Dj vu

1957 lkjatorg 2

Eftirfarandi myndatexta mtti lesa baksuAlublasins sluga sunnudaginn 13. jn 1965.

Gamli smklefinn torginu horfinn

UM er miborgin a breyta um svip, gmul og viruleg verzlunarhs r timbri eru rifin og eirra sta rsa himinhir bankar og skrifstofubyggingar r stli og gleri. Og n er gamli smaklefinn Lkjartorgi horfinn, hann hefur stai arna nokkra ratugi, en til hvers vita lklega frri, v sminn arna hefur yfirleitt ekki veri sambandi, en a er sama,turninn setti sinn svip binn og er ekki laust vi a Lkjartorg s heldur sviplausara eftir a hann hvarf.

Ritstjri Fornleifs var tpra 5 vetra egar essi hrilegi atburur tti sr sta. Hann man v lti eftir essum merka smklefa og urfti sjaldan a hringja. Er ekki eins smur og margir landar hans.

hitnai honum um hjartartur egar hann uppgtvai a Hollendingurinn fljgandi, sem kom til slands ri 1957, og sem greint var fr frslunni gr og fyrr, hafi teki mynd af essum merka klefa. Fornleifur, sem er eldri sl en ritstjrinn, telur vst a klefinn s ttaur fr Svj. Hann hefur s slka klefa ar og hlt a eir vru hernaarmannvirki, til taks ef Rssarnir kmu einn daginn.

1957 lkjatorg

1957 lkjatorg 3Sminn Lkjartorgi virtist ekki vera bilaur ri 1957 og stelpurnar klefanum snast mr vera a hringja, ea voru r bara flissandi ykjustunnileik fyrir Hollendinginn, sem eim tti greinilega stur.

rtt fyrir sprAlublasins gti essi frtt hafabirtist nlega, v enn er veri a reisa himinha banka, skrifstofubyggingar og htel r stli og gleri. Og samt erLkjartorg enn lkt Lkjartorgi, og ungt flk sem ar bur verur enn stfangi, anga til a hverfur hverfin sn me strtisvgnumReykjavkur sem n heita bara v merkilega nafni Strt.

Reykjavk var arna vordegi, eins og undarleg blanda af Mrmansk og New York. Blanda af draumum, hryllingi og norantt. Taki eftir sveitamanninum sem situr bekknum til hgri. a er eins og hann hafibrugi bi gr, ea s a ba eftir vagninum a Kleppi. S hann hvert stefndi?

Ljshri strkurinn glpir undarlega tlendingin og grettir sig. a gerir Fornleifur lka. Reykjavk er sem betur fer enn ltil, rtt fyrir gler og stl. Glejumst yfir v, sta ess a farast grgiskasti tengdu hinni eilfu, slensku minnimttarkennd.

Reykjavker bara helvti fn, gott flk og spilltir stjrnmlamenn, eins og alltaf. Reyndar er bi a gera bankann bakgrunninum a dmshsi. anga mtti hfa borgarstjra inn vi tkifri til a staga gtin vsum eirra. v fylgir byrg a stjrna borg, ar sem enginn smklefi er. En ef tri og haldi tekst a, tti mrauum borgarstjra melvukrullur a takast a lka. a er nefnilega aldrei neitt eftirlit. Enn virkar sminn ekki og borgastjrinn verur upptekinn t kjrtmabili. Hringi bara, ekkert svar...


Braggadrengirnir og Halli-stl

Insklinn Braggar 2

ri 1957 kom nafngreindur Hollendingur, fljgandi alla lei til slands. Hann var litkur ljsmyndari, lklega fagmaur. Blvanlegt a vita engin deili honum. Hr er mynd sem hann tk Sklavruholtinu. Insklinn hafi veri reistur, en braggar voru enn holtinu. eim bj ftkt flk, og n voru tlendingar meira a segja farnir a hafa huga eim.

Tveir strkanna myndinni eru enn ftbolta, strigaskm og gallabuxum, alveg eins og vru eir klipptir t r mynd fr yfirgefnum kolab Bandarkjunum. Hinir eru psu a skoa leikara,a tyggja tyggj og stla um hvort eir suindnar ea kbojar. Kannski bjuggu eir brggunum, ea ngrenninu?

jviljinn kallai flk sem arna bj "etta flk" ri 1946, egar fyrst kom til tals a flytja bana ara bragga Fossvogi til a reisa minningarkirkjuna um Hallgrm gyingahatara.Samkvmt lingnum "Bjargesti", sem skrifai Bjarpsti jviljans lnu, v merka aluvinablai, "forpestai" flki brggunum andrmslofti Reykjavk me tikmrum. ri 1957 var "etta flk" greinilega enn arna, gvinum reiganna jviljanum til ltillar glei.

Jnasistar Framsknarflokknum voru hins vegar fremri jviljamnnum hatri snu brggum og flkinu sem eim urfti a hka. Forfeur ftklinganna hafi veri barir sveitum landsins og n tti "etta flk" ekki a vera fyrir kirkju heilags Hallgrms gyingahatara. Braggar fru alla t mjg taugarnar eim sem voru svo vel lnum a eir urftuekki a ba eim sjlfir.

Halli StyleAllt einu stekkur einhver spjtrungur njustu, ammrsku rokktskunni inn myndina. Vi skulum kalla hann Halla. Hann hafi greinilega stdera myndir me James Dean og Elvis. Hann er hvtum sokkum, mokkasnum, velstraujuum sjnbuxum og college-jakka, lkt og hann hafi labba inn setti vi sklavruna, beint fr Sunset Blevard me smstoppi Vinnufatabinni.

sland var gri lei me a vera 51. rki Bandarkjanna. Halli hafi greinilega uppgtva a tlendingur var a taka af honum myndir ar sem hann var a leika sr vi yngri drengi. a mtti Halli ekki.

Ef einhver kannast vi sfnuinn arna vi klappirnar efst holtinu, tti ritstjrn Fornleifs krt a f upplsingar. Ef Halli er lfi, er hann kominn vel yfir ttrtt. etta eru nstum v fornleifar.

Eitthva held g essi braggar myndu kosta endurger dag, en arna hefi ef til vill veri tilvali a hafa Hallgrmsbar. 700 milljnir, n samninga Dags gengi.


himinsng klaustri

Himinsng2

Fornleifur er enn einu ferina genginn klaustur Jtlandi. N hkir hann hvtkalkari sellu abbadsarinnar, sem er um 7x10 metrar a flatarmli og nrri 6 metrar a lofth. Ekki abbadsin, heldur sellan. Sannast sagna bj engin abbads svo vel, v essu klaustri var breytt danskan herragar 16 ld og san bj hr alltaf rassbreitt flk, anga til sasta ttin d t me hugaverri, lesbskri komtessu, sem hafi vit v a nafna stanum enkjandi flki me ltil aurar.

g sef hr dimmum nttum svartasta Jtlandi 130 ra gamalli himinsng, sem sem g leyfi ykkur a sj, eins og etta s eitthva andskotans lfsstlsblogg skrifa af draumlyndri baunaprinsessu Garab.

Ein spran rmgaflinum er reyndar fallin og tjaldi ea mflugnaneti vantar. a kemur ekki a sk. a stendur til bta sagi einn btinn hr, sem unni hefur slandi sem fornleifafrinemi. Brtt verur fari vigerir essu frbra rmi. Mig grunar a listrn kona hafi veri hr undan mr og ft sig sludansi egar hn var komin me ritkrampa ea andlega urr. hamagangi snum hefur hn fellt sluna.

Rmi ga er tta er r eigu danskra barna, sem hr hfu b eftir klausturtma en grddu ar fyrir utan t fingri sykri og rlavinnu Vestur-Indum. aan er rmi komi fr einhverjum bgarinum. Black Betty, sem oft er sungi um, hefur ekki enn rii mr eins og Mara rmi essu, fyrir syndir grugra Dana, en rmi sr rugglega gar minningar og heitari en fleti flra nunnanna sem hr hktu sm sellum klaustri vi Limafjrinn. Dnan er n og rlg, a er plss fyrir a minnsta kost rjr. J dream on eins og Kaninn segir. Slkar fingar stunda g ekki lengur. g sef eins og Egill forfair minn Mrum, me hita mr, sem kemur r forlta rafmagnshitapa, skum.

g tek a fram a raui knppe-sfinn fyrir framan rmi verur ekki notaur mean g er hr. Maur veit ekki hva hefur gerst honum.

Hr er dltill Laxnessflingur egar andinn kemur yfir mann. Hr er um 6 arir andans menn (konur metaldar, sem eru lka menn nema hj snskmenntuum slendingum), minni "sellum", sem er tdeilt eirri r sem menn koma. annig er vistin sng sykurbarnanna alls endis laus vi klkuskap og mtur. Allt flki er a leita a einhverju lka og g, ea um a bil a ljka vi handrit, rrit ea afrit. annig er n a. Amen a sinni.


Hudson fljti, ea ...

Untitled-TrueColor-05

Ljsmynd essi virist fljtu bragi sna verksmijur forljtu inaarhverfi vi Hudson fljti New York fallegum sumardegi. Flotaforingi bandarsku strandgslunni siglir framhj me httsettum borgarstarfsmanni Manhattan, ea kannski mafuforingja. Leyfisveiting fyrir neansjvarkirkjugari er kannski bger.

En skoi myndina betur. Hsin eru vi enda eyju, ar sem forfair minn einn bj, og sklinn til vinstri er lngu horfinn, og ar var nnur bygging tttinni til skamms tma, sem var einnig algjrlega horfin sast egar g sigldi arna hj. hsinu til hgri myndinni er enn veitt Marshall-hjlp. Reyndar fljtandi formi.

Myndin var tekin ri 1957 af hollenskum ljsmyndara, lklega Hollendingnum fljgandi.

g held a a s fokinn einhver Jnas-K mig; Textinn er orinn svo stuttur, hlfgert rapp.

Manhattan 2


Eldjrn Hllinni

Untitled-TrueColor-14
ri 1967 gekk Haraldur 5. Noregskonungur a eiga Sonju Haraldsen. var vitaskuld ktt hllinni og anga var lka boi dr. Kristjni Eldjrn forseta slands og fr Halldru.

Mr sjlfum var 1996 boi Gyllta salinn Drottningholm Slott, heim til snska konungsins sem tk hndina mr og um 20 rum norrnum gestum. Kngur var nkominn r sundi og hafi smeygt sr gul Armani-ft og var raubrnum mokkasnum me tveimur skfum . var g vinnunni, nnar tilteki norrnni samstarfsvinnu um heimsminjar UNESCO. Hluti af hll konungs, ea s sem hann br jafnan ekki , var settur heimsminjaskr. a er ekki bara HHG sem hefur teki hndina frga flkinu og ekki vegi srlkuna san.

San g var bnuu glfum Carls 16. Gstafs, hefur lti veri um a slenskir fornleifafringar hafi umgengist konungali, en nverandi jminjavrur sem ekki er fornleifafringur orsins fyllstu merkingu, hefur fengi a sitja sama sal og Margrt rhildur Danadrottning.a er vst fyrsta sinn sem dttir manns sem m.a. var frgur af v a aka afturbak kringum landi, fkk a sitja me ali.

Kekko Eldjarn og Prinsessan
Jamm, a var ktt hllinni. Og eins og i sji, leit ein af hinumkonungsbornu hru auga til forseta vors ri 1967. Kristjn mun hafa tt frilegur maur. Hann var mr afar vnn, enda mikill heiursmaur sem g er upp me mr af a hafa haft langar virur vi um frin, og var g enn bara fyrri hluta nms mns. tvgang bau hann mr heim til sn sunnudagsmorgni kaffi og melti, en var Vigga orin forseti.

etta er auvita blva snobb hj ritstjra Fornleifs, manni sem ekki einu sinni kominn af slenskum sveitaali.


Baltageymslan Horni

a leiinlegasta og murlegasta sem til er, eru Vkingakvikmyndir. r gefa nr alltaf ranga og gefellda mynd af "vkingum", nema etta skot Monty Pythons.

Sumt flk dist a ribbldum og moringjum og vilja a eir fi uppreist ru nokkrum rum eftir a eir fremja mor og annan skunda. huginn Barbara-vkingum eins og eir eru sndir essum somyndum, sem flestar eru n framleiddar hinum menningarsnauu Bna, skylt vi hugann sem sumar konur sna fjldamoringjum sem r vilja lmast giftast. Kafbtaperrinn Danmrku var ekki fyrr kominn undir ls og sl en a fangavrur fangelsinu vildi ba me honum. Vkingamyndir eru sem sagt vifangsefni fyrir slfringa. Ef maur hefur huga eim, er best a panta sr tma sem fyrst hj hnetubrjtnum.

Myndir eftir Kormk eru heldur ekki nein upplifun. Vkingakvikmyndir eru flestar subbulegar og eim fylgir saskapur. Hrafn inn limaskorni skildi einnig eftir rusl Drangshl ar sem forfeur mnir bjuggu 18. ld, fyrir lngu egar nafni hans fr flug undir klettunum. Maur hafi lmskt gaman af Krummamyndunum. Danska myndin Rauaskikkjan, sem a hluta til var tekin upp slandi, var einnig borganleg fyrir sem stdera vildu rennilsa leikbningum og vkinga me r.

slandi bjuggu reyndar aldrei neinir vkingar a ri, hvorki me ea n "rlageymslu". Kvikmyndaheimurinn er binn a ba til einhvern bjrdrukkinn, snaugandi sadista me hflr, tkarspennur ea flttur skegginu - sem hfar til ntmaflks, sem er ekki lengur me a hreinu hvort a s karl ea kona. a er kalla gender-ryggi.

Vonandi verur hgt a rsta essu setti sem fyrst og a landeigandi fi rflegar btur fyrir misnotkun velvilja hans. Ef ekki, er ljst a etta hrynur allt, og arf a ltafornleifafringa grafa a upp - sem er fokdr andskoti og setur fljtt skitin kvikmyndafyrirtki Hollywood og Snkti Barbara hausinn, ef au eru ekki egar farin hausinn.

N verur El Balto a standa sig. Its clean-up-time - Es hora de limpiar la mierda.

Annars lendir Kormack rlageymslunni ti Horni fyrir verstu landspjll sem unnin hafa veri san a vkingar komu til slands ri 801 og byggu sr svo kallaa St, til a geta flutt saltaan og frein fisk, (.e. er skrei), til landa sem fluttu t skrei. Svo ikuu eir afbrigilegt kynlf me 79 stellingunni Stinni. gt kvikmynd var reyndar bin til um a sustu ld, og lk Ptur Gautur aalhlutverki.


mbl.is Vkingaorpi stai autt nu r
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vovehals-buxur koma til slands ri 1911

Vovehals Buxer

Sumari 1911 pantar Geir Zoga (1830-1917) verslunar og tgerarmaur Vovehals-Buxur, ea efni r, fr Jydsk Kjole-Kldehus Kbmagergade 48. essar buxur voru saumaar r ullarefni, sem spunni var af Ullarjtum Jtlandi. Efni var rma fyrir styrkleika. a var Jska Kjla og Fathsi sem hf a kalla efni Vovehals Cheviot og Vovehals bukser, sem sem er hgt er a a sem ofurhuga buxur. annig var etta efni selt slandi um ratug eftir a greint var fr v fyrst slenskum blum.

Nlega fann g umslag hj frmerkjakaupmanni Danmrku. v hafi Jydsk Kjole-Kldehus sent Geir Zoga prufur af efninu jl 1911 eins og kemur fram framhli umslagsins. Aftan umslaginu (sj efst) er hinsvegar auglsing fyrir essar nsterku buxur, sem verstu villingar gtu fyrir enga munu sliti gat , sama hva eir reyndu.

Vovehals Buxer 2Fyrst essar buxur voru eins nsterkar og lti var a, svo sterkar a "Deres Riv ihjel Drenge" gtu ekki r sett gat, sama hva eir rembdust, gti vel hugsast a einhver kynni enn a leyna einu pari. Lti upp haloft og taki til. Ef i finni slkar brkur fari endilega me r eitthva safn ngrenninu.

DP035615 Geir Zoega bGeir Zoga var afar fjlbreyttur karakter, sama hva hann tk sr fyrir hendur. Hann var einn helsti atvinnurekandinn Reykjavk um langt skei. Upphaflega var essi rauhaus ekktur ti heimi sem leisgumaur feralanga, v hann var allvel fr ensku, og nnur tunguml ef hentai. Menn rugla honum v iulega vi nafna hans Geir Tmason Zoga sem var rektor Latnusklans Reykjavk. S Geir gaf t ensk-slenska orabk, eins og kunnugt er, og sar slenskt-enskt orasafn.

22869r

Hr ber Geir hundinn sinn Brussu (ea Brsu) ri 1862.

Fornleifur hefur ur minnst Geir kaupmann hinnfyrsta (sem einnig var kallai Geir gamli), t.d. hr, og grein um langafa minn slenskan, r Sigursson (hr). Tengdasonur rar, afi minn Vilhelm, hafi miki yndi af v a segja sguna af ri sem vann lengi fyrir Geir sem strimaur skipum hans. rur langafi minn var afar feiminn maur; Svo mjg a eitt sinn sagi Geir vi hann: "Snu n a mr andlitinu rur, svo g urfi ekki a tala vi afturendann r". essi saga fr vst va um Reykjavk. Afi sagi stundum essa sgu til a stra mmu minni. Afi hefurhugsanlega gengi nsterkum Vovehals-buxum yngri rum. (Sj minningar um hann hr, hr og hr).

Ef einhver veit, hvernig stendur v a safn af umslgum sem send voru til Geirs Zoga hafa lent frmerkjaslu Danmrku, ar sem er veri a selja au n, mttu eir lta mig vita. Verslunarsaga slendinga m ekki gloprast niur me v a henda llu ea gera sr hana a ffu fyrir smskildinga. Umslagi getur veri miklu meira viri fyrirsguna en skiti frmerki me Fririki VIII, sem andaist hruhsi Hamborg og vann aldrei rlegt handtak vileiinni. Menn eins og Zoga voru hins vegar konungar slands.


Pakkamyndir fortar 1. hluti

IMG_0006 b

dag ferast flk um heiminn sem aldrei fyrr, eins og a hafi ti s manns skt. Mengunin sem v fylgir er grarleg. eir sem ferast einna mest syngja helgikrnum Heimsendi, sem einatt kyrjar sngva um heimshitnun og nttruhamfarir af mannsins vldum, en sem allir arir en eir sjlfir eiga sk . "Er a fara til Vetnam morgun - nenni ekki a ansaessu rugli", svo dmi s teki um svr vi skunum um aild a heimshitnun.

Dttir ritstjra Fornleifs, sem stundar nm rija ri slfri, sem er tilvalin grein egar maur fur eins og hn, hefur egar veri Vetnam og kennt ar unglingum sem vart voru eldri en hn sjlf. Ekki langar mig anga merg af mflugum og illfygli, en kannski pnu-ponsu. En dttir mn er vitaskuld mjg mevitu um mengun og hamfarir a vldum minnar og eldri kynsla. Vi vorum algjr svn a hennar mati, vi eigum enga hlutdeild glpum verstu grgiskynslar allra tma - hinni baneitruu 68-kynsl. a var bansettur ruslalur.

S var tin a almenningur urfti a lesa sr til um surn lnd og komust menn aeins annig til fjarlgra stranda. Einnig gtu menn gerst sjmenn ea trboar til a finna fjarlgar og framandi jir. Arir, eins og margir frnskumlandi menn og Hollendingar, ltu sr ngja a dreyma um plmalundi ea spandi eldfjll me v a kaupa sr kak ea skkulaipakka. pkkum me msu nautnaefni og annarri vru fylgdu einatt pakkamerki me msum frleik.

Fornleifssafn hefur nokkur r sanka a sr skkulaikortum og pakkamerkjum, sem og rum kortum sem fylgdu msum vrum ar sem draumamyndum var stungi pakkann. T.d. voru slk kort mjg algeng me spukrafti nokkrum lndum Vestur-Evrpu fyrir rmlega 100 rum san. a eru fyrst og fremst myndir sem vara sland sem Fornleifur eltir uppi forn og skranslum. Flest essara korta hafa me tmanum fari forgrum og einstaka eru afar sjalds. Allir sem komnir eru aldur muna eftir "leikurunum" sem krakkar sfnuu. Ftboltakortin dag eru lklega angi af eirri menningu. En a er ekkert barnalegt vi a a lta sig dreyma sta ess a hrifsa, taka og rna, eins og svo margt gengur t dag.

Mrallinn me frslu og skemmtikortum pakkavru var a upplsa almenning, sem hafi r skkulaimolum ea vru sem var stungi mynd. eir sem ekki hfu a og ar sem sgarettur voru keyptar sta ess a f kolvetni fyrir heilann, gtu lka fundi mia, fna og og frleik um lnd tbakspkkum. N eru tmarnir breyttir og myndin er af illkynjuu krabbameini. Allur essi rur nautnavru bar a lokum rangur. Kirkjan tk meira a segja upp v a gefa myndir. Sumir prestar tku of miki fyrir eins og n er ori kunnugt.

dag ferumst vi eins og zombar, hvert land sem er, n ess a hugsa nokku t afleiingarnar en brjlumst egar eldgos, .e. algjrlega nttruleg mengun, uppi slandi stvar essa sjklegu ferarttu okkar.

Svo a efninu

Eftir ennan langa formlsvafning, sem a lokum mun lklega eya snlaginu, mun Fornleifur dag og nstunni opna nokkra forna skkulaipakka og bora innihaldi me gu kaffi og halda nokkrar sningar slandskortum snum r kaffi-, skkulai-, sgarettupkkum og skkssum - svo eitthva s nefnt.

Sumir safna hringum af vindlum, (vindlamerkjum) og eitt sinn s g dgott safn af vindlamerkjum me slenskum emum. a er rugglega hgt a komast flug me eim lka. g vonast til a geta sett safni mitt smtt og smtt til snis hr blogginu, ur en flir yfir danska lglendi vegna hitnunarinnar af allri feramennsku ntmans.

IMG_0003 b


dag skal byrja Frakklandi, sem vafalaust var Mekka pakkamerkjanna. ar landi gleymdu menn svo sannarlega ekki slandi - frekar en flestum rum jum. Frakkar kunnu eitt sinn a lta sig dreyma. N hafa eir ori allt til alls, ngja innflytjendur, nrri fullkomna bla en sumir hanga enn sr eldri konum. a er vitaskuld lka hugaverur forngripahugi, en verur seint a sfnunarrttu.

Nlega eignaist Fornleifur tv skkulaikort fr verlaunari skkulaiverslun, Gurin-Bouteron sem eitt sinn um aldamtin 1900 l Boulevard Poissonniere (Fisksalabreistrti) nr. 29 Pars og sem framleiddi gaskkulai eigin verksmiju Rue du Maroc nmer 23 og 25. Verlaunair llum sningum, a eigin sgn, og me skkulai hgaflokki. etta var tilkynnt kaupandanum aftan kortum sem voru af msum gerum og sndu myndir frmismunandi lndum heims en einnig kyndir me ru efni en landafri fyrir aluna.

Fyrirtki Courbe-Rouzet Dole Jrafjllum og Pars Rue dHaueville prentuu myndirnar fyrir fyrrgreinda skkulaiverslun Boulevard Possonnierre sem og margar arar verslanir.

Efst sji i kort sem snir smalastlku gta lamba, mean a Hekla ltur aeins sr krla.

Flest litprentskortin fr essum tma, um og rtt eftir aldamtin 1900, voru notu af fjlda verslana. Auglsingin bakhliinni gat veri mismunandi. Til a mynda Fornleifssafn korti me smalastlkunni viHeklu me auglsingu fyrir framleianda sktaus "fyrir rka sem ftka" og rttaskis, Huet, Rue de Rivoli og Rue de Roule Paris.

IMG_0011 b

Korti hr fyrir nean snir tvo feralanga me slenskum leisgumanni, dst a himinmigunni Haukadal sem n er vart lengur hgt a skoa fyrir tgeldingum sem ferast um heiminn eins og heimsendir s nnd. IMG_0002 b

Kortin tv eru 6,3 x 10,5 sm str. Fi ykkur n suuskkulai og njti ngjuseminnar fyrir rmum 100 rum san. i fi aldrei svona kort Costco. Aeins Fornleifi.

  • chokoblog_fornleifur_thumb_1296161Leyfi mr a lokum a minna lesendur plakati me Skkulai-Siggu, sem er mynd af korti sem stungi var skkulaipakka Frakklandi. Plakati er enn fanlegt (sj hr).

egar Stng komst ranska annla

Stng Taharan

Hr um ri (2015), egar flki minjavrslunni slandi var sumt ekki enn bi a losna undan v andlega brjli og mikilmennskubrjli, sem geisai slandi fyrir hi margtalaa hrun, Tilkynntu tilheyrandi yfirvld a a myndi kosta700.000.000 kall (i lesi vxilinn rtt, sjhundrumilljnirkrna -/) a gera hinni merku rst jrsrdal hrra undir hfi en henni hafi lengi veri gert.

Meira a segja var efnt til samkeppni um byggingu "sklis" yfir rstina. keppni vann ungt, upprennandi arkitektapar fr slandi og ran. Tillaga eirra var v miur algjr della, ef nota skal hlutlaust or, sem ekki er hgt a byggja eimnttrulega hl sem Stangarbrinn var reistur . Tillgunni fylgditeikning sem sndi hlinn og hugsn eirra, ar sem slin skein heii - r Norri.

essi samkeppni komst meira a segja heimsfrttirnar, ef svo m segja. blai (sj hr) Teheran ran var sagt fr verlaununum og ar birtist heilsuljsmynd af slenska helmingi verkefnisins, en ttingi hans vann einnig um tma jrsrdal 4. ratug sust aldar og fyrir j sem enn stundar saleg viskipti vi ran.

rnsku greininni um Stangarskli var kreddunni um a Stng hefi fari eyi ri 1104 vissulega haldi htt lofti. ran Ayatollanna stta menn sig ekki vi neinar breytingar orum spmanna og 1104 aldursgreiningin var eins og kunnugt sett fram af margfrgum slenskum spmanni.

San glerhsi, sem einna helst lktist aumannsvillu vi Mijararhaf, ea blskr olusheiks vi Persafla, vann verlaunin - og eftir a slin Fornleifaruneytinu, Sigmundur Dav, htti a skna r norri, eru form um vigerir og vihald Stng komnar aftur meira raunstt horf. aki nverandi skla verur btt en ekki staga og verkefninu lkur ri 2020 hef g fengi upplst. a eru miklu betri skilyri en menn hfu ur vigerum, egar maur var a reyna a bjarga v sem hgt var a bjarga fyrir lti f me meistaralega gan arkitekt og hleslumann (sj hr).

Karl Kvaran Taheranranska tmariti hafi aeins mynd af unga slenska arkitektinum, sem sneri ttirnar fyrir sunnan land. D&G gleraugu voru tsku . Lklega hefur mynd af betrihelmingi hans tt vi of djrf til prentunar ran Ayatollanna. Menn vilja helst ekki nota of mikla prentsvertu myndum hnnunartmaritum ar landi.

Minjastofnun var fljtlega ljst a loftkastalarforstjra Minjastofnunar eru byggir sandi. A lokum hentu menn gaman a llu og Aprlgabbi stofnunarinnar var greint fr v ri 2015, a stt hefi veri um a flytja sklann Stng til Selfoss. Grungar telja vst a etta hafi veri pilla handa Fornleifarherra sem var nskur er hann tk nverandi jminjavrinn vinnu sem rgjafa um tma. Ekkert var hins vegar skrifa um a rnsk dgurbl, tt a vri hlfgert hrejuverk.

Er a ekki skrti, og raun geveikislega fugsni, a fgarki eins og ran, sem rarair hefur stai bak vi hryjuverk og morldur, og ar sem prestaveldi hvetur til eyileggingu ja og menningar eirra, su menn a dst a eyileggingu/varveislu fornminja slandi.

Fuuhuhh, a fer um mann hrollur. Svona laga gerir menn bara voa reia. Eitt sinn lagi jminjavrur til a vandamlin vi varveislu Stangar yru leyst me v a rstin yri grafin aftur niur. Hann vissi ekki frekar en nverandi Minjavrur Rkisins a rstirnar eru ornar aeins fleiri n en hans hugarheimi, t.d. hefur fundist eldri skli (ea tveir), kirkja og smija undir kirkjunni. Rannskn eirra er alls ekki loki. Suma hluti er ekki hgt a fela, tt menn geri sr far um a.

Doddi  Dtasafninu


Trupulleikarnir Velbasta

Hringur fr Velbasta
Fornleifafrin Freyjum er ekki eins hstemmd og greinin er slandi. Freyjum eru t.d. ekki 40 fornleifafringar ferklmetra lkt og slandi. Samt finna frndur vorir, fornfringarnir hj Tjsavninum Freyjum, sem ur ht Froya Fornminnissavn, oft mjg hugaverar minjar. Stundum svo hugaverar a r setja alla gat.

ri 2016 fannst t.d. Velbasta (Vblssta) Streymoy (Straumey) einstakur gripur, sem hefur valdi miklum heilabrotum meal frnda okkar fornleifafringastttinni Freyjum. Gripurinn sem um rir, er forlta hringur r silfri sem hefur veri logagylltur.

rtt fyrir a freyskir fornfringar hafi sett sig samband vi srfringa sfnum Noregi, Bretlandseyjum (ar me tldu rlandi) og var ( ekki slandi), hefur enginn hringasrfringur sfnum essum geta hjlpa vi a leysa gtuna um ennan merka hring. v v er haldi fram a enginn hringur eins, ea nrri v lkur, hefur fundist eim lndum sem leita hefur veri til. Aldursgreiningin er einnig samkvmt helstu sfnum enn viss. Vi sama uppgrft fannst einnig silfurmynt, silfur-penny fr tma Engilsaxakonungsins Evarshins Eldra Wessex og mun myntin hafa veri slegin tmabilinu 910-15.

Hvort hringurinn er eins gamall og myntin, er enginn frimannanna sem Tjsavni hefur haft samband vi tilbinn a tj sig um. Einn eirra hefurgefi aldursgreininguna 1100-1300, en n nokkurra haldbrra raka. Einn gtur fornleifafringur og fyrrverandi safnstjri jminjasafns rlands, Ragnall OFloinn, telur hpi a uppruna hringsins skuli leita Bretlandseyjum. v er hfundur essarar greinar ekki alveg sammla.

Hr m lesa grein eftir fornleifafringinn Helga D. Michelsen hj Tjsavninu sem hann ritai tmariti Fri (sama og fri, en bori fram "fri") og kallar Helgi gta grein sna Gtufrur fingurringur.

Eins og lesa m er Helgi fornfringur Freyjum miklum vandrum, ea trupulleikum eins og a er kalla hj frndum okkar. Trupulleikar er reyndar or tta fr Bretlandseyjum, komi af orinu trouble. g held a hringurinn fr Velbasta s lka aan. a er svo minn "trupulleiki". En n geri g grein fyrir skoun minni baugnum:

Fornleifur kveur a hjlpa frndum snum

egar ritstjri aljadeildar Fornleifs frtti af einum helsta trupulleik Freyinga seinni tmum, .e. hringnum forlta fr Velbasta, kva hann a hjlpa frndum snum sem uru sjveikir leiinni til slands. Hann notai um a bil eina klukkustund netinu og bkasafni snu uppi undir aki. Hr kemur mjg stutt skrsla um niurstur gruflsins:

ar sem myntin sem fannst Velbasta er vel aldursgreind og uppruni hennar ekktur, datt Fornleifi fyrst hug a leita uppruna hringsins smu slum og myntin er fr. Freyjar eru, rtt fyrir allt jafn langt fr Bretlandseyjum og r eru fr slandi og Noregi.

Tel g n mjg lklegt a hringurinn s undir mjg sterkum Engilssaxneskum stlhrifum me hrifum fr Mervingskri list Frakklandi. Lag hringsins fr Velbasta er einnig ekkt frgum hring me engisaxskum stl, sem fannst 18. ld. Einn helsti srfringur Breta engilsaxneskri list, dr. Leslie Webster, telur vera fr fyrri hluta 9. aldar (sj hr). Hringurinn, sem hr um rir, fannst Berkeley Mercu (Midlands) Englandi, ar sem er greint fr klausturlfi egar ri 759 e.Kr.

_48957730_ring

Berkley ring 2 Krna af rum hring, sem talinn er rlti eldri en hringurinn fr Berkeley Mercu, er hringur sem fannst Scrayingham Reydale i Norur-Jrvkurskri (sj nnar hr,ar sem hgt er a lesa um ara hringa me sama lagi, semtmasettir eru til 8. og 9. aldar). Krnan af hringnum fr Scrayingham er smuleiis meistaraverk me filigran-verki (vravirki)en me sama lagi og krnan hringnum fr Velbasta.

Hringur fr Liverpool

Lklegt m telja, a hringurinn sem fannst Berkley Milndum hafi veri hringur geistlegheitamanns, bta ea biskups. Hringurinn er vitaskuldskreyttur meannarri afer en hringurinn fr Velbasta, og er gott dmi um a allra besta gullsmalist Bretlandseyjum 9. ld. En lagi hringnum, ea rttara sagt krnu (hfi) hans, er a sama etta krosslag, sem bir hringarnir hafa, er hins vegar frekar sjaldgft en samt vel ekkt fyrri hluta mialda. etta er sams konar kross og maur sr t.d. gylltum altrum Danmrku (gyldne altre). Lklegt ykir mr einnig, a hringurinn fr Velbasta hafi veri borinn af kirkjunnar manni. Af hverju hann tapai honum Freyjum er alfari hans einkaml.

The_Tamdrup_Plates_Detail_1 b

Frontal_lst_Church_Randers b
58943119_1_xg fann fljtt hringalka eim hr til hliar, sem hafa lka krossmynd auga hringsins og Velbastaarhringurinn, .e.vgslukross (hjlkross/Eng. Consecration Cross), eftir mjg stutta leit veraldarvefnum. eir eru vitaskuld alls ekki eins og hringurinn fornfi fr Velbasta, en ef svo m a ori koma, fr nsta b.

Ef maur ltur stru silfurklurnar, ea stlfru vnberin beggja vegna hringlaga flatarins me vgslukrossinum miju krnu hringsins fr Velbasta, minna silfurklurnar mjg hringa fr Frakklandi fr 6.- 9. ld. Hr eru nokkur dmi um, hvernig annig vnberjaklasar (vnberi tknar bl Krists) voru settir beggja vegna hringkrnunnar, ea ar sem baugurinn mtir krnunni.

Dmi um Merov hringa

cluny-museum-ring-by-thesupermat-wikipedia-commons-800-2x1

Ef tra m Leslie Webster, helsta srfringi Breta Engilsaxskri list, varandi ara hringa me svipuu lagi og Velbastaarhringurinn, er hringurinn a mnu mati lklegast smaur 9. ea 10. ld, egar engilsaxneskur stll gullsmalist var enn miklum blma. Hringurinn er v a mnu mati fr Bretlandseyjum, en ber einnig hrif fr hringum Meginlandi Evrpu, helst fr hringum Frakklandi, en einnig sjst bsantsk hrif.

g vona a etta leysi vandamli me hringinn fr Velbasta. Reikninginn sendi g sar til Tjsavnsins Freyjum, en Fornleifur er vitaskuld rndr allri frilegri jnustu vi sfn og rn a senda stofnunum reikninga.

Gar stundir og allt lagi.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Ljsmyndin efst birtist Fri og er tekin af Finni Justinussen

Version in English (pdf)

Version in English (word docx), please see "Skrr tengdar essari bloggfrslu" below.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband