Frsluflokkur: Menning og listir

Drengurinn fjlublu skyrtunni, Pars 1971

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson Pars 11 ra

Fornleifur gamli, sem er allt a einrur essu bloggi, hefur lengi hvatt einn ritstjra ess til a birta hr gamla mynd af sr, er ritsjrinn var bi ungur og fallegur. Fornleifur telur myndina kominn aldur og telur hana vel geta talist til hlfgerra fornleifa, enda verur myndin 50 ra eftir tp tv r.

Taka verur fram a ritstjrinn er enn ungur anda, en fallegur er hann n ekki og heldur v hvergi fram - en kannski myndarlegur? Sem jarteikn fyrir v a ritstjrinn var eitt sinn fallegur og myndarlegri en hann er dag, birtist hr mynd af honum nkomnum 11. aldursr, ar sem hann sat fyrir Pars lok gstmnaar 1971 - alveg eins og hann hefi aldrei gert anna.

a var vitanlega frg frnsk listakona, sem mr snist heita Nicole Ar... sem frdegi snum er hn var ekki a selja myndir fnustu gallerum Parsar, sat torginu Montmartre og teiknai essa litkrtarmynd af drengnum fr Islande. Hn kejureykti mean a hn teiknai mig. Mr skilst a kona essi hafi ori frg fyrir a hafa teikna hinn "Grtandi dreng" sem margfrgur er orinn eftirmyndagerum. Ekki teiknai hn tr hvarma ritstjrans, en lagi natni sna stainn vi freknurnar. g man a sjlf var hn fjlublrri rllukragapeysu, og hafi ori samkvmt frnskumlandi fur mnum, a g hefi gan smekk lit. Skyrtan fjlubla var aldrei beint minn smekkur. En hva gerir maur ekki egar maur er a sem Bretar kalla "a dedicated follower of fashion."

Sannast sagna var g ekkert ngur me myndina, g geri mr egar grein fyrir v a Nicole A.. vri ekki str listakona. Mr fannst hn reyndar n hrinu vel og gera mig lkan Drlingnum, Roger Moore, sem ekktastur var fyrir a hri sat vallt vel hann lenti ryskingum vi glpahyski. En n s g, a g var miklu lkari Tony Curtis sem birtist skjnum me Roger Moore ri 1971 The Persuaders, og var s myndaflokkur kallaur Fstbrur slensku, sllar minningar.

Fyrir utan a franska listakonan eilfai mig me str saklaus hvolpaaugu, sem g hafi n aldrei haft (en slkt selst betur), held g barasta a myndin s ekki mjg svipu mr.

Annar listamaur spreytti sig fyrst drengnum fr slandi. Hann var spnskur og var me Baskahfu. ar fr v miur ekki Picasso - Foreldrar mnir voru ekki eins ngir me mynd (sem var kolateikning) ar sem eim fannst g vera of dkkleitur myndinni. Mr fannst enni mr vera of lgt. Amma mn Hollandi fkk teikningu, og sem betur fer veit enginn hvar a "listaverk" er n niur komi.


Anna Mara snr aftur

Mlverk essi munu brtt hanga Faktorshsinu safiri. au voru nveri (29.4.2019) keypt uppboi Kaupmannahfn. Myndin snir hjnin nnu Maru Benedictsen Meyer og Johan Ferdinand Meyer. Anna fddist Faktorshsinu og snr n aftur a 144 rum eftir daua sinn. Hr verur saga hennar sg strum drttum:

Anna Maria lilleFerdinand-1 lille

ri 1835 kom heiminn ltil stlka, Faktorshsinu vestur Hstakaupsta. Stlkubarni var skrt Anna Mara Benedictsen. Sar lfsleiinni var hn leikkona Konunglega leikhsinu Kaupmannahfn og rithfundur. Hn var g vinkona og trnaarmaur H.C. Andersens. J, ekki vita etta n allir, en Anna Mara var lklega meal frgari slendinga Danmrku, en hefur aldrei hloti verskuldaa athygli slandi lklega vegna ess a hn var bara kona og ar a auki ekki alslensk, sem lengi tti til vansa slandi.

N egar neyist g til a ttfra nnu Maru. a er nausynlegur siur slandi, svo konur giftist ekki nfrndum og karlar kvnist ekki frnkum snum. verur allt flk eins framan. Fair nnu var Jens Jacob Benedictsen (1806-1842). Hann var slenskur tgeramaur, fyrst Bldudal en en sar Hstakaupsta vi Skutulsfjr. Mir nnu Maru var Anna Benedictssen (1811-1891), fdd Frahm Kaupmannahfn. Jens Jacob Benedictsen var sonur Boga Benedictsens (1771-1849) kaupmanns og frimanns, fddist Bldudal ar sem fair hans, Bogi, rak verslun um tma. Eftir a Bogi Benedictsen var sestur helgan stein a Staarfelli Dlum og hf a stunda frimennsku a miklu kappi, tk Jens sonur hans vi tgerinni og rak verslun Bldudal. ri 1828, egar Jens var rtt rmlega tvtugur, keypti hann verslunarrttindin Hstakaupsta me asto fjlskyldu sinnar. Var Jens farsll viskiptum og efldi tger vi safjarardjp til muna og kom sr upp litlum flota ilskipa og gerist sterkur samkeppnisaili norskra og danskra kaupmanna, sem fyrir voru safiri. Jens giftist Maru, dttur Jhannesar Frahm Jensen fr Aabenraa Suur-Jtlandi, sem hafi um langan aldur stunda siglingar til slands og veri nnu samfloti vi Boga Benedictsen.

Faktorshs 2 VV

Faktorshsi okkar dgum. Ljsmynd hfundurjanson_herman_diedrich_original

Ungu hjnin Jens og Marie fluttu norskt timburhs Hstakaupsta, svo kalla Faktorshs, sem enn stendur safiri. a var fria ri 1975 og hefur nlega veri endurbtt og lagfrt me miklum tilkostnai af eigendum hssins, heiurshjnunum slaugu Jensdttur og Magnsi Helga Alfressyni, sem sar segir fr. ess verur a geta a hsi var flutt einingum fr Noregi ri 1787, ri sem einokun Dana var lg formlega af slandi. Hsi var san reist Hstakaupsta af norskum kaupmanni af hollenskum og dnskum ttum. S ht Herman Didrich Jansen (1723-99, mynd hr til vinstri). Jansen hafi hr verslunartib, og stundai tflutning fiski til Spnar og talu. Jansen er lklegast frgastur fyrir a vera afi tnskldsins Edvards Griegs.

Viskiptavit Jens Benedictsens olli v a hgt er me gri samvisku a kalla hann fyrsta kaptalista slands. Hann og Marie eignuust rj brn slandi, en fluttu sig svo um set til Kaupmannahafnar a sk Marie. Kaupmannahfn eignuust au rj brn a auki. au ttu heimili sitt Strandgade Christianshavn Kaupmannahfn. Jens hlt fram siglingum og verslun slandi, en huga hans fiskslu og sala lambaskrokkum og skyri Kaupmannahfn, svo eitthva s nefnt, deildi fr Marie svo sannarlega ekki me honum. A sgn frra manna hafi hn mikla mugust llu sem slenskt var, og ri lfi hfuborginni. Sagan segir, a egar Marie hlt veislur hafi hn hvert sinn er Jens vildi blanda sr umrur, sagt: Ti stille Jens, vi taler ikke om tran (egiu Jens, vi erum ekki a ra um lsi).

S hjnabandssla varai ekki vi. ri 1842, einni snum mrgu ferum til slands, til a skja ann varning sem hafi gert fjlskylduna nokku vel sta danskan mlikvara, var Jens a leita vars Vestamannaeyjum miklum stormi. Orrmur var kreiki um a danski sslumaur Eyjum, Johan Nikolai Abel (1794-1862), hefi myrt Jens. Aldrei var s kvittur kveinn niur ea sannreyndur fyrir dmsstlum.

Hekla briggen

Briggskipi Hekla var eigu Jens Benedictsens. Hann sigldi v sinni sustu fr til slands. Myndin var seld uppboi Kaupmannahfn ri 2007 og er n eigu flags Fjni. Mynd Aabenraa Antikvitetshandel 2007.

Marie bj fram Kaupmannahfn eftir daua manns sns og hlt vaflaust veislur n fiskmetis. Nokkru sar flutti hn me brnin og samt foreldrum snum ldnum Nyhavn 12 hjarta Kaupmannahafnar. a var eim megin Nhafnar er skip fr slandi lnduu varningi snum 19. ld. ar bj fjlskyldan hluta mikils og vandas hss, sem enn stendur og sem mikill glsibragur er yfir.

Nyhavn 12 VV

Nyhavn 12 a kvldi til fyrir allnokkrum rum. Ljsmynd Vilhjlmur rn Vilhjlmsson.

Leiklist og pera

Anna Mara lst n upp skarkala strborgar danska rkisins. Snemma hneigist hugur hennar a listum. Marie mir hennar var mjg gefin fyrir perur og leikhs, sem hana hafi srr myrkrinu safiri.

ri 1855 tk hn rjr dtur snar me menningarreisu til skalands til a fara peruhs. ar hittu au engan annan en H.C. Andersen, sem er til vitnis um fer. einni af dagbkum snum ann 19. jl 1855 reit hann: Dresden, ar sem g hitti ungfr Benedichtsen fr Kaupmannahfn, var fari peruna hverju kvldi, hn hafi 14 daga hlusta fleiri en allan vetrartmann heima.

14 rum sar, egar Anna Mara var orin ekkt leik- og sngkona fjlum Konunglega leikhssins Kaupmannahfn, hlt hn skldinu lofru er hann sneri heim eftir langa dvl erlendis. Hn flutti lj, lofgjr um Andersen, ar sem hann var nefndur til sgunnar som den store Politiker, der havde forstaaet den store politiske Kunst at vinde: frst Brnene, saa Moderen og saa Manden. essu skri Dagbladet fr ann 7. september 1869.

Einn af eim sem heilluust a leik- og sngkonunni nnu Maru Benedictsen, var Philip Ferdinand Meyer (1828-1887). Hann fddist inn gyingafjlskyldu bnum Nakskov Llandi. Foreldrar hans voru Jacob Joseph Meyer rsmiur (1787-1848)og kona hans Jette (f. 1795), sem fdd var i Nakskov, af ttinni Levison. Jacob Josef kom fr skalandi, nnar tilteki borgarhlutanum Moisling vi Lbeck. Honum voru veitt borgararttindi Nakskov ri 1812.

Philip Ferdinand var einn tta systkina. egar hann komst fullorinsr, hf hann heildverslunarrekstur Hamborg og Danmrku. Hann komst fljtt lnir og tt litlegt mannsefni Kaupmannahfn er hann kvntist nnu Maru Benedictsen ri 1855. ur en a gerist, hafi hann teki kristna tr, svona til vonar og vara, og ht upp fr v formlega Johann Ferdinand Philip Meyer, en hann notai mest nafni Ferdinand. Hann fylgir n stkrri eiginkonu sinni til slands.

Anna Mara vann ekki lengi Konunglega leikhsinu. Hn blandaist inn illdeilur ar og tengdist stjrnanda leikhssins sem var rekinn. Eftir a tti hann hn ekki afturkvmt anga. Ferdinand efnaist vel og hjnin reistu sr miki og virulegt hs Fririksbergi, vi skemmtanargarinn Alhambra.Alhambravej 9 sh

Alhambravej 9 var eitt sinn virulegt hs me miklum vaxtagari. N eru v einhver braskfyrirtki og eignina banki Jlandi.

ar mun AnnaMara hafa sungi. Hsi er enn til, en er fyrir lngu umgirt af yngri og forljtum byggingum fr eim tma sem Frederiksberg breyttist lkt og Reykjavk gerir dag, og ekki til hins betra. sta ess a syngja og leika fjlum Hins konunglega leikhss, hf Anna Mara a rita greinar og lj, meal annars undir dulnefninu Anna Rembrandt og Nemo.

Eftir a vitum vi svo sem ekkert miki um nnu Mariu og mann hennar, anna, en a au eignuust 6 brn, m.a. soninn Aage Meyer Benedictsen (1868-1926), sem gerist nokku frgur snum tma bi Danmrku sem og rum lndum. Saga hans er merkileg og hefur aeins veri rakinltillega hr blogginu, en betri greinarger um hann verur a ba betri tma. g hef flutt tv erindi um Aage i Lithen rstefnum sem hinn mikli slandsvinur og norrnufringur Svetlana Steponoviciene hefur stai fyrir. Svetlana, sem er orin ldru n, er formaur Flags til minningar um Aage Meyer Benedictsen. Aage Meyer Benedictsen var mjg annt um frelsi Litha, dvaldi landinu og skrifai bkEt Folk, der vaagner (1895) / Awakening of a People (1924), um nausyn ess a Lithaugaland fengi frelsi.

MB 1909 Johannes Frigast Kalundborg cAage Meyer Benedictsen. Ljsmynd tekin af Johanne Frigast Kalundborg. Myndin er eigu safns hsklans Vilnius.

Anna Mara var egar farin a missa heilsuna 7. ratug 19. aldar, og ljsmynd, sem til er af henni fr 8. ratug aldarinnar, m sj mjslegna og heilsulitla konu, en er hgt a sj a ar fer sama fallega konan me sama brosi og mlverkinu fremst essari grein.

Anna ung og gammel 2

fer til lkninga Stokkhlmi lok rs 1874, andaist Anna ar borg aeins 39 ra gmul og var a manni hennar og brnum mikill sorgardaui. Hver annar en H.C. Andersen ritai um hana ltna me miklum sknui. Laugardaginn 2. janar 1874 skrifai hann sorgmddur:

Benedictsen-Meyer er din Stokkhlmi segja blin ....

Dagblai Berlingske Tidene hafi etta a segja um Anne Marie:

Under et Ophold i Stockhom dde den 27de December f. M. Fru Maria Meyer, f. Benedictsen. Den Afdde, der var fdt paa Island den 1ste Februar 1835, debuterede i sit 18de Aar paa det Kgl. Theater som Ragnhild i Svend Dyrings Huus og vakte allerede ved denne Debutrolle ikke ringe Forhaabninger; til Scenisk Virksomhed medbragte hun et i flere Henseender fordeelagtigt Ydre, en god Sangstemme og srlig en ualmindelig Begavelse og Dannelse, men hun optraadte i den vanskelige Tid, da der fra flere Sider arbejdedes mod J. L. Heiberg, og dennes store Interesse for hendes Talent foraarsagede hende mange Krnkelser i det 3 Aaar, hun offrede i Theatrets Tjeneste. Maria Meyer har til forskjellige Tider, 1857 og 1868, deels under Pseudonymet Anna Rembrandt, deels under eget Navn skrevet flere Eventyr og Noveller, ligesom de i sin Tid meget omtalte Breve fra og til en Skespillerinde, udgivne af Nemo, hidrrer fra hendes Haand. Var hendes literaire Production vel vsentligt paa grund af hendes svagelige Helbred, ikke meget omfattende, vidner den dog om hendes fleersidige Dannelse og Talent, Rige Aandsevner og personlig Elskvrdighed samlede om hende en stor Kreds af Venner, der med Veemod ville have modtaget Budskabet om hendes Tidlige Dd.

Um mlverkin sem brtt munu hanga Faktorshsinu

Nveri tilkynnti mr einn af afkomendum nnu Maru, sem g komst samband vi fyrir nokkrum rum, a hn hefi sett tv mlverk, sem fjlskyldan tti af hjnunum nnu Maru og Ferdinand Meyer, uppbo hj Bruun & Rasmussen Kaupmannahfn. Fyrir nokkrum rum hafi stai til a g myndi f a skoa myndirnar og ljsmynda, en alvarleg veikindi mn um tma komu m.a. veg fyrir a.

Mr fannst tmi til kominn a Anna Mara fri aftur Vestur, ar sem hn fddist, og egar g frtti af uppboinu, sem fr fram ann 29 aprl sl. netinu, hafi g egar samband vi slaugu Faktorshsinu og hvatti hana til a bja verkin. Hn og Magns maur hennar, sem heiurinn a einstaklega vel unnum smavigerum Faktorshsinu, kvu a reyna vi uppboi.

Bi mr og slaugu til mikillar furu, var enginn hugi verkunum, og bo slaugar fkk enga mtbjendur. a tryggi henni essi fallegu mlverk af slensku leikkonunni, sem menn hafa vita allt of lti um, og eiginmanni hennar sem enn minna er vita um, anna en a hann hafi fjri gott peningavit. g held a maurinn hennar, hann Ferdinand hafi heldur ekkert mti v a komast hreina lofti slandi.

Mlverkin voru bi mlu af kennara vi Konunglegu akademuna Kaupmannahfn, Christian Andreas Schleisner (1810-1882). Mlverki af nnu Maru var mla ri 1857 er hn var 22 ra gmul, en mlverki af eiginmanni hennar er dagssett ri 1868. Schleisner hlotnaist prfessorsstaa vi Akademuna ri 1858.

N koma mlverkin nstu dgum til slands og vera til pri Faktorshsinu, gestum ar til mikillar ngju. Vona g a flk fari og kaupi sr kaffi og kkur hj slaugu og Magnsi Faktorshsinu og viri fyrir sr essa frgu slensku konu og lka manninn hennar.

Menning kemur svo srasjaldan vestur Firi, segja sumir. g er n hrddur um a a s a breytast, sumir hafi aldrei fari suur - en a geri Anna Mara.

Mlverki af nnu Maru: 55x47 cm, ola striga,

Mlverki af Ferdinand Meyer: 58x49 cm, ola striga.

Kaupmannhfn, 4. ma, 2019

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson


t um stttar ...

Information (2)
rbt mnum n morgun lauk ekki fyrir en klukkan hlf ellefu. g vakna venjulega snemma og bora lka rla, en dag kva g a fasta nokkrar klukkustundir.

g fr verslun til a kaupa nausynjar og tlai a kaupa mr helgarblai Weekendavisen, en rak augun Information, sem g les alla jafna ekki og hef ekki gert rarair. g hef einfaldlega ekki efni v. Blai kostar 40 DKK lausaslu, sem er hi argasta kaptalska okur og svnar.

Aeins ein sta var fyrir v a g keypti hi gamla kommabla Information morgun. slandskort prddi forsuna. Ekki arf n meira til a fanga athygli Mrlandans, tt forframaur s!

g tri vart mnum eigin augum, v eitthva um murlandi finnur maur vart virkum degi, nema fyrsta lagi bls. 4., en venjulega alls ekki, nema kannski tnlistaraukum prentuu blaanna - ea egar eitthva gs og skturinn bankageiranum vellur yfir.

En eins og siur minn og erfagss hefur fyrir skipa, rekst g vallt fljtt villur annarra, g sji sjaldnast mnar eigin.

Forsumyndin Information var auglsing fyrir grein eftir hinn gta Erik Skyum-Nielsen, sem g kannast vi og hef eitt sinn hjlpa vi a finna villur bk. Vitna er ljlnur eftir orstein Erlingsson "slensku". v miur vill svo illa til a tvr, heilar villur er essum tveimur lnum r ljinu. Skoi myndina og finni r.

Grein Skyum-Nielsens, sem fjallar um Snorra Eddu er me gtum, en eitthva hefur runni t sandinn me stafsetninguna slensku. Allt er ekki rita alt eins og sumir geru tmum orsteins. er ekki skrifa i.

Smmunir, lkt og sland er. En hafa ber a sem rttara reynist eins og vi slendingar segjum - en hldum vst sjaldnast sjlfir. orsteinn Erlingsson orti einnig etta:


v ftt er fr Dnum sem gfan oss gaf,
og glggt er a enn hva eir vilja.
a bl sem eir j vorri t sugu af,
a orkar ei tin a hylja:
svo tkst eim a meia hana mean hn svaf
og mjg vel a hnupla og dylja;
og greilega rit vor eir ginntu um haf
a gengur allt lakar a skilja.

Tak sk du ha! etta n ekki vi um Erik Skyum-Nielsen. En g er farinn a vera leiur sumum rum dnsku endunum sem ykjast hafa tk slensku. a er nokku langt milli eirra sem a hafa.


Meira um garahfuna

DMR-160996

Hr Fornleifi hefur ur veri skrifa um garahfuna (sem einnig var kllu kjlhfa og tyrknesk hfa). a var gert t fr myndskyggnu fr lokum 18. aldar safni hans sem snir slka hfu borna af Reykjavkurmeyju.

etta hfufat fr ekki n fyrir tskudrsunum jbningari, sem er vitaskuld mjg mikilvgt fyrirbri landi ar sem flk segist ekki vera jernissinna.

byrjun essa rs uppgtvai g fleiri heimildir um garahfuna, sem aldrei fkk n fyrir sjnum jbningasrfringa slandi.

Danski lisforinginn, landknnuurinn, fornfringurinn og slandshugamaurinn Daniel Bruun sndi essari hfu nokkurn huga og teiknai hana rgang. Teikningar hans eru varveittar Danska jminjasafninu. g birti essar myndir hr von um a einhverjar jernissinnaar konur geri essu pottloki hrra undir hfi, v a getur allt eins veri eldri hef fyrir en t.d. skfhfunni. Garahfan gti jafnvel haft mialdartur (sj hr).

Fornleifur er v a menn hafi hugsanlega fari a kalla hfu essa garahfu,eftir garderhue, dnskum hermannahfum lfvaralii konungs.

GardereBjarnarskinnshfur voru ekki einu hfuft lfvarar konungs. Teikningin er fr 1886.

DMR-161026 b

DMR-161021 b


Sambandinu endanlega sliti Kaupmannahfn gr

Gudni

hfn Fornleifs eins og hn leggur sig, bi ms og menn, mtti gr rstefnu um slenska Fullveldi, sem haldin var nbyggingu lagadeildar Hafnarhskla eyjunni Amkri.

Veri var eins og a er alltaf Danmrku, 20 stiga hiti og slskin, og su slenskir gestir rstefnu essari, hvers eir fru mis vi me v a kveja kng sinn a mestu ri 1918.

Fyrirlestrarnir voru misjafnir og mislegt meira hefi mtt segja. En egar menn hafa ekki nema 20 mntur hver, er erfitt a segja allt sem manni langar og llum lkar. eir sem ekki eru srfringar, fengu hins vegar ga innsn adraganda sambandsslitanna ri 1918.

Lkt og g greindi fr essu bloggi mnu fyrradag fannst mr vanta danska hli mlsins sagnfrilega s, en eir tveir dnsku sagnfringar sem tluu og einn eirra af hlfgerum vanefnum, snertu ekki v. Fyrirlestur sagnfrilektors fr Hafnarhskla sem g nefndi hr um daginn var me gtum.

Lagalegu hliunum (r eru alltaf margar) voru hins vegar ger g skil af afar nkvmum, samviskusmum og einstaklega hfum konum fr tveimur hsklum slandi og eirri riju fr Hafnarhskla sem var hreint t sagt sn ensku. Rektor Kaupmannahafnarhskla sem var karlpungur mnum aldri talai um Surtsey, Heimaey og Eyjafjallajkul me snu nefi, en virtist mest hrifinn af slenskri Erfagreiningu, sem l ef til vill nst hans ekkingu, sem er matvlaryggi.

Kaffihl og snittur

Guni forseti heilsai mig kaffihli. Framsaga hans var v til sma, persnuleg og fyndin a auki. Eins rddi g vi Gunnar r Bjarnason sagnfring, egar komi var a snitterinu ogRnarvnum boi slenska lveldisins eftir rstefnuna. Gunnar r sagi mr og rum fr bk um sambandsslitin sem brtt kemur t eftir hann. henni mun hann kannski fyrstur sagnfringa framreia eitthva um danska ttinn ferlinu fyrir sambandsslitin, sem g hef lka skoa ltillega og undrast mjg a engin hafi birteitthva r eim skjlum sem g hef lesi. N rur Gunnar r bt v me jlabkinni r, hann hefur fari Rkisskjalasafni Kaupmannahfn. Danir undirbjuggu mislegt ri 1918, enda voru eir hluti af essu mli.

Kben gr var lka mtt fr Vigds fyrrv. forseti, Steingrmur forseti Alingis (og enginn gekk dyr tt hann sist svinu). Utanrkisrherrann okkar var arna lka, enn og aftur of rngum jakkaftum (a verur einhver a fara a segja honum a au passi honum ekki lengur). Honum hefur greinilega ekki tekist a n af sr bumbunni sem hann reyndi a sltta egar g og hann hmuumst glfinu hj Hrafni og gstu gamla daga. arna var meira a segja rismaur slands Freyjum, Ptur jr. Thorsteinsson, en samkoma essi verur a hluta til endurtekin rshfn dag.

a var einstaklega vel a essu stai. ingi var slenska sendirinu og Hafnarhskla til mikils sma.
Vjer Christian hinn TiundiFullvalda Fornleifi ekki boi

Ritstjra Fornleifs var hins vegar ekki boi gala-viburinn dnsku drottningalegu perunni grkvld, g hafi bi undir oki dnsku krnunnar lengur en flestir slendinga - og ykir boleysan fura ar sem g er eini maurinn essu landi, og lengi vri leita, sem hefur tekist a n t r danskri rkisstjrn afskunarbeini fyrir lngu lina atburi, a hafi aldrei nokkurn tma veri tlun mn. a ml varai ekki sland og venjulega gefa Danir engar afsakanir fyrir mistk sn. Og essi var snu hugaverari, ar sem g hafi ekkert fari fram slkt. g hjlai bara me eintak bk eftir mig danska forstisruneyti v verandi rherra, Anders Fogh Rasmussen, hafi heyrt af henni og lti rgjafa sna segja sr a Smon Wiesenthalstofnunin vri farin a lta illa t af niurstum henni. Nverandi forstisrherra hefur hins vegar greinilega aldrei lesi bk mna, og er hn v komin r flestra bka sem hann hefur tt vi. Nlega er hann minntist bjrgunar flks undan nasistum og elskulegri samvinnu Dana vi setulii ska, nefndi hann ekki aukateki or um a danskir stjrnmla- og embttismenn 5. ratug 20. aldar vsuu flttaflki r landi og oftast beint dauann - sem forveri hans starfi hafi beist afskunar ri 2005.


Forstisruneyti danska og ingi bau 900 gestum essa skemmtum og slenska sendiri fkk a afhenda lista yfir 500 slendingum ea flki i dansk-slensku samstarfi, og ar a auki 80 srvldum samt maka.

g kemst lklegast aldrei svo fna samkomu og a gerir svo sem ekkert til v jakkaftin mn standa mr meira beini en James Bond dress Gunnlaugs rs rarsonar.

Casino Royal mit Black Jack und Rasy Pia

Forstisrherrann danski kom ekki rstefnuna Hafnarhskla gr. Hann valdi a fara tknihsklann, ar sem kona mn vinnur, og ar sem miklu jhagslegri atrii en lngu liin sambandsslit vi vitamgulega j voru dlu.

En hann var gestgjafi perunni grkvld. ar var lka mtt Pia Kjrsgaard sem fkk a heyra a slandi sumar vegna ess a hn vill losna vi flttamenn dag. Margrt drottning og sonur hennar og tengdadttir ltu sig heldur ekki vanta. Svo flttamnnum s enn einu sinni blandai mli lkt og gerist sumar slandi, hjlpai afi Margrtar drottningar aldrei flttamnnum, v embttismenn hans komu veg fyrir slkt og tndu viljandi brfum fr flki vanda til hans. Fr v er m.a. greint me nokkrum dmum bk minni Medaljens Bagside (2005). ll fgnuu au gr a losna frisamlega vi slendinga fyrir 100 rum san, jafnvel eir vru ekki helvtis flttamenn.

Mig grunar eftir ennan frandi grdag, a Danir hafi fyrst og fremst reikna t, hvort a vri hagkvmt fyrir Danmrku a veita sambandsslitin. Danir gera, eins og kunnugt er ekkert nema a eir gri v ea a dmi fari a minnsta kosti ekki mnus. Danir viurkenna etta sjlfir. g held a menn hafi reikna a t ri 1918, a sland yri Danaveldi aeins til vansa og endalaus dragbtur alla run. Kannski var a ess vegna a menn voru svo glair a losna vi sland a mestu leyti ri 1918.a var a sem menn kalla win-win situation bnkunum dag, ur en allt fer hausinn.


Next stop, Hawaii Club

Hawaii Club Minesi

Fornleifur hefur sustu frslum snum veri a sna verk nafngreinds hollensks meistara sem kom vi slandi ri 1957. essa mynd telur jskalasafn Hollandsvera fr v 1940 en ur sagi safni hana vera fr 1957.

Breyting frslu 30.1. 2019: Rtt skal vera rtt

Myndin er ekki fr 1940, heldur frttamynd sem send var vtt og breytt til bandarskra fjlmila sara stri. Myndin var tekin ri 1942.

Myndin er lklegast tekin Nauthlsvk Nauthlsvk a sgn Tryggva Bluensteins rafvirkja, en hann hefur safna msu frleik um hernmsrin slandi sem hann birtir skemmtilegri vefsu sinni sen kllu er FBI.is .

Kanar voru me marga klbba og etta mun hafa veri Officers Club Camp Kwitcherbelliakin (Quit-Your-Belly-Aching)Nauthlsvk og hann kostai rugglega ekki 750 milljnir Dagsviri. etta eru lka fnir plmar fyrir hi nja Vogahverfi.

essi plmaklbbur var miki menningarbli, ar sem offiserar og gentlemenni komu viringarlega fram vi konur r slenskum plssum sem vildu dansa og dufla vi dta. Hawaii var greinilega vinslt ema og dreymdi menn um a Smurfrndi sendi anga sta veurblunnar Rosmhvalsnesi ea Nauthlsvk.Hr m lesa um rosa Hawaiipart vellinu ri 1967. a var lngu ur en Trbrot spilai grahestarokk og slenskar gg pur dnsuu Midnight Sun klbbi verndaranna. Sjn er sgu rkari.

a er lklega til of mikils mlst a bija um minningar manna fr essum plmum skreytta bragga. Konurnar segja barasta ekkert, og muna enn minna. slensk brn sem uru undir nnd flugvalla vita a flest ekki. Menn fru dlti mannavillt vi ferunina eim.


Braggadrengirnir og Halli-stl

Insklinn Braggar 2

ri 1957 kom nafngreindur Hollendingur, fljgandi alla lei til slands. Hann var litkur ljsmyndari, lklega fagmaur. Blvanlegt a vita engin deili honum. Hr er mynd sem hann tk Sklavruholtinu. Insklinn hafi veri reistur, en braggar voru enn holtinu. eim bj ftkt flk, og n voru tlendingar meira a segja farnir a hafa huga eim.

Tveir strkanna myndinni eru enn ftbolta, strigaskm og gallabuxum, alveg eins og vru eir klipptir t r mynd fr yfirgefnum kolab Bandarkjunum. Hinir eru psu a skoa leikara,a tyggja tyggj og stla um hvort eir suindnar ea kbojar. Kannski bjuggu eir brggunum, ea ngrenninu?

jviljinn kallai flk sem arna bj "etta flk" ri 1946, egar fyrst kom til tals a flytja bana ara bragga Fossvogi til a reisa minningarkirkjuna um Hallgrm gyingahatara.Samkvmt lingnum "Bjargesti", sem skrifai Bjarpsti jviljans lnu, v merka aluvinablai, "forpestai" flki brggunum andrmslofti Reykjavk me tikmrum. ri 1957 var "etta flk" greinilega enn arna, gvinum reiganna jviljanum til ltillar glei.

Jnasistar Framsknarflokknum voru hins vegar fremri jviljamnnum hatri snu brggum og flkinu sem eim urfti a hka. Forfeur ftklinganna hafi veri barir sveitum landsins og n tti "etta flk" ekki a vera fyrir kirkju heilags Hallgrms gyingahatara. Braggar fru alla t mjg taugarnar eim sem voru svo vel lnum a eir urftuekki a ba eim sjlfir.

Halli StyleAllt einu stekkur einhver spjtrungur njustu, ammrsku rokktskunni inn myndina. Vi skulum kalla hann Halla. Hann hafi greinilega stdera myndir me James Dean og Elvis. Hann er hvtum sokkum, mokkasnum, velstraujuum sjnbuxum og college-jakka, lkt og hann hafi labba inn setti vi sklavruna, beint fr Sunset Blevard me smstoppi Vinnufatabinni.

sland var gri lei me a vera 51. rki Bandarkjanna. Halli hafi greinilega uppgtva a tlendingur var a taka af honum myndir ar sem hann var a leika sr vi yngri drengi. a mtti Halli ekki.

Ef einhver kannast vi sfnuinn arna vi klappirnar efst holtinu, tti ritstjrn Fornleifs krt a f upplsingar. Ef Halli er lfi, er hann kominn vel yfir ttrtt. etta eru nstum v fornleifar.

Eitthva held g essi braggar myndu kosta endurger dag, en arna hefi ef til vill veri tilvali a hafa Hallgrmsbar. 700 milljnir, n samninga Dags gengi.


Vovehals-buxur koma til slands ri 1911

Vovehals Buxer

Sumari 1911 pantar Geir Zoga (1830-1917) verslunar og tgerarmaur Vovehals-Buxur, ea efni r, fr Jydsk Kjole-Kldehus Kbmagergade 48. essar buxur voru saumaar r ullarefni, sem spunni var af Ullarjtum Jtlandi. Efni var rma fyrir styrkleika. a var Jska Kjla og Fathsi sem hf a kalla efni Vovehals Cheviot og Vovehals bukser, sem sem er hgt er a a sem ofurhuga buxur. annig var etta efni selt slandi um ratug eftir a greint var fr v fyrst slenskum blum.

Nlega fann g umslag hj frmerkjakaupmanni Danmrku. v hafi Jydsk Kjole-Kldehus sent Geir Zoga prufur af efninu jl 1911 eins og kemur fram framhli umslagsins. Aftan umslaginu (sj efst) er hinsvegar auglsing fyrir essar nsterku buxur, sem verstu villingar gtu fyrir enga munu sliti gat , sama hva eir reyndu.

Vovehals Buxer 2Fyrst essar buxur voru eins nsterkar og lti var a, svo sterkar a "Deres Riv ihjel Drenge" gtu ekki r sett gat, sama hva eir rembdust, gti vel hugsast a einhver kynni enn a leyna einu pari. Lti upp haloft og taki til. Ef i finni slkar brkur fari endilega me r eitthva safn ngrenninu.

DP035615 Geir Zoega bGeir Zoga var afar fjlbreyttur karakter, sama hva hann tk sr fyrir hendur. Hann var einn helsti atvinnurekandinn Reykjavk um langt skei. Upphaflega var essi rauhaus ekktur ti heimi sem leisgumaur feralanga, v hann var allvel fr ensku, og nnur tunguml ef hentai. Menn rugla honum v iulega vi nafna hans Geir Tmason Zoga sem var rektor Latnusklans Reykjavk. S Geir gaf t ensk-slenska orabk, eins og kunnugt er, og sar slenskt-enskt orasafn.

22869r

Hr ber Geir hundinn sinn Brussu (ea Brsu) ri 1862.

Fornleifur hefur ur minnst Geir kaupmann hinnfyrsta (sem einnig var kallai Geir gamli), t.d. hr, og grein um langafa minn slenskan, r Sigursson (hr). Tengdasonur rar, afi minn Vilhelm, hafi miki yndi af v a segja sguna af ri sem vann lengi fyrir Geir sem strimaur skipum hans. rur langafi minn var afar feiminn maur; Svo mjg a eitt sinn sagi Geir vi hann: "Snu n a mr andlitinu rur, svo g urfi ekki a tala vi afturendann r". essi saga fr vst va um Reykjavk. Afi sagi stundum essa sgu til a stra mmu minni. Afi hefurhugsanlega gengi nsterkum Vovehals-buxum yngri rum. (Sj minningar um hann hr, hr og hr).

Ef einhver veit, hvernig stendur v a safn af umslgum sem send voru til Geirs Zoga hafa lent frmerkjaslu Danmrku, ar sem er veri a selja au n, mttu eir lta mig vita. Verslunarsaga slendinga m ekki gloprast niur me v a henda llu ea gera sr hana a ffu fyrir smskildinga. Umslagi getur veri miklu meira viri fyrirsguna en skiti frmerki me Fririki VIII, sem andaist hruhsi Hamborg og vann aldrei rlegt handtak vileiinni. Menn eins og Zoga voru hins vegar konungar slands.


egar Stng komst ranska annla

Stng Taharan

Hr um ri (2015), egar flki minjavrslunni slandi var sumt ekki enn bi a losna undan v andlega brjli og mikilmennskubrjli, sem geisai slandi fyrir hi margtalaa hrun, Tilkynntu tilheyrandi yfirvld a a myndi kosta700.000.000 kall (i lesi vxilinn rtt, sjhundrumilljnirkrna -/) a gera hinni merku rst jrsrdal hrra undir hfi en henni hafi lengi veri gert.

Meira a segja var efnt til samkeppni um byggingu "sklis" yfir rstina. keppni vann ungt, upprennandi arkitektapar fr slandi og ran. Tillaga eirra var v miur algjr della, ef nota skal hlutlaust or, sem ekki er hgt a byggja eimnttrulega hl sem Stangarbrinn var reistur . Tillgunni fylgditeikning sem sndi hlinn og hugsn eirra, ar sem slin skein heii - r Norri.

essi samkeppni komst meira a segja heimsfrttirnar, ef svo m segja. blai (sj hr) Teheran ran var sagt fr verlaununum og ar birtist heilsuljsmynd af slenska helmingi verkefnisins, en ttingi hans vann einnig um tma jrsrdal 4. ratug sust aldar og fyrir j sem enn stundar saleg viskipti vi ran.

rnsku greininni um Stangarskli var kreddunni um a Stng hefi fari eyi ri 1104 vissulega haldi htt lofti. ran Ayatollanna stta menn sig ekki vi neinar breytingar orum spmanna og 1104 aldursgreiningin var eins og kunnugt sett fram af margfrgum slenskum spmanni.

San glerhsi, sem einna helst lktist aumannsvillu vi Mijararhaf, ea blskr olusheiks vi Persafla, vann verlaunin - og eftir a slin Fornleifaruneytinu, Sigmundur Dav, htti a skna r norri, eru form um vigerir og vihald Stng komnar aftur meira raunstt horf. aki nverandi skla verur btt en ekki staga og verkefninu lkur ri 2020 hef g fengi upplst. a eru miklu betri skilyri en menn hfu ur vigerum, egar maur var a reyna a bjarga v sem hgt var a bjarga fyrir lti f me meistaralega gan arkitekt og hleslumann (sj hr).

Karl Kvaran Taheranranska tmariti hafi aeins mynd af unga slenska arkitektinum, sem sneri ttirnar fyrir sunnan land. D&G gleraugu voru tsku . Lklega hefur mynd af betrihelmingi hans tt vi of djrf til prentunar ran Ayatollanna. Menn vilja helst ekki nota of mikla prentsvertu myndum hnnunartmaritum ar landi.

Minjastofnun var fljtlega ljst a loftkastalarforstjra Minjastofnunar eru byggir sandi. A lokum hentu menn gaman a llu og Aprlgabbi stofnunarinnar var greint fr v ri 2015, a stt hefi veri um a flytja sklann Stng til Selfoss. Grungar telja vst a etta hafi veri pilla handa Fornleifarherra sem var nskur er hann tk nverandi jminjavrinn vinnu sem rgjafa um tma. Ekkert var hins vegar skrifa um a rnsk dgurbl, tt a vri hlfgert hrejuverk.

Er a ekki skrti, og raun geveikislega fugsni, a fgarki eins og ran, sem rarair hefur stai bak vi hryjuverk og morldur, og ar sem prestaveldi hvetur til eyileggingu ja og menningar eirra, su menn a dst a eyileggingu/varveislu fornminja slandi.

Fuuhuhh, a fer um mann hrollur. Svona laga gerir menn bara voa reia. Eitt sinn lagi jminjavrur til a vandamlin vi varveislu Stangar yru leyst me v a rstin yri grafin aftur niur. Hann vissi ekki frekar en nverandi Minjavrur Rkisins a rstirnar eru ornar aeins fleiri n en hans hugarheimi, t.d. hefur fundist eldri skli (ea tveir), kirkja og smija undir kirkjunni. Rannskn eirra er alls ekki loki. Suma hluti er ekki hgt a fela, tt menn geri sr far um a.

Doddi  Dtasafninu


Trupulleikarnir Velbasta

Hringur fr Velbasta
Fornleifafrin Freyjum er ekki eins hstemmd og greinin er slandi. Freyjum eru t.d. ekki 40 fornleifafringar ferklmetra lkt og slandi. Samt finna frndur vorir, fornfringarnir hj Tjsavninum Freyjum, sem ur ht Froya Fornminnissavn, oft mjg hugaverar minjar. Stundum svo hugaverar a r setja alla gat.

ri 2016 fannst t.d. Velbasta (Vblssta) Streymoy (Straumey) einstakur gripur, sem hefur valdi miklum heilabrotum meal frnda okkar fornleifafringastttinni Freyjum. Gripurinn sem um rir, er forlta hringur r silfri sem hefur veri logagylltur.

rtt fyrir a freyskir fornfringar hafi sett sig samband vi srfringa sfnum Noregi, Bretlandseyjum (ar me tldu rlandi) og var ( ekki slandi), hefur enginn hringasrfringur sfnum essum geta hjlpa vi a leysa gtuna um ennan merka hring. v v er haldi fram a enginn hringur eins, ea nrri v lkur, hefur fundist eim lndum sem leita hefur veri til. Aldursgreiningin er einnig samkvmt helstu sfnum enn viss. Vi sama uppgrft fannst einnig silfurmynt, silfur-penny fr tma Engilsaxakonungsins Evarshins Eldra Wessex og mun myntin hafa veri slegin tmabilinu 910-15.

Hvort hringurinn er eins gamall og myntin, er enginn frimannanna sem Tjsavni hefur haft samband vi tilbinn a tj sig um. Einn eirra hefurgefi aldursgreininguna 1100-1300, en n nokkurra haldbrra raka. Einn gtur fornleifafringur og fyrrverandi safnstjri jminjasafns rlands, Ragnall OFloinn, telur hpi a uppruna hringsins skuli leita Bretlandseyjum. v er hfundur essarar greinar ekki alveg sammla.

Hr m lesa grein eftir fornleifafringinn Helga D. Michelsen hj Tjsavninu sem hann ritai tmariti Fri (sama og fri, en bori fram "fri") og kallar Helgi gta grein sna Gtufrur fingurringur.

Eins og lesa m er Helgi fornfringur Freyjum miklum vandrum, ea trupulleikum eins og a er kalla hj frndum okkar. Trupulleikar er reyndar or tta fr Bretlandseyjum, komi af orinu trouble. g held a hringurinn fr Velbasta s lka aan. a er svo minn "trupulleiki". En n geri g grein fyrir skoun minni baugnum:

Fornleifur kveur a hjlpa frndum snum

egar ritstjri aljadeildar Fornleifs frtti af einum helsta trupulleik Freyinga seinni tmum, .e. hringnum forlta fr Velbasta, kva hann a hjlpa frndum snum sem uru sjveikir leiinni til slands. Hann notai um a bil eina klukkustund netinu og bkasafni snu uppi undir aki. Hr kemur mjg stutt skrsla um niurstur gruflsins:

ar sem myntin sem fannst Velbasta er vel aldursgreind og uppruni hennar ekktur, datt Fornleifi fyrst hug a leita uppruna hringsins smu slum og myntin er fr. Freyjar eru, rtt fyrir allt jafn langt fr Bretlandseyjum og r eru fr slandi og Noregi.

Tel g n mjg lklegt a hringurinn s undir mjg sterkum Engilssaxneskum stlhrifum me hrifum fr Mervingskri list Frakklandi. Lag hringsins fr Velbasta er einnig ekkt frgum hring me engisaxskum stl, sem fannst 18. ld. Einn helsti srfringur Breta engilsaxneskri list, dr. Leslie Webster, telur vera fr fyrri hluta 9. aldar (sj hr). Hringurinn, sem hr um rir, fannst Berkeley Mercu (Midlands) Englandi, ar sem er greint fr klausturlfi egar ri 759 e.Kr.

_48957730_ring

Berkley ring 2 Krna af rum hring, sem talinn er rlti eldri en hringurinn fr Berkeley Mercu, er hringur sem fannst Scrayingham Reydale i Norur-Jrvkurskri (sj nnar hr,ar sem hgt er a lesa um ara hringa me sama lagi, semtmasettir eru til 8. og 9. aldar). Krnan af hringnum fr Scrayingham er smuleiis meistaraverk me filigran-verki (vravirki)en me sama lagi og krnan hringnum fr Velbasta.

Hringur fr Liverpool

Lklegt m telja, a hringurinn sem fannst Berkley Milndum hafi veri hringur geistlegheitamanns, bta ea biskups. Hringurinn er vitaskuldskreyttur meannarri afer en hringurinn fr Velbasta, og er gott dmi um a allra besta gullsmalist Bretlandseyjum 9. ld. En lagi hringnum, ea rttara sagt krnu (hfi) hans, er a sama etta krosslag, sem bir hringarnir hafa, er hins vegar frekar sjaldgft en samt vel ekkt fyrri hluta mialda. etta er sams konar kross og maur sr t.d. gylltum altrum Danmrku (gyldne altre). Lklegt ykir mr einnig, a hringurinn fr Velbasta hafi veri borinn af kirkjunnar manni. Af hverju hann tapai honum Freyjum er alfari hans einkaml.

The_Tamdrup_Plates_Detail_1 b

Frontal_lst_Church_Randers b
58943119_1_xg fann fljtt hringalka eim hr til hliar, sem hafa lka krossmynd auga hringsins og Velbastaarhringurinn, .e.vgslukross (hjlkross/Eng. Consecration Cross), eftir mjg stutta leit veraldarvefnum. eir eru vitaskuld alls ekki eins og hringurinn fornfi fr Velbasta, en ef svo m a ori koma, fr nsta b.

Ef maur ltur stru silfurklurnar, ea stlfru vnberin beggja vegna hringlaga flatarins me vgslukrossinum miju krnu hringsins fr Velbasta, minna silfurklurnar mjg hringa fr Frakklandi fr 6.- 9. ld. Hr eru nokkur dmi um, hvernig annig vnberjaklasar (vnberi tknar bl Krists) voru settir beggja vegna hringkrnunnar, ea ar sem baugurinn mtir krnunni.

Dmi um Merov hringa

cluny-museum-ring-by-thesupermat-wikipedia-commons-800-2x1

Ef tra m Leslie Webster, helsta srfringi Breta Engilsaxskri list, varandi ara hringa me svipuu lagi og Velbastaarhringurinn, er hringurinn a mnu mati lklegast smaur 9. ea 10. ld, egar engilsaxneskur stll gullsmalist var enn miklum blma. Hringurinn er v a mnu mati fr Bretlandseyjum, en ber einnig hrif fr hringum Meginlandi Evrpu, helst fr hringum Frakklandi, en einnig sjst bsantsk hrif.

g vona a etta leysi vandamli me hringinn fr Velbasta. Reikninginn sendi g sar til Tjsavnsins Freyjum, en Fornleifur er vitaskuld rndr allri frilegri jnustu vi sfn og rn a senda stofnunum reikninga.

Gar stundir og allt lagi.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Ljsmyndin efst birtist Fri og er tekin af Finni Justinussen

Version in English (pdf)

Version in English (word docx), please see "Skrr tengdar essari bloggfrslu" below.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband