. Walter Leo Hildburgh (1876-1955) bandarskum listsafnara og listskautadansara sem uppnefndur var"Eggi" . Hann gaf V&A um vina 5000 gripi (sj hr og mynd fyrir nean). Eins og sj m, er mynstri brmum fatsins London ruvsi en a sem er fatinu Amsterdam.

2008bt3087_jpg_l_2.jpg

Greinilegt er a skjldurinn fr Hvammi hefur veri hamraur t sama mti og ftin Hollandi, skalandi og London. En hann er hins vegar r bronsi (blndu kopars og tins) en au r messing. Ef til vill hefur hann veri klipptur r aflgaskrnarfati Hvammskirkju og hann settur hringurinn, sem mr snist vera rr en ekkiheilsteyptur hringur.

Myndmli essum remur gripum sem gerirvoru sama sta, ea sama mti, m svo finna 4. Msebk, 13. kafla sem og Jsabk 2. kafla vers 1-22 . Msebk segir:

21San fru eir upp eftir og knnuu landi fr Sneyimrk til Rehb vi Leb Hamat. 22eir fru um Suurlandi til Hebron. ar bjuggu Ahman, Sesa og Talma, nijar Anaks. Hebron hafi veri reist sj rum ur en San Egyptalandi. 23eir komu inn Eskldal og skru ar af vnviargrein me einum vnberjaklasa og urfti tvo menn til a bera hana burarstng. Einnig tku eir me sr nokku af granateplum og fkjum. 24essi staur var nefndur Eskldalur eftir vnberjaklasanum sem sraelsmenn skru ar af.

V..V. 2015

tarefni

ter Kuile, Onno 1986. Koper & Brons. (Catalogi van de versameling kunstnijverheid van het Rijksmuseum te Amsterdam, Deel 1, red. A.L. den Blauuwen). Staatsuitgeverij,S-Gravenhage.

Tiedemann, Klaus 2015: Nrnberger Beckenschlgerschsseln: Nuremberg Alms Dishes. J. H. Rll Verlag.

Walcher-Molthein, Alfred. 1927. Geschlagene Messingbecken. Altes Kunsthandwerk. Hefte ber Kunst und Kultur der Vergangenheit. 1 Band 1927 / 1.Heft (mynd 13).

http://collections.vam.ac.uk/item/O88064/dish-unknown/

eschols_rugur_2.jpg


Fitjakaleikur - inngangur

kaleikur_fyrir_blogg.jpg

Hr hefst r hfilegra langra greina um hina heilgu kaleika me rmnsku lagi, sem eitt sinn var a finna mrgum slenskum kirkjum. eir eru n varveittir sfnum bi slandi og erlendis. Margir hinna elstu slensku kaleika erumeistarasm og jafnast vi a besta sem ekkist fr 12. og 13. ld Evrpu. v hefur sjaldan veri haldi fram a sumir eirra su slensk sm og jafnvel spnsk, en hvortveggja tel g vera rangt, og smuleiis a eir su norskir.

ann 17. jn ri 2011 var mr boi a halda fyrirlestur um merkan kaleik a Fitjum Skorradal. Hulda Gumundsdttir bndi og gufringur m.m. a Fitjum st fyrir ht tengslum vi vgslu ns kaleiks fyrir Fitjakirkju. Hn og fjlskylda hennar hfu haft veg og vanda af ger hans. var . Bjrnsson leturgrafari og smiur gur skp hinn nja kaleik me upphaflegan kaleik kirkjunnar sem fyrirmynd. Hinnni kaleikur er mjg vel unni verk og meistarasm. A v verur viki sar. Gladdist fjlmenni og kirkjuflk sem kom a Fitjum ann 17.jn 2011 mjg yfir hinum nja kaleik sem vonandi eftir a fylgja kirkjunni um komin r.

fitjakirkja.jpgMe mjg stuttum fyrirvara var g beinn um a halda fyrirlestur um kaleikinn forna fr Fitjum. msir arir hfu veri benir um a sama en gtu ekki ea skorti ekkingu til ess. g hlt langan fyrirlestur me fjlda mynda og m skoa skyggnur fr fyrirlestri mnumhr (skjali er frekar strt, hafi vinsamlegast bilund).

N er kominn tmi til a greina betur og opinberlega fr afrakstri athugana oghugana minna um rmanska kaleika slandi.

Munu greinar undir heitinu Fitjakaleikur I-? smm saman birtast hr Fornleifi, en hann er lka mikill hugamaur um hinn gangandi greia (gradalis) og nnur dularfull, kirkjuleg vnveitingahld, sem sumir telja a s jafnvel a finna klettaskorum hlendi slands.

Til a byrja me verur greint almennt fr kaleiknum fr Fitjum og rum kaleikum fr sama tma, en sari greinum verur fari nnar uppruna kaleiksins, stlsgu og myndml (tknml), sem er mjg merkilegt.

framhald nstunni - Perfer et orate!


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband