Frsluflokkur: Menning og listir

Thorsaravibtur - giftist slenskt njsnakvendi Thorsara?

lolo 4

visguritun er ein strembnasta list sem sgur fara af. eir sem skrifa visgur geta tt von v a mga stran hp flks sem tti meira til mannsins sem rita er um koma en a sem hfundur visgunnar dregur fram. Arir sgumenn vera hins vegar stfangnir af aalpersnunni og skrifa helgirit. Vandamli fyrir hfunda sem skrifa tmalaunum ea sem verktakar fyrir fjlskyldur sem vilja eignast visgu um lngu ltinn ttingja vorkenni g hreinlega. a getur ekki veri skemmtileg ija nema ef einstaklingurinn sem skrifa um hafi ekki veri barnanna bestur og helst hlfgerur bfi. Engla og ttarljs hltur a vera mjg leiinlegt a skrifa um. Slkt flk er litlaust og um a a rita helgisgur me jarteiknalista aftast.

Gumundur Magnsson er orinn einn helsti vi- og ttasguritari landsins og hefur farist a mjg vel r hendi. Hann er me eim bestu essari vandmefrnu list. Hann er n me bk um Eggert Claessen htt slulistum fyrir jlin, og margfrg er bk hans um Thorsarana sem kom t hr um ri og sem g hef haft mikla ngju af a lesa. Bkin er a sem menn kalla eye-opener.

tt g fari aeins niur eyur og skalla Thorsarabkinni, ber ekki a lta a sem gagnrni, heldur sem vibtur vi verk sem stendur vel undir nafni.

George Lincoln Rockwell um sland og "gyingana tvo" slandi

Torsararnir munu hafa valdi sgumanni snum Gumundi nokkrum hfuverk, v egar upp var stai lkai ekki llum Thorsrum sem greiddu fyrir verki vi a sem skrifa st, og var ar fyrst og fremst kaflinn um bandarska nasistann Rockwell sem fr fyrir brjsti velefnuumThorsrum sem hldu Gumundi uppi mean hann skrifai um afrek forfera eirra.

ROCKWELLfamily

Er nema von a menn vilji sem minnst heyra um hundsbrund eins og George Lincoln Rockwell, sem sl konuna sna og var hi mesta flmenni sem reki hefur fjrur slands. ri 1961 lsti essi gefelldi maureftirfarandi kom fram vitali vi hann grandi vikublai sem kalla var Realist, og vitnai fjldi blaa Bandarkjunum etta vital vikurnar eftir:

"... What about the murder of six million Jews and those gas ovens? Rockwell claims they were built AFTER the war, by Jew, of course- "just like they put on their Hollywood movies." Yet, says the leader, he has evidence of millions of "traitors" in this country, and when he comes to power "we will bring them berfore the juries. And if theyre convicted, well gas em."

Rockwell, 43, claims to have a great silent following in this country and around the world. He expects the first Nazi governmen in, of all places, Iceland within four to five years. "Our best information is that there are only two Jews in Iceland." He predicts he will be elected govenor of Virginia in 1964 and president of the United States in 1972."

Ekki veit g hvort Gumundur Magnsson ritai svo ni um ennan tengdason Thorsaranna, a etta hafi veri me, en fyrst upplag bkar hans var a sgn hafna og ntt var prenta a sem Rockwell-meini var minna berandi sgu Thors-ttarinnar.

Rockwell Thors Hann var ekki beint skadraumur tengdammmu auminginn hann Rockwell.

svo a bk Gumundar hafi komi t og hann haldi v fram, me tilvsun til ess er etta skrifar, a Thorsarar vru n rugglega ekki af gyingattum, hldu menn fram a halda v fram. Enn sst v fleygt a stan fyrir v a Thor Thors hafi viurkennt sraelsrkis ri 1948 hafi veri vegna ttartengsla vi gyinga. Engin ttartengsl vi gyinga er a finna meal Thorsara og "tlit" a sem menn tengdu meintum gyingauppruna Thorsaranna er a llu leyti komi r rammslenskri tt slenskrar eiginkonu Thors Jensens.

Brir Thors Jensens, gyingahatarinn Alfred J Raavad

Alfred Jensen antisemittenGumundur Magnsson leitai vi skrif bkar sinnar um Thorsararna til mn vegna eirra rltu farandsgu a Thor Jensens hefi veri af gyingum komminn. g leitai til missa srfringa Danmrku til a ganga r skugga um etta og Gumundur vitnai mig um a essi mta vri fjarsta. v hef g ekki falli ofan af san. Hins vegar kynnti g sar hr Fornleifi kynnti til sgunnar ur kunnan, eldri brur Thors Jensens, sem um tma var merkur arkitekt vestan Atlantsla, en einnig hinn argasti gyingahatari. Hann ht Alfred Jensen Raavad (einnig skrifa Rvad; 1848-1933 - Sj mynd hr til vinstri).

Hr Fornleifi birtust tvr greinar um karlinn (hr og hr) og m.a. var greint fr tengslum hans vi flokk Danmrku sem kallaur var Foreningen til Fremmedelementers Begrnsning , en nafninu var sar breytt Dansker Ligaen sem hafi lti anna stefnuskr sinni en hatur og illindi t gyinga.

Eftir uppljstrunina um gyingahatarann sem var brir Thors Jensens, mtti halda a frndgarur Thorsaranna vri orinn a sem jverjar kalla svo lsandi "salonfhig".

Nei, aldeilis ekki. Eins og llum gum ttum, sem strar ttarsgur eru skrifaar um, er alltaf eitthva kusk hvtflibbanum og ryk sem gleymst hefur undir glfteppunum.

Eftir etta langa og ertandi forspil erum vi loks komin a sguhetjunni essari frsgn, henni Ll.

Ll ea "Gurn"?

Ll, ea lafa Jnsdttir (12.10. 1919-29.5.1993) var einnig tengdadttir Thorsaranna, gift inn hina merku fjlskyldu lkt og vitleysingurinn Rockwell, sem menn kluu a lokum Bandarkjunum eins og um hundi - sem hann og var.

Ll var hins vegar hi mesta ljs, Reykjavkurmr og dttir mikils tgerarmanns Jns lafsson forstjra Alliance, sem kosinn var ing fyrir Sjlfstisflokkinn ri 1937, en lst v miur ur en hann gat teki sr setu ar. Ll var a v er vi best vitum mjg greind stlka og lauk stdentsprfi aeins 17 vetra. Ll/lafa Gulaug er varla nefnd bk Gumundar Magnssonar um Thorsaranna, nema a Thor Gumundsson Hallgrmsson (dttursonur Thors Jensens) kvntist henni ri 1942.

En a hefi n mtt nefna a hn Ll var lka brhugguleg og margt til lista lagt, og hn var meira a segja fyrsta fegurardrottningin sem kosin var slandi en a var sumari 1939. En a var n ef til vill frekar aum keppni v keppendur sem stari voru en Ll og tilheyru saugrrri alunni mttu ekki vera me keppninni. Fyrsta fegurarkeppnin Reykjavk var aeins fyrir betri-borgaradtur og fr fram Vikunni. Hugmyndin um yfirburafrleika slenskra kvenna er v ekki alveg n nlinni. Bregum niur greininni Frustu dtur slands sem birtist Vikunni ri 1939:

lolo 5a er ml eirra manna, sem va hafa fari, og margar konur s, a hvergi geti fegurri konur en voru landi, slandi. Og etta er ekki skrum, v a slenzka stlkan er hvort tveggja senn: fagurlimu og andlitsfr. En ar vi btist s sjaldgfa gjf gua, er r hafa rkari mli en nokkrar stallsystur eirra, er rum jlndum lifa, nargjf, sem flestum Evrpu-mlum nefnist: charm. a or er einnig vel skiljanleg slenzka Reykjavk. Glsileiki hennar sjaldnast skilt vi fgaan kvenleika yfirstttarkvenflks erlendis, en er runninn fr rum og heilbrigari rtum.

Auk essa er slenzka stlkan yfirleitt bltt fram fasi, svo a stundum getur valdi misskilningi bili. Glsileiki hennar sjaldnast skilt vi fgaan kvenleika yfirstttarkvenflks erlendis, en er runninn fr rum og heilbrigari rtum. Fyrir tpum mannsaldri vorum vi slendingar nr einvrungu bndaj, og a allfrumstu stigi, tknilega s. Bkmenningu ttum vi nga, og a, sem henni fylgdi, en essari ld, og einkum sustu 20 rin hafa slendingar breytt mjg um vihorf og lfsvenjur, og a svo, a halda mtti, a eir hefu stokki yfir aldir, ea eins og greindur maur komst a ori: A slendingar hefu stigi r hjlbrunum beint upp flugvlina. Af essu hefir elilega leitt msan glundroa og flaustur jflaginu, tt betur hafi fari, en tla mtti. a m sl v fstu, a s hluti jarinnar, sem bezt hefir runni etta skei, su slenzku stlkurnar. Hver skyldi tra v, er hann ltur yfir danssal, fullskipaan ungum, slenzkum meyjum, a r vru dtur kotunga og ftkra fiskimanna tal ttliu, og eigi allar eirra hafi sliti barnssknum vi agerir fiski, lnubeitingar, vi smalamennsku og votaband. eim sal myndi kunnugum ganga illa a segja fyrir um a, hverjar stlkurnar vru af alu komnar, og hverjar af hinni svoklluu yfirsttt, og skilur hr jflagslegu tilliti mjg milli eirra og stallsystranna erlendis.

Hnorrnt njsnakvendi?

Lolo1Svo er n a. Aldrei hefur vanta lofi hina slensku konu. jafnvel egar menn voru "a stga r hjlbrunum upp flugvlina" eins og Vikupenninn komst svo faglega a ori. egar Ll hafi veri kosinn (sj hr) var ettaeinnig prenta Vikunni:

Og vestur eftir Austurstrti trtlar hin unga fegurardrottning slands, lttstg og hvt spori eins og skan. Hn er hnorrn a yfirlitum, 117 pund a yngd, 169 sentimetrar h, notar sk nr. 36 og hefir gulbjart, nttrulia hr og perluhvtar, fagrar og sterklegar tennur. Vonandi btur hn ekki fr sr me essum gullfallegu tnnum!

Menn gtu kosi milli nokkurra ungra kvenna sem myndir voru birtar af en r voru ekki nefndar nafn, svo lklega verum vi a viurkenna a hlutleysi var einhvers staar til staar essari keppni. Ll er nr. 3, en mr ykir n nr. 1 vera fallegust. Nr. 2 er n alveg eins og hryssa, ef g m segja mitt lit, og miklu lkari njsnakvendi en Ll.

Eins og sar kom fram Vikunni hafi Ll haldi ung til listanms skalandi. tt hafi hugur hennar snemma beygst. Hn dvaldi um tv r Mnchen og lri leiklist, en um ennan kafla sgu hennar er lti skrifa minningargreinum um hana Morgunblainu egar hn andaist ri 1993.

Ll Didda og Madd

Hr er Ll nr. 3 kynningu keppendum fegurarsamkeppni sem Vikan st fyrir (sjhr og hr).

Ekki var a n stan fyrir v a Fornleifur fkk huga Ll. a var hins vegar safark frsgn Vilhjlms Finsens eins af fyrstu ritstjrum Morgunblasins og sar sendiherra ru bindi endurminninga sinna sem hann kallai Enn heimlei. og sem t kom hj Almenna Bkaflaginu ri 1956. ar greinir Vilhjlmur fr ungri slenskri konu sem komin er r leiklistanmi Mnchen og fer san me miklum pilsaeytingi heimi nasistanjsnara Kaupmannahfn.

Hvort saga Vilhjlms Finsens er alsnn er g ekki dmbr , en a sem hann ritar a konan sem hann kallar "Gurnu" hafi veri Mnchen og a hn hafi kynnt sig Kaupmannahfn sem dttur manns sem "tti hluta af slenzka fiskiflotanum", getur vart veri um ara konu a ra en lafu Jnsdttur, Jns lafssonar Alliance, sem um tma var tali ganga nst Kveldlfi Thorsaranna velmektarrum essara slensku strfyrirtkja.

Vilhjlmur Finsen gefur skyn bk sinn sem kom t ri ri 1956, a unga leikkonan sem hafi ali manninn skalandi nasismans hafi leiki sr nokku varlega me httsettum skum nasistum og njsnurum Kaupmannahfn og a a hafi komi til tals a hn vri me njsnaleingrum.Vilhjlmur skrifai a Horst Pflugk-Harttung, sem kom samt brur snum Heinz a mori Rsu Luxemburg og Karl Libeknecht ri 1919 Berln, hafi reynst "Gurnu" sem leiarljs Kaupmannahfn. Allt sem g hef lesi um Horst Pfugk Hartung dnskum dmskjlum snir mr a hann hafi veri hi argasta illmenni.

N er ori fjandanum erfiara a n visgu Vilhjlms Finsens. a er eins og hn hafi lent skipulagri bkabrennu, v svo sjaldgf er hn orin. g ni samt loks sliti eintak sem Lestraflag Skeiahrepps hafi farga og sem var komi slu hj fornbkasala einum Selfossi sem oft bjargar manni me a sem manni er vant um. Lt g hr fylgja sur r sem Vilhjlmur Finsen skrifai um "Gurnu" sem hafi svo i nin kynni af toppnasistum og njsnurum Kaupmannahfn.

N veit g ekki, hvar Vilhjlmur Finsen keypti li, en lt samt flakka frsgu Finsens, sem i geti lesi hr, von um a s frsaga veri leirtt, ea a betri ea rttari upplsingar fist um konuna sem gerinasistana Kaupmannahfn svo helvti "geil". Enginn amaist t essa lsingu Finsens sendiherra "Gurnu" njsnakvendinu Kaupmannahfn, er bk hans Enn heimlei kom t ri 1956.

ess bera a geta a Horst von Pflugk-Harttung, njsnaleitoginn sem nefndur er af Finsen, var Danmrku undir v yfirskini a hann vri blaamaur en hann hlt um njsnahring sm kallaur var Auslandsspionage Nord. Pflugk-Hartungg sem var dmdur af Dnum fangelsi fyrir njsnir ri 1938, en leystur r haldi er jverjar rmmuu inn Danmrku ri 1940. Hann stjrnai tugum njsnara, skum, dnskum, sumum httsettum embttismnnum, og slendingum. g hef t.d. skrifa um hann hr. Paul Burkert, sem Finsen kallar Burchardt, hin slenska "Gurnu" a hafa veri tygjum vi. Burkert varslyngur a laa flk a sr, og v hefur veri lst svo af Thor Whitehead, a Kristjn Eldjrn hafi haft nokku mikil afskipti af manninum, ur en danski arkitektinn og fornleifafringurinn Aage Roussell, sem rannsakai Stng jrsrdal undan mr, bannai Eldjrni a. Danmrku vissu menn vel hva fyrirhugaur fornleifaleiangur jverja slandi gekk t .

arizona_on_liebknecht_underlined.jpg

Blasa skrslu fr yfirheyrslum bandarska flotans Pflugk-Harttung Arizona eftir stri (1945), anga sem hann hafi veri fluttur sem fangi fr Frakklandi t eyimrk. Arizona viurkenndi hann a hafa sjlfur drepi Karl Liebknecht ri 1919. Yfirmaur "Gurnar" njsnakvendis Kaupmannahfn var v tndur moringi og hryjuverkamaur. Burkert, vihald "Gurnar" tgeramannsdttur, var hins vegar a llum lkindum tekinn af lfi af Rssum fyrir glpi fangabum nasista.

g bar sguna um Ll undir Gumund Magnsson hfund bkarinnar um Thorsarana ur en g birti essa grein sem i n lesi. Gumundur kannaist ekki vi sgu Vilhjlms Finsens af dttur eins helsta tgeramannsins Reykjavk, konu sem um tma tti tygjum vi nasistanjsnara Danmrku nstum barnung a aldri.

Ef a var ekkifegurardsin Ll, hver var konan, sem tti einn helsta tgeramanninn slandi fyrir fur og sem lri um skei Mnchen og sem tilbin var tuski me nasistum samkvmtVilhjlmi Finsen?

Hr lkur n sgunni af nasistadraugum Thorsfjlskyldunnar. Allar frekari upplsingar vru vel egnar. minningargrein um lafu Gulaugu Jnsdttur Hallgrmsson ri 1993 Morgunblainu er annig rita a allt hafi bent til ess a menn hafi ska sr a minningar um veru Ll skalandi og Danmrku yru ltnar hreyfar skust sari heimsstyrjaldar:

Ll hafi gar nmsgfur og lauk stdentsprfi fr Menntasklanum Reykjavk aeins 17 ra gmul. Hn fr san til Mnchen til listnms, en seinni heimsstyrjldin batt enda drauma. Hn kom heim skmmu ur en stri hfst og hvarf ekki til nms a nju. Flest allt, sem hn hafi gert listnminu ar, var eftir skalandi og var eldi og eyingu a br.


Vsi-Gsli var aldregi nmslnum

Samuel_van_Hoogstraten_-_Zelfportret

17 ld var uppi Gsli Magnsson (1621-1696) einnig kallaur Vsi-Gsli. g get v miur ekki snt ykkur mynd af honum, og ekki er etta hann hr fyrir ofan*. Tel g a hann hafi ekki veri svipaur gfnaljsinu Mr. Bean - og byggi g a tliti dttur hans mlverki sem varveist hefur, sj near.

Gfuheiti fkk hann ekki a sekju, v hann hf nm Sklholtsskla er hann var aeins ellefu ra gamall. ar lri hann rj r og rj r til vibtar Hlaskla. San hlt Vsi-Gsli til Hafnar ri 1639 og stundai ar nm til margra ra. Hann las smuleiis vi hinn virta hskla Leiden Hollandi, ar sem hann hefur mgulega seti fyrirlestra Rene Descartes. Vel getur hugsast a hann hafi fengi a drekka kaffi me Descartes kennarastofunni Leiden. Enn sar, og fram til rsins 1646 stti Gsli nm Englandi.

Leiden_1610

Bkasafnhsklans Leiden ri 1610. Bkurnar voru festar kejur. Taki eftir rykhlfunum yfir hnattlknunum.

Gsli nam fyrst og fremst nttrufri, einkum grasafri, lknisfri og efnafri, en einnig lagi hann stund tungumlanm, heimspeki og stjrnmlafri. Ekkert er vita til ess a essi sprenglri gingur hafi disptera neinu en hann fkk heiursnafni Vsi-Gsli egar hann sneri alfari aftur til slands, ar sem lti liggur eftir hann af andans verkum. Andans striti urfti hann ekki a hafa hyggjur af v hann fkk sslumannstign Mlaingi og sar Rangringi.

Gsli er talinn hafa stunda einhver vsindastrf og meal annars gert tilraunir me kornrkt a Hlarenda Fljtshl ar sem hann bj. Smuleiis telja menn nsta vst a hann hafi reynt kartflurkt. brfi sem hann sendir til sonar sns Bjrns, sem var vi nm Kaupmannahfn, biur Gsli Bjrn um a senda sr kartflur til tsis. Nsta ruggt er a hann hafi s t kmeni carum carvi. egar g var barn sndi fair minn, sem var hugagrasafringur, mr kmenplntur a Hlarenda. Telja sumir menn a Skli Magnsson fgeti hafi um 1760 s kmeni Viey, sem hann hafi stt a Hlarenda. Enginn heimild er fyrir v, en kmeni vex vst enn Viey.

a var ekki hlaupi a v fyrir slendinga a skja nm erlendis 17, ldinni, nema a eir vru af afskaplega rkum ttum. Gsli var af einn af eim rkustu, sonur Magnsar Bjrnssonar lgmanns, sem st fyrir fyrstu galdrabrennunni slandi. a er v engin fura a hann hafi geta seti fyrirlestra vi marga virta hskla ogjafnvel hlusta Ren Descartes.

ole_worm_storVi vitum nokku um hagi Gsla vegna ess a hann tti brfasambandi vi hinn mikla danska fraul, lkninn og safnarann Ole Worm (1588-1654). Brfasafn Ole Worm er vel varveitt og hefur veri gefi t. Ole Worm leitai til slendinga vegna huga sns fornum bkmenntum og rnum. Hann fann a fljtlega t a islenskir kennimenn voru fsari til a senda honum upplsingar ef hann spyri um heilsufari. ar sem flestir andans menn slandi voru hrjir af gigt, skyrbjg, holdsveiki og ru rni, sendi Worm eim pillur og medicin. a tti mnnum gott og tti vnt a f lnu fr Worm.

Ole hafi miki lit Gsla og brf Gsla sem innihalda anna en frilegar vangaveltur hafa veri gefin t brfabk Worms, me smu letri. Ltum hr hluta af brfi Vsa Gsla til Ole Worms. dags. 12.9. 1648:

Denne Seddel leveres Eder af Kbmanden Peder Hansen og kommer ikke andre for
je. Den 15. Juli blev jeg Sysselmand over Mulasysla. Den 16. Juli havde jeg Fstensl med Drude Thorleifsdottir til Hlidarendi. Jeg skal give 100 Slettedaler til Holar Skole, fordi vi er beslgtede i tredie Led. Vi skal ikke holde Bryllupsmaaltid fr Juli nste Aar. Tak for Eders Lyknskning. Jeg nsker Hr. Doktors Hjlp til Opnaaelse af Skridu Kloster i Mulasysla som Forlening. Men lad ikke Jens Srensen vide noget herom. Prsten Hr. Thord Sigfusson, som har vret min Faders Prst her ved Reikahlid Kirke blev i Vinter afsat, fordi han var faldet i Skrlevnet med en Kvinde, dog fr Ankomsten af det Kongebrev, som fastsatte Afskedigelse for denne Forseelse. Jeg sger om hans Genindsttelse.
Han skikker sig ivrigt vel og har vret min Faders Tjener. Biskop Thorlak
Skulason sger paa hans Vegne hos Hertug Frederik (d.v.s. Kong Frederik III).

Fyrir fornleifafringa og eim sem una antkinni meir en arir er kannski a merkilegasta sem vi vitum um Vsa-Gsla, a hann lofai a senda Ole Worm slenska skyldi forna og sver eins og hann ritai honum einnig brfi snu dagsettu 12. september 1648:

Fra min Arvegaard Mruvellir sender jeg nogle gamle norske og islandske Skjolde til Eders Museum. Paa Grund Gaard har jeg ogsaa nogle Svrd, men dem skal jeg have gennem Slgtninge, der har Gaarden. Christen Olufsen vil bringe Eder en Slvstob som vejer 10 Rigsdaler

museum_wormianum_stor

Tom Krus

Ekki er me gu mti hgt a sj sver ea skildi essari koparstungu af hluta af safni Worms, sem birtist verkinuMuseum Wormianum sem t kom ri 1655, ri eftir a Worm andaist. Kannski hefur Gsli gleymt lofori snu. En hillunni rtt til hgri ofan vi gnuna grnlensku klunum er silfurkanna ea krs me smialdalagi. Gti etta veri 'Slvstob' s sem vegur 10 Rkidali sem Vsi-Gsli nefni brfi snu til Worms fr 1648. Fyrir um 7 rum san lku safnamenn sr a v a gera eftirlkingu af safni Worms Naturhistorisk Museum.

cfb98fb9-1504-4b11-8b2d-416f5a7817af-1024x768

Eins og sj m var Gsli str snium, tt a hann vri skyldleikarktaur ttarlaukur valdastttar sem ekki vlai fyrir sr a kla mnnum bli til a f meiri vld. Taki eftir v hvernig hann reddai kvonfangi snu vi ri orleifsdttur sslumanns a Hlarenda, tt au vru nskyld, ellegar v sem hann lofai um byggingu sptala. Lti hefur breyst. Eins og svo oft ur og sarlofuu ttarlaukar meiru en eir gtu haldi. Tangur af essu sst enn fari slenskra stjrnmlamanna af fnum ttum, sem hega sr ar eftir og ekki svipa og Gsli. Stundum er ekki ng a fjarlgja ttarnafni. Kenndirnar eru arna enn blinu. Ftt er einnig um grur hj laukum ntmans menn su vel sigldir - ea auur eirra. En eir tala allir fjlglega um sptala.

422973

rur orlksson og Gurur Gsla. Hanga au n jminjasafninu eins og illa gerir hlutir og a tveimur mlverkum. a er Kristur sem er a berrassast arna bak vi au. Eins og sj m myndinni er safni bi a klna nafni snu ljsmyndina, en vi eigum etta n ll. raKristjnsdttir rita um essa og hina myndina af hjnunum frbrri bk sinni Mynd ili (2005) sem er sem bibla fyrir sem hafa huga slenskri listasgu. Hn telur a mynd sem gefin var jminjasafninu ri 1993 s eftir sra Hjalta orsteinsson Vatnsdal.

Vsi-Gsli flutti gamall Sklholt og bj san hj dttur sinni Guri sem var vitaskuld ekki gift neinu slori, heldur sjlfum ri orlkssyni biskup. Hann var engu sri lrdmsmaur en Vsi-Gsli og kvntist hann vel, enda vildumaddmur slandi helst giftast eim fu nfrndum snum sem voru sn - en ekki hlfgerir afglapar eins og hinir.

rur, tengdasonur Gsla, nam vi Kaupmannahafnarhskla, og sar eftir a hafa veri sklameistari Hlaskla hlt hann til Rostock og Wittenberg, heimstti Pars og tk Belgu og Holland heimleiinni. Hann samdi slandslsingu (Dissertatio chorographico-historica de Islandia) sem fyrst var prentu Wittemberg ri 1666 (lesi hana hr latnu er i nennihr) og teiknai landakort af slandi og Grnland. Hann fkk prentverk flutt til Sklholts og lt penta fyrstu tgfuna af Landnmu ri 1688 (lesi hana hr). Eins og gum tengdasyni smir hafi hann smu hugaml og Vsi-Gsli. eir voru vitaskuld ekki golfi eins og laukar ntmans. rur geri stainn tilraunir me kornrkt Sklholti og ar vex lka kmen, hvort sem a er honum a akka eur ei.

Vsi-Gsli andaist r steinstt, sem vntanlega er hgt a sjkdmsgreina sem vagrsarstflu ea krabbamein blruhlskirtli. etta var rugglega merkur karl.

* Myndin efst er af samtmamanni Vsa-Gsla. S ht Samuel van Hoogstraten og var listmlari, listfringur og nemandi Rembrandts fr Rn. Mlverki er sjlfsmynd Samuels. annig litu vst ungir gfumenn t um a leyti sem Vsi-Gsli var Hollandi.


Af lygum og sjlfsblekkingu (vinstri) manna slandi

Luther ljtur er lfs ea liinn

Hatur margra slendinga gar gyinga og gyingdms er blvu stareynd. Siblinda essi er algeng hj sumu ltersku flki, enda ekki fura. Lther hatai gyinga af llu snu feita hjarta og lt r tilfinningar spart ljs ru og riti.

En san um 1980 hefurlterska kirkjan a eigin sgn gert miki til a fjarlgjast hatursboskap lterskunnar gagnvart gyingum. nokkrum lndum hefur etta tak v miur ekki bori rangur. Til dmis slandi, ar sem enn er tnnlast gyingum me opinberum lestri Passuslmanna. eir eru hluti af svsnu gyingahatri 17. aldar og innihalda tmabran vtting okkar eigin "upplstu" tmum. Sj fyrri skrif Fornleifs um Passuslmana og hatur hr, hr og hr.

wittenberg_judensau_grafikEn samt keppast menn um a f a lesa slmana upp kirkjum og ar meal hafa slenskir vinstrimenn, flestir yfirlstir trleysingjar a v er best er vita, fengi a lesa grfustu slmana upp auvaldsfyrirbrum eins og kirkjum. Eitthva kick f eir t r v blessair.

Engu minni er gyingafri meal margra vinstri manna slandi en hj svsnustu hangendum Lthers og verur maur s og var vi leiigjarnar klisjur hj "gmlum kommum" sem ykjast vita allt sem hgt er a vita um gyinga og gyingdm, eir viti ekki rass bala.

passion

Stjrnmlamaur a lesa upp r Passuslmum. Efst er helgrma Lters og afsteypa af hndum hans vi andlti.

fimm alda afmli ess er Lther tk i og negldi 95 boor sn hallarkirkjudyrnar i Wittenberg, sigldi g milli heims og helju fsbkum fjlda manna um daginn, til a finna eitthva almennilega viturlegt. Endai g loks hj lfari Bragasyni rannsknarprfessor, sem kenndi lengi slensku H, egar hann var ekki a spka sig Vesturbjarlauginni. lfar hafi veri Akureyri og hafi skoun llu v sem miur hafi fari ar b. Hitti hann loks gamla nemendur og kunningja Blu knnunni. M.a. Viar Hreinsson sem er, held g, hj Reykjavkurakdemunni.

i, hugsai g, eins kunnugur g er orinn llum slandi, hver er n essi Viar. g hlt v fram inn FB Viars og s a a var einmitt hann sem skrifai bk um frnda minn Stephan G. Viar auglsti fsbk sinni tvo fyrirlestra sem hann heldur samt Sigurln Bjarneyju Gsladttur Endurmenntunarstofnun H. Lklega hefi g sttessafyrirlestra hefi g bi Reykjavk. Endurmenntunin ber heiti Tfrandi hugarheimur 17. aldar. Fjallar hann fyrst og fremst um Jnana tvo, Jn lra Gumundsson og Jn Daason 17. ld t fr ntmalegu slensku sjnarhorni. Jn lri Gumundsson hrkklaist r landi vegna andmla sinna gegn Spnverjavgum og vegna ess a hann var sar dmdur fyrir galdra. g ver um a leyti sem fyrirlestrarnir vera haldnir Amsterdam, einni af vggu evrpskrar endurreisnar 17. ld og lt mr a ngja af tfraheimum.

Aftur FB. Eftir kynningunni hinum tfrandi hugarheimi tveggja venjulegra og kannski skrtinna karla 17. ld kemur inn gamall bndi og Alubandalagsmaur, Gvendur Beck, og hreytir essu t r sr, sem Viar Hreinsson "lkai" - vonandi fyrir kurteisi sakir:

S hugmyndaheimur rakst bkstafstrar kreddur lterskunnar sem stti refsivndinn gyingdminn. [sic]

Kannski hefurltersku rkiskirkjunni tekist heldur illa til kennslu sinni hatri Lthers, nema a fyrrverandi Lterstrarmenn su farnir a kenna gyingum sjlfum um gyingahatri.Hatur Gvendar bnda hefur vntanlega gerjast fr v a hann fkk Lter kirkjunni sem barn, sar hatri r kommnismanum egar hann gerist eldri, og n egar hann er orin gamall og reyttur kall, geltir hann eitthva ljtt fsbkum lrra manna og er upp me sr af v, a stangist vi frelsuu lfsstefnu sem hann segist fylgja.

etta lterska hatur virist enn lifa gu lfi slandi, ar sem menn kenna enn gyingum um gyingahatri og jafnvel um helfrina. Gyingum er kennt um a hatur sem Hatur margra slendinga tr og tlendingum, kemur einnig ljslega fram eirri herfer sem rekin hefur veri gegn tlenskum prestum kalsku kirkjunnar. hvaa simenntuu landi heiminum er hgt a finna yfirvld sem greia skaabtur fyrir glpi sem ekki hafa veri sannair flk? Slkt athfi er ekki dmi um tfrandi hugarheim ellegar simennt.

Hugmyndaheimur 17. aldarinnar blmstrai mest eim lndum ar sem gyingar fengu frelsi einu formi ea ru. En slandi, anno 2017, eru sumir menn enn bundnir anda og ld hins endalausa haturs ekki lkt eim mnnum sem drpu Baska 17. ld. Sji svo tvskinnunginn http://vertunaes.is/askorun-einstaklingar-gudmundur-beck/ hj essum mnnum sem telja sig erindreka vinstri stefnu slandi og alvitra kreddur ltherskunnar. eir virast n frekast stjrnast af blugu Stalnsku hatri. En samtmis lta eir sig vera srleyfishafa rttar og heilbrigar skoanir. ar sem etta hatur er svo rammt, er etta ekki raki dmi um einhvers konar geklofa ea frumstar kenndir annars simenntas flks til a finna sr eitthva til a hata frstundum snum.

Nei, Jn Valur, Passuslmarnir eru ekki krleiksboskapur. Sparau r tma sta ess a fylla hr allt upp athugasemdum um gti slmanna. eir f menn til a hata minnihluta.


Holy Olaf leggst Landakot

Teknir  rass

Athafnaskldi Olaf J. Olafsson New York er binn a rita enn eina bkina, sem byggir atburum sem aldrei ttu sr sta, hann haldi ru fram. N, a er auvita ekki frsgur frandi. A sklda er n einu sinni a sem skld hafa a atvinnu, egar eir eru ekki a stjrna strfyrirtki. En annars skrifa menn frekar eins konar sagnfri. En sannleikurinn ea nstum v hann, verur aldrei eins vinsl metravara og tilfinningaklm og rugl ekta skldsgum. Misjafn er nefnilega smekkur manna.

Mig grunar a Olaf Nju Jrvk telji sig hafa lagst skri yfir sundi til sagnfringanna hinum megin vi flann. ͠vitali RV heldur hann v fram, a a s alvita a glpir hafi veri framdir Landakotsskla sustu ld. Vandamli fyrir hinn verandi drama-documentarista Olaf J. Olafsson, er a a liggur akkrat engin snnun fyrir v sem hann heldur fram um glpi Landakotsskla, nema a maur lti a samhangandi sgur meintra frnarlamba su sannanir, ea a dmur rennusteinsins Huhl s rttvsin slandi. Olaf er v enn skld ea afar llegur sagnfringur.

a litla sem verandi lesendur Olafs eru bnir a f a vita um sgurinn nju bkinni hans er a frnsk nunna, vegum Vatkansins, s aalhetja bkarinnar. Harla lklegt m ykja a Vatkani s lti senda nunnu til rannskna brenglun kirkjunnar jna, v Vatkani lt barnan afskipt aldarair. a var nstum liti privilegium lrra manna a leggjast brn, ea a minnsta a nta sr primus ius noctis ef eir voru ekki fyrir brnin.

french nun"Je suis franaise", crivait la religieuse

Frnsk nunna reddar mlunum

A frnsk nunna a la madame Joly s fengin til a pota kaunin er lklegt. Frakkar hafa svo a segja ekkert komi a kalsku starfi slandi, nema austur fjrum meal Pompla. Frakkar ofveiddu fisk og stguu ess milli sliti erfamengi einstaka fjlskyldna ar sem umbarahttur var farinn a sliga karlpeninginn og vg Down-heilkenni skinu beint t r sjnum sumra manna.

Olaf

Mynd af Olaf J.. ess m geta a upphaflega ht Olaf lafur Jhann lafsson.

egar Olaf tekur upp v nrri bk a segja "sannsgulega" sgu, sem ugglaust verur einnig gefin t kostna hfundar ensku, fr umheimurinn a vita a glpir hafi veri framdir Landakotsskla -- svo a engin snnun hafi enn veri fr fyrir v og enginn hafi veri sttur til saka. En til langrar framtar mun sland samt standa listum yfir illmennsku erlendra presta gagnvart ungviinu. slendingar eru lka afkomendur brenglara, kristinna kynlfsrla fr Skotlandi og rlandi svo vitna s lleg skld meal vsindamanna. Sguflsun skldsgum geta n nokkru flugi. Fama est...

Mig grunar a ef Olaf Olafsson takist vel upp essari bk sinni, tri alheimur v von brar a tlendir kalskir prestar hafi nauga brnum slandi strum stl. Sumt flk kann eins og alkunnugt er ekki a gera greinarmun sagnfri og skldsgu.

egar hvthrir menn sextugsaldri eins og Olaf fara a leika listir Judith Krantz er mikil htta ferum. Venjulega er brunnur sklgyjunnar urrausinn hj eim greyjunum og eir hella sr yfir vifangsefni sem eir kunna ekkert og hafa enn minna vit , reknir fram af fordmum. tlendingar eru alltaf illmennin slandi. Tommi plastbarki var til dmis prettaur af tlskum lassarna. slendingar eruviljalaus hismi egar kemur a vondum tlendingum (teki skal fram a hfundur essar bloggs er hlfur tlendingur - svo passi ykkur bara).

Bjarna saga barnariils

Vri ekki nr a skrifa skldsgu, ea nja slendingasgu, Bjarna sgu barnariils, um alla slendingana sem hafa nauga brnum og gera enn. Lesi i ekki dagblin og horfi ekki frttir? Algengasta frttin slandi ri 2017 var barnan? Sgubrot um skyldleikarktarsemina slandi vri hgt a bta inn sgurinn. a gtu ori a gu efni fyrirsjnvarpsframhaldsmyndirnar Ice Incest I-IV, framleidd af Time Warners Inc, me einn af hinum valinkunnu runkurum Hollywood sem leikstjra. Kevin Spacey hefi geta leiki prestinn gst Frans, en er hann vst fjarri gu gamni.

spacey-church

Hinn saugri almenningur slandi, sem virist hafa furumikinn huga llu kinky, getur svo fra safarku myndunarafli snu me senum ar sem Frulein Margrt Mller og sra George (gst Frans) eru hrku sleik undir altarinu Landakotskirkju, blindfull af rgangsmessuvnum og tandi obltur lkt og vru a kartfluflgur - og ess milli s Gumunda og Sigura ra brnum snum vistvnum torfhsum ti andnesjum, ea svoklluumhobbit-hsum (sem einnig hafa n veri nefnd "turf chateaux" samkvmt UNESCO sem haft hafa sr til hjlpar illa gera slenska heimildamenn me minnimttarkennd), mean Gudda og Munda eru a lessast ti hlu eins og englar me hfur og rauan skf, peysu.

Ga skemmtun pratar og arir pervertar!

Vilji menn f betri innsn Landakotsfri, ar sem slenskir xenfbar me kynra eru ekki sgumennirnir, m fara essa su ar sem er a finna blogg rita fyrra sem inniheldur fjlmarga hlekki greinar sem g hef skrifa um Riftns- og Landakotsml. Sagnfrilega s er g feti framar en nunnan hans Olafs J. g er ekki viss um a sannleikurinn muni sigra.


Vitfirringin rur ekki vi einteyming slandi

4a76c37e9295fcd0212afbe4fd5299b5--asatru-anglo-saxon

Birtingarmynd tristahyggjunnar slandi og hrilegs smekks sumra slendinga birtist n enn og aftur. N er a semeinhverjir sauir eru me prjnunum tvkkumynd Fjrukrarinnar hj Gflurum. Draumfarirnar kallast"vkingaverld" og hafa yfir 200 blasti.

Furar a fa a ali s eim plnum Mosfellsb (sj hr), enda virist heimska og grgi hrj a bjarflag alveg srstaklega. minni s n ansi brtt slandi sari rum og helmingur jarinnar s haldinn einhvers konar Alzheimer-light og meintum brotavilja, getur a veri a menn su bnir a gleyma hjartasptalavintrinu Mosfellsb? v ltu yfirvld Mosfellsb, og eir allra grugustu lknasttt, lokka sig draumaheim skapaan af hollenskum loddara sem svamlai upp r einhverju versta fladki Niurlndum (sj hr). eir draumar fru t um holt og fur og vinir hollenska loddarans afneita honum birum.

N slr hjarta Mosfellsbjar aftur me gervigangri sem virast lka kitla genin sem stjrna grgi og heimsku. einum melnum ea moldarldunni Mosfellsb vilja smekklausir peningadrkendur reisa Viking World til a sna tgeldingum ann gerviheim sem grugir Mosfellsbjarlerar hrrast . ar a sna saklausu flki utan r lndum hvernig allt var egar hetjur riu um hru. Bsi Hildibrandsson

Haraldur Mosfellsffl, orpari og athafnavkingur.

"Hetjur riu um hru"

En hetjur hafa sem kunnugt er aldrei rii um hru slandi. Hinar snnu hetjur lifu af n hesta kotum sem eir ttu ekki og lptu dauan r skel. Er ekki ng a hafa skrmsli jrsrdal, sem menn kalla jveldisb, en sem tti frekar a heita gmm-Stng. ar er daglega logi a feramnnum um eyingu jrsrdals ri 1104 en menn halda algjrlega kjafti um a veggjum bjarins s steinsteypa og akinu nlonmottur (sj hr). Eiga prett, svindl og phony baloney um slenska menningu a vera a sem feramenn hafa me sr farteskinu til sns heimalands?

Nr vri a byggja hrunasafn Mosfellsb og gefa v nafni Iceland Exctreme. ar vri hgt a setja hausmyndir af helstu svindlurunum stjaka "hetju"sklanum: The Hall of Infame, til a sna gestum slandi hva vitleysan nr stundum hum hum slandi. sta 100 metra langs furuskla fantasustl slenskra auraapa (sem telja sig hetjur) vri tilvali a selja viskiptavinum hrunasafnsins 50 sm langa sperla 5000-kall stykki me grnumnorurljsadrykk; Og ljga a eim a etta sugrjpn jveldisaldar sem "hetjurnar" hafi kokrennt og sem svikahrappar hafi sar ldum stt yrlum snum sjoppur - einhvers konar vkingabir. Nokkrir grugir Knverjar munu vafalaust kaupa slk skp nr alveg hr - ea anga til a ftum troi undirslaflk Kna rs upp aftur og gerir byltingu og drepur alla feitu feramennina sem koma til slands. losnum vi r nauinni.

Smekkleysa feramannainaarins slandi er a n njum hum og n er Harpan, etta litrka grurhs snobbs og menningarhkla ori a keypis klsetti. N geta allir skiti ar n ess a borga.

Hr sturta g t. slandi er ekki vi bjargandi. Allt er srum undan grillutrhestastinu.

g var gamla landinu nlega, nlaus vi krabbafjanda sem fannst mr fyrr rinu. a er enn margt yndislegt flk inn milli og furugir veitingastair. Konurnar er enn fallegar en r ori g ekki a snerta g s ekki me neina kvikmynd prjnunum. Alveg sama hvaa grey f rkisstjrnarvldin eftir nstu kosningar, jin mun fram urfa a la undir v a myndunarveikar hetjur ri um hru og eya llu sem verur vegi eirra.0783387490d7cc54bb127e0edadb32e3--viking-facts-viking-s"Vkingar" slands eru annlair hiringjar.


mbl.is Vkingaverld Mosfellsdal
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bank, bank - er einhver heima?

Hurin

Steinunn Kristjnsdttir hefur vst afar frjtt myndunarafl. Enginn vafi leikur v eftir "ralanga" leit hennar a klaustrum og smuleiis ef teki er mi af hennar fyrri strfum sem oft hafa verigagnrnd hr Fornleifi og lttvg fundin (sast fyrir tveimurdgum san). Prfessorinn er v miur grillufangari og hlustar lti gangrni. Eitt sinn egar g gangrndi hana fyrir vanekkingu pening sem fannst Skriuklaustri (sj hr), svarai hn essu til og viurkenndi a a sem hn setti fram riti vri kanna og a hn hn vri haldin "hugaleysi myntum yfirhfu":

"g ver a viurkenna a g hef lti skoa essa mynt og ti upp allt a sem um hana hefur veri sagt, n ess a kanna a sjlf. Sennilega er a af hugaleysi myntum yfirhfu. g skrifai heldur ekki ennan texta sem birtur heimasunni og vsar til. Hins vegar ber g alla byrg v sem stendur rannsknarskrslum uppgraftarins. a er hrrtt hj r.

g mun a sjlfsgu breyta umfjlluninni um myntina bkarhandritinu, en tti gott ef gtir bent mr heimildir til ess a vsa til v sambandi? vsar til nokkurra undir frslunni en r eru v miur ekki fanlegar hr landi. g hef hinga til stust vi grein Antons Holts rbk 1986. g s a vel nna a krossinn er alls ekki Mltukross, a hefi g alveg tt a ekkja. g er aftur mti ekki vel ls mialdatexta yfirhfu.

Er a rtt skili hj mr a vilt meina a etta s ekki reiknimynt heldur gjaldmiill? En hn er alla vega frnsk og slegin 15. ld (ea fyrr?)? Mr finnst gati henni grunsamlegt - eins og a hn hafi frekar notu sem hlsmen, kannski eftir a notkun hennar sem gjaldmiils var htt. Kannast vi slkt?

Tilgta Steinunnar Kristjnsdttur um Valjfstaarhurina n flokkast fyrst og fremst undir vangaveltur og ekkert anna. Vandamli er hins vegar a hn talar lkt og hn hafi fundi hinn heilaga sannleika, eitt skipti fyrir ll. Eintmar spurningar og vitengingarhttur vera aldrei ein og sr a undirstum undir ga tilgtu. Ekkert tilgtusm Steinunnar er fornleifafri og ar a auki sjum vi hr dmi um afar furulega sagnfri sem vantar heilu kaflana. Danir eiga sr vsu um flk, en aallega brn, sem setja fram algjrlegatilhfulausar spurningar og sannanlegar.

Hvis og hvis min rv er spids og fyldt med marmelade og stundum heyrist essi ger: Hvis og hvis, min rv var spids og flydt med limonade, s ville alle suge den og nej, hvor blev de glade! Oft uppgtvar maur a Danir eiga erfitt me a skilja ennan ga vsdm og lt g v flakka ga skringu ensku: If there are too many unknowns in a hypothetical, the chance of it being true is zero, just like the hypothetical situation of "an ass being pointy and filled with marmalade."

Hefi g geta bjarga Steinunni?

g hefi hins vegar geta nota drmtan tma minn, til a leirtta rugli Steinunni. Hn bau mr einu sinni a lesa bk sna um Skriuklaustur. a geri hn allra vinsamlegast ri ri 2012 n ess a bja borgun fyrir og ritai eftirfarandi.

Ef hefur huga og tma, tti mr gott ef gtir lesi yfir allt bkarhandriti og bent mr a sem betur m fara. Lttu mig endilega vita ef a er mgulegt".


g afakkai vitanlega boi. g treysti v a flk me prfessorstitil vi H sem stundar rannsknir klaustrum mildum geti lesi mialdatexta, latnu og anna sem hjlpa getur upp skilninginn. En egar prfessorar eru ekki vel lsir mialdatexta yfirhfu er vst lti hgt a gera fyrir nema a eya miklum tma og kostnai. ess vegna hugnaist mr ekki a koma a yfirlestri bk Steinunnar um Skriuklaustur, og ekki hefur hn bei mig um a lesa nja bk sna.

g hef hins vegar bent henni greinar mnar Fornleifi. En Steinunn virist ekki hafa teki tillit til eirra ngreinar Gurnar su Grmsdttur rbk Fornleifaflagsins.

H er mrgu btavant og er arfi a koma inn a hr. En g er n alvarlega vafa um hfni sumra eirra sem kenna vi ennan hskla. fornleifafri

g er hrddur um a prfessor Steinunn hafi lklega reist sr veglegan Valjfsstaarhurars um xl, og muni ur finnast steinninn Steinunni heldur en ruggur uppruni Valjfsstaarhurar. Hef g sannspurt a n vafri kollegar okkar beggja um landi me forn dyragt a bera vi Valjfsstaarhurarfjalir. Mun drekinn hurinni hafa ori fr vi og biti nokkra, engan til lfis. Femnistar telja vst a drekinn hurinni s kvenkyns og samkynhneig. g tri v auvita mtulega eins llu ru sem femnistar og genderfringar segja. g tel hins vegar nsta vst a ljni hurinni s gay (hommaljn). Tri mr, etta er algjrlega undirbygg tilgta. Henni mun ugglaust vaxa fiskur um hrygg. Hins vegar tel g alveg tiloka a kona hafi skori lgmyndir Valjfstaarhurarinnar t. Tryllist n fjldinn...

ar a auki m a lokum nefna, a hur eins og s sem varveittist Valjfsta er skreytt veraldlegu myndefni sem klausturreglur vldu nr aldrei fyrir klaustur sn og kirkjuhurir ea dyraumbna. En myndmli er n raun mun meiri vsun Bibluna en Steinunn telur. var heilagur Georg helsti drekabaninn egar a var ekki Jess sjlfur. Drekabanar eru algengtmyndefni dyraumbnai, hurum og hurahringum og snirbarttu hins ga vi hi illa (Sj t.d. hr). Einnig verur a benda sjandi mnnum a enn glsilegri tskur (en ann sem vi sjum Valjfstaarhur) er a finna stafkirkjum Noregi fr sama tma og Valjfstaarhurin, og voru r kirkjur ekki klausturkirkjur.

ar sem ekki er hgt a sj ljn skildi riddarans, er mgulegt a komast a eirri niurstu a myndmli dyrunum s vsun meintan afa Jns Loftssonar, Magns Noregskonung. Hans skjldur mun hafa bori ljnsmynd, en a gera skildirnir Valjfstaarhurinni ekki. Steinunn les einfaldlega of miki t r textum enda ekki vel ls mialdatexta yfirhfu.

Pax vobiscum

Hurin hj Stephens

Lok lok og ls


mbl.is Er hurin a klaustrinu fundin?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Framlengda grkan

Langa fornleifagrkan

Fornleifagrkan hefur n fengi veglega framlengingu og a langt fram haust. A venju er grkan t, og full af rugli og vitleysu. er ekki veri a rugla um strsta klaustur heimi n, stu fyrir landnm Stvarfiri, eskimakonur klaustri, ea lgulegan stein r setlgum sem einhver hefur fengi a vita r vintraheimi a s forn kross.

Nei, n rur grkunni inn meinti kumlverji Vkurgari, sem fornleifafringar bera byrg , en hafa enn ekki svipt hulunni af. Kumlverjinn er greinilega orinn a leynigesti sumarsins og Svavar Gestsson stjrnar ekki einu sinni gamninu.

N eru andans menn einnig farnir a leika fornleifafringa ellinni, v ekki nst Vlu Flintstone Gararsdttur sem fann haugverjann.

Frttablainu dag fer Sra rir Stephensen andaglas og er greinilega beinu sambandi vi Inglf Arnarson. Lesi bls. 8 Frttablainu. rir hefur ar eftir aflga jminjaveri a "kuml" Vkurgari geti ekki tilheyrt bjarrstum sem fundist ur vi Aalstrti og Inglfstorg. Ef rtt er haft eftir r Magnssyni, er fjarlgin fr sklanum sem fannst fyrra vi Lkjargtu heppilegri fyrir kumlbann Vkurgari. En san hvenr var r Magnsson srfringur kumlum? Engin lg, og sjanleg regla er til ea ekkt fyrir fjarlg kumla fr b. maur sem ekki gat stjrna fjrmlum jminjasafns n a vera dmari um slkt?

Hvernig vri n a dmbrir fornleifafringar, sem unni hafa vi rannsknir haugf ea endurtgfu Kuml og Haugf Eldjrns, en ekki prestar og lgleg gamalmenni, fi a sj hvers kyns var kumlinu. Kuml eru oftast miklu lengra fr bjum en meint kuml Vkurgari er fr sklunum sem fundist hafa Vkinni

Seikarl

Sra rir srir upp Inglf Vking barttu sinni vi htelin. Rkleysa hans gti versta falli ori vatn myllu lgfringa htelspeklantanna. a eru svo sem fordmi fyrir v a dmstlar hafi gerst srfringar fornleifamlum. Ljsmynd r Frttablainu 11.10.2017. bls. 8.

Ef gripir hafa fundist grf Vkurgari, arf a ekki nausynlega a a a s sem greftraur hefur veri kristinn maur. Gripir, hnfar, skartgripir, talnabnd, krossar ea myntir hafa hafa fundist kristnum grfum vi fornar kirkjur Norlndum og rum svum. Stundum gleymdist a taka veraldlegar eigur af flki egar a var lagst til eilfrar hvlu fram a dmsdegi.

Smuleiis er hugsanlegt a menn hafi haldi lengur hefir og vilja hafa eitthva af hinum gamla si me og ekki fylgt boum kirkjunnar um greftrun a einu og llu. a snir aeins vanekkingu fornleifafringa, ef eir lta a persnulegir gripir flks geti ekki stundum enda me v kristnum grfum egar kristinn siur hefur nlega veri tekinn upp. Hafi hins vegar fundist fallegur rshamar sem rugglega er hgt a segja a hafi veri lagur grf en ekki enda ar r rum lgum, stndum vi frammi fyrir kumli og einstaklingi sem var "heiinn". En httum vangaveltunum.

Fornleifafringarnir Vkurgari vera a lta rk fylgja orum snum svo mark s takandi. Annars er ali vitleysum fjlmilum hj autra og veikgeja flki.

Greinilegt er a gosgnin um Inglf er fjri seig, en megum vi essi heinu vera laus vi vangaveltur kristmanns ea krossmanns essum efnum.

Vandamlin me hflausar htelbyggingar og sileysi aumanna slandi er eitt. Landnmi Reykjavk er allt anna. essi vandaml eru algjrlega skyld, svo a Sigmundur Dav hafi flutt jmenninguna me sr forstisruneyti og tla a gera jminjavr a prfessor.

Bendi g svo grein mna um Vkurgar hr blogginu gr.


Kirkjugarspistill

Dmkirkjan Mackenzie

Svo allur dagurinn dag fari ekki ftboltamikilmennskukjafti og kosningageklofa langar mig a benda mnnum a lesa ga frttaskringu eftir Gumund Magnsson fyrrv. settan jminjavr Morgunblainu (bls. 15). ar greinir Gumundur fr eim athugasemdum sem brust vi deiliskipulag vegna fyrirhugarar htelbyggingar Vkurgari hinum forna.

Besta rksemdin fyrir v, a ekki s mgulegt a byggja htel v svi sem hinn forni kirkjugarur var , er bann rkistjrnar slands ri 1966 vi a stkka hs og raska garinum. a bann var sett ri 1966. a fylgir ekki sgunni, hvort rkisstjrnin hafi vita hve str reiturinn var. En a skiptir sennilega engu mli. a bann er enn gildi nema a finnist skjal sem sni a kvrunin hafi veri dregin til baka.

Allir heilvita menn urfa ekki a heyra frekari rk. Ekkert htel getur risi essum sta, ef fari er a landsins lgum. En a er n fari a vera sjaldgfara - lkt og egar siareglur slandi virast ekki gilda fyrir sem r ba til.

frttadlk vi hliina skringu Gumundar Magnssonar er haft eftir sra ri Stephensen, a "kirkjugarar su bnastair" og a "helgi grafreita s alekkt flestum trarbrgum og llum tmum." Vafalust er a rtt, nema a sem menn bera lk t stikur og ba ess a illfygli kroppi sig leifarnar sem ekki fara til gus/-a. Hrgammarnir sj vst lka um a fljga me slina til guanna. a er v ekki bara slandi a hrgammar eru taldir gera gagn.

IMG_8433

nkvm rista af fyrstu dmkirkjunni Reykjavk. Kirkjan var vg var ri 1796. Teikningin birtist hugsanlega fyrst dagblainu Daily Mirror Lundnum, en essi rista er ger eftir henni og birtist hollenskri bk sem kom t ri 1848 og sem langalangafi minn tti. Kirkja essi, sem var mjg illa bygg, var rifin egar nverandi dmkirkja var bygg ri 1848. ur en essi kirkja var reist var ltil kirkja mijum Vkurkirkjugari. Hn var rifin ri 1789. essi mynd er lklega ger me hlisjn af eldri ristu, lklega eirri sem fremst er essari grein. Hn birtist bk Georges Steuarts Mckenzies, Travels in the Island of Iceland, in the Year of 1810, sem t kom ri 1814.

Lti fer n fyrir eirri helgi n ori t.d. ltherskum lndum, t.d. Norurlndunum, ar sem heilu kirkjugararnir eru ruddir burtu og leii afhelgu og ntt fyrir nja "knna" egar eir deyja Drottni snum.

"Character indelebilis" sem slensku ir "afmanlegt kennileiti" er n fyrst og frem kalska, sem meira segja kalikkar fylgja ekki a fullu. v meal kalikka rkir tvskinnungurinn um grafarhelgi einnig. Meal eingyismanna framfylgja gyingar einir helgi grafreita 100% me rfum undantekningum. eir lta grafreiti sna sem Beit Chaim, hs lfsins, a eilfu. Flk sem tilheyrir rum trarbrgum Evrpu hefur hins vegar veri ii vi a eyileggja grafreiti gyinga. Liten vilja yfirvld byggja mikla Evrpu-rstefnuhll ofan helsta grafreit gyinga Vilnus og brjta annig helgan grafarrtt gyinga. En eir keyptu sr afnot af grafreitnum til eilfarnns. Litar, sem margir eru kalikkar, vita greinilega ekki hva character indelebilis er.

Reykjavk 1801Reykjavk snd korti Ohlsens og Aanums. Dmkirkjan fyrri er litu rau efst myndinni og merkt me sem nmer 1. Vkurgar sj menn sinni str ri 1801 ljsgrna reitnum sem ber nmeri 26. hann virist ekki str arna mia vi str frekar ltillar 1. dmkirkju er ekki tiloka a hann hafi veri strri fyrra stigi.

Character indelebilis var Mildum fyrst og fremst kalska reynd, og getur v vissulega tt vi marga einstaklinga sem grafnir eru Vkurgari sem greftrair voru fyrir sibt. Samt finnst mr a slenska jkirkjan ea prestar hennar ttu n sst a vera a gera sig a siapostulum hva varar kirkjugara og grafarhelgi, mean eir hafa til fjlda ra stai v a sltta kirkjugara, annig a slenskir gara minna einna mest kirkjgara vi bnahs ofsatrarmanna slttum Bandarkjanna. Me eirri slttunarherfer sem fari hefur fram me blessun fjlda biskupa og annarra innvgra klkukalla og kvenna sland er raun veri a trufla hinn heilaga grafarfri. Character indelebilis er v ekki vi li slandi eins og sr. rir Stephensen ltur.

tt fornleifafringar hafi grafi kirkjugarinn og fjarlgt aan bein, er ekkert v til fyrirstu a au veri grafin ar aftur a lokinni tarlegri rannskn beinunum , sem yfirvld vera a framfylgja hi fyrsta me tilheyrandi kostnai. ess var t.d. krafist York Englandi ar sem fannst grafreitur gyinga fr mildum. Gyingar mtmltu strax rannskninnir og truflun grafarfriarins. v var ekki sinnt og olli a miklu fjarafoki. A lokum var beinunum komi aftur fyrir grfunum, en au voru rannsku mjg tarlega en ekki tkst a f leyfi fyrir DNA-rannsknum. A kvldi ess dags sem beinin voru aftur lg til hinstu legu, undir blastahsi sem ar tti a rsa, var eldsvoi Dmkirkjunni Jrvk sem olli nokkrum skemmdum. Hafi breski fornleifafringur Philip Ratz a ori a "ar hefu sumir tali a hefnd gyinganna garinu vegnar rskunar frii eirra hafi brotist t ljsum logum ".

Smuleiis er frekar fyndi a sj a meal andmlanda htelbyggingarinnar er einn af helstu framleiendum gervihsa "gmlum stl", Hjrleifur Stefnsson. tristaklondk miborgar Reykjavkur, ar sem anna hvert hs er htel, eru til mrg slys eftir hann. a eru hsaskrpi sem minna endurgerir hsa DDR eftri Sara str. jverjar endurreistu gjarna mjg groddalega a sem eir ttu fyrir str. slendingar hafa n byggt svo mrg gervifortarhs a halda mtti a hr hefi nlega geisa borgarstyrjld.

Sama hva rlgum Reykjavkur lur og naugun mibjarins. er ekki hgt a fara fram hj kvrun Rkisstjrnarinnar fr 1966 sem bannar frekari byggingar Vkurgarsreit.

ar fyrir utan verur a teljast elilegt a slenskir arkitektar fari a n a lra listrna sn, stetik, og f auga fyrir sjnskum sem margar byggingar eirra valda. essi htelfjandi sem sumir vilja troa niur vi Austurvll eins og of strum Leg-kubbi sem ekki kemst fyrir, svo og arir htelkassar sem er veri a reisa t um allan b, eru r ALGJRU samhengi vi a sem fyrir er. Gervihs endurreisnar-Hjrleifs falla a minnsta kosti oft a heildarmynd bjarins, en glerhallirnar eru askotahlutir, sem er mjg srt a sj eyileggja sl hins litla mibjar Reykjavkur og jafnvel skyggja tsni til Esju.

Svo er a Grgs

A lokum langar ritstjrn Fornleifs a benda mnnum sem takast um Vkurgar, stareynd a Grgsarkvi um flutning beina eiga vst einnig enn vi a vissu marki smalar su n rhsi Reykjavkur en ekki a grafa upp mannabein til flutnings, enda voru ekki til htel ea japanskir feramenn egar Kristinna Laga ttur Grgsar var tekinn saman:

ar er maur vill bein fra, og skal landeigandi kveja til ba nu og hskarla eirra, svo sem til skipsdrttar, a fra bein. eir skulu hafa me sr pla og rekur. Hann skal sjlfur f hir til a bera bein , og eyki til a fra. ba skal kveja er nstir eru eim sta er bein skal upp grafa, og hafa kvatt sj nttum fyrr enn til arf a koma, ea meira mli. eir skulu koma til mijan morgun. Bandi a fara og hskarlar hans eir er heilindi hafa til, allir nema smalamaur. eir skulu hefja grft upp kirkjugari utanverum, og leita svo beina sem eir mundu fjr ef von vri garinum. Prestur er skyldur a fara til a vgja vatn og syngja yfir beinum, s er bndur er til.Til eirrar kirkju skal bein fra sem biskup lofar grft a. a er rtt hvort vill a gera eina grf a beinum ea fleiri...(Byggt Grgsartgfu Vilhjlms Finsens 1852). (sj meira hr).

Deginum ljsara er, a gleymst hefur a stenkja vgu vatni beinin sem flutt voru r Vkurgari af fornleifafringum. - Hver skrambinn? Vonandi verur s tknilegi galli ekki til ess a htelspeklantar misnoti Grgs rksemdafrslum snum vi borgaryfirvld.

Nei, tli a?? Peningarnir hafa egar tala og Dagur Draumur er lngu orinn a ntttrlli peningaaflanna eins og arir slenskir vinstrismenn? g hugsa oft til grginnar eim arkitektum sem teikna hs gmlum stl remur hum me tvfldu gleri. hfi eirra er listin a gra hrri llum knstum. st eirra eim dauu er athyglisver egar haft er huga a flestir eru essir ptenttar algjrlega gvlausir svona dags daglega.


R Austurvelli

Wood nr. 15 Fornleifur copyright

Nmer 15 er fundin! Laterna magica skyggnumyndina hr a ofan, sem er handlitu, fann skyggnubirgir minn Englandi nlega ruslakistu sinni. S kista reynist honum drjg tekjulind, enda situr hann miklum fjrsj s gi maur.

Myndin er r rinni gu sem sem Riley Brothters og E.G.Wood framleiddu samri vi menn slandi og Skotlandi, og sem g skrifai um Fornleifi fyrra 10 kflum. essi mynd var framleidd af E.G. Wood.

Myndin er af virulegu inghsi okkar ar sem allt er n uppnmi n vegna alls konar ra sjrningjum og ringjum. Einnig m sj dmkirkju hfustaarins. essi mynd var tekin af Sigfsi Eymundssyni og er t.d. ekkt jminjasafni tveimur gerum (sjhr ; Lpr-380 llegu standi. Hina (Lpr-1152-9) er a finna ljsmyndabk af ljsmyndastofu Sigfsar Eymundssonar. Bkin l frammi stofunni og gtu viskiptavinir panta myndir r henni. Margar myndir r essari gtu bk sendi Sigfs lklega til eirra sem framleiddu laterna magica skyggnur. Ljsmyndin er afjminjasafni sg vera tekin 1882-1883.

Austurvllur Sigfs

Nokku merkilegt er a n etta og g b eftir tveimur myndum til vibtar, sem sagt verur fr vi tkifri Fornleifi.

Drengurinn sem hallar sr upp a giringunni vi Austurvll er Danel Benedikt Danelsson (1866-1933), sem var ttaur noran r Hnavatnssslu. Hann var skrur sem smali roddstum Staarskn um 1880. Miklu sar gerist hann bndi Brautarholti Kjs. Starfai einnig sem ljsmyndari, kaupmaur og veitingamaur Selfossi og a lokum sem dyravrur Stjrnarrinu. Frgar eru Kleppsvsur Speglinum sem fjalla um egar hann rei sem sendill Hriflu-Jnasar me uppsagnarbrf handa Helga Tmassyni lkni Kleppi (sj hr). Ef myndin hefur veri tekin 1882-83 hefur Danel ekki veri eldri en 17-18 ra gamall.

Daniel Ben Danielsson

Myndin skyggnunni hefur veri skorin aeins annig a ekki sst t.d. styttuna af Bertel Thorvaldsen sem st Austurvelli.

Mr ykir sjlfumafar gaman a sj essa mynd af Alingishsinu nbyggu. Langalangafi minn Sigurur Bjarnason sem fluttist r Skagafiri vegna ftktar (hann var a sem dag er kalla flttamaur) og sonur hans rur (sem unglingur) unnu bir vi byggingu Alingishssins.

Alingishsi 1883 b

egar Sigfs tk essa mynd st hann ekki langt fr hinum mjg svo umtalaa Vkurgari sem allir vildu bjarga hafa. ar telja fornleifafringar sig hugsanlega hafa fundi heinar grafir undir eim kristnu. g leyfi mr a efast um a ar til g s sannfrandi snnunarggn v til stunings.

g tel persnulega a me eins mikla bygg og n hefur veri snt fram kvosinni vkingald, hafi kuml landnmsmanna og afkomenda eirra, sem ekki voru kristnir, veri ekki mjg langt undan. g leyfi mr a benda mjg merka ljsmynd frum Ljsmyndasafns jminjasafnsins OKKAR, sem tekin var ri 1868 og einnig af Sigfsi Eymundssyni. Tel g myndina sna stainn ar sem Inglfur og hinir barnir Vkinni voru heygir. arna funum (kumlunum) er lngu bi a byggja hs. En hver veit gari rssneska sendirsins ea aeins sunnan vi hann gti veri a kuml fyrstu "vkinga" Vkur su enn a finna undir reynitrjnum.

Reykjavk 1868

egar Htel Kirkjugari verur planta niur Vkurgar - v menningarlegu peningavldin, sem stjrna boginni n, eru afhugu menningu - tla g n rtt a vona a htelhaldarar veri jlegir og hafi myndir rmmum af beinum r garinum og nrmyndir af holdsveikum morgunverarsalnum. a er hugavert fyrir feramenn a stdera slkt egar eir bora rbtinn, innifalinn ea innifalinn. g er til a lta hteleigendum t litmynd af Austurvelli fr 1889! til a hafa yfir kaffivlinni, en a mun vitaskuld kosta drt.

Menning kostar nefnilega, en a er svo billegt a eya henni.


Pavlova hittir Vilhjlm Grand

Pavlova stolen of course

Pavlova er nafn miklum eftirrtt sem Fornleifur fkk fyrsta sinn vi sinni fyrir um tveimur rum san hj slensku vinaflki sem g heimstti sumarhsi hr Danmrku.

Oft hafi g ur heyrt um ennan desert og s breskum matreisluttum. g taldi vst a etta vri grar gmstur rttur, hlainn umframorku. a reyndist rtt vera. Slkir rttir henta eiginlega ekki ballettdnsurum, miklu frekar sjmnnum. Eftirrtturinn ber reyndar nafn frgra ballettdansmeyjar, nnu Pavlovu (1881-1931), en ef ballettmr bora slkan mat er dansferlinum vntanleg rsta eftir fyrstu skl. essi frgi desert samanstendur mest af sykri, eggjahvtu og rjma. a einasta sem hollusta er eru berin, og helst jaraber, sem str er jafnri og nskri hnd efst pavlvuna.

Margt er huldu um ennan eftirrtt. stralir og Nsjlendingar, sem ur fyrr ttu afar byggilegar heimildir hafa rifist um a ratugi, hver janna hafi fundi ennan rtt upp fyrstar. Bar jir vilja nefnilega eigna sr eftirrtt ennan sem hefur fengi mikla heimstbreislu.

Bum ber saman um a hann hafi veri binn til til heiurs nnu Pavlvu ballettdansmeyju, egar hn heimstti lndin tv ri 1926. Og n er desertinnvntanlega orinn frgari en Pavlova sjlf. En mefrum fornmatginga vandast n mlin, v engar uppskriftir ea heimildir geta sanna tilur essa rttar ri 1926 og dagbkur dansaranssvipta ekki hulunni af neinu, v ar er hann hvergi nefndur. Fyrstuuppskriftirnar a rttinum eru fr 4. ratugnum og voru prentaar bi Nja Sjlandi og stralu.

Chaplin et PavlovaHr verur ekki s hver er eftirrtturinn ea forrtturinn. Bi ekktu hins vegar lti til fur sns.

ri 1926 var reyndar gefin t stralu uppskrift a vaxtahlaupi, fjarri lku eirri Pavlvu sem flestir tengja nafni ballettdansmeyjunnar. Svo halda arir v fram a essi blessai rttur s bara kominn me innflytjendum frskalandi til landanna tveggja nera. Ekki tla g a skera r um upprunann, v laktsaol mitt sem uppgtvaist er g var fimmtugur, sem og menningarvmbin fna, valdar v a g ver a halda mig fr slku lostti nema hfi. En g er hn hn Pavlva.

Jafn dularfullur og uppruni pavlvukkunnar er, var uppruni nnu Pavlovu dansstjrnu a einnig. Hn var dttir ftkrar vottakonu Sankti Ptursborg sem ekki gat ea vildi gefa upp nafn fur barnsins. Dttirin Anna fkk sar nafn manns sem mir hennar giftist og ht Pavlov a eftirnafni. Anna Pavlova andaist r lungablgu den Haag Hollandi ri 1931, aeins fimmtug a aldri (svo dans er kannski ekki eins hollur fyrirlkamann og oft er haldi fram). Minning hennar lifir enn hinni girnilegu kku (sem menn geta brennt sm fitu vi sjlfir a leita uppskriftinni fyrir). er g hrddur um a svitinn leki ekki af ykkur vi leitina. Pavlvurtturinn er nefnilega orinn ekktari en dansmrin. En muni aeins hfi, annars veri i ekki deginum eldri en Anna Pavlova var sjlf.

Anna Pavlov kemur til den Haag Hollandi

ess verur a geta a einn slendingur fkk tkifri til a hitta nnu Pavlvu. a var enginn annar en Vilhjlmur Finsen, einn af ferum Morgunblasins. Eftir Morgunblasrin starfai hann lngum sem blaamaur Noregi, ar sem hann stofnai fjlskyldu. ri 1927 kom Anna Pavlova til Oslar og leyfi g mr hr a birta frsgn Finsens sem t kom fyrri visgu hans Alltaf heimlei (1953).

Anna Pavlova

mamnui 1927 komballettdansmrin Anna Pavlova til Oslar fylgd me 36 konum og krlum, a fll minn hlut a taka mti henni jrnbrautarstinni og eiga tal vi hana fyrir Oslo Aftenavis.

nnu Pavlovu hefur veri lkt vi flaming, sem lur ea svfur fram fremur en gengur, og essi lsing ttir mjg vel vi hana, v a hn var svo ltt og yndisleg hreyfingum, er hn lei fyrir slitinn stvarpallinn, grnn og mjslegin, me dsamleg djp svrt augu flu andliti, a maur var hlfhrddur um a hn mundi fljga burt.

brautarstinni vildu hn ekkert segja vi okkur blaamennina, en hn ba okkur koma me sr upp Grandhteli, og ar tti g vital vi hana, mean teiknarinn teiknai hana.

Hvernig hugsi r til ess a sna list yar hr? Skandnavar erusagir svo kaldlyndir, sagi g.

Flki, sem kemur fram leiksvii, sagi frin, httir til a halda, a a hafi ekki komizt kjsanlegt samband vi horfendur, ef eir lta ekki hrifningu sna spart ljs. g fyrir mitt leyti kann vel vi ess konar horfendur, v a g ekki tt manna vi a ltatilfinningar snar ljs. a eru hinar glu bylgjur fr hjarta til hjarta, sem allt veltur .

Anna Pavlova2b

Teiknari Aftenavisen i Osl ni Pavlovu vel. Hn er me sama hattinn og den Haag. Myndin birtist bk Vilhjlms Finsens Alltaf Heimlei, sem t kom ri 1953.

g spuri hana um lit hennar ntzkudansi.

Mr er rauninni vel vi allt ntt, en vi verum a vira hi gamla, sivenjurnar. En ntzkudansar, black bottom og hinir, eru hrilegir. Flk ltur t ein og a vri vitskert, mean a er a dansa. Dansinn virist heflaur, klunnalegur og trylltur.

Orum Pavlovu fylgdu hrfandi hreyfingar handa og axla, og svipur hinna djpu augna og andlitsdrttirnirvoru sbreytilegir. Hin eldsnggu og leiftrandi hugbrigi hennar og hrfandi framkoma voru gleymanleg. Ofurltil handahreyfing var svo mikilvg og hrifark, a a var eins og hn svifi ein rminu. a var ekki a stulausu, a Pavlova var kllu geekkasta kona heimsins.

Kvldi eftir naut g eirrar ngju a sj hana dansa, og er a eitt fegursta, sem g hef s vinni.

Vihjlmur Finsen, sem brnai eins og klaki Kena undan sjarma nnu Pavlovu, greinir ekki frneinum eftirrtti sem bar nafn hennar, enda hefur hann vart veri binn a n tbreislu alla lei til Noregs ri eftir a hann a hafa ori til. Noregi ntmans er hann hann hins vegar hvegum hafur, lngu eftir a hann naut sem mestra hylli Bretlandseyjum og Danmrku 8. Og 9. ratug 20. aldar.

A minnsta kosti 667 uppskriftir munu vera til af Pavlvu. Prfessor Helen Leach vi hsklann Otago Nja Sjlandi hefur safna eim saman r 300 heimildum, og berbkin heiti The Pavlova Story: A Slice of New Zealands Culinary History. Helen Leach telur ruggt a pavlova eins og hn er best ekkt dag s fyrst lst riti Nja Sjlandi ri 1929, en a stralar hafi ekki skrifa neitt a viti um eftirrttinn fyrr en 1935.

Nvitiia. Ef i fitni geti i dansa black bottom, Svartrass, dansinn sem Pavlovu var hugleikinn Osl ri 1927.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband