Jlakort Fornleifs til slendinga

IMG_20171102_0013 lille

gtu lesendur Fornleifs og srstakir vinir ritstjrans, nr og fjr sem og Forseti slands, frin og ll brnin. g ska ykkur gleilegrar htar og farsldar nju ri.

akka samskiptin, lesturinn og hugann rinu sem er a la. Jlagripurinn r einkasafni Forleifs er franskur. Htarkort fr 1911 sem strverslunin Le Bon March lt hanna.

Glalegir sbirnir bruna skum og hlaupa snjrgum fram hj snjhsi alslla ba norursla. etta hefur Gaston litla og Heloise systur hans n tt skemmtilegt fyrir 106 rum san. au ttu ekki Ipad og PlayStation.

Eitt sinn var me mr bekk drengur sem ht Bjrn. Hann var gur skamaur, og er lklega enn. Vi klluum hann sbjrn. egar hann tti afmli sagi fair hans gjarnan "viltu s Bjrn", og allir hlgu dtt - en a er allt nnur saga.

Bori yfir ykkur og sni hi mesta hf yfir htirnar lkt og biskupinn yfir slandi launamlum snum - g er viss um a litla barni Betlehem fli a alveg botn og lka Grla. Henni ykja feitir slendingar gir og srstaklega biskupar.

Vi verum a hafa varann , og vona g me Brigitte Bardot a ri veri ekki eintmur barningur eins og s sem sj m hr vrukorti sem kaupendur kjtkrafts Liebigs voru innvgir villimennsku selveiimanna norurslum lok 19. aldar. Korti er einnig eigu Fornleifs og er furanlega sjaldgft, v mur hentu essu korti venjulega kamnuna sta ess a gefa brnum snum a egar elda var casseoulet. etta kort mun hafa veri eigu drengs Bordeaux sem sar var lgreglumaur Vichy-stjrnarinnar og enn sar hershfingi Alsr. Korti kom honum a gum notum.

IMG_20171102_0002 c


Thorsaravibtur - giftist slenskt njsnakvendi Thorsara?

lolo 4

visguritun er ein strembnasta list sem sgur fara af. eir sem skrifa visgur geta tt von v a mga stran hp flks sem tti meira til mannsins sem rita er um koma en a sem hfundur visgunnar dregur fram. Arir sgumenn vera hins vegar stfangnir af aalpersnunni og skrifa helgirit. Vandamli fyrir hfunda sem skrifa tmalaunum ea sem verktakar fyrir fjlskyldur sem vilja eignast visgu um lngu ltinn ttingja vorkenni g hreinlega. a getur ekki veri skemmtileg ija nema ef einstaklingurinn sem skrifa um hafi ekki veri barnanna bestur og helst hlfgerur bfi. Engla og ttarljs hltur a vera mjg leiinlegt a skrifa um. Slkt flk er litlaust og um a a rita helgisgur me jarteiknalista aftast.

Gumundur Magnsson er orinn einn helsti vi- og ttasguritari landsins og hefur farist a mjg vel r hendi. Hann er me eim bestu essari vandmefrnu list. Hann er n me bk um Eggert Claessen htt slulistum fyrir jlin, og margfrg er bk hans um Thorsarana sem kom t hr um ri og sem g hef haft mikla ngju af a lesa. Bkin er a sem menn kalla eye-opener.

tt g fari aeins niur eyur og skalla Thorsarabkinni, ber ekki a lta a sem gagnrni, heldur sem vibtur vi verk sem stendur vel undir nafni.

George Lincoln Rockwell um sland og "gyingana tvo" slandi

Torsararnir munu hafa valdi sgumanni snum Gumundi nokkrum hfuverk, v egar upp var stai lkai ekki llum Thorsrum sem greiddu fyrir verki vi a sem skrifa st, og var ar fyrst og fremst kaflinn um bandarska nasistann Rockwell sem fr fyrir brjsti velefnuumThorsrum sem hldu Gumundi uppi mean hann skrifai um afrek forfera eirra.

ROCKWELLfamily

Er nema von a menn vilji sem minnst heyra um hundsbrund eins og George Lincoln Rockwell, sem sl konuna sna og var hi mesta flmenni sem reki hefur fjrur slands. ri 1961 lsti essi gefelldi maureftirfarandi kom fram vitali vi hann grandi vikublai sem kalla var Realist, og vitnai fjldi blaa Bandarkjunum etta vital vikurnar eftir:

"... What about the murder of six million Jews and those gas ovens? Rockwell claims they were built AFTER the war, by Jew, of course- "just like they put on their Hollywood movies." Yet, says the leader, he has evidence of millions of "traitors" in this country, and when he comes to power "we will bring them berfore the juries. And if theyre convicted, well gas em."

Rockwell, 43, claims to have a great silent following in this country and around the world. He expects the first Nazi governmen in, of all places, Iceland within four to five years. "Our best information is that there are only two Jews in Iceland." He predicts he will be elected govenor of Virginia in 1964 and president of the United States in 1972."

Ekki veit g hvort Gumundur Magnsson ritai svo ni um ennan tengdason Thorsaranna, a etta hafi veri me, en fyrst upplag bkar hans var a sgn hafna og ntt var prenta a sem Rockwell-meini var minna berandi sgu Thors-ttarinnar.

Rockwell Thors Hann var ekki beint skadraumur tengdammmu auminginn hann Rockwell.

svo a bk Gumundar hafi komi t og hann haldi v fram, me tilvsun til ess er etta skrifar, a Thorsarar vru n rugglega ekki af gyingattum, hldu menn fram a halda v fram. Enn sst v fleygt a stan fyrir v a Thor Thors hafi viurkennt sraelsrkis ri 1948 hafi veri vegna ttartengsla vi gyinga. Engin ttartengsl vi gyinga er a finna meal Thorsara og "tlit" a sem menn tengdu meintum gyingauppruna Thorsaranna er a llu leyti komi r rammslenskri tt slenskrar eiginkonu Thors Jensens.

Brir Thors Jensens, gyingahatarinn Alfred J Raavad

Alfred Jensen antisemittenGumundur Magnsson leitai vi skrif bkar sinnar um Thorsararna til mn vegna eirra rltu farandsgu a Thor Jensens hefi veri af gyingum komminn. g leitai til missa srfringa Danmrku til a ganga r skugga um etta og Gumundur vitnai mig um a essi mta vri fjarsta. v hef g ekki falli ofan af san. Hins vegar kynnti g sar hr Fornleifi kynnti til sgunnar ur kunnan, eldri brur Thors Jensens, sem um tma var merkur arkitekt vestan Atlantsla, en einnig hinn argasti gyingahatari. Hann ht Alfred Jensen Raavad (einnig skrifa Rvad; 1848-1933 - Sj mynd hr til vinstri).

Hr Fornleifi birtust tvr greinar um karlinn (hr og hr) og m.a. var greint fr tengslum hans vi flokk Danmrku sem kallaur var Foreningen til Fremmedelementers Begrnsning , en nafninu var sar breytt Dansker Ligaen sem hafi lti anna stefnuskr sinni en hatur og illindi t gyinga.

Eftir uppljstrunina um gyingahatarann sem var brir Thors Jensens, mtti halda a frndgarur Thorsaranna vri orinn a sem jverjar kalla svo lsandi "salonfhig".

Nei, aldeilis ekki. Eins og llum gum ttum, sem strar ttarsgur eru skrifaar um, er alltaf eitthva kusk hvtflibbanum og ryk sem gleymst hefur undir glfteppunum.

Eftir etta langa og ertandi forspil erum vi loks komin a sguhetjunni essari frsgn, henni Ll.

Ll ea "Gurn"?

Ll, ea lafa Jnsdttir (12.10. 1919-29.5.1993) var einnig tengdadttir Thorsaranna, gift inn hina merku fjlskyldu lkt og vitleysingurinn Rockwell, sem menn kluu a lokum Bandarkjunum eins og um hundi - sem hann og var.

Ll var hins vegar hi mesta ljs, Reykjavkurmr og dttir mikils tgerarmanns Jns lafsson forstjra Alliance, sem kosinn var ing fyrir Sjlfstisflokkinn ri 1937, en lst v miur ur en hann gat teki sr setu ar. Ll var a v er vi best vitum mjg greind stlka og lauk stdentsprfi aeins 17 vetra. Ll/lafa Gulaug er varla nefnd bk Gumundar Magnssonar um Thorsaranna, nema a Thor Gumundsson Hallgrmsson (dttursonur Thors Jensens) kvntist henni ri 1942.

En a hefi n mtt nefna a hn Ll var lka brhugguleg og margt til lista lagt, og hn var meira a segja fyrsta fegurardrottningin sem kosin var slandi en a var sumari 1939. En a var n ef til vill frekar aum keppni v keppendur sem stari voru en Ll og tilheyru saugrrri alunni mttu ekki vera me keppninni. Fyrsta fegurarkeppnin Reykjavk var aeins fyrir betri-borgaradtur og fr fram Vikunni. Hugmyndin um yfirburafrleika slenskra kvenna er v ekki alveg n nlinni. Bregum niur greininni Frustu dtur slands sem birtist Vikunni ri 1939:

lolo 5a er ml eirra manna, sem va hafa fari, og margar konur s, a hvergi geti fegurri konur en voru landi, slandi. Og etta er ekki skrum, v a slenzka stlkan er hvort tveggja senn: fagurlimu og andlitsfr. En ar vi btist s sjaldgfa gjf gua, er r hafa rkari mli en nokkrar stallsystur eirra, er rum jlndum lifa, nargjf, sem flestum Evrpu-mlum nefnist: charm. a or er einnig vel skiljanleg slenzka Reykjavk. Glsileiki hennar sjaldnast skilt vi fgaan kvenleika yfirstttarkvenflks erlendis, en er runninn fr rum og heilbrigari rtum.

Auk essa er slenzka stlkan yfirleitt bltt fram fasi, svo a stundum getur valdi misskilningi bili. Glsileiki hennar sjaldnast skilt vi fgaan kvenleika yfirstttarkvenflks erlendis, en er runninn fr rum og heilbrigari rtum. Fyrir tpum mannsaldri vorum vi slendingar nr einvrungu bndaj, og a allfrumstu stigi, tknilega s. Bkmenningu ttum vi nga, og a, sem henni fylgdi, en essari ld, og einkum sustu 20 rin hafa slendingar breytt mjg um vihorf og lfsvenjur, og a svo, a halda mtti, a eir hefu stokki yfir aldir, ea eins og greindur maur komst a ori: A slendingar hefu stigi r hjlbrunum beint upp flugvlina. Af essu hefir elilega leitt msan glundroa og flaustur jflaginu, tt betur hafi fari, en tla mtti. a m sl v fstu, a s hluti jarinnar, sem bezt hefir runni etta skei, su slenzku stlkurnar. Hver skyldi tra v, er hann ltur yfir danssal, fullskipaan ungum, slenzkum meyjum, a r vru dtur kotunga og ftkra fiskimanna tal ttliu, og eigi allar eirra hafi sliti barnssknum vi agerir fiski, lnubeitingar, vi smalamennsku og votaband. eim sal myndi kunnugum ganga illa a segja fyrir um a, hverjar stlkurnar vru af alu komnar, og hverjar af hinni svoklluu yfirsttt, og skilur hr jflagslegu tilliti mjg milli eirra og stallsystranna erlendis.

Hnorrnt njsnakvendi?

Lolo1Svo er n a. Aldrei hefur vanta lofi hina slensku konu. jafnvel egar menn voru "a stga r hjlbrunum upp flugvlina" eins og Vikupenninn komst svo faglega a ori. egar Ll hafi veri kosinn (sj hr) var ettaeinnig prenta Vikunni:

Og vestur eftir Austurstrti trtlar hin unga fegurardrottning slands, lttstg og hvt spori eins og skan. Hn er hnorrn a yfirlitum, 117 pund a yngd, 169 sentimetrar h, notar sk nr. 36 og hefir gulbjart, nttrulia hr og perluhvtar, fagrar og sterklegar tennur. Vonandi btur hn ekki fr sr me essum gullfallegu tnnum!

Menn gtu kosi milli nokkurra ungra kvenna sem myndir voru birtar af en r voru ekki nefndar nafn, svo lklega verum vi a viurkenna a hlutleysi var einhvers staar til staar essari keppni. Ll er nr. 3, en mr ykir n nr. 1 vera fallegust. Nr. 2 er n alveg eins og hryssa, ef g m segja mitt lit, og miklu lkari njsnakvendi en Ll.

Eins og sar kom fram Vikunni hafi Ll haldi ung til listanms skalandi. tt hafi hugur hennar snemma beygst. Hn dvaldi um tv r Mnchen og lri leiklist, en um ennan kafla sgu hennar er lti skrifa minningargreinum um hana Morgunblainu egar hn andaist ri 1993.

Ll Didda og Madd

Hr er Ll nr. 3 kynningu keppendum fegurarsamkeppni sem Vikan st fyrir (sjhr og hr).

Ekki var a n stan fyrir v a Fornleifur fkk huga Ll. a var hins vegar safark frsgn Vilhjlms Finsens eins af fyrstu ritstjrum Morgunblasins og sar sendiherra ru bindi endurminninga sinna sem hann kallai Enn heimlei. og sem t kom hj Almenna Bkaflaginu ri 1956. ar greinir Vilhjlmur fr ungri slenskri konu sem komin er r leiklistanmi Mnchen og fer san me miklum pilsaeytingi heimi nasistanjsnara Kaupmannahfn.

Hvort saga Vilhjlms Finsens er alsnn er g ekki dmbr , en a sem hann ritar a konan sem hann kallar "Gurnu" hafi veri Mnchen og a hn hafi kynnt sig Kaupmannahfn sem dttur manns sem "tti hluta af slenzka fiskiflotanum", getur vart veri um ara konu a ra en lafu Jnsdttur, Jns lafssonar Alliance, sem um tma var tali ganga nst Kveldlfi Thorsaranna velmektarrum essara slensku strfyrirtkja.

Vilhjlmur Finsen gefur skyn bk sinn sem kom t ri ri 1956, a unga leikkonan sem hafi ali manninn skalandi nasismans hafi leiki sr nokku varlega me httsettum skum nasistum og njsnurum Kaupmannahfn og a a hafi komi til tals a hn vri me njsnaleingrum.Vilhjlmur skrifai a Horst Pflugk-Harttung, sem kom samt brur snum Heinz a mori Rsu Luxemburg og Karl Libeknecht ri 1919 Berln, hafi reynst "Gurnu" sem leiarljs Kaupmannahfn. Allt sem g hef lesi um Horst Pfugk Hartung dnskum dmskjlum snir mr a hann hafi veri hi argasta illmenni.

N er ori fjandanum erfiara a n visgu Vilhjlms Finsens. a er eins og hn hafi lent skipulagri bkabrennu, v svo sjaldgf er hn orin. g ni samt loks sliti eintak sem Lestraflag Skeiahrepps hafi farga og sem var komi slu hj fornbkasala einum Selfossi sem oft bjargar manni me a sem manni er vant um. Lt g hr fylgja sur r sem Vilhjlmur Finsen skrifai um "Gurnu" sem hafi svo i nin kynni af toppnasistum og njsnurum Kaupmannahfn.

N veit g ekki, hvar Vilhjlmur Finsen keypti li, en lt samt flakka frsgu Finsens, sem i geti lesi hr, von um a s frsaga veri leirtt, ea a betri ea rttari upplsingar fist um konuna sem gerinasistana Kaupmannahfn svo helvti "geil". Enginn amaist t essa lsingu Finsens sendiherra "Gurnu" njsnakvendinu Kaupmannahfn, er bk hans Enn heimlei kom t ri 1956.

ess bera a geta a Horst von Pflugk-Harttung, njsnaleitoginn sem nefndur er af Finsen, var Danmrku undir v yfirskini a hann vri blaamaur en hann hlt um njsnahring sm kallaur var Auslandsspionage Nord. Pflugk-Hartungg sem var dmdur af Dnum fangelsi fyrir njsnir ri 1938, en leystur r haldi er jverjar rmmuu inn Danmrku ri 1940. Hann stjrnai tugum njsnara, skum, dnskum, sumum httsettum embttismnnum, og slendingum. g hef t.d. skrifa um hann hr. Paul Burkert, sem Finsen kallar Burchardt, hin slenska "Gurnu" a hafa veri tygjum vi. Burkert varslyngur a laa flk a sr, og v hefur veri lst svo af Thor Whitehead, a Kristjn Eldjrn hafi haft nokku mikil afskipti af manninum, ur en danski arkitektinn og fornleifafringurinn Aage Roussell, sem rannsakai Stng jrsrdal undan mr, bannai Eldjrni a. Danmrku vissu menn vel hva fyrirhugaur fornleifaleiangur jverja slandi gekk t .

arizona_on_liebknecht_underlined.jpg

Blasa skrslu fr yfirheyrslum bandarska flotans Pflugk-Harttung Arizona eftir stri (1945), anga sem hann hafi veri fluttur sem fangi fr Frakklandi t eyimrk. Arizona viurkenndi hann a hafa sjlfur drepi Karl Liebknecht ri 1919. Yfirmaur "Gurnar" njsnakvendis Kaupmannahfn var v tndur moringi og hryjuverkamaur. Burkert, vihald "Gurnar" tgeramannsdttur, var hins vegar a llum lkindum tekinn af lfi af Rssum fyrir glpi fangabum nasista.

g bar sguna um Ll undir Gumund Magnsson hfund bkarinnar um Thorsarana ur en g birti essa grein sem i n lesi. Gumundur kannaist ekki vi sgu Vilhjlms Finsens af dttur eins helsta tgeramannsins Reykjavk, konu sem um tma tti tygjum vi nasistanjsnara Danmrku nstum barnung a aldri.

Ef a var ekkifegurardsin Ll, hver var konan, sem tti einn helsta tgeramanninn slandi fyrir fur og sem lri um skei Mnchen og sem tilbin var tuski me nasistum samkvmtVilhjlmi Finsen?

Hr lkur n sgunni af nasistadraugum Thorsfjlskyldunnar. Allar frekari upplsingar vru vel egnar. minningargrein um lafu Gulaugu Jnsdttur Hallgrmsson ri 1993 Morgunblainu er annig rita a allt hafi bent til ess a menn hafi ska sr a minningar um veru Ll skalandi og Danmrku yru ltnar hreyfar skust sari heimsstyrjaldar:

Ll hafi gar nmsgfur og lauk stdentsprfi fr Menntasklanum Reykjavk aeins 17 ra gmul. Hn fr san til Mnchen til listnms, en seinni heimsstyrjldin batt enda drauma. Hn kom heim skmmu ur en stri hfst og hvarf ekki til nms a nju. Flest allt, sem hn hafi gert listnminu ar, var eftir skalandi og var eldi og eyingu a br.


Hannes Hlmsteinn hlum s

Laxness_portrett_einar_hakonarson_1984

Hannes Hlmsteinn Gissurarson prfessor vi Hskla slands hefur Morgunblainu og Pressunni birt greinarkorn sem hann kallar Var Laxness gyingahatari? ar heldur hann v fram a g hafi skrifa a Halldr Laxness hafi veri gyingahatari, hr blogginu ritdmi mnum bk Snorra G. Bergssonar sagnfrings, Erlendur Landhornalur?, sem Almenna Bkaflagi notar n til a selja bkina.

v fer fjarri a g hef skrifa um Laxness lkt og Hannes heldur fram. Hef g v bei Hannes Hlmstein a draga aftur or sn sem hann hlt fram greinum Morgunblainu og Pressunni og bija mig ar afskunar. En ur en hann gerir a langar mig a fra almenning um mli.

Hannes vitnar smekklegt oragjlfur Laxness sem g tndi fram ritdmi mnum. Texta Laxness er a finna bk Snorra G. Bergssonar. g skrifai eftirfarandi bkadmi mnum og bar undir Snorra, svo Snorri lenti ekki hvorki vandrum me mistlkun verki hans n hlyti mli fr rvkulum ttingjum Nbelsskldsins:

Anna markvert bkinni, og ar er margt, er a Snorri gefur sterklega skyn a hfuskld jarinnar og nbelsverlaunahafi, Halldr Laxness hafa veri gyingahatari og hefur fundi texta ar sem hann talar af viringu um frnarlmb nasista og jafnai gyingaofsknum vi hundahatur. Af hverju voru Hannes (sem g finn v miur ekki nafnaskr bkar Snorra) og Halldr ekki me a bkum snum? Halldr skrifai Parsarbrfi snu jviljanum ri, . 31. oktber 1948:

Evrpu dr essa umkomulausu flttamenn sna hr uppi vori 1940 [vi hernm Frakklands]. g atti nokkra kunningja hpi eirra. eir voru plskir. Mr er sagt a eir hafi veri drepnir. eir hafa sjlfsagt veri fluttir austur til fngabanna svits (Oswiekim, Auschwitz) ar sem Hitler lt myra fimm milljnir kommnista og grunara kommnista runum 1940-1945, j og auvita gynga.

g tel a greining Snorra essum sma Laxness s fullkomlega hrrtt. g er akkltur Snorra fyrir a hafa ora a minnast etta, en g tel a afgreisla Laxness veru sinni Berln 1936 hafi einnig snt hugarfar hans gar gyinga, flks sem hann kynntist ekki neitt.g skrifai um r, m.a.hr og fkk Hannes Hlmsteinn a m.a. a lni ara bk sna um Laxness.

gr, egar g uppgtvai a Hannes var einnig me dylgjur snar um mig Mogganum og Pressunni Facebook sinni, ba hann fyrst um a draga or sn til baka. En mia vi svr hans tlvupsti, tel g a Hannes haldi sig hafinn yfir elilega heimildavinnu, kunni kannski ekki a vitna rtt heimildir ea lesi texta of flausturslega. Hann heldur v fram a g hafi kalla Laxness gyingahatara en Hannes getur ekkert bent mli snu til stunings. a ykja mr sktleg vinnubrg.

a er mjg alvarlegt ml fyrir stofnun (H) sem hann vinnur fyrir, a prfessorar hennar su a brennimerkja saklaust flk ti b. Ef HHG heldur a hann geti komist upp me a veur hann villu.

a sem Laxness sagi um gyinga msum stigum vi sinnar var mjg gefellt. g hef aldrei kalla hann gyingahatara, einfaldlega vegna ess g veit a allt yri vitlaust okkar litla landi ar sem aldrei hefur mtt segja alla sannleikann.

g hef ekki leyft mr a dma Laxness sem gyingahatara t fr v sem hann skrifai, v sami verrinn valt upp r svo mrgum mnnum af hans kynsl.

En sama kynsl myrti hins vegar 6 milljnir gyinga!

Mig grunarreyndar a HHG s a snapa sr dr stig eftir alla gagnrnina sem hann fkk fyrir nokkrum rum fyrir slaka vinnu sna me ggn Laxness tengslum vi bkur snar Halldr, Kiljan og Laxness.

Furuleg ummli Laxness um gyinga dma sig svo sjlf. Dmin um au eru mrg t.d. gri bk Snorra Bergssonar, Erlendur Landshornalur?, sem g hvet menn til a kaupa og lesa.

Laxness skrifai reyndar meira ljtt um gyinga sem Hannes virist ekki kannast vi, v hann fjallar ekki um a bkum snum um Laxness. Heldur ekki Halldr Gumundsson sinni opinberu og "sannhelgu" bk sinni um skldi. Er a ekki furulegt?

Hannes setur fram undirbygga lygi ttaa fr Laxness

Yury_Pen_-_Portrait_of_Marc_ChagallHannes tekur grein sinni, ar sem hann brennimerkir mig, aeins eitt dmi sem a sna hve gott Nbelskldi var gyingum. Hannes skrifar:

essu sambandi verur a sna hinu stryrta skldi sanngirni. Rsklega hlfu ri eftir a Laxness setti essa vitleysu saman var hann Pshkn-ht Moskvu. Hann skrapp einn daginn Tretjakov-safni og tti tal vi forstumanninn, sem kvast ekki hafa veggjum myndir eftir Chagall. Rssneskur almenningur vri ekki hrifinn af Chagall, v a hann vri meiri gyingur en Rssi. Laxness gagnrndi etta dmi um gyingaand vgum orum nkabrotum fr Moskvu Tmariti Mls og menningar 1949. Vakti gagnrni Laxness mikla athygli, jafnt slandi og rum Norurlndum.

Hr bregst Hannesi aftur bogalistin, me v a tra skldskap. M a vel vera, a Laxness hafi komi vi Tretyakov listasafninu Moskvu, en hann greinir ekki fr nafni forstumannsins sem a hafa hreykt sr af v a verk eftir Chagall hafi veri fjarlg vegna ess a au vru mlu af gyingi. A slk hafi veri gert fer reyndar vs fjarri. Verk Chagall Tretyakov-safninu voru mjg mrg og hngu au flest alla t slum safnsins - einnig ri 1973 egar strsning verkum Chagalls var haldin safninu og listamanninum var boi hana eigin persnu.

96dfc970ef50125d3edccca207563e01--gouache-painting-marc-chagall

Hr geta menn lesi grein sem JTA (Jewish Telegraphic Agency) sendi t um sninguna Moskvu ri 1973. Hannes Hlmsteinn Gissurarson veur villu um verk Chagalls v hann trir blint rithfund. Verk Chagalls voru aldrei bnnu Sovtrkjunum. au voru hins vegar bnnu skalandi nasismans. v er mikill munur og m Hannes varast a setja sfelltsamasemmerki milli Sovtrkjanna og skalands nasismans. au voru slm rki, hver sinn htt, en a lkja helfrinni vi arar morldur eru sileysi.

gnir sovtsins, morin, hungri og Glgin voru afleiingar misheppnarar hugmyndafri og mannlegrar grimmdar, en nasisminn sem var a sama raist lk skipulega trmingu einum minnihlutahp, sem rhundru hafi veri milli tannanna Evrpumnnum.

Vi megum heldur ekki gleyma v a Laxness var skld og hann skldai. Vi getum v heldur ekki nota Laxness sem reianlega sagnfrilega heimild lkt og sumir gera. g hef t.d. snt fram a laug um veru sna Berln ri 1936 og fkk Hannes a nota a einum af bkum snum. Laxness var ekki sagnfringur, en hann talai afar illa um gyinga, eins og g, Snorri G. Bergsson og arir hafa bent .

Hannes er melimur evrpskum samtkum sem gera lti r helfrinni - samkvmt virtum aljasamtkum gyinga

essari fyrirsgn skal g gjarna bera byrg , v g hef skrifa umtttku HHG vafasamari rstefnu sem aljleg gyingasamtk lsa vanknun sinni (sj hr). Fund ann sem fjalla er um grein minni er ekkert einsdmi fyrir Hannes. Hann var nlega fundi Vilnius sem hann sagi fr FB sinni. ar hlt hann v fram a sveitir kommnista hefu drepi sgauna skipulega Lithen og a etta hafi komi fram rstefnunni Vilnius. egar rstefna essi bur ekki helstu srfringum sgu Romaflksins og Sintiflks Lithen, er ekki nema von a sagan brenglist. landinu dag ba um 2500 sgaunar. Um 500 eirra ba hreysahverfi sem eir sjlfir kalla Taboras en Lithar Parubanka. Hverfi er vi flugvllinn Vilnius og er yrnir augum yfirvalda. Hr m lesa um Romajina Taboras. Forfeur Romaflksins Lithen kom flest fyrir 1940 fr kranu og Moldavu.Hr er hgt a lesa, hvernig lithisk yfirvld koma fram vi Rmaflki dag.

Hannes og sgaunarnir

Rssar geru sgaunum aldrei mein ann htt sem Hannes heldur fram n nokkurra sannana mli snu til stunings. Niurlging Romaflki er hins vegar tluver Lithen ntmans eins og m lesa um hr ea hr. Hannes Hlmsteinn tti a kynna sr sguna betur ur en hann dreifir lygi fr vafasmum samtkum fgajernissinna.

sland hefur stutt verkefni sem eiga a bta astur sgauna Lithen, sem frndur okkar Normenn greia a mestu, og svo kemur Hannes Hlmsteinn Gissurarson me falsfrttir af gyingamorum Sovtrkjanna Lithen fr Vilnius, landinu ar sem jverjar myrtu 195.000 gyinga medyggri asto heimamann; Landi Lithauganna ar sem yfirvld afneita mjg virku hlutverki Litha morsveitum helfararinnar og reisa gr og erg styttur af moringjum gyinga ef eir gefa ekki gtum ogstofnunum snum nafn gyingamoringjanna; Landinu ar sem flk erofstt fyrir a gagnrna stjrnvld, ef a hefurgagnrnt hyllingar ntmayfirvalda Vilnius moringjum gyinga sara stri. eir eru drkair sem "frelsishetjur" vegna ess a eir brust gegn Rssum.

Ekki tla g a kalla Hannes gyingahatara frekar en Laxness, v g veit a a er Hannes alls ekki. Hannes hins vegar frgur fyrir a koma sr mannamt ogkennarastofurnar fyrrum, en v miur umgengst hann af og til einnig sjlfviljugur furulega silegt flk sem gerir lti r frnarlmbumgyingafjldamora Litha. Vona g a Hannes ji a sr hi fyrsta og b g n eftir afskunarbeini fr Hannesi.

Hannes og Halldr

Hannes famar Halldr um a leiti sem sktleg "pogrom" menningareltunnar H gegn Hannesi hfust.

Fleiri dmi um "stryri" Laxness um gyinga.

Fyrir utan ll dmin um fkyri Nbelsskldsins sem finna m bk Snorra G. Bergssonar Erlendur Landshornalur? skal hr nefna a Laxnes ritai eftirfarandi vaur Alubkina (1929):

Vi H.. er kennarastll fornserkneskum trargrillum, og er sst ofmlt a tilvist ess k. s ein hulegastanstng sem menningu norrns kyns hefur veri reist hennar konungdmi. ... ljga a henni vminni tfratr austan r Mijararhafsbotnum ... gera merkilegum fornritum serkneskrar kynkvslar hrra undir hfi en helgiritum og fornsgum vors gta kynstofns, og a landi sem nefnt hefur veri vagga norrnnar menningar og andagiftar. ... Hefur lygaform etta ea pseudomorphose sem Spengler svo nefnir hina serknesku tfratr ... kristnina, komi miklu meira ruglingi slarlf flestra germanskra ja en vort, en ekki er ess a dyljast, a mjg skti hn jarveg slenskrar hugsunar lengi.
etta skrifai ungur maur, sem hafi veri kalsku klaustri og sem kom t r skpnum sem ssalisti ri 1928. Finnst slendingum a ekki ekki nokku trlegt? Ef ekki trlegt, kannski gefellt?
Laxness ritai ara grein bkina sem hann kallai Kvikmyndin amerska. ar skrifar hann um a sem hann kallar semitska verslunarmenn sem framleia myndir Hollywood".

Segjum a bara eins og er. Skldi kunni sig ekki og snir okkur klrlega a gyingafordmar grasseruu jafnt meal nasista og ssalista slandi.

Hannes and FriedmannsHannes me mjg htuum gyingi. Eitt sinn s g mynd af honum tflu jarvsindamanns H.. sem var hreint gyingahatur. g vi mynd af Friedman.

Sanngirni?

Prfessor Hannes biur grein sinni, sem g skrifa hr um, um a ntminn sni eim sem sndu essa fordma sanngirni.

Nei, a vera a vera takmrk fyrir svokallari sanngirni segi g, v margir sem breiddu t gyingafordma 20. ld dylgjukenndan htt, tataan minnimttarkennd og fund, voru mesekir strsta jarmori 20. aldar.


Sbnar rnaarskir til kollega mns

Gurn  msinni

Nveri gerist Gurn Sveinbjarnardttir fornleifafringur gmul, ef kalla m 70 ra flk gamlingja. Sjtugir eru a minnsta kosti lgleg gamalmenni. Bist g afskunar dmhrku minni og oravalinu ef a fer fyrir brjstin einhverjum. g er t.d. aeins 57 ra a aldri, en fyrir skemmstu var g kallaur "gamli". tti mr a eins og klipi vri rassinn mr og var a fjri srt. v undir ellimerkjum mnum, einstaka krabbameinsxli og stirum lium er g vitaskuld rokkandi nglngur.

ska g Gurnu, sem g vann einu sinni me nokkra daga Reykholti, til hamingju me a geta n sinnt rum mlum en fornleifum ellinni og gefi sig annig a fullu a barttumlum snum og hobbum London, ar sem hn hefur bi mjg lengi.

Ekki vissi g fyrr en nlega a Gurn hefi nnur hugaml en fornleifar og aftur fornleifar.

Hn, og sr lagi eiginmaur hennar prfessor Robert Boyce (hj London School of Economics), hafa lengi veri stuningsflk BDS-samtakanna. a eru samtk sem vilja kippa ftunum undan sraelsrki me v a kaupa ekki aan vrur. Oft m ekkja etta flk verslunum, ar sem a stendur me stkkunargler yfir annarri hverri vru til a sj hvort au finni nafn sraels vrunni. Ef a finnst setur a upp vandltingarsvip og hendir vrunni fr sr sem vri hn eitur.

essi samtk og nnur svipu hafa me runum ori svo hatrmm meal kveins hps hsklaflks Bretlandseyjum, a rur ess og athafnir hafa veri flokkaar sem hreint gyingahatur af yfirvldum.

Svo svsi getur ettastuningsflk Palestnuaraba veri mlsta snum, a nverandi rkisstjrn Englands ba hskla landinu um a kynna lagalega skilgreiningu breskra yfirvalda gyingahatri, hatri sem varar vi lg. Jo Johnson hsklarherra ba hsklana um a fara a lgum og sj til ess a samtk innan hsklanna sem hefu horn su sraelsrkis fru ekki yfir striki og sndu varkrni oravali snu svo a endai ekki eintmri hatursorru/gyingahatri. etta fr fyrir brjsti mrgum hatursmnnum sraelsrkis, meal annar tengdasyni slands Robert Boyce prfessor emeritus, sem lngum hefur veri einnsvsnasti stuningsmaur vi a tiloka hsklasamvinnu vi srael. Boyce hefur greinum sem lesa m netinu nota mjg akademskar rksemdir til a koma skounum snum framfri. Boyce var einn eirra sem rist vi kvrun Jo Johnsons og undirritai yfirlsingu sem m lesa hr The Guardian

Gurn fr gyinglega skkulaims

byrjun september r var haldin fjgurra daga sraelskynning Roundhouse leikhsinu Camden Lundnum. essi kynning fkk hi nstum hrdda nafn TLV in LND sem er stytting Tel Aviv in London. Fyrir utan flk sem stti essa kynningu af opnum hug, ea vegna ess a a er einfaldlega gyingar, kom einnig anna flk me ara dagsskr svi. BDS-samtkin sem vilja veita sraelsrki skrveifu me v a stva allan innflutning fr srael mtti me mtmlaskilti sn og bora og ltu sumir nokku illa.

ekktur meistarakokkur fr Tel Aviv, Shaul ben Aderet, sem var kominn til heimsborgarinnar til a kynna sraelska matargeralist, br a gamla r a bja "vinum" snum mat. Hann gekk t meal hatursmanna sraelsrkis og bau eimskkulaims r sraelsku skkulai, kosher og fr landinu helga.

Svo vi vkjum aftur a afmlisbarninu Gurnu. Hn er greinileg bin a finna sr hugaml ellinni. Hn borar llum stundum sraelska skkulaims.

Er hn frtti af v a slk ms myndi vera bostlum vi Roundhouse-leikhsi Camden, fr hn strax stainn. leiinni tlai hn a mtmla tilvist sraelsrkis. Heimsfrgur ljsmyndari var einnig staddur fyrir framan Roundhouse og eilfai stund er Shaul ben Aderet bau Gurnu skkulaims (sj hr). Gurn heldur svo sannarlega glasi me girnilegum sraelskum eftirrtt og hn brosir snu breiasta eins og kttur sem veitt hefur ms. En ekki fylgdi sgunni ea myndinni sem birtist forsu Jerusalem Post, hvort hn hafi innbirt ennan rammsraelska eftirrtt.

Gurn  BDS-inn

annari mynd sem var tekin nokkrum dgum sar september, virist Gurn enn halda glasi. Hvort a er glasi meskkulaimsinni gyinglegu eur ei, er g ekki viss um. En hver veit? g spyr Mossad hva var glasinu, vi tkifri.

Menn hafa misjafnar skoanir. a ber a vira. g bora t.d. matvrur fr Kna og Indnesu mannrttindi su ar ftum troin, og hef lklega n ess a vita a ti dlur fr ran flk s hengt dluplmunum. g hef meira a segja tt breskan bl skmmu eftir sasta orskastr og komi til skalands, rtt fyrir allt. g geri mr grein fyrir v, a n hugvits fr srael myndi g ekki eiga almennilega tlvu. g s ekki heiminn svart-hvtri tsendingu og a er miklu betra fyrir slartetri. Hatur er svo hippalegt og lumm.

Fyrir utan a ska Gurnu Sveinbjarnardttur me 70 rin, langar mig a ska henni til hamingju me a hafa sporrennt sraelskaeftirrttinum London. Batnandi flki er best a lifa.

Strt SHALOM!


Besti dll slendinga fyrr og sar

Lehmann & Thors c Fornleifur copyright

ri 2007 kom t ndvegisverki Silfur Hafsins - Gull slands remur strum bindum og meal margra hfunda ess var enginn annar en nverandi forseti slands hr. Guni Th. Jhannesson.

Verki var m.a. kynnt og selt me essum orum: Sldin hefur snert lf nr allra slendinga linum ldum, me einum ea rum htti, ess vegna kemur saga sldarinnar okkur llum vi.

etta er vitaskuld hverju ori sannara, og auurinn sem fylgdi sldinni var hlutfallslega mestur mia vi nnur aufi sem staldra hafa vi slandi, ea r ru arbru framtaki en fiskveium og tger. Sldin var a sem menn auguust mest au nr 1150 r sem eir hafa rauka essari merkilegu eyju okkar.

Hitt er svo anna ml a fstir slendingar eru miklir sldarunnendur og matreia hana helst me v a drekkja henni sykurleju og ediki.

Thor Thors seldi alla slensku sldina ri 1944 - 250.000 dalir uru a 962.500 dlum

Besta sldarsala slendinga fyrr ea sar er nokku frbruginn hefbundnu sldasluferli eins og vi ekkjum a best fr sldarrunum fyrir str, ea sar egar sldin kom aftur eftir 1955 eftir stutta, ca. 10 ra fjarvist.

S sala kom til kk s viskiptakunnttu og tsjnarsemi eins merkasta sonar Thors Jensens athafnamanns. Eftir a sland lsti yfir sjlfsti snu ri 1944 var Thor Thors rismaur New York tnefndur sendiherra slands Washington. Sldarsalan hfst raun, egar hann sem sendiherra greiddi 250.000 Bandarkjadali til UNRRA sem var hjlparstofnun Sameinuu janna sem var tla a astoa strshrja eftir sari heimsstyrjld.

Akomu Thor Thors a essari frbru sldarslu er v miur ekki a finna stakt or um bkinni Silfur Hafsins og stir a furu ljsi ess a slensk dagbl greindu nokku fr slunni (sj heimildir nest).

strverkinu Silfur Hafsins segir svo bls. 22 2. bindi fr sldarslunni ri 1944:

ri 1944 flutti Sldartvegsnefnd enga sld t en samlag saltenda sem hafi ri 84% sldarinnar fkk lggildingu til tflutnings og sar fkk Samvinnuflag sfiringa einnig slka lggildingu. Aeins voru saltaar rmlega 33 sund tunnur noranlands og 1800 tunnur syra. ll sldin var seld Hjlparstofnun Sameinuu janna sem tk til starfa 1943 tt samtkin sjlf vru ekki stofnu fyrr en tveim rum sar.

Einnig er 2. bindi Silfurs Hafsins, kafla eftir Hrein Ragnarsson og Hjrt Gslason, reki hvernig sldarsltun drst saman mean sari heimsstyrjld st, skum ess a ekki var unnt a koma sldinni framfri helstu markaslndum vegna friarins. Var t.d. allnokku af saltsld sem tti a fara marka Svj innlyksa slandi og var hn a endingu notu skepnufur.

Af eim skum m telja a mjg frki afrek Thor Thors a selja sld sem var veidd vi sland ri 1944 og 1945. Gmennska Thors vi heiminn hjlpai ar mjg til.

Frsgn af essari slu sldar til UNRRA er einnig heldur endasleppt hinu mikla riggja binda verki um slandssldina. Um lei og Thor Thors greiddi 250.000 dali tveimur fngum til UNRRA, fyrst 50.000 og sar, ea ann 13. oktber 1944, ekki meira n minna en 200.000 dali, geri hann kaup vi yfirmann UNRRA New York Herbert H. Lehman. UNRRA baust til a kaupa sld af slendingum og var a a einhverju leyti vegna ess a hi litla land Norri sndi svo gan lit og greiddi fyrst allra gjld sn til UNRRA. Til gamans m geta ess a Kanada greiddi 77.000.000 dala til hjlparstarfs UNRRA ri 1944, en greiddu uppha smbitum.

Sannleikann um a sem gerist essu sldarslumli er kannski nrtkast a finna Morgunblainu grein eftir skar Halldrsson tgerarmann Siglufiri, sem var fyrirmynd Laxness a slands-Bersa. stuttu mli skri lafur slumlin ri 1944 annig:

Margir sldarverkendur voru ngir me strf rkisrekinnar Sldartvegsnefndar, sem eim tti ekki standa sig stykkinu vi a finna og tryggja markai erlendis - miju strinu. Stofnuu essir ngu framleiundur, sem ru 86 prsentum af sldarmagninu sem var landa, flag vori 1944, sem bar heiti Slusamlag sldarframleienda. Settu eir Sldartvegsnefnd nrri v t ekju. Flagi nja, sem tti lgheimili Siglufiri, opnai skrifstofu og hugist ganga strri, sem rkisbkni og skrifstofublkur ess gtu ekki leyst. tlai flagi a senda mann til Amerku til a freista ess a selja slenska sld en var of seint fyrir og ba v umbosmenn Samband slenskra samvinnuflaga (SS) Bandarkjunum um a sj um slu sldarinnar Amerku fyrir sig. a reyndist hins vegar harla erfitt og greindu menn fljtt a eir gtu lti betur gert en Sldartvegsnefndin.

ur en reyndi alvarlega slumennsku SS sld Bandarkjunum ri 1944, tkst Thor Thors, mestmegnis a eigin frumkvi, en a nafninu til umboi samningarnefndar utanrkisviskipta, a koma allri saltsld veiddri ri 1944 ver.

a er vitaskuld athyglisvert, a athafnamenn slandi hugsuu um peninga mean flk Evrpu hugsai lkast til allflest um a halda lfi. En a var n einu sinni heppni slendinga a vera ngilega langt fr darraardansinum og vera ess anjtandi a Bretar sttu okkur heim ri 1940 sta jverja og voru leystir af hlmi af Bandarkjamnnum.

launai siggreiavirknin vi greislu gjalda til UNRRA og UNRRA keypti slensku sldina sama veri og hn hafi veri seld hstbjanda ri 1943.

Venjul. saltsld US $ 22.50 tunnan

Cutsld.......... 25.00

Sykursld........ 27.50

Matjessld ....... 27.50

Kryddsld ........ 31.00

UNRRA sendi t frttatilkynningu oktber 1944 um greislu slendinga til UNRRA, en ekki fylgdi sgunni a sldarkaup UNRRA hefu fylgt kjlfari. a frttu slendingar aftur mti fr Thor Thors. r frttir birtust sar rinu er Morgunblai og jviljinn greindu fr v, mean a bl eins og Verkamaurinn og Mjlnir Siglufiri skru kaup UNRRA nokku furulegan htt og vildu eigna ssalistum og kommnistum hugmyndina ua kaupum UNRRA slenskri sld. a er algjr fjarsta enda Verkamaurinn og Mjlnir ekki vlesnir blelar New York og frttir af fyrirspurnartmum Alingi ekki agengilegir BNA. Menn voru skp einfaldlega spldir yfir v a Thorsari bjargai jarbinu ri 1947.

Ef a er rtt, sem haldi er fram Silfri Hafsins ri 2007, a seldar hafi veri um a bil 35.000 tunnur af saltsld til UNRRA og a mealver hinna mismunandi tegunda, 27,50 dollarar fyrir tunnuna, s nota sem samnefnari, tkst Thors a selja nr seljanlega slenska sld fyrir 962.500 dali til UNRRA fyrir a vera svo skilvirkur vi greislur til UNRRA. Skilvirkni og hugi borgar sig nefnilega vallt.

Thor s sr leik bori fyrir sland a na hjlparstarfi til naustaddra. a er ekkert ntt og er ekkt r tal samhengjum san. Um langt skei hafa Danir vart snt gmennsku a neinu tagi nema ef eir hafa af v verulegan ga.Verra var a sara stri egar Danir hfu nna samvinnu vi jverja og ll strsrin voru eitt strt slupart hj frndum okkar. Danskar matvrur voru iulega borum moringjanna sem myrtu 6 milljnir gyinga strinu.

En slenskur fiskur, fullur af D-vtamni og hollri fitu, sem og corned beef (nautakjtskfa) fr Suuramerku, var aftur mti a sem margir fangar nasista fengu a bora egar eir hfu n sr eftir frelsunina ri 1945. Margir gyingar sem lifu af trmingarbir og fangabir nasista hugsuu oft me lotningu til slensku sldarinnar og nautaspasins sem eir fengu me frelsinu. Maur einn srael sagi mr eitt sinn fr essu fi snu um tma af mikilli ngju.

Buchenwald_Children_90250

Ungur gyingadrengur sem bjarga var af bandamnnum. S litli nautvafalaust gs af slenskri sld ogargentnskri nautakfu egar hann losnai t r Buchenwald-bunum.

ur ekkt ljsmynd kemur leitirnar

Myndin efst snir er lveldi sland fri sna fyrstu "frn" til aljasamflagsins nau. Myndin, sem er blaaljsmynd, en virist samkvmt Newspapers.com aldrei hafa birst nokkru blai Bandarkjunum.

Fornleifur keypti nlega frummyndina Bandarkjunum. Hn er tekin ann 13. oktber 1944 er Thor Thors sendiherra slands Washington fri framkvmdastjra UNRRA vsun upp 200.000 Bandarkjadali til starfsemi UNRRA. Mefylgjandi texti fylgdi myndinni:

W 739870........................ NEW YORK BUREAU

NEW REPUBLIC FIRST TO PAY UNRRA EXPENSES WASHINGTON, D.C. -- THE MINISTER FORM ICELANDS FIRST REPUBLIC, MR: THOR THORS (RIGHT), PRESENTS A CHECK FOR $200,000 TO DIRECTOR GENERAL HERBERT H. LEHMAN COMPLETING ICELANDS OPERATING CONTRIBUTION TO UNRRA. THIS NEW REPUBLIC WAS THE FIRST MEMBER COUNTRY OF THE UNITED NATIONS TO MAKE A PAYMENT TO UNRRA. ON JANUARY 14, THE GOVENMENT OF ICELAND PRESENTED UNRRA WITH A CHECK OF $50,000 TOWARDS OPERATING EXPENCES AND SUBSEQUENTLY MADE PAYMENT IN FULL FOR ITS SHARE OF ADMINISTRATIVE EXPENSES.

BU MGS LON CAN

CREDIT LINE. (ACME.) 10/13/44 (RM)

Back Lehman & Thors b

ankar um sld handa hrjum jum

S saga sem hr hefur veri sg af slu sldar til neyarhjlparstarfs ri 1943 er nokku frbrugin v hjlparstarfi sem fram fer sums staar heiminum dag, tt enn gri margir eymd annarra.

UNRRA var skammlft framtak og ar sligai spilling , einkum eirri deild sem s um starfi Asu, sem og stjrnleysi lkt og hj mrgum stofnunum S, enda greinilega ekki eins mikill hugi a hjlpa gyingum og rum flttamnnum Evrpu sama htt og s hjlp sem n hefur veri veitt Palestnuarbum tpa 7 ratugi gegnum UNRWA, en a er allt nnur saga og fjallar hn ekki um a augast eymd annarra, heldur hvernig hjlparstarf getur ori a inai me spillingu og hryjuverkamennsku ofanlag.

Ef markair Gaza, sem eru sttfullir af vrum keyptum fyrir styrktar- og gjafaf, eru rannsakair, finnur maur endanleg mikinn mat, en ef til vill vekur a ekki furu egar haft er huga a a Plestnumenn eru helsta gluverkefni S. blmlegum mrkuum Gasa finnur maur ekki saltsld fr slandi ea corned beef, og 80 % allra sem ar ba eru me sykurski alvarlegu stigi. Hjlp til naustaddra getur v miur fari r bndunum egar kveinn hpur er umbunaur kostna allra annarra sem krydda er me hatri gar annars rkis. UNRWA hefur n starfa 68 r n ess a nokkur helfr hafi tt sr sta. UNRRA starfai hins vegar aeins nokkur r og tti a hjlpa llum hrjum, hmt gyingum, en var formlega loka ri 1949. Erum vi a horfa misjafnar herslur, ea er hatur margra "sameinara ja" gar gyinga einfaldlega endalaust?

slandi er a hatur mjg rammt hj mrgum, en helst meal barna og barnabarna slenskra nasista og vel efnara sveitamanna sem heilluust a skri menningu. Kannski erfist etta einkennilega hatur? Hflausar greislur til UNRWA, ea t.d. hi glpsamlega milljarafli til S sem m.a. endai vsum hryjuverkasamtaka egar Ingibjrg Slrn Gsladttir var a reyna a koma slandi ryggisr S til ess eins a taka tt einhljma haturskrnum gagnvart srael. Slk fjrlt leia ekki tilviskiptabitlinga fyrir sland, heldur aeins til fljtari astoar vi hryjuverkasamtk og sklmld heiminum.

Ekki er g a mla me v a hjlparstarf s h viskiptahagsmunum sem skapast geta er styrjldum lkur. En er elilegt a ltil j sem vart hefur ara aulind en fiskinn umhverfis landi eirra, og hefur ekki r almennilegu heilbrigiskerfi ogjnustu vi aldraa s a greia strf til Palestnuaraba, sem virast augast langum meira en slendingar v a heyja str? Menn geta svara v fyrir sjlfa sig. Fornleifur skar sannast sagna ekki eftir v a f heimsknir fgakenndra barna og barnabarna slenskra nasista, og aan af sur ruglara ssalista sem telja stuning vi rsir vestrn jflg og lri vera sniuga lausn vanda heimsins.

Gyingar Austur-Evrpu og var hafa vallt lifa saltsld, sem var dr matur fyrir ftklinga Evrpu. Enn kaupa gyingar sld fr slandi, kannski me a huga a slensk sld bjargai mrgum eirra sem lifu af helfrina.

Myndin hr nest er r verkinu Silfur Hafsins - Gull slands fr 2007 og snir heittraan gying fr Bandarkjunum a blessa sld plasttunnum Neskaupssta. Kona hans horfir . g get mlt me blessari sld fr slandi, sem g hef bora miki af srael og eitt sinn var me boi drindis, slenska orskhnakka mtuneyti Bar Ilanhsklans utan vi Tel Aviv. egar g spuri kokkana hvaan fiskurinn vri upprunninn sndu eir mr pakkningarnar. ar var kominn slenskur fiskur umbum fyrir Bandarkjamarka.

Blessaa sldin srael er ekki eyilg af sykri eins og pkilsldin og gaffalbitarnir sem seldir eru slandi. Hr um ri var framleislan slenskum gaffalbitunum til Rssa svo lleg, a sldin gerjaist of miklum sykri og leystist hreinlega upp llegriolu sem notu var til a hella dsirnar. Rssarnir fundu lti anna en lsi oghreistur dsunum og kvrtuu sran. Sldin eirra var vitaskuld ekki blessu bak og fyrir.

Kannski vri r fyrir slendinga a minnka sykurmagni krydd- og lauksld sinni og blessa hana til reynslu. egar meiri sykur er kryddsld en gosdrykkjum er vitaskuldeitthva miki a eim sem boraslka sykursld og allir kostirsldarinnar foknir t veur og vind allri sykurejunni.

Síld002

Ljsm. gst Blndal Bjrnsson.

msar hugaverar heimildir um sldarsluna til UNRRA:

Morgunblailaugardaginn 4.11. 1944

jviljinnrijudaginn 7. 11. 1944

Mjlnir Siglufiri mivikudaginn 11.11.1944

Verkamaurinnlaugardaginn 18.11.1944

Morgunblaisunnudaginn 31.12.1944


Sagnfrileg perla komin r skel fyrir Vestan

Erlendur Landshornalydur

Ritdmur:

Vestur Savk br tiltlulega ungur maur sem lengi hefur helga sig sgu tlendinga og eirra sem ekki voru velkomnir slandi. etta er Snorri G. Bergsson sagnfringur. Bk hans Erlendur Landshornalur? er nkomin bkaverslanir og kjrbir. Me essu ga og breia verki hefur Snorri gefi slensku jinni perlu og ntt grundvallarverk, sem tti a vera skyldulesning menntasklum.

slendingar eru a mnu viti enn upp til hpa tlendingahatarar ea haldnir oli ea fund gagnvart tlendu flki, jafnvel eir sem bja til landsins feramnnum sunda tali. tlistingar og yfirlit yfir skoanir slendinga tlendingum 18. og 19. ld er v krkominn fengur til a skilja essa blvuu rttu margra slandi, a kenna tlendingum um allt illt og lta tilflutt flk sem 2. flokks flk.

g er enn a lesa bk Snorra, og mjg margt ntt sem kemur vart og anna vissi g, enda vitnar Snorri spart mig og mn fri. N er gott a f essa sgu bk. Vi erum mrg sem lengi hfum bei eftir essum opus Snorra um gyinga og tlendinga. Vi vitum a hann hefur unni a essu lengi og a ber bkin vott um. Hn er vel skrifu, yfirvegu og lsileg.

Fyrir utan a sem ljst var, a Hermann Jnasson vriandstyggilegur gyingahatari og a slkar kenndir hafi fylgt flokknum hans lengi, tel g n vst a Snorri hafi s ljsi og viti n a slkar kenndir voru einnig a finna meal annarra flokka, t.d. meal sjlfstismanna og krata. Snorri gefur dmi um tlendingahatur Vilmundar Jnssonar landlknis. a kemur mr ekki vart. g afrit af skjali sem g rakst hr Kaupmannahfn, fr Vilmundi, ar sem hann skrifar til danskra yfirvalda um htturnar sem stafa af v ef kalskir menn, erlendir, fi a reisa sptala slandi.

ar sem bk Snorra nr v miur aeins til 1940, f lesendur ekki upplsingar um gyingahatur sem gerjai slandi eftir sara str og sem framleitt var og dreift af flokksbundnum krata og ingmanni um tma, Jnasi Gumundssyni (sj t.d. hr).

Anna markvert bkinni, og ar er margt, er a Snorri gefur sterklega skyn a hfuskld jarinnar og nbelsverlaunahafi, Halldr Laxness hafa veri gyingahatari og hefur fundi texta ar sem hann talar af viringu um frnarlmb nasista og jafnai gyingaofsknum vi hundahatur. Af hverju voru Hannes (sem g finn v miur ekki nafnaskr bkar Snorra) og Halldr ekki me a bkum snum? Halldr skrifai Parsarbrfi snu jviljanum ri, . 31. oktber 1948:

Morngi Evrpu dr essa umkomulausu flttamenn sna hr uppi vori 1940 [vi hernm Frakklands]. g atti nokkra kunningja hpi eirra. eir voru plskir. Mr er sagt a eir hafi veri drepnir. eir hafa sjlfsagt veri fluttir austur til fngabanna svits (Oswiekim, Auschwitz) ar sem Hitler lt myra fimm milljnir kommnista og grunara kommnista runum 1940-1945, j og auvita gynga.

g tel a greining Snorra essum sma Laxness s fullkomlega hrrtt. g er akkltur Snorra fyrir a hafa ora a minnast etta, en g tel a afgreisla Laxness veru sinni Berln 1936 hafi einnig snt hugarfar hans gar gyinga, flks sem hann kynntist ekki neitt.g skrifai um r, m.a.hr og fkk Hannes Hlmsteinn a m.a. a lni ara bk sna um Laxness.

output_Bnlww8

essa myndin af Laxness (n mottu og kollu) er a finna bk Snorra. Eftir a hafa lesi kaflann um skoanir hans gyingum gat g ekki staist mti og brugi leik. Svipur er neitanlega me eim arsku frndum, Hjalta litla og Dra. Enda var Laxi velkominn til Berlnar ri 1936.


N er spurningin til allra eirra sem ekkja og unna Laxness, og sumir meira en arir. Hverjir voru essi plsku vinir hans? Hann tti lka a eigin sgn gyingavini sem skffuu honum mia nassku lympuleikana Berln? Er ekki kominn tmi til ess a gera sr grein fyrir v, a Laxness hafi veri miki skld og hafi fengi merk verlaun, a hann lka stundum a sem simenntaar angl-saxskar jir kalla "full of shit" - en fyrst og fremst var hann afsprengi jflags ar sem hrslan vi tlendinga var gfurleg. Slkt gerist oft fmennum jflgum og einangruum eyjum.

Mig langar a setja spurningarmerki vi eina greiningu Snorra Vilhjlmi Finsen ritstjra Morgunblasins. frsgn sinni af jverjanum Obenhaupt sem Finsen taldi vera gying en var a ekki (sj hr), lyktar Snorri a Vilhjlmur hafi lti tt til gyinga koma. a held g a s rng greining, v er jverjar hfu hraki Finsen, sem starfai danska sendirinu Osl, til Stokkhlms ri 1940, var hann beinn um a hjlpa gyingum Noregi vegna gra tengsla vi stjrnmlamenn og hrifaflk Noregi. Eftir str hlaut hann bi heiurspening snska Raua Krossins og Sct. lafsoruna fyrir framgang sinn vi a hjlpa flttamnnum fr Noregi Svj. Margir eirra voru einmitt gyingar.

Fjldi gyinga stti um landvist slandi en var hafna skriflega

Snorri Bergsson birtir bk sinni margar gar upplsingar r slenskumskjalasfnum um gyinga sem reynda a komast til sland me v a hafa samband brfleiis vi slensk yfirvld. Fst essa flk komst til slands. En einstaklingarnir voru miklu fleiri eins og kemur fram bls. 187 og 252, v enn meiri fjldi skrifai til Sendirs Dana Berln og rismanna. Dnsk yfirvld hfu samband vi sendiri Kaupmannahfn sem var a vsa llum beinum fr gyingum fr vegna stefnu Hermanns Jnassonar og flaga slandi. Menn reyndu alla mguleika. Flestir eir sem skrifuu og leituu sjr slenska yfirvalda enduu lf sitt trmingarbum nasista.

essu samhengi ber a hafa huga, a a virist ekki hafa hjlpa mnnum slandi a afneita tr snum ea uppruna. egar Edelstein hjnin komu til slands voru au bin a taka kalska tr. Charlotte Edelstein bar t.d. kross passamynd sinni. au lentu mikilli barttu vi fl Hermanns Jnassonar. Fjlskylda Rberts Abrahams (Ottssonar) hafi teki kristna tr egar 19. ld og lagi hann miki kapp a koma dnskum yfirvldum skilning um a ur en hann fkk vinnu slandi. Allt kom fyrir ekkert, hann fkk ekki a dvelja Danmrku til frambar, v yfirvld Danmrku og slandi fylgdu og virtu Nrnberg-lg nasista. Hann var vallt stimplaur sem gyingur slandi. Trskipti gyinga gettum sem nasistar lokuu hjlpuu einnig afar fum. Gyingahatri hafi fengi "lffrilegan" vinkil ar sem trin skipti engu heldur "bli".

Bkin Erlendur Landshornalur? tti eins og ur segir a vera skyldulesning lrum sklum. Hn gti jafnvel ori gagnlegt lyf gegn tlendingahatri sem enn geisar slandi. Bkin vri einnig holl lesning eim sem telja sig forsvarsmenn flttamanna slandi dag, sem einn daginn vaa trum yfir mefer eirra, en eru hemju fvisku sinni me stsvart gyingahatur daginn eftir. Gyingar eru sem betur fer ekki aalefni bkar Snorra og v engin sta til a skra Savk nverandi bsta Snorra Javk. Argh, essi var llegur.

Eitt a lokum sem betur hefi mtt fara, en sem ekki getur skrifast hfundinn. Papprinn sem bkin er prentaur er algjr sparnaarpappr og er a leitt. Svo eru 14 sur aftast bkinni sem eru alveg tmar og skrifaar. Grunar mig a ar hafi Snorri lauma inn stefnuskr Samfylkingarinnar ea "samfista" sem er helsta "aversjn" Snorra svona dags daglega arna fyrir vestan ar sem hann br undir llum snjnum.

En fari n a kaupa jlagjafirnar og muni a taka Erlendan Landshornal me. Bkin er t.d. tilvalin handa flum frndum ea frnkum sem hafa tlendinga hornum sr. Ekkert spurningamerki.

Erlendur Landshornalur? Flttamenn og framandi tlendingar slandi, 1853-1940. Almenna Bkaflagi 2017, ISBN 978-9935-486-28-8

Bkin fr 6 grafskeiar og hr er ekki hgt a f fleiri:

6_grafskei_ar_1180436_1260958


Vsi-Gsli var aldregi nmslnum

Samuel_van_Hoogstraten_-_Zelfportret

17 ld var uppi Gsli Magnsson (1621-1696) einnig kallaur Vsi-Gsli. g get v miur ekki snt ykkur mynd af honum, og ekki er etta hann hr fyrir ofan*. Tel g a hann hafi ekki veri svipaur gfnaljsinu Mr. Bean - og byggi g a tliti dttur hans mlverki sem varveist hefur, sj near.

Gfuheiti fkk hann ekki a sekju, v hann hf nm Sklholtsskla er hann var aeins ellefu ra gamall. ar lri hann rj r og rj r til vibtar Hlaskla. San hlt Vsi-Gsli til Hafnar ri 1639 og stundai ar nm til margra ra. Hann las smuleiis vi hinn virta hskla Leiden Hollandi, ar sem hann hefur mgulega seti fyrirlestra Rene Descartes. Vel getur hugsast a hann hafi fengi a drekka kaffi me Descartes kennarastofunni Leiden. Enn sar, og fram til rsins 1646 stti Gsli nm Englandi.

Leiden_1610

Bkasafnhsklans Leiden ri 1610. Bkurnar voru festar kejur. Taki eftir rykhlfunum yfir hnattlknunum.

Gsli nam fyrst og fremst nttrufri, einkum grasafri, lknisfri og efnafri, en einnig lagi hann stund tungumlanm, heimspeki og stjrnmlafri. Ekkert er vita til ess a essi sprenglri gingur hafi disptera neinu en hann fkk heiursnafni Vsi-Gsli egar hann sneri alfari aftur til slands, ar sem lti liggur eftir hann af andans verkum. Andans striti urfti hann ekki a hafa hyggjur af v hann fkk sslumannstign Mlaingi og sar Rangringi.

Gsli er talinn hafa stunda einhver vsindastrf og meal annars gert tilraunir me kornrkt a Hlarenda Fljtshl ar sem hann bj. Smuleiis telja menn nsta vst a hann hafi reynt kartflurkt. brfi sem hann sendir til sonar sns Bjrns, sem var vi nm Kaupmannahfn, biur Gsli Bjrn um a senda sr kartflur til tsis. Nsta ruggt er a hann hafi s t kmeni carum carvi. egar g var barn sndi fair minn, sem var hugagrasafringur, mr kmenplntur a Hlarenda. Telja sumir menn a Skli Magnsson fgeti hafi um 1760 s kmeni Viey, sem hann hafi stt a Hlarenda. Enginn heimild er fyrir v, en kmeni vex vst enn Viey.

a var ekki hlaupi a v fyrir slendinga a skja nm erlendis 17, ldinni, nema a eir vru af afskaplega rkum ttum. Gsli var af einn af eim rkustu, sonur Magnsar Bjrnssonar lgmanns, sem st fyrir fyrstu galdrabrennunni slandi. a er v engin fura a hann hafi geta seti fyrirlestra vi marga virta hskla ogjafnvel hlusta Ren Descartes.

ole_worm_storVi vitum nokku um hagi Gsla vegna ess a hann tti brfasambandi vi hinn mikla danska fraul, lkninn og safnarann Ole Worm (1588-1654). Brfasafn Ole Worm er vel varveitt og hefur veri gefi t. Ole Worm leitai til slendinga vegna huga sns fornum bkmenntum og rnum. Hann fann a fljtlega t a islenskir kennimenn voru fsari til a senda honum upplsingar ef hann spyri um heilsufari. ar sem flestir andans menn slandi voru hrjir af gigt, skyrbjg, holdsveiki og ru rni, sendi Worm eim pillur og medicin. a tti mnnum gott og tti vnt a f lnu fr Worm.

Ole hafi miki lit Gsla og brf Gsla sem innihalda anna en frilegar vangaveltur hafa veri gefin t brfabk Worms, me smu letri. Ltum hr hluta af brfi Vsa Gsla til Ole Worms. dags. 12.9. 1648:

Denne Seddel leveres Eder af Kbmanden Peder Hansen og kommer ikke andre for
je. Den 15. Juli blev jeg Sysselmand over Mulasysla. Den 16. Juli havde jeg Fstensl med Drude Thorleifsdottir til Hlidarendi. Jeg skal give 100 Slettedaler til Holar Skole, fordi vi er beslgtede i tredie Led. Vi skal ikke holde Bryllupsmaaltid fr Juli nste Aar. Tak for Eders Lyknskning. Jeg nsker Hr. Doktors Hjlp til Opnaaelse af Skridu Kloster i Mulasysla som Forlening. Men lad ikke Jens Srensen vide noget herom. Prsten Hr. Thord Sigfusson, som har vret min Faders Prst her ved Reikahlid Kirke blev i Vinter afsat, fordi han var faldet i Skrlevnet med en Kvinde, dog fr Ankomsten af det Kongebrev, som fastsatte Afskedigelse for denne Forseelse. Jeg sger om hans Genindsttelse.
Han skikker sig ivrigt vel og har vret min Faders Tjener. Biskop Thorlak
Skulason sger paa hans Vegne hos Hertug Frederik (d.v.s. Kong Frederik III).

Fyrir fornleifafringa og eim sem una antkinni meir en arir er kannski a merkilegasta sem vi vitum um Vsa-Gsla, a hann lofai a senda Ole Worm slenska skyldi forna og sver eins og hann ritai honum einnig brfi snu dagsettu 12. september 1648:

Fra min Arvegaard Mruvellir sender jeg nogle gamle norske og islandske Skjolde til Eders Museum. Paa Grund Gaard har jeg ogsaa nogle Svrd, men dem skal jeg have gennem Slgtninge, der har Gaarden. Christen Olufsen vil bringe Eder en Slvstob som vejer 10 Rigsdaler

museum_wormianum_stor

Tom Krus

Ekki er me gu mti hgt a sj sver ea skildi essari koparstungu af hluta af safni Worms, sem birtist verkinuMuseum Wormianum sem t kom ri 1655, ri eftir a Worm andaist. Kannski hefur Gsli gleymt lofori snu. En hillunni rtt til hgri ofan vi gnuna grnlensku klunum er silfurkanna ea krs me smialdalagi. Gti etta veri 'Slvstob' s sem vegur 10 Rkidali sem Vsi-Gsli nefni brfi snu til Worms fr 1648. Fyrir um 7 rum san lku safnamenn sr a v a gera eftirlkingu af safni Worms Naturhistorisk Museum.

cfb98fb9-1504-4b11-8b2d-416f5a7817af-1024x768

Eins og sj m var Gsli str snium, tt a hann vri skyldleikarktaur ttarlaukur valdastttar sem ekki vlai fyrir sr a kla mnnum bli til a f meiri vld. Taki eftir v hvernig hann reddai kvonfangi snu vi ri orleifsdttur sslumanns a Hlarenda, tt au vru nskyld, ellegar v sem hann lofai um byggingu sptala. Lti hefur breyst. Eins og svo oft ur og sarlofuu ttarlaukar meiru en eir gtu haldi. Tangur af essu sst enn fari slenskra stjrnmlamanna af fnum ttum, sem hega sr ar eftir og ekki svipa og Gsli. Stundum er ekki ng a fjarlgja ttarnafni. Kenndirnar eru arna enn blinu. Ftt er einnig um grur hj laukum ntmans menn su vel sigldir - ea auur eirra. En eir tala allir fjlglega um sptala.

422973

rur orlksson og Gurur Gsla. Hanga au n jminjasafninu eins og illa gerir hlutir og a tveimur mlverkum. a er Kristur sem er a berrassast arna bak vi au. Eins og sj m myndinni er safni bi a klna nafni snu ljsmyndina, en vi eigum etta n ll. raKristjnsdttir rita um essa og hina myndina af hjnunum frbrri bk sinni Mynd ili (2005) sem er sem bibla fyrir sem hafa huga slenskri listasgu. Hn telur a mynd sem gefin var jminjasafninu ri 1993 s eftir sra Hjalta orsteinsson Vatnsdal.

Vsi-Gsli flutti gamall Sklholt og bj san hj dttur sinni Guri sem var vitaskuld ekki gift neinu slori, heldur sjlfum ri orlkssyni biskup. Hann var engu sri lrdmsmaur en Vsi-Gsli og kvntist hann vel, enda vildumaddmur slandi helst giftast eim fu nfrndum snum sem voru sn - en ekki hlfgerir afglapar eins og hinir.

rur, tengdasonur Gsla, nam vi Kaupmannahafnarhskla, og sar eftir a hafa veri sklameistari Hlaskla hlt hann til Rostock og Wittenberg, heimstti Pars og tk Belgu og Holland heimleiinni. Hann samdi slandslsingu (Dissertatio chorographico-historica de Islandia) sem fyrst var prentu Wittemberg ri 1666 (lesi hana hr latnu er i nennihr) og teiknai landakort af slandi og Grnland. Hann fkk prentverk flutt til Sklholts og lt penta fyrstu tgfuna af Landnmu ri 1688 (lesi hana hr). Eins og gum tengdasyni smir hafi hann smu hugaml og Vsi-Gsli. eir voru vitaskuld ekki golfi eins og laukar ntmans. rur geri stainn tilraunir me kornrkt Sklholti og ar vex lka kmen, hvort sem a er honum a akka eur ei.

Vsi-Gsli andaist r steinstt, sem vntanlega er hgt a sjkdmsgreina sem vagrsarstflu ea krabbamein blruhlskirtli. etta var rugglega merkur karl.

* Myndin efst er af samtmamanni Vsa-Gsla. S ht Samuel van Hoogstraten og var listmlari, listfringur og nemandi Rembrandts fr Rn. Mlverki er sjlfsmynd Samuels. annig litu vst ungir gfumenn t um a leyti sem Vsi-Gsli var Hollandi.


Af lygum og sjlfsblekkingu (vinstri) manna slandi

Luther ljtur er lfs ea liinn

Hatur margra slendinga gar gyinga og gyingdms er blvu stareynd. Siblinda essi er algeng hj sumu ltersku flki, enda ekki fura. Lther hatai gyinga af llu snu feita hjarta og lt r tilfinningar spart ljs ru og riti.

En san um 1980 hefurlterska kirkjan a eigin sgn gert miki til a fjarlgjast hatursboskap lterskunnar gagnvart gyingum. nokkrum lndum hefur etta tak v miur ekki bori rangur. Til dmis slandi, ar sem enn er tnnlast gyingum me opinberum lestri Passuslmanna. eir eru hluti af svsnu gyingahatri 17. aldar og innihalda tmabran vtting okkar eigin "upplstu" tmum. Sj fyrri skrif Fornleifs um Passuslmana og hatur hr, hr og hr.

wittenberg_judensau_grafikEn samt keppast menn um a f a lesa slmana upp kirkjum og ar meal hafa slenskir vinstrimenn, flestir yfirlstir trleysingjar a v er best er vita, fengi a lesa grfustu slmana upp auvaldsfyrirbrum eins og kirkjum. Eitthva kick f eir t r v blessair.

Engu minni er gyingafri meal margra vinstri manna slandi en hj svsnustu hangendum Lthers og verur maur s og var vi leiigjarnar klisjur hj "gmlum kommum" sem ykjast vita allt sem hgt er a vita um gyinga og gyingdm, eir viti ekki rass bala.

passion

Stjrnmlamaur a lesa upp r Passuslmum. Efst er helgrma Lters og afsteypa af hndum hans vi andlti.

fimm alda afmli ess er Lther tk i og negldi 95 boor sn hallarkirkjudyrnar i Wittenberg, sigldi g milli heims og helju fsbkum fjlda manna um daginn, til a finna eitthva almennilega viturlegt. Endai g loks hj lfari Bragasyni rannsknarprfessor, sem kenndi lengi slensku H, egar hann var ekki a spka sig Vesturbjarlauginni. lfar hafi veri Akureyri og hafi skoun llu v sem miur hafi fari ar b. Hitti hann loks gamla nemendur og kunningja Blu knnunni. M.a. Viar Hreinsson sem er, held g, hj Reykjavkurakdemunni.

i, hugsai g, eins kunnugur g er orinn llum slandi, hver er n essi Viar. g hlt v fram inn FB Viars og s a a var einmitt hann sem skrifai bk um frnda minn Stephan G. Viar auglsti fsbk sinni tvo fyrirlestra sem hann heldur samt Sigurln Bjarneyju Gsladttur Endurmenntunarstofnun H. Lklega hefi g sttessafyrirlestra hefi g bi Reykjavk. Endurmenntunin ber heiti Tfrandi hugarheimur 17. aldar. Fjallar hann fyrst og fremst um Jnana tvo, Jn lra Gumundsson og Jn Daason 17. ld t fr ntmalegu slensku sjnarhorni. Jn lri Gumundsson hrkklaist r landi vegna andmla sinna gegn Spnverjavgum og vegna ess a hann var sar dmdur fyrir galdra. g ver um a leyti sem fyrirlestrarnir vera haldnir Amsterdam, einni af vggu evrpskrar endurreisnar 17. ld og lt mr a ngja af tfraheimum.

Aftur FB. Eftir kynningunni hinum tfrandi hugarheimi tveggja venjulegra og kannski skrtinna karla 17. ld kemur inn gamall bndi og Alubandalagsmaur, Gvendur Beck, og hreytir essu t r sr, sem Viar Hreinsson "lkai" - vonandi fyrir kurteisi sakir:

S hugmyndaheimur rakst bkstafstrar kreddur lterskunnar sem stti refsivndinn gyingdminn. [sic]

Kannski hefurltersku rkiskirkjunni tekist heldur illa til kennslu sinni hatri Lthers, nema a fyrrverandi Lterstrarmenn su farnir a kenna gyingum sjlfum um gyingahatri.Hatur Gvendar bnda hefur vntanlega gerjast fr v a hann fkk Lter kirkjunni sem barn, sar hatri r kommnismanum egar hann gerist eldri, og n egar hann er orin gamall og reyttur kall, geltir hann eitthva ljtt fsbkum lrra manna og er upp me sr af v, a stangist vi frelsuu lfsstefnu sem hann segist fylgja.

etta lterska hatur virist enn lifa gu lfi slandi, ar sem menn kenna enn gyingum um gyingahatri og jafnvel um helfrina. Gyingum er kennt um a hatur sem Hatur margra slendinga tr og tlendingum, kemur einnig ljslega fram eirri herfer sem rekin hefur veri gegn tlenskum prestum kalsku kirkjunnar. hvaa simenntuu landi heiminum er hgt a finna yfirvld sem greia skaabtur fyrir glpi sem ekki hafa veri sannair flk? Slkt athfi er ekki dmi um tfrandi hugarheim ellegar simennt.

Hugmyndaheimur 17. aldarinnar blmstrai mest eim lndum ar sem gyingar fengu frelsi einu formi ea ru. En slandi, anno 2017, eru sumir menn enn bundnir anda og ld hins endalausa haturs ekki lkt eim mnnum sem drpu Baska 17. ld. Sji svo tvskinnunginn http://vertunaes.is/askorun-einstaklingar-gudmundur-beck/ hj essum mnnum sem telja sig erindreka vinstri stefnu slandi og alvitra kreddur ltherskunnar. eir virast n frekast stjrnast af blugu Stalnsku hatri. En samtmis lta eir sig vera srleyfishafa rttar og heilbrigar skoanir. ar sem etta hatur er svo rammt, er etta ekki raki dmi um einhvers konar geklofa ea frumstar kenndir annars simenntas flks til a finna sr eitthva til a hata frstundum snum.

Nei, Jn Valur, Passuslmarnir eru ekki krleiksboskapur. Sparau r tma sta ess a fylla hr allt upp athugasemdum um gti slmanna. eir f menn til a hata minnihluta.


Holy Olaf leggst Landakot

Teknir  rass

Athafnaskldi Olaf J. Olafsson New York er binn a rita enn eina bkina, sem byggir atburum sem aldrei ttu sr sta, hann haldi ru fram. N, a er auvita ekki frsgur frandi. A sklda er n einu sinni a sem skld hafa a atvinnu, egar eir eru ekki a stjrna strfyrirtki. En annars skrifa menn frekar eins konar sagnfri. En sannleikurinn ea nstum v hann, verur aldrei eins vinsl metravara og tilfinningaklm og rugl ekta skldsgum. Misjafn er nefnilega smekkur manna.

Mig grunar a Olaf Nju Jrvk telji sig hafa lagst skri yfir sundi til sagnfringanna hinum megin vi flann. ͠vitali RV heldur hann v fram, a a s alvita a glpir hafi veri framdir Landakotsskla sustu ld. Vandamli fyrir hinn verandi drama-documentarista Olaf J. Olafsson, er a a liggur akkrat engin snnun fyrir v sem hann heldur fram um glpi Landakotsskla, nema a maur lti a samhangandi sgur meintra frnarlamba su sannanir, ea a dmur rennusteinsins Huhl s rttvsin slandi. Olaf er v enn skld ea afar llegur sagnfringur.

a litla sem verandi lesendur Olafs eru bnir a f a vita um sgurinn nju bkinni hans er a frnsk nunna, vegum Vatkansins, s aalhetja bkarinnar. Harla lklegt m ykja a Vatkani s lti senda nunnu til rannskna brenglun kirkjunnar jna, v Vatkani lt barnan afskipt aldarair. a var nstum liti privilegium lrra manna a leggjast brn, ea a minnsta a nta sr primus ius noctis ef eir voru ekki fyrir brnin.

french nun"Je suis franaise", crivait la religieuse

Frnsk nunna reddar mlunum

A frnsk nunna a la madame Joly s fengin til a pota kaunin er lklegt. Frakkar hafa svo a segja ekkert komi a kalsku starfi slandi, nema austur fjrum meal Pompla. Frakkar ofveiddu fisk og stguu ess milli sliti erfamengi einstaka fjlskyldna ar sem umbarahttur var farinn a sliga karlpeninginn og vg Down-heilkenni skinu beint t r sjnum sumra manna.

Olaf

Mynd af Olaf J.. ess m geta a upphaflega ht Olaf lafur Jhann lafsson.

egar Olaf tekur upp v nrri bk a segja "sannsgulega" sgu, sem ugglaust verur einnig gefin t kostna hfundar ensku, fr umheimurinn a vita a glpir hafi veri framdir Landakotsskla -- svo a engin snnun hafi enn veri fr fyrir v og enginn hafi veri sttur til saka. En til langrar framtar mun sland samt standa listum yfir illmennsku erlendra presta gagnvart ungviinu. slendingar eru lka afkomendur brenglara, kristinna kynlfsrla fr Skotlandi og rlandi svo vitna s lleg skld meal vsindamanna. Sguflsun skldsgum geta n nokkru flugi. Fama est...

Mig grunar a ef Olaf Olafsson takist vel upp essari bk sinni, tri alheimur v von brar a tlendir kalskir prestar hafi nauga brnum slandi strum stl. Sumt flk kann eins og alkunnugt er ekki a gera greinarmun sagnfri og skldsgu.

egar hvthrir menn sextugsaldri eins og Olaf fara a leika listir Judith Krantz er mikil htta ferum. Venjulega er brunnur sklgyjunnar urrausinn hj eim greyjunum og eir hella sr yfir vifangsefni sem eir kunna ekkert og hafa enn minna vit , reknir fram af fordmum. tlendingar eru alltaf illmennin slandi. Tommi plastbarki var til dmis prettaur af tlskum lassarna. slendingar eruviljalaus hismi egar kemur a vondum tlendingum (teki skal fram a hfundur essar bloggs er hlfur tlendingur - svo passi ykkur bara).

Bjarna saga barnariils

Vri ekki nr a skrifa skldsgu, ea nja slendingasgu, Bjarna sgu barnariils, um alla slendingana sem hafa nauga brnum og gera enn. Lesi i ekki dagblin og horfi ekki frttir? Algengasta frttin slandi ri 2017 var barnan? Sgubrot um skyldleikarktarsemina slandi vri hgt a bta inn sgurinn. a gtu ori a gu efni fyrirsjnvarpsframhaldsmyndirnar Ice Incest I-IV, framleidd af Time Warners Inc, me einn af hinum valinkunnu runkurum Hollywood sem leikstjra. Kevin Spacey hefi geta leiki prestinn gst Frans, en er hann vst fjarri gu gamni.

spacey-church

Hinn saugri almenningur slandi, sem virist hafa furumikinn huga llu kinky, getur svo fra safarku myndunarafli snu me senum ar sem Frulein Margrt Mller og sra George (gst Frans) eru hrku sleik undir altarinu Landakotskirkju, blindfull af rgangsmessuvnum og tandi obltur lkt og vru a kartfluflgur - og ess milli s Gumunda og Sigura ra brnum snum vistvnum torfhsum ti andnesjum, ea svoklluumhobbit-hsum (sem einnig hafa n veri nefnd "turf chateaux" samkvmt UNESCO sem haft hafa sr til hjlpar illa gera slenska heimildamenn me minnimttarkennd), mean Gudda og Munda eru a lessast ti hlu eins og englar me hfur og rauan skf, peysu.

Ga skemmtun pratar og arir pervertar!

Vilji menn f betri innsn Landakotsfri, ar sem slenskir xenfbar me kynra eru ekki sgumennirnir, m fara essa su ar sem er a finna blogg rita fyrra sem inniheldur fjlmarga hlekki greinar sem g hef skrifa um Riftns- og Landakotsml. Sagnfrilega s er g feti framar en nunnan hans Olafs J. g er ekki viss um a sannleikurinn muni sigra.


Er hormottan undir nefi Hitlers enn helg slandi?

johannes_zoega_

Orkuveita Reykjavkur (OR) hyggst minnast aldarafmlis Jhannesar Zoga fyrrv. hitaveitustjra nstkomandi fimmtudag, 9. nvember. verur haldi mling um Jhannes eftir hdegi. Er a vart frsgur frandi, nema fyrir a a n hefur maur ti b, sem leyfi sr a hafa skoun einu atrii viferli Jhannesar upplifa a skoanir hans hafi veri fjarlgar af FB Orkuveitunnar. etta vakti furu mna.

Orkuveitan tilkynnti FB um mlingi, sem er vntanlega opi llum mean hsrm leyfir eins og sagt er. En a nokkur umra FB OR eftir a maur a nafni Steinr Bjarni Grmsson leyfi sr a minnast tengsl Jhannesar Zogaheitins vi skaland Hitlers, ar sem Jhannes stundai framhaldsnm. ttingjar Jhannesar og arir sttu sig greinilega ekki vi r skoanir sem Steinr hefur

En viti menn. Hefur n heila ritsennan fr v gr veri fjarlg og n mynd sett sta eirrar sem var FB-frslunni gr. brott eru bi skoanir Steinrs, sem og svr missa hans gar, t.d. afkomanda Jhannesar Zoga. N morgun er bara ein athugasemd sem hljar svo: essu vil g helst ekki missa af. Hlakka miki til og takk fyrir allir sem a essu koma. etta verur meira en eitthva. San hafa komi nokkrar athugasemdir manna sem spyrjast fyrir um hva hafi gerst, en byrgarmaur Facebkar Orkuveitunnar veitir greinilega ekki svr vi essari furulegu ritskoun sem tti sr sta gr

Af hverju lta menn svona, sa sig t af engu og fremja ritskoun ... spla allt burtu me sjandi heitu vatninu? Ltum rk:

Jhannes Zoga valdi a stunda nm skalandi Hitlers tma, er mnnum var ljst a mannrttindi voru ar ftum troin.

Jhannes Zoga valdi a yfirgefa ekki skaland, egar a st til boa byrjun strsins.

Jhannes Zoga valdi a vinna fyrir fyrirtki BMW, sem notai rla verksmijum snum.

Jhannes Zoga valdi a fara t a bora upphaldsveitingasta Hitlers Mnchen, Osteria Bavaria, egar hann fagnai prfum snum ri 1941. Lti hann sjlfan segja ykkur makalausa sguna me hjlp sonar sns (lesi hr).

Hitler and Unity

unitymitfordwithhitler

Jhannes Zoga, ftkur stdent fr slandi, t Osteria Bavaria og s ar Unity Valkyrie Mitford me Hitler Osteria Bavaria. Unity var systir Dinu Mitford sem gift var Mosely leitoga breskra nasista. essi mynd er einmitt af eim Adi (Adolf) og UnityValkyrju Osteria Bavaria, en hvort hn er tekin sama dag og Jhannes fagnai prfum snum, veit g ekki. Myndin hr fyrir nean er litmynd af v er egar Hitler kemur veitingastainn ri 1941.

image-1110220-galleryV9-wuwl-1110220
Maur sem valdi a leggja braut sna eins og Jhannes Zoga geri, getur ekki hafa veri anna en nasisti og adandi Hitlers kvenum tma vi sinnar. Af hverju er svo erfitt a horfast augu vi a?

Enn einu sinni leyfi g mr a minna menn , a menn gtu veri svsnir nasistar, eir klddust ekki einkennisbningiHitlersveldisins ea tkju ekki tt hernai rija rkisins.

BMW

Jhannes Zoga starfai hj BMW sem verkfringur. BMW stundai eingngu framleislu hergagna, sem uru sundum manna a bana. "Vinna a smi flugvlahreyfla hj BMW" er a sama og vinna vi daua saklauss flks fyrir BMW. BMW hefur loks fyrra beist afskun tttku fyrirtkisins morum, hryjuverkum og strsglpum. Jhannes vann hj einni deild BMW og var v tttakandi. Hann taldi sig hafa fengi vinnu hj BMW, ar sem Gestapo hefi horn su sinni (sj hr). Stjrnendur BMW hldu rla og hj BMW var augljslega ekkert ml fyrir vel menntaan slending a f vinnu sem vel launaur verkfringur.

bmw_werk_muenchen_02-sm

rlar BMW verksmiju ri 1943. eir boruu ekki Osteria Bavaria, svo miki er vst.

Ef Jhannes vissi ekki af rlkun verksmijum BMW, hefur hann veri mjg athugull maur, jafnvel siblindur, og verur maur alvarlega a draga visgu annig manns mjg efa. Mean Jhannes var hj BMW hafi eigandi BMW, Gnther Quandt, og sonur hans Herbert skilyrislausa samvinnu vi sk stjrnvld og notuust eir fegar vi 50,000 rla hergagnaverksmijum snum. Um 80 rlar ltust mnui hverjum vegna llegs abnaar verksmijubum BMW og fjldi flks var tekinn ar af lfi. Hrhttps://bmwslave.wordpress.com/ m frast betur um BMW strsrunum.

Ef ekki m ra um fort Jhannesar Zoga mlingi um Jhannes Zoga og vi hans, eru slendingar ef til vill enn ekki reiubnir a heyra allan sannleikann um sjlfa sig og sr lagi slendinga sem vejuu Hitler? Gangsttt v sem gerist Evrpu var slkum mnnum hyglt slandi og eir fengu margir gtis embtti (Lesi meira hr).

mlinginu fimmtudaginn 9. nvember mun Stefn Plsson sagnfringur segja sgu Jhannesar erindi sem ber heiti vi og strf Jhannesar.

flokksskrteininu rassvasa Stefns stendur mjg greinilega VG. VG er einn eirra stjrnmlaflokka sem telja sig srleyfishafa rttar hugsanir, sannar skoanir og tum hinn heilaga sannleika. Flagarnir VG eru, eins og allt heilvita flk veit, andsnnir rlahaldi og fjldamorum. Vart er v vi ru a bast en a Stefn segi alla sgu Jhannesar hj glpafyrirtkinu BMW og Tknihsklanum Mnchen. Ea eigum vi frekar a bast vi einhverju snggu Hitler-Staln samkomulagi hfi Stefns og a ritskoun veri fullu hj honum lkt og fsbk OR?

Kannski tlar Stefn Plsson sr ekkert a fjalla um strsrin lfi sguhetjunnar sem hyllt verur nk fimmtudag. En fjallar Stefn Plsson (VG) um hvernig Jhannes fkk stuna sem hitaveitustjri, algjrlega n ess a staan vri auglst, og var settur embtti af mgi snum, eftir a Jhannes var binn a gera Landssmijuna a einkafyrirtki? Ea er Stefn launum vi a skrifa um OR eins og plitskir vindar jta? vitum vi nttrulega hvar Dav keypti li.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband