Frsluflokkur: Gamlar myndir

Flugvlafornleifafri: SLFAXI TF-FIP

Icelandair Heathrow 1965
Slfaxi TF-FIP var frg flugvl sem frri muna eftir. Vlin var vitaskuld ein af hinum endingargu Douglas Cloudmaster DC-6B vlum. r voru bi sterkar og fagrar a lta, lkt og konur.

Vlin er smu jl 1952 hj Douglas Aircraft Company Santa Monica Kalifornu. Ranmer hennar var 43549.

slandi var vlin skr 3. janar 1964 sem eign Flugflags slands hf. Flugvlina keypti flugflagi af SAS, en hn hafi ur tt heimavll Noregi og svarai nafninu Heming Viking LN-LML .

Heming Viking Skotlandi

Heming Viking Skotlandi

ur en vlin kom til slands hafi SAS selt hana til Talands. ar flaug hn skr sem HS-TGB, en SAS keypti hana aftur og var vlin um tma skr sem SE-XBO.

Slfaxi flaug miki millilandaleium Flugflags slands. En eftir a Gullfaxi, Boeing 727, fyrsta ota slendinga kom ri 1967, hafi Sfaxi frekar fr verkefni fyrir Icelandair eftir a. Vori 1972 var vlin seld Delta Air Transport Belgu. Hn var tekin af skr slandi 18. aprl 1972. Belgu var vlin ekki notu lengi og seld september 1972. Hr fyrir nean er mynd af henni einhverjum erindagjrum Napl.

Efst er mynd sem nlega komst einkaeigu Fornleifs (varist myndajfna). Myndin var tekin af vlinni Heathrow-flugvelli ri 1965. Hr fyrir nean er hn komin bning Delta Air Transport (me skrningarnmeri OO-RVG). Vlin var stolt slands, ar sem hn st slinni Heathrow. voru hlutirnir lka betur gerir. g er t.d. fddur ri 1960 og miklu betur byggur og betri en margar sari rgerir. g veit a v er erfitt a kyngja, en annig eru stareyndir lfsins.

Douglas DC-6B - Delta Air Transport - in Napoli1972

Slfaxi var a Delta Air Transport-vl og sst hr ri 1973 flugvellinum Napl.

ri 1974 var vlin hins vegar komin til Bandarkjanna og var eigu flutningafyrirtkisins Zantop International Airlines Detroit Bandarkjunum. Fyrir Zantop flaug vlin me einkennisstfunum NR549H. Sar keypti CONIFAIR Kanada vlina og skrningarnmeri var n C-GBYH. Sast var hn jnustu Northern Air Cargo Kanada og flaug me einkennisstafina N6204U.

Slfaxi  Alaska 2004

Myndin hr fyrir ofan er af vlinni Alaska ri 2004. Vlin virist hafa veri tekin af skrm ri 2005. var essi fagra vl orin lffragjafi fyrir arar Douglas DC-6 B vlar. Leifar hennar tti v helst a vera hgt a leita uppi Alaska. Reyndar upplsiressi danska vefsa, a tlunin hafi veri a setja flugvlina stand ri 2011, en Fornleifi hefur ekki tekist a finna upplsingar um a v verki hafi veri loki. Ef essi upplsing er rtt, flgur Slfaxi ef til vill enn um loftin bl, 65 rum eftir a flugvlin flaug fr Santa Monica fyrsta skipti.

etta var fgur vl ri 1964, egar Icelandair keypti gamlar vlar me eldgamlar innrttingar sem allir geru sr a gu. var heldur ekki til akkltur yfirstttarskrll slandi eins og s sem n hefur myndast, sem berst lkt og pakki tilheyri einhverjum forgmlum erfaali. Fyrir nokkrum rum heimtai nrkur lgfringur nja innrttingu flugvl sem hn flaug me, v hn var me mia Saga-Class. Hn hafi augast a skipta fjrmunum Landbankans (almennings landinu) beint niur budduna sna - sj frsluna hr undan.


Swiss Misses

Kerlingar vi kirkju small FORNLEIFUR copyright
Fornleifur horfir heldur til miki konur netinu. etta tmstundagaman hans hefur frst aukana frekar en hitt. Hans yfirsjn og perversjn eru gamlar boldangskonur, helst kappklddar og hann kaupir r ef r eru falar.slenskar kerlingar eru miklu upphaldi hj honum. tlvu hans finnst tluvert magn af alls kyns myndum af peysufatakerlingum, upphluts-Unum, faldbninga-Siggum svo eitthva s tali. Slkum myndum hefur hann sanka a sr, keypt netinu og fundi hj skranslum remur heimslfum. Hann hefur mikla unum af v a skoa essar konur og sna rum hva margar konur eru haremsfjsi hans. Hann telur a a slenskar konur su allar fdd mdel; vallt til tuski og hafi viljugastar hoppa fnu ftin hvert skipti sem tlendingur birtist me myndavl ea bara blant og blokk.

Stundum finnur hann fegurardsir snar og mdel furulegustu stum. N sast festi hann kaup tveimur boldangskonum sunnudagsftunum, ar sem r stilla sr upp vi kirkju undir fjallshl. Myndin er a llum lkindum fr 3. ea fjra ratug sust aldar, og er glerskyggna fyrir tfralampa (magica laterna). Myndin er lklega tekin af ensku feralangi, ekki s hgt a tiloka ara, en myndin var til fals Englandi.

Hvort essar konur reyndu a villa sr heimildir skal sagt lti, en r voru seldar sem konur fr Swiss eBay. r bjuggu hj skransala Beccles Suffolk og fengust fyrir slikk, v a skransalinn hlt a r vru jlandi alparsir, sem auvita er ng til af og r v ekki hum krs kjtmarkai fortarinnar.

Fornleifur vill komast nnari kynni vi essar konur og er lmur eftir v a vita hvar r bjuggu, hva r htu og hverra manna r voru. Kirkjan eirra er undir hl, krinn er str, fjallshlin er steind. Svona konur hljta a hafa veri vel giftar og tt marga afkomendur sem muna r og hafa margar upplsingar takteinum um r.

Fornleifur bur spenntur eftir v a f upplsingar um essi roskuu mdel.

Fyrir hnd Fornleifs, sem er of upptekinn yfir maddmunum til a geta skrifa nokkur a viti.

Vilhjlmur ritstjri


Chag Sameach Pesach

Fornleifur at the haKotel

With this Magic Lantern Slide from around 1900, which I recently bought from an antiques dealer in London, I wish all my Jewish friends Chag Sameach Pesach and wish we all will be Next Year in Jerusalem.

This photo was well known in the very beginning of the 20th century, and can be found in several later publications. The slide I bought is marked as P.P. 22, Jews wailing place and is from a slide series with 65 motifs from the Holy Land. Notice that the women and men were praying together at that time.

Kotel color

A hand-coloured slide with the same photograph and below a clearer print

6a0120a610bec4970c01bb08f9a995970d-800wi

There are no preserved source-references to the "Western Wall" of the enclosure around the temple until 1546, and probably not before a huge earthquake that year hit the region. The Western Wall of the temple enclosure appeared again when clearance of rubble from fallen houses and structures was undertaken after the quake. The different faces of the wall date from different eras, of which the oldest is from the time of the Second Temple 515 BCE - 70 CE. The bottom stone row at the plaza today is some two metres above the base of the original wall.

The name "wailing wall" is a Christian derogatory invention, which bases on a misunderstanding. People pray at the Hakotel if no one shouldnt have noticed yet.

To complete this semi-scholarly Passover message and photo-archaeological excavation, here is another photograph, a print from ca. 1870-80. This is the oldest known photo of the Western Wall shot by French photographer Flix Bonfils. Look at how the daveners lean up against the wall as if they are listening to it, in the same manner you often see Polish Jews davening in 19th century paintings. The daveners (prayers) on this photo, like the ones on my magic lantern slide, were standing on a surface, which was two metres / two rows of stones above the present surface in front of the Western wall.

Two stones 1865
I have coloured two of the stones in Flix Bonfils photograph from 1870-80 green, as well as the the same stones in a photograph that my son Ruben shot at the wall on 18 February 2018. The daveners on my magic lantern slide are standing at the very same spot. The ca 2 meter lowering of the surface and the initial creation of the HaKotel plaza took place quicly after 1967, when the area again became a part of a Jewish State.

Two stones

Ljsmynd Ruben Bang Vilhlmsson

sammen1og2

Everything is subject to change - or as Bob puts it - The Times they are a changin.

57449be69ff81.image


Besti dll slendinga fyrr og sar

Lehmann & Thors c Fornleifur copyright

ri 2007 kom t ndvegisverki Silfur Hafsins - Gull slands remur strum bindum og meal margra hfunda ess var enginn annar en nverandi forseti slands hr. Guni Th. Jhannesson.

Verki var m.a. kynnt og selt me essum orum: Sldin hefur snert lf nr allra slendinga linum ldum, me einum ea rum htti, ess vegna kemur saga sldarinnar okkur llum vi.

etta er vitaskuld hverju ori sannara, og auurinn sem fylgdi sldinni var hlutfallslega mestur mia vi nnur aufi sem staldra hafa vi slandi, ea r ru arbru framtaki en fiskveium og tger. Sldin var a sem menn auguust mest au nr 1150 r sem eir hafa rauka essari merkilegu eyju okkar.

Hitt er svo anna ml a fstir slendingar eru miklir sldarunnendur og matreia hana helst me v a drekkja henni sykurleju og ediki.

Thor Thors seldi alla slensku sldina ri 1944 - 250.000 dalir uru a 962.500 dlum

Besta sldarsala slendinga fyrr ea sar er nokku frbruginn hefbundnu sldasluferli eins og vi ekkjum a best fr sldarrunum fyrir str, ea sar egar sldin kom aftur eftir 1955 eftir stutta, ca. 10 ra fjarvist.

S sala kom til kk s viskiptakunnttu og tsjnarsemi eins merkasta sonar Thors Jensens athafnamanns. Eftir a sland lsti yfir sjlfsti snu ri 1944 var Thor Thors rismaur New York tnefndur sendiherra slands Washington. Sldarsalan hfst raun, egar hann sem sendiherra greiddi 250.000 Bandarkjadali til UNRRA sem var hjlparstofnun Sameinuu janna sem var tla a astoa strshrja eftir sari heimsstyrjld.

Akomu Thor Thors a essari frbru sldarslu er v miur ekki a finna stakt or um bkinni Silfur Hafsins og stir a furu ljsi ess a slensk dagbl greindu nokku fr slunni (sj heimildir nest).

strverkinu Silfur Hafsins segir svo bls. 22 2. bindi fr sldarslunni ri 1944:

ri 1944 flutti Sldartvegsnefnd enga sld t en samlag saltenda sem hafi ri 84% sldarinnar fkk lggildingu til tflutnings og sar fkk Samvinnuflag sfiringa einnig slka lggildingu. Aeins voru saltaar rmlega 33 sund tunnur noranlands og 1800 tunnur syra. ll sldin var seld Hjlparstofnun Sameinuu janna sem tk til starfa 1943 tt samtkin sjlf vru ekki stofnu fyrr en tveim rum sar.

Einnig er 2. bindi Silfurs Hafsins, kafla eftir Hrein Ragnarsson og Hjrt Gslason, reki hvernig sldarsltun drst saman mean sari heimsstyrjld st, skum ess a ekki var unnt a koma sldinni framfri helstu markaslndum vegna friarins. Var t.d. allnokku af saltsld sem tti a fara marka Svj innlyksa slandi og var hn a endingu notu skepnufur.

Af eim skum m telja a mjg frki afrek Thor Thors a selja sld sem var veidd vi sland ri 1944 og 1945. Gmennska Thors vi heiminn hjlpai ar mjg til.

Frsgn af essari slu sldar til UNRRA er einnig heldur endasleppt hinu mikla riggja binda verki um slandssldina. Um lei og Thor Thors greiddi 250.000 dali tveimur fngum til UNRRA, fyrst 50.000 og sar, ea ann 13. oktber 1944, ekki meira n minna en 200.000 dali, geri hann kaup vi yfirmann UNRRA New York Herbert H. Lehman. UNRRA baust til a kaupa sld af slendingum og var a a einhverju leyti vegna ess a hi litla land Norri sndi svo gan lit og greiddi fyrst allra gjld sn til UNRRA. Til gamans m geta ess a Kanada greiddi 77.000.000 dala til hjlparstarfs UNRRA ri 1944, en greiddu uppha smbitum.

Sannleikann um a sem gerist essu sldarslumli er kannski nrtkast a finna Morgunblainu grein eftir skar Halldrsson tgerarmann Siglufiri, sem var fyrirmynd Laxness a slands-Bersa. stuttu mli skri lafur slumlin ri 1944 annig:

Margir sldarverkendur voru ngir me strf rkisrekinnar Sldartvegsnefndar, sem eim tti ekki standa sig stykkinu vi a finna og tryggja markai erlendis - miju strinu. Stofnuu essir ngu framleiundur, sem ru 86 prsentum af sldarmagninu sem var landa, flag vori 1944, sem bar heiti Slusamlag sldarframleienda. Settu eir Sldartvegsnefnd nrri v t ekju. Flagi nja, sem tti lgheimili Siglufiri, opnai skrifstofu og hugist ganga strri, sem rkisbkni og skrifstofublkur ess gtu ekki leyst. tlai flagi a senda mann til Amerku til a freista ess a selja slenska sld en var of seint fyrir og ba v umbosmenn Samband slenskra samvinnuflaga (SS) Bandarkjunum um a sj um slu sldarinnar Amerku fyrir sig. a reyndist hins vegar harla erfitt og greindu menn fljtt a eir gtu lti betur gert en Sldartvegsnefndin.

ur en reyndi alvarlega slumennsku SS sld Bandarkjunum ri 1944, tkst Thor Thors, mestmegnis a eigin frumkvi, en a nafninu til umboi samningarnefndar utanrkisviskipta, a koma allri saltsld veiddri ri 1944 ver.

a er vitaskuld athyglisvert, a athafnamenn slandi hugsuu um peninga mean flk Evrpu hugsai lkast til allflest um a halda lfi. En a var n einu sinni heppni slendinga a vera ngilega langt fr darraardansinum og vera ess anjtandi a Bretar sttu okkur heim ri 1940 sta jverja og voru leystir af hlmi af Bandarkjamnnum.

launai siggreiavirknin vi greislu gjalda til UNRRA og UNRRA keypti slensku sldina sama veri og hn hafi veri seld hstbjanda ri 1943.

Venjul. saltsld US $ 22.50 tunnan

Cutsld.......... 25.00

Sykursld........ 27.50

Matjessld ....... 27.50

Kryddsld ........ 31.00

UNRRA sendi t frttatilkynningu oktber 1944 um greislu slendinga til UNRRA, en ekki fylgdi sgunni a sldarkaup UNRRA hefu fylgt kjlfari. a frttu slendingar aftur mti fr Thor Thors. r frttir birtust sar rinu er Morgunblai og jviljinn greindu fr v, mean a bl eins og Verkamaurinn og Mjlnir Siglufiri skru kaup UNRRA nokku furulegan htt og vildu eigna ssalistum og kommnistum hugmyndina ua kaupum UNRRA slenskri sld. a er algjr fjarsta enda Verkamaurinn og Mjlnir ekki vlesnir blelar New York og frttir af fyrirspurnartmum Alingi ekki agengilegir BNA. Menn voru skp einfaldlega spldir yfir v a Thorsari bjargai jarbinu ri 1947.

Ef a er rtt, sem haldi er fram Silfri Hafsins ri 2007, a seldar hafi veri um a bil 35.000 tunnur af saltsld til UNRRA og a mealver hinna mismunandi tegunda, 27,50 dollarar fyrir tunnuna, s nota sem samnefnari, tkst Thors a selja nr seljanlega slenska sld fyrir 962.500 dali til UNRRA fyrir a vera svo skilvirkur vi greislur til UNRRA. Skilvirkni og hugi borgar sig nefnilega vallt.

Thor s sr leik bori fyrir sland a na hjlparstarfi til naustaddra. a er ekkert ntt og er ekkt r tal samhengjum san. Um langt skei hafa Danir vart snt gmennsku a neinu tagi nema ef eir hafa af v verulegan ga.Verra var a sara stri egar Danir hfu nna samvinnu vi jverja og ll strsrin voru eitt strt slupart hj frndum okkar. Danskar matvrur voru iulega borum moringjanna sem myrtu 6 milljnir gyinga strinu.

En slenskur fiskur, fullur af D-vtamni og hollri fitu, sem og corned beef (nautakjtskfa) fr Suuramerku, var aftur mti a sem margir fangar nasista fengu a bora egar eir hfu n sr eftir frelsunina ri 1945. Margir gyingar sem lifu af trmingarbir og fangabir nasista hugsuu oft me lotningu til slensku sldarinnar og nautaspasins sem eir fengu me frelsinu. Maur einn srael sagi mr eitt sinn fr essu fi snu um tma af mikilli ngju.

Buchenwald_Children_90250

Ungur gyingadrengur sem bjarga var af bandamnnum. S litli nautvafalaust gs af slenskri sld ogargentnskri nautakfu egar hann losnai t r Buchenwald-bunum.

ur ekkt ljsmynd kemur leitirnar

Myndin efst snir er lveldi sland fri sna fyrstu "frn" til aljasamflagsins nau. Myndin, sem er blaaljsmynd, en virist samkvmt Newspapers.com aldrei hafa birst nokkru blai Bandarkjunum.

Fornleifur keypti nlega frummyndina Bandarkjunum. Hn er tekin ann 13. oktber 1944 er Thor Thors sendiherra slands Washington fri framkvmdastjra UNRRA vsun upp 200.000 Bandarkjadali til starfsemi UNRRA. Mefylgjandi texti fylgdi myndinni:

W 739870........................ NEW YORK BUREAU

NEW REPUBLIC FIRST TO PAY UNRRA EXPENSES WASHINGTON, D.C. -- THE MINISTER FORM ICELANDS FIRST REPUBLIC, MR: THOR THORS (RIGHT), PRESENTS A CHECK FOR $200,000 TO DIRECTOR GENERAL HERBERT H. LEHMAN COMPLETING ICELANDS OPERATING CONTRIBUTION TO UNRRA. THIS NEW REPUBLIC WAS THE FIRST MEMBER COUNTRY OF THE UNITED NATIONS TO MAKE A PAYMENT TO UNRRA. ON JANUARY 14, THE GOVENMENT OF ICELAND PRESENTED UNRRA WITH A CHECK OF $50,000 TOWARDS OPERATING EXPENCES AND SUBSEQUENTLY MADE PAYMENT IN FULL FOR ITS SHARE OF ADMINISTRATIVE EXPENSES.

BU MGS LON CAN

CREDIT LINE. (ACME.) 10/13/44 (RM)

Back Lehman & Thors b

ankar um sld handa hrjum jum

S saga sem hr hefur veri sg af slu sldar til neyarhjlparstarfs ri 1943 er nokku frbrugin v hjlparstarfi sem fram fer sums staar heiminum dag, tt enn gri margir eymd annarra.

UNRRA var skammlft framtak og ar sligai spilling , einkum eirri deild sem s um starfi Asu, sem og stjrnleysi lkt og hj mrgum stofnunum S, enda greinilega ekki eins mikill hugi a hjlpa gyingum og rum flttamnnum Evrpu sama htt og s hjlp sem n hefur veri veitt Palestnuarbum tpa 7 ratugi gegnum UNRWA, en a er allt nnur saga og fjallar hn ekki um a augast eymd annarra, heldur hvernig hjlparstarf getur ori a inai me spillingu og hryjuverkamennsku ofanlag.

Ef markair Gaza, sem eru sttfullir af vrum keyptum fyrir styrktar- og gjafaf, eru rannsakair, finnur maur endanleg mikinn mat, en ef til vill vekur a ekki furu egar haft er huga a a Plestnumenn eru helsta gluverkefni S. blmlegum mrkuum Gasa finnur maur ekki saltsld fr slandi ea corned beef, og 80 % allra sem ar ba eru me sykurski alvarlegu stigi. Hjlp til naustaddra getur v miur fari r bndunum egar kveinn hpur er umbunaur kostna allra annarra sem krydda er me hatri gar annars rkis. UNRWA hefur n starfa 68 r n ess a nokkur helfr hafi tt sr sta. UNRRA starfai hins vegar aeins nokkur r og tti a hjlpa llum hrjum, hmt gyingum, en var formlega loka ri 1949. Erum vi a horfa misjafnar herslur, ea er hatur margra "sameinara ja" gar gyinga einfaldlega endalaust?

slandi er a hatur mjg rammt hj mrgum, en helst meal barna og barnabarna slenskra nasista og vel efnara sveitamanna sem heilluust a skri menningu. Kannski erfist etta einkennilega hatur? Hflausar greislur til UNRWA, ea t.d. hi glpsamlega milljarafli til S sem m.a. endai vsum hryjuverkasamtaka egar Ingibjrg Slrn Gsladttir var a reyna a koma slandi ryggisr S til ess eins a taka tt einhljma haturskrnum gagnvart srael. Slk fjrlt leia ekki tilviskiptabitlinga fyrir sland, heldur aeins til fljtari astoar vi hryjuverkasamtk og sklmld heiminum.

Ekki er g a mla me v a hjlparstarf s h viskiptahagsmunum sem skapast geta er styrjldum lkur. En er elilegt a ltil j sem vart hefur ara aulind en fiskinn umhverfis landi eirra, og hefur ekki r almennilegu heilbrigiskerfi ogjnustu vi aldraa s a greia strf til Palestnuaraba, sem virast augast langum meira en slendingar v a heyja str? Menn geta svara v fyrir sjlfa sig. Fornleifur skar sannast sagna ekki eftir v a f heimsknir fgakenndra barna og barnabarna slenskra nasista, og aan af sur ruglara ssalista sem telja stuning vi rsir vestrn jflg og lri vera sniuga lausn vanda heimsins.

Gyingar Austur-Evrpu og var hafa vallt lifa saltsld, sem var dr matur fyrir ftklinga Evrpu. Enn kaupa gyingar sld fr slandi, kannski me a huga a slensk sld bjargai mrgum eirra sem lifu af helfrina.

Myndin hr nest er r verkinu Silfur Hafsins - Gull slands fr 2007 og snir heittraan gying fr Bandarkjunum a blessa sld plasttunnum Neskaupssta. Kona hans horfir . g get mlt me blessari sld fr slandi, sem g hef bora miki af srael og eitt sinn var me boi drindis, slenska orskhnakka mtuneyti Bar Ilanhsklans utan vi Tel Aviv. egar g spuri kokkana hvaan fiskurinn vri upprunninn sndu eir mr pakkningarnar. ar var kominn slenskur fiskur umbum fyrir Bandarkjamarka.

Blessaa sldin srael er ekki eyilg af sykri eins og pkilsldin og gaffalbitarnir sem seldir eru slandi. Hr um ri var framleislan slenskum gaffalbitunum til Rssa svo lleg, a sldin gerjaist of miklum sykri og leystist hreinlega upp llegriolu sem notu var til a hella dsirnar. Rssarnir fundu lti anna en lsi oghreistur dsunum og kvrtuu sran. Sldin eirra var vitaskuld ekki blessu bak og fyrir.

Kannski vri r fyrir slendinga a minnka sykurmagni krydd- og lauksld sinni og blessa hana til reynslu. egar meiri sykur er kryddsld en gosdrykkjum er vitaskuldeitthva miki a eim sem boraslka sykursld og allir kostirsldarinnar foknir t veur og vind allri sykurejunni.

Síld002

Ljsm. gst Blndal Bjrnsson.

msar hugaverar heimildir um sldarsluna til UNRRA:

Morgunblailaugardaginn 4.11. 1944

jviljinnrijudaginn 7. 11. 1944

Mjlnir Siglufiri mivikudaginn 11.11.1944

Verkamaurinnlaugardaginn 18.11.1944

Morgunblaisunnudaginn 31.12.1944


R Austurvelli

Wood nr. 15 Fornleifur copyright

Nmer 15 er fundin! Laterna magica skyggnumyndina hr a ofan, sem er handlitu, fann skyggnubirgir minn Englandi nlega ruslakistu sinni. S kista reynist honum drjg tekjulind, enda situr hann miklum fjrsj s gi maur.

Myndin er r rinni gu sem sem Riley Brothters og E.G.Wood framleiddu samri vi menn slandi og Skotlandi, og sem g skrifai um Fornleifi fyrra 10 kflum. essi mynd var framleidd af E.G. Wood.

Myndin er af virulegu inghsi okkar ar sem allt er n uppnmi n vegna alls konar ra sjrningjum og ringjum. Einnig m sj dmkirkju hfustaarins. essi mynd var tekin af Sigfsi Eymundssyni og er t.d. ekkt jminjasafni tveimur gerum (sjhr ; Lpr-380 llegu standi. Hina (Lpr-1152-9) er a finna ljsmyndabk af ljsmyndastofu Sigfsar Eymundssonar. Bkin l frammi stofunni og gtu viskiptavinir panta myndir r henni. Margar myndir r essari gtu bk sendi Sigfs lklega til eirra sem framleiddu laterna magica skyggnur. Ljsmyndin er afjminjasafni sg vera tekin 1882-1883.

Austurvllur Sigfs

Nokku merkilegt er a n etta og g b eftir tveimur myndum til vibtar, sem sagt verur fr vi tkifri Fornleifi.

Drengurinn sem hallar sr upp a giringunni vi Austurvll er Danel Benedikt Danelsson (1866-1933), sem var ttaur noran r Hnavatnssslu. Hann var skrur sem smali roddstum Staarskn um 1880. Miklu sar gerist hann bndi Brautarholti Kjs. Starfai einnig sem ljsmyndari, kaupmaur og veitingamaur Selfossi og a lokum sem dyravrur Stjrnarrinu. Frgar eru Kleppsvsur Speglinum sem fjalla um egar hann rei sem sendill Hriflu-Jnasar me uppsagnarbrf handa Helga Tmassyni lkni Kleppi (sj hr). Ef myndin hefur veri tekin 1882-83 hefur Danel ekki veri eldri en 17-18 ra gamall.

Daniel Ben Danielsson

Myndin skyggnunni hefur veri skorin aeins annig a ekki sst t.d. styttuna af Bertel Thorvaldsen sem st Austurvelli.

Mr ykir sjlfumafar gaman a sj essa mynd af Alingishsinu nbyggu. Langalangafi minn Sigurur Bjarnason sem fluttist r Skagafiri vegna ftktar (hann var a sem dag er kalla flttamaur) og sonur hans rur (sem unglingur) unnu bir vi byggingu Alingishssins.

Alingishsi 1883 b

egar Sigfs tk essa mynd st hann ekki langt fr hinum mjg svo umtalaa Vkurgari sem allir vildu bjarga hafa. ar telja fornleifafringar sig hugsanlega hafa fundi heinar grafir undir eim kristnu. g leyfi mr a efast um a ar til g s sannfrandi snnunarggn v til stunings.

g tel persnulega a me eins mikla bygg og n hefur veri snt fram kvosinni vkingald, hafi kuml landnmsmanna og afkomenda eirra, sem ekki voru kristnir, veri ekki mjg langt undan. g leyfi mr a benda mjg merka ljsmynd frum Ljsmyndasafns jminjasafnsins OKKAR, sem tekin var ri 1868 og einnig af Sigfsi Eymundssyni. Tel g myndina sna stainn ar sem Inglfur og hinir barnir Vkinni voru heygir. arna funum (kumlunum) er lngu bi a byggja hs. En hver veit gari rssneska sendirsins ea aeins sunnan vi hann gti veri a kuml fyrstu "vkinga" Vkur su enn a finna undir reynitrjnum.

Reykjavk 1868

egar Htel Kirkjugari verur planta niur Vkurgar - v menningarlegu peningavldin, sem stjrna boginni n, eru afhugu menningu - tla g n rtt a vona a htelhaldarar veri jlegir og hafi myndir rmmum af beinum r garinum og nrmyndir af holdsveikum morgunverarsalnum. a er hugavert fyrir feramenn a stdera slkt egar eir bora rbtinn, innifalinn ea innifalinn. g er til a lta hteleigendum t litmynd af Austurvelli fr 1889! til a hafa yfir kaffivlinni, en a mun vitaskuld kosta drt.

Menning kostar nefnilega, en a er svo billegt a eya henni.


Sofie me ri

IMG_6429 detail

Lesendur Fornleifs tku ef til vill eftir greinarsem hr birtist um fyrstu slandsmyndirnar sem sndar voru me Laterna Magica ljsksturum. Myndirnar eru dag afar sjaldgfar og sjaldsar. Ef i hafi ekki lesi um essar myndir, hafi i vissulega misst af strviburi. N vill svo vel til a Fornleifur selur ekki drt inn almennings-frsluverkefni sn, enda drifinn fram af eirri hugsjn a ef eitthva er a gefa skal v mila til allra sem vilja heyra og sj.Hr geti i lesi allar greinarnar um slandsseru Riley brra fr ca. 1883.

Menn skyggnumyndainai 19. aldar hfu ekki aeins huga slandi. Grnland og bar ess voru einnig upphaldi egar Englendingar ltu heillast af myndafrslu ur en kvikmyndirnar komu til a vera.

Fyrr r keypti Fornleifur myndir rannarri af skyggnumyndum fr 1889/90, sem eru lka sjaldgfar og myndirnar fr slandi. r eru allar handlitaar. N rita g grein fyrir tmarit Danmrku um essar myndir mnar sem voru llu drari a eignast en myndirnar fr slandi en a sama skapi hugaverari. Myndirnar eru handlitaar eftir leibeiningum fr eim sem tku myndirnar og hafa v veri framleiddar ri 1890 ea skmmu sar.

Hr f lesendur Fornleifs snishorn ur en myndirnar hans eigu birtast erlendis. Myndin efst var tekin Upernavik snemma jnmnui ri 1889. Me hjlp dagbkar leiangursmanna eirra sem tku essa og arar myndir Grnlandi ri 1889 hef g dunda mr vi a komast a v hva flki myndunum heitir og leita annarra upplsinga. a hefur tekist vonum framar, v flestar kirkjubkur Grnlands eru netinu og nnur ekkt ljsmyndasfn fr Grnlandi eru betur agengileg en svipu sfn slandi.

ri augnbrninni gefur vsbendingu

Fjrar frar heimastur stu fyrir Upernavik ri 1889 snu fnasta pssi. Stlkan sem satfremst ht Sofie (f. 1876; Fullt nafn: Olava Sofie Emma Kleemann). Var hn dttir sks manns sem settist a Grnlandi og sem kvntist hlfgrnlenskri konu, Agathe Willumsen. Feralangar eir sem tku myndina vissu ekki

Sofie og arret 2

Sofie Kleemann, sar Karlsen, fr Upernavik byrjun jn 1889. Ljsmynd eigu Fornleifs.

hva stlkan ht. En a get get g n sagt me vissu vegna tveggja annarra mynda sem ekktar eru af henni. Ein var tekin af henni, foreldrum hennar og yngrisystkinum af Dana sem ht Carl Hartvig Ryder ri 1887, en hin var tekin ri 1956 er hn var ldru kona (80 ra) og orin blind. ri hgri augnbrninni hefur Sofie fengi unga aldri. a sst greinilega glerskyggnunni fr 1889, og a er enn yfir auganu myndinni fr 1956. Ljsmyndafornleifafri getur veri skemmtileg grein.

Sofie 3

Sofie Karlsen Upernavik ri 1956. Ljsmynd Jette Bang.

Arktisk Institut, Kaupmannahfn.

Kleemann familie Upernavik

Sofie Kleemann lengst til hgri samt foreldrum snum Heinrich og Agathe og yngri systkinum. Ljsmynd Carl Hartvig Ryder 1887.

akka me handabandi

Leiangursmenn, sem tku myndir Grnlandi ri 1889, hfu veri slandi ri 1887. ar hfu eir einnig teki ljsmyndir, sem enduu hins vegar ekki sem myndir skyggnuserum. Bi var a framleia slka r eins og ofar greinir. Leiangursmenn hfu bna um bor skipum snum til a framkalla og sna flki myndir af v mean a bei. a geru eir einnig Grnlandi og greindu svo fr er eir voru verstinni og verslunarstanum Nugssuak yst samnefndu nesi noran Discoeyju:

I photographed the Governor, his wife, and the chief Esquimaux, a fine looking fellow. I presented each with a copy, and here as in Iceland, I noticed that on receipt of a present the recipient shakes hands with the donor.


Njar fregnir af karlinum strtunni

karlinn_naermynd.jpg

strytukarl.jpg

Bergra Sigurardttir, sem er lknir eftirlaunum og mikill hugamaur um nttru landsins, ritai Fornleifi snemma dag og geri vivart um mynd af samamanninum sem rita var umhr Leifi febrar sl. ri.

merkilegri bk Tempest Andersons, Volcanic Studies in many Land fr 1903, sem Bergra hafi lesi, bregur sama rauhra manninum fyrir mynd (sj hr efst). a er ekki sama myndin sem varveitt hefur veri safni York, og sem skrifa var um hr Fornleifi fyrra.

N er smuleiis ljst a upplsingin vi skuggamyndina sem varveitt er Jrvk er rng. Myndin getur engan htt hafa veri tekin nrri Laxamri. Enda kemur fram bk Andersons fr 1903, a ljsmyndin af rauhra karlinum strtunni s tekin norvestur af Mvatni.

g akka Bergru Sigurardttur innilega fyrir upplsingarnar. Vona g svo a hugasamt flk leiti n uppi essar strtur og hugsi t a hver karlinn myndinni hafi veri. Ef til vill var etta vinnumaur sra rna Jnssonar (1849-1916) Sktustum sem einnig var fr me Tempest Anderson essum slum. Hva ht karlinn strtunni? Allar bendingar eru vel egnar.

karl_i_strytu_2.jpg


Njsnarar og dtar strborginni - hva anna?

hotel_borg_1934_wim_van_de_poll.jpg

Heljarmenni Egill Helgason er alltaf a pla eitthva ttalegri ffri sinni, en vill helst alltaf hafa rttu a standa. N br svo vi um daginn a hann vissi a sinn ekki svari vi spurningu sinni. Slkt kemur venju sjaldan fyrir Egil (sj hr).

Egill vildi lta segja sr hvaa dularfulli maur gekk inn mynd af skum dtum fyrir utan Htel Borg ri 1934. Besta tillagan sem borist hefur Agli er a a hafi veri skkmaurinn smundur sgeirsson, sem var aldrei eins hvaxinn og maurinn sem gekkaftan vi sku dtana ri 1934.

hotel_borg_1934_wim_van_de_poll_detalje.jpg

fontenay_2.jpg

Frank le Sage de Fonteney um 1920, ekki svipaur manninum myndinni fr 1934 - ea spjara sari tma 007 kvikmyndum.

g fr a hugsa mli, sem g get ekki upplst Egil Helgason um, v hann hefur san 2005, er hann fr me dnaskap og sma um mig Silfrinu meina mr a gera athugasemdir hj sr.

Ekki smundur skkmaur

etta er ruggleg ekki smundur sgeirsson, hugsai g me mr, en hugsanlega Frank le Sage de Fonteney sendiherra Dana slandi, sem var mjg hvaxinn maur. Hann hafi tluverar hyggjur af veru jverja slandi og sendi margar skrslur til Kaupmannahafnar um a. Honum var rlti bl bori a dramatsera hlutina. Var Frank kvntur Gurnu Eirksdttur, sem ur hafi veri gift dnskum manni, Tage Mller, og tti me honum Birgi sar runeytisstjra.

Einnig er til dminu, a Frank sendiherra hafi veri arna staddur til a njta ga veursins einum mesta menningarpunkti heimsorpsins sem hann var sendiherra . En vi nnari eftirgrennslan er g nr viss um a arna spgspori sendiherrann ekki, v Frank var 54 ra ri 1934 og miklu karlalegri en maurinn myndinni. Me v a skoa sk kaua s g strax a hann er sams konar skm og dtarnir. ess vegna tel g lklegra a s hvaxni hafi veri skipverji Kreuzer Leipzig, hugsanlega yfirmaur, sem fengi hefur a fara binn einkennisklddur.

Var hann njsnari? Hva var svo sem a njsna um ri 1934? Mikilvgi slands kom ekki fyrr en me NAT.

g reyndar til afrit af sumum brfum sendiherrans Frank le Sage de Fonteney um jverja til yfirvalda Kaupmannahfn og ekki er laust vi asendiherrann af greifattunum hafi veri dltill spjari, egar hann var ekki treiartr me slenskum hrossaprngurum.Hr m lesa meira um hollenska ljsmyndarann Wim van de Poll og samferakonu hans Anitu Joachim.

Danskisendiherrann var reyndar lka fyrir utan Htel Borg

Til upplsingar Agli og rum m greina fr v a til er nnur mynd af dtunum fr Kreuzer Leipzig, ar sem eir koma r suurtt og hafa lklega veri bnir a hrista Frank sendiherra af sr og gefa ndunum.Kannski fr Frank inn Borg og fkk sr kaffi og lkjr. En ar sem Egill hafi myndina sem hann birti Silfrinu sl. viku r borunni einhverjum Lemr, er n ekki nema von a hann s ekki ngilega vel upplstur. Hins vegar tel g vst a sendiherrann sitji lengst til hgri myndinni hr fyrir nean. Hann gekk stundum me baskahfu, enda franskur hgenotti a tt. Mynd, ar sem hann er me slka hfu, birtist t.d. af honum slenskum og dnskum blum ri 1939.

nl-hana_2_24_14_02_0_190-0398.jpg

fonteney_fyrir_utan.jpg

fonteney_1939_a.jpg


slenskar kerlingar og karlar frnskum ritum

grasset_1_1788.jpg

Fornleifur stundar a sem frstundagaman, lka og lknar leika sr golfi, a safna teikningum og ristum af slenskum kerlingum og krlum fr 18. og 19. ld. hann ori dgott safn af eim sem fyllt gti heilt al bslli sveit. Vi verum a akka Frkkum fyrir a eilfa essa slendinga seinni hluta 18. aldar, jafnvel tt eir hafi hugsanlega aldrei s slendingana sem eir teiknuu.

r myndi sem sndar vera hr r safni Fornleifs, og sem ekki byggja teikningum bk Eggerts lafssonar og Bjarna Plssonar, Reise igigennem Island (1772), eru einnig flestar franskar. essar frnsku myndir voru einu sjnur slendingar sem ltill hluti af heimsbygginni hafi s san a slenskar konur stu (stu) fyrir hj Albrecht Drer i Antwerpen ri 1521 (sjhr). Voru teikningar Drers vitaskuld ltt til snis fyrr en 19. ld egar r komust eigu eins af melimum Rotschild-ttarinnar, eirrar rku.

grasset_2_1788_1300847.jpg

Hvort einhver Frakki teiknai upphaflega essi hjn, sem yur eru snd dag, slandi, ea hefur lti arar myndir hafa hrif sig skal ekkert fullyrt um hr. Mr hefur dotti hug a leiangrar eir sem komu til slands vegum franska greifans Buffons (sj hr) og sem tk me sr saukind og rhyrndan hrt, sem ur hefur veri greint fr Fornleifi, hafi hugsanlega rissa upp mynd af slendingum af tegundinni homo sapiens, n ess a vilja taka slka vandragripi me sr til Frakklands viljuga ea nauuga. Frakkarnir vildu miklu frekar hafa me sr kind og hrt en mannflk, enda voru eir drafringar. stand slensku jarinnar var vissulega slmt sari hluta 18. aldar, en slendingar voru hvorki svo mikilli trmingarhttu, n a hrjir og drslegir tliti a tlenskir feralangar vildu hafa spesmen af eim me sr fti til Frans.

Rmri hlfri ld sar tku arir Frakkar afsteypur af slendingum og hfu sar til snis konungshllinni Pars (sj hr). Segi svo ekki a slensku afdalaflki hafi ekki veri sndur hugi. Vive la France!

Homme Islandois & Femme Islandois (1788)

Fyrsta ger mynda af slenskum karli og konu (sj efst) sem birtist bk Frakklandi eru tvr myndir af Homme Islandois og Femme Islandois. au birtust 10. bindi ritr um bninga janna eftir Jaques Grasset Saint-Sauveur, sem ber heiti Costumes Civils actuels de tous les Peuples connus. Bindi sem slensku hjnin birtust komu t ri 1788. (Sj myndirnar efst;Hr geta menn flett bkinni sem gefin var t af Pavard tgfunni Pars). Myndirnar voru teiknaar af Felix Mixelle.

Maur getur leyft sr a velta v fyrir sr, hvort slenska konan bk Grasset Saint-Sauveur hafi veri teiknu eftir mannamyndunum reinhverjum af tgfum af bk Eggerts lafssonar og Bjarna Plssonar, Reise igiennem Island, sem kom fyrst t Sor ri 1772 (2. bindi, sj hr). a tel g nsta lklegt, og karlinn hj Eggerti og Bjarna skilar sr alls ekki teikninguna af slenska karlinum hj Grasset Saint-Sauveur.

img_6704_fornleifur.jpg

ess ber a geta a ri 1788 komu t arar myndir af slenskum hjnum ngrenni Heklu og rum slendingum vi soningu vi Geysi Haukadal. enskri bk, nnar tilteki 1. bindiaf bk sra John Trusler: The Habitable World Descirbed; Or the Present State of the People in all Parts of the Globe, from North to South: Showing The Situation, Extent, Climate, Productions, Animals, &c. of the different Kingdoms and States; Including all the new Discoveries: etc. & etc.Part I., London 1788. Leifur einnig essa bk og smuleiis rrifnar myndir r ru eintaki safni snu. Myndirnar af slendingum bkinni eru heldur ekkifyrirmyndir slensku hjnanna frnskum bninga og landfriritum.

img_6710_fornleifur_1300846.jpg

Homme de L'Islande & [Femme de L'Island] Costumes de Diffrent Pays (1797)

img_b_fornleifur.jpg

ri 1797, tpum ratug eftir a Homme og Femme Islandois komu t bk Grasset Saint Savieurs um bninga heimsbyggarinnar, kom t rit me endurteiknuum myndum Grasset Saint-Saveurs sem gefin var t Bordeaux undir ritstjrn tgefanda sem ht Labrousse. Bkin bar heiti Dostumes de Diffrent Pays.

Fornleifur v miur aeins karlinn, sem g keypti nveri Frakklandi af fornbksala. Einhvern tma hefur hann lklega veri rifinn t bkinni, v myndirnar gfu fyrir nokkrum rum meira ara hnd en ef reynt var a selja bkina. Slkt skemmdarstarfsemi hefur lengi tkast og eru bkurnar n ornar svo sjaldsar og svo drar a essi ljti siur er sem betur fer sjaldgfari en ur. g leita enn a konu fyrir karlinn. essi kona hr fyrir nean g ekki en hn heima LACMA listasafninu Los Angeles og v ugglaust ekki til fals fyrir piparsveininn ali mnu. Ef g n konu fyrir hann, og hann er ekki hommi, b g brkaup beinni Fornleifi me tlvukampavni og dvrum.

lacma_for_fornleifur_1300841.jpg

Konan Los Angeles

Hjn Tableau historique, descriptif et gographique de tous les peuples du monde (1821)

1821_b_fornleifur_1300832.jpg

rum og rija ratug 19. aldar gaf forlagi Lecrivain Pars t verk litlu broti um landafri og menningu flks heiminum. ri 1821 var slandi ger skil. Listamaurinn sem fenginn var til a sna hina hrju ba essa eldfjallalands tk hjn Felix Mixelle fr 1788 og pssai au saman eina mynd. etta gera tgefendur vst til a spara, en samt var einnig plss fyrir Heklu bakgrunninum. Karlinn er enn me sinn svarta rhyrnuhatt, stafinn ogskikkjuna gu. Konan er einnig koppeistu r fyrrnefndum frnskum verkum. Mr lkar einstaklega vel vi uppgrslutaki essari mynd. Svo virist sem listamanninum hafi tt vi hfi a setja eina Alaskasp ea lka strvi bakgrunninn. g held miki upp essi menningarhjn sem g hef leyft mr a kallaVigdsi og Geirhar hfui frumkvlum eim sem kenndu frnsku RV rdaga.

Costumes Civils Actuels Des tous les Peuples Connus, dessines d'apres nature, graves et colories (1830)

homme_islandois_2017_fornleifur.jpg

ri 1830 birtust loks slensk hjn, sem skyld voru eimfyrrnefndu fyrsta bindi fjgurra binda ritraar Silvain Marechals, sem hann kallai Costumes Civils Actuels Des tous les Peuples Connus, dessines d'apres nature, graves et colories, sem t kom Pars (Hr er meira a segja hgt a skoa bkina). Fornleifur essi hjn tveimur eintkum og ba ein eirra ugglaust Suurlandi og hin einhvers staar Snfellsnesi.

Vona g a lesendur hafi haft gaman af essari myndlistasningu Fornleifs, sem verur opinn um kveinn tma. etta er ekki slusning.

femme_islandois_2017_fornleifur.jpg

V..V. mars 2017


Eruptions Volcaniques

eruptions_volcaniques_2_1298313.jpgeruptions_volcaniques_2_1298312.jpg

essa mynd, sem Fornleifur eignaist nlega, er a finna stlark (tvblungi) sem unglingar Frakklandi skrifuu stutta tmastla og prflausnir snar sari hluta 19. aldar.

essa rk hefur unglingur me fallega hnd skrifa um eignarfornfn, les pronoms possessifs.

Slkar arkir voru miki notaar af Frkkum og var upplsingaefni me myndefni af llu milli himins og jarar forsu arkarinnar og frandi texta baksunni.

Myndin sem er ll hin vintralegasta a sna Eldgos (Eruptions Volcaniques), n.t. Heklu og Geysi (Les ruptions de l'Hcla, les Geysers (Islande). egar 19. ld geru menn sr grein fyrir v a eldgos vru frbrt landkynningarefni.

Stlkuna me krkfaldinn slinum, sem virist flja hamfarirnar, nema a hn s randi gfum trhesti, hefur listamaurinn ekkt fr rum myndum og vitanlega gamla ga Geysi. En Hekla er arna hrein hugarsm. Efst i vinstra horninu er skeytt inn ltilli mynd sem snir smala og fjrflokk hans, sem og furulega hla og eitthva sem virist vera hellir. g kannast ekki vi ennan sta en fjllin minna mig ktan fjallasal prentmyndum af Hlum Hjaltaldal bk Ebenezer Hendersons fr 1819.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband