Frsluflokkur: Menning og listir

Sambandinu endanlega sliti Kaupmannahfn gr

Gudni

hfn Fornleifs eins og hn leggur sig, bi ms og menn, mtti gr rstefnu um slenska Fullveldi, sem haldin var nbyggingu lagadeildar Hafnarhskla eyjunni Amkri.

Veri var eins og a er alltaf Danmrku, 20 stiga hiti og slskin, og su slenskir gestir rstefnu essari, hvers eir fru mis vi me v a kveja kng sinn a mestu ri 1918.

Fyrirlestrarnir voru misjafnir og mislegt meira hefi mtt segja. En egar menn hafa ekki nema 20 mntur hver, er erfitt a segja allt sem manni langar og llum lkar. eir sem ekki eru srfringar, fengu hins vegar ga innsn adraganda sambandsslitanna ri 1918.

Lkt og g greindi fr essu bloggi mnu fyrradag fannst mr vanta danska hli mlsins sagnfrilega s, en eir tveir dnsku sagnfringar sem tluu og einn eirra af hlfgerum vanefnum, snertu ekki v. Fyrirlestur sagnfrilektors fr Hafnarhskla sem g nefndi hr um daginn var me gtum.

Lagalegu hliunum (r eru alltaf margar) voru hins vegar ger g skil af afar nkvmum, samviskusmum og einstaklega hfum konum fr tveimur hsklum slandi og eirri riju fr Hafnarhskla sem var hreint t sagt sn ensku. Rektor Kaupmannahafnarhskla sem var karlpungur mnum aldri talai um Surtsey, Heimaey og Eyjafjallajkul me snu nefi, en virtist mest hrifinn af slenskri Erfagreiningu, sem l ef til vill nst hans ekkingu, sem er matvlaryggi.

Kaffihl og snittur

Guni forseti heilsai mig kaffihli. Framsaga hans var v til sma, persnuleg og fyndin a auki. Eins rddi g vi Gunnar r Bjarnason sagnfring, egar komi var a snitterinu ogRnarvnum boi slenska lveldisins eftir rstefnuna. Gunnar r sagi mr og rum fr bk um sambandsslitin sem brtt kemur t eftir hann. henni mun hann kannski fyrstur sagnfringa framreia eitthva um danska ttinn ferlinu fyrir sambandsslitin, sem g hef lka skoa ltillega og undrast mjg a engin hafi birteitthva r eim skjlum sem g hef lesi. N rur Gunnar r bt v me jlabkinni r, hann hefur fari Rkisskjalasafni Kaupmannahfn. Danir undirbjuggu mislegt ri 1918, enda voru eir hluti af essu mli.

Kben gr var lka mtt fr Vigds fyrrv. forseti, Steingrmur forseti Alingis (og enginn gekk dyr tt hann sist svinu). Utanrkisrherrann okkar var arna lka, enn og aftur of rngum jakkaftum (a verur einhver a fara a segja honum a au passi honum ekki lengur). Honum hefur greinilega ekki tekist a n af sr bumbunni sem hann reyndi a sltta egar g og hann hmuumst glfinu hj Hrafni og gstu gamla daga. arna var meira a segja rismaur slands Freyjum, Ptur jr. Thorsteinsson, en samkoma essi verur a hluta til endurtekin rshfn dag.

a var einstaklega vel a essu stai. ingi var slenska sendirinu og Hafnarhskla til mikils sma.
Vjer Christian hinn TiundiFullvalda Fornleifi ekki boi

Ritstjra Fornleifs var hins vegar ekki boi gala-viburinn dnsku drottningalegu perunni grkvld, g hafi bi undir oki dnsku krnunnar lengur en flestir slendinga - og ykir boleysan fura ar sem g er eini maurinn essu landi, og lengi vri leita, sem hefur tekist a n t r danskri rkisstjrn afskunarbeini fyrir lngu lina atburi, a hafi aldrei nokkurn tma veri tlun mn. a ml varai ekki sland og venjulega gefa Danir engar afsakanir fyrir mistk sn. Og essi var snu hugaverari, ar sem g hafi ekkert fari fram slkt. g hjlai bara me eintak bk eftir mig danska forstisruneyti v verandi rherra, Anders Fogh Rasmussen, hafi heyrt af henni og lti rgjafa sna segja sr a Smon Wiesenthalstofnunin vri farin a lta illa t af niurstum henni. Nverandi forstisrherra hefur hins vegar greinilega aldrei lesi bk mna, og er hn v komin r flestra bka sem hann hefur tt vi. Nlega er hann minntist bjrgunar flks undan nasistum og elskulegri samvinnu Dana vi setulii ska, nefndi hann ekki aukateki or um a danskir stjrnmla- og embttismenn 5. ratug 20. aldar vsuu flttaflki r landi og oftast beint dauann - sem forveri hans starfi hafi beist afskunar ri 2005.


Forstisruneyti danska og ingi bau 900 gestum essa skemmtum og slenska sendiri fkk a afhenda lista yfir 500 slendingum ea flki i dansk-slensku samstarfi, og ar a auki 80 srvldum samt maka.

g kemst lklegast aldrei svo fna samkomu og a gerir svo sem ekkert til v jakkaftin mn standa mr meira beini en James Bond dress Gunnlaugs rs rarsonar.

Casino Royal mit Black Jack und Rasy Pia

Forstisrherrann danski kom ekki rstefnuna Hafnarhskla gr. Hann valdi a fara tknihsklann, ar sem kona mn vinnur, og ar sem miklu jhagslegri atrii en lngu liin sambandsslit vi vitamgulega j voru dlu.

En hann var gestgjafi perunni grkvld. ar var lka mtt Pia Kjrsgaard sem fkk a heyra a slandi sumar vegna ess a hn vill losna vi flttamenn dag. Margrt drottning og sonur hennar og tengdadttir ltu sig heldur ekki vanta. Svo flttamnnum s enn einu sinni blandai mli lkt og gerist sumar slandi, hjlpai afi Margrtar drottningar aldrei flttamnnum, v embttismenn hans komu veg fyrir slkt og tndu viljandi brfum fr flki vanda til hans. Fr v er m.a. greint me nokkrum dmum bk minni Medaljens Bagside (2005). ll fgnuu au gr a losna frisamlega vi slendinga fyrir 100 rum san, jafnvel eir vru ekki helvtis flttamenn.

Mig grunar eftir ennan frandi grdag, a Danir hafi fyrst og fremst reikna t, hvort a vri hagkvmt fyrir Danmrku a veita sambandsslitin. Danir gera, eins og kunnugt er ekkert nema a eir gri v ea a dmi fari a minnsta kosti ekki mnus. Danir viurkenna etta sjlfir. g held a menn hafi reikna a t ri 1918, a sland yri Danaveldi aeins til vansa og endalaus dragbtur alla run. Kannski var a ess vegna a menn voru svo glair a losna vi sland a mestu leyti ri 1918.a var a sem menn kalla win-win situation bnkunum dag, ur en allt fer hausinn.


Next stop, Hawaii Club

Hawaii Club Minesi

Fornleifur hefur sustu frslum snum veri a sna verk nafngreinds hollensks meistara sem kom vi slandi ri 1957. Bi g flk um upplsingar ef a ekkir einhvern myndunum. Hermaurinn myndinni hr fyrir ofan heitir Chuck og kom fr Maine, en var v miur ekki af slenskum ttum. Hefi a n ekki veri gaman? En framsknarmnnum og krtum sem enn lesa Fornleif skal upplst, a Chuck var hvorki, svartur, gyingur n slavneskur.

Meistarinn hollenski hafi greinilega mikinn huga braggamenningu slandi ogannarri byggingalist sem slendingar fluttu til sn. t.d. smaklefa fr Svj og bragga fr Engilsxum. Hann fll alls ekki fyrir torfhsum v au voru n einu sinni lka til Hollandi (sj hr).

egar hann tk essa mynd, komst hann feitt. Margir klbbar voru Vellinum og ekki veit g hvar essi var ea hva hann ht. Hr fr hann vinnuheiti Hawaii Club, og hann kostai rugglega ekki 750 milljnir Dagsviri.

etta var miki menningarbli, ar sem offiserar og gentlemenni komu viringarlega fram vi konur r slenskum plssum sem vildu dansa og dufla vi dta. Hawaii var greinilega vinslt ema vellinum og dreymdi menn um a Smurfrndi sendi anga sta veurblunnar Rosmhvalsnesi.Hr m lesa um rosa Hawaiipart vellinu ri 1967. a var lngu ur en Trbrot spilai grahestarokk og slenskar gg pkur dnsuu Midnight Sun klbbi verndaranna. Sjn er sgu rkari.

a er lklega til of mikils mlst a bija um minningar manna fr essum sta innan varnargiringarinnar. Konurnar segja barasta ekkert, og muna enn minna. slensk brn sem uru undir nnd flugvalla vita a flest ekki. Menn fru dlti mannavillt vi ferunina eim.


Braggadrengirnir og Halli-stl

Insklinn Braggar 2

ri 1957 kom nafngreindur Hollendingur, fljgandi alla lei til slands. Hann var litkur ljsmyndari, lklega fagmaur. Blvanlegt a vita engin deili honum. Hr er mynd sem hann tk Sklavruholtinu. Insklinn hafi veri reistur, en braggar voru enn holtinu. eim bj ftkt flk, og n voru tlendingar meira a segja farnir a hafa huga eim.

Tveir strkanna myndinni eru enn ftbolta, strigaskm og gallabuxum, alveg eins og vru eir klipptir t r mynd fr yfirgefnum kolab Bandarkjunum. Hinir eru psu a skoa leikara,a tyggja tyggj og stla um hvort eir suindnar ea kbojar. Kannski bjuggu eir brggunum, ea ngrenninu?

jviljinn kallai flk sem arna bj "etta flk" ri 1946, egar fyrst kom til tals a flytja bana ara bragga Fossvogi til a reisa minningarkirkjuna um Hallgrm gyingahatara.Samkvmt lingnum "Bjargesti", sem skrifai Bjarpsti jviljans lnu, v merka aluvinablai, "forpestai" flki brggunum andrmslofti Reykjavk me tikmrum. ri 1957 var "etta flk" greinilega enn arna, gvinum reiganna jviljanum til ltillar glei.

Jnasistar Framsknarflokknum voru hins vegar fremri jviljamnnum hatri snu brggum og flkinu sem eim urfti a hka. Forfeur ftklinganna hafi veri barir sveitum landsins og n tti "etta flk" ekki a vera fyrir kirkju heilags Hallgrms gyingahatara. Braggar fru alla t mjg taugarnar eim sem voru svo vel lnum a eir urftuekki a ba eim sjlfir.

Halli StyleAllt einu stekkur einhver spjtrungur njustu, ammrsku rokktskunni inn myndina. Vi skulum kalla hann Halla. Hann hafi greinilega stdera myndir me James Dean og Elvis. Hann er hvtum sokkum, mokkasnum, velstraujuum sjnbuxum og college-jakka, lkt og hann hafi labba inn setti vi sklavruna, beint fr Sunset Blevard me smstoppi Vinnufatabinni.

sland var gri lei me a vera 51. rki Bandarkjanna. Halli hafi greinilega uppgtva a tlendingur var a taka af honum myndir ar sem hann var a leika sr vi yngri drengi. a mtti Halli ekki.

Ef einhver kannast vi sfnuinn arna vi klappirnar efst holtinu, tti ritstjrn Fornleifs krt a f upplsingar. Ef Halli er lfi, er hann kominn vel yfir ttrtt. etta eru nstum v fornleifar.

Eitthva held g essi braggar myndu kosta endurger dag, en arna hefi ef til vill veri tilvali a hafa Hallgrmsbar. 700 milljnir, n samninga Dags gengi.


Vovehals-buxur koma til slands ri 1911

Vovehals Buxer

Sumari 1911 pantar Geir Zoga (1830-1917) verslunar og tgerarmaur Vovehals-Buxur, ea efni r, fr Jydsk Kjole-Kldehus Kbmagergade 48. essar buxur voru saumaar r ullarefni, sem spunni var af Ullarjtum Jtlandi. Efni var rma fyrir styrkleika. a var Jska Kjla og Fathsi sem hf a kalla efni Vovehals Cheviot og Vovehals bukser, sem sem er hgt er a a sem ofurhuga buxur. annig var etta efni selt slandi um ratug eftir a greint var fr v fyrst slenskum blum.

Nlega fann g umslag hj frmerkjakaupmanni Danmrku. v hafi Jydsk Kjole-Kldehus sent Geir Zoga prufur af efninu jl 1911 eins og kemur fram framhli umslagsins. Aftan umslaginu (sj efst) er hinsvegar auglsing fyrir essar nsterku buxur, sem verstu villingar gtu fyrir enga munu sliti gat , sama hva eir reyndu.

Vovehals Buxer 2Fyrst essar buxur voru eins nsterkar og lti var a, svo sterkar a "Deres Riv ihjel Drenge" gtu ekki r sett gat, sama hva eir rembdust, gti vel hugsast a einhver kynni enn a leyna einu pari. Lti upp haloft og taki til. Ef i finni slkar brkur fari endilega me r eitthva safn ngrenninu.

DP035615 Geir Zoega bGeir Zoga var afar fjlbreyttur karakter, sama hva hann tk sr fyrir hendur. Hann var einn helsti atvinnurekandinn Reykjavk um langt skei. Upphaflega var essi rauhaus ekktur ti heimi sem leisgumaur feralanga, v hann var allvel fr ensku, og nnur tunguml ef hentai. Menn rugla honum v iulega vi nafna hans Geir Tmason Zoga sem var rektor Latnusklans Reykjavk. S Geir gaf t ensk-slenska orabk, eins og kunnugt er, og sar slenskt-enskt orasafn.

22869r

Hr ber Geir hundinn sinn Brussu (ea Brsu) ri 1862.

Fornleifur hefur ur minnst Geir kaupmann hinnfyrsta (sem einnig var kallai Geir gamli), t.d. hr, og grein um langafa minn slenskan, r Sigursson (hr). Tengdasonur rar, afi minn Vilhelm, hafi miki yndi af v a segja sguna af ri sem vann lengi fyrir Geir sem strimaur skipum hans. rur langafi minn var afar feiminn maur; Svo mjg a eitt sinn sagi Geir vi hann: "Snu n a mr andlitinu rur, svo g urfi ekki a tala vi afturendann r". essi saga fr vst va um Reykjavk. Afi sagi stundum essa sgu til a stra mmu minni. Afi hefurhugsanlega gengi nsterkum Vovehals-buxum yngri rum. (Sj minningar um hann hr, hr og hr).

Ef einhver veit, hvernig stendur v a safn af umslgum sem send voru til Geirs Zoga hafa lent frmerkjaslu Danmrku, ar sem er veri a selja au n, mttu eir lta mig vita. Verslunarsaga slendinga m ekki gloprast niur me v a henda llu ea gera sr hana a ffu fyrir smskildinga. Umslagi getur veri miklu meira viri fyrirsguna en skiti frmerki me Fririki VIII, sem andaist hruhsi Hamborg og vann aldrei rlegt handtak vileiinni. Menn eins og Zoga voru hins vegar konungar slands.


egar Stng komst ranska annla

Stng Taharan

Hr um ri (2015), egar flki minjavrslunni slandi var sumt ekki enn bi a losna undan v andlega brjli og mikilmennskubrjli, sem geisai slandi fyrir hi margtalaa hrun, Tilkynntu tilheyrandi yfirvld a a myndi kosta700.000.000 kall (i lesi vxilinn rtt, sjhundrumilljnirkrna -/) a gera hinni merku rst jrsrdal hrra undir hfi en henni hafi lengi veri gert.

Meira a segja var efnt til samkeppni um byggingu "sklis" yfir rstina. keppni vann ungt, upprennandi arkitektapar fr slandi og ran. Tillaga eirra var v miur algjr della, ef nota skal hlutlaust or, sem ekki er hgt a byggja eimnttrulega hl sem Stangarbrinn var reistur . Tillgunni fylgditeikning sem sndi hlinn og hugsn eirra, ar sem slin skein heii - r Norri.

essi samkeppni komst meira a segja heimsfrttirnar, ef svo m segja. blai (sj hr) Teheran ran var sagt fr verlaununum og ar birtist heilsuljsmynd af slenska helmingi verkefnisins, en ttingi hans vann einnig um tma jrsrdal 4. ratug sust aldar og fyrir j sem enn stundar saleg viskipti vi ran.

rnsku greininni um Stangarskli var kreddunni um a Stng hefi fari eyi ri 1104 vissulega haldi htt lofti. ran Ayatollanna stta menn sig ekki vi neinar breytingar orum spmanna og 1104 aldursgreiningin var eins og kunnugt sett fram af margfrgum slenskum spmanni.

San glerhsi, sem einna helst lktist aumannsvillu vi Mijararhaf, ea blskr olusheiks vi Persafla, vann verlaunin - og eftir a slin Fornleifaruneytinu, Sigmundur Dav, htti a skna r norri, eru form um vigerir og vihald Stng komnar aftur meira raunstt horf. aki nverandi skla verur btt en ekki staga og verkefninu lkur ri 2020 hef g fengi upplst. a eru miklu betri skilyri en menn hfu ur vigerum, egar maur var a reyna a bjarga v sem hgt var a bjarga fyrir lti f me meistaralega gan arkitekt og hleslumann (sj hr).

Karl Kvaran Taheranranska tmariti hafi aeins mynd af unga slenska arkitektinum, sem sneri ttirnar fyrir sunnan land. D&G gleraugu voru tsku . Lklega hefur mynd af betrihelmingi hans tt vi of djrf til prentunar ran Ayatollanna. Menn vilja helst ekki nota of mikla prentsvertu myndum hnnunartmaritum ar landi.

Minjastofnun var fljtlega ljst a loftkastalarforstjra Minjastofnunar eru byggir sandi. A lokum hentu menn gaman a llu og Aprlgabbi stofnunarinnar var greint fr v ri 2015, a stt hefi veri um a flytja sklann Stng til Selfoss. Grungar telja vst a etta hafi veri pilla handa Fornleifarherra sem var nskur er hann tk nverandi jminjavrinn vinnu sem rgjafa um tma. Ekkert var hins vegar skrifa um a rnsk dgurbl, tt a vri hlfgert hrejuverk.

Er a ekki skrti, og raun geveikislega fugsni, a fgarki eins og ran, sem rarair hefur stai bak vi hryjuverk og morldur, og ar sem prestaveldi hvetur til eyileggingu ja og menningar eirra, su menn a dst a eyileggingu/varveislu fornminja slandi.

Fuuhuhh, a fer um mann hrollur. Svona laga gerir menn bara voa reia. Eitt sinn lagi jminjavrur til a vandamlin vi varveislu Stangar yru leyst me v a rstin yri grafin aftur niur. Hann vissi ekki frekar en nverandi Minjavrur Rkisins a rstirnar eru ornar aeins fleiri n en hans hugarheimi, t.d. hefur fundist eldri skli (ea tveir), kirkja og smija undir kirkjunni. Rannskn eirra er alls ekki loki. Suma hluti er ekki hgt a fela, tt menn geri sr far um a.

Doddi  Dtasafninu


Trupulleikarnir Velbasta

Hringur fr Velbasta
Fornleifafrin Freyjum er ekki eins hstemmd og greinin er slandi. Freyjum eru t.d. ekki 40 fornleifafringar ferklmetra lkt og slandi. Samt finna frndur vorir, fornfringarnir hj Tjsavninum Freyjum, sem ur ht Froya Fornminnissavn, oft mjg hugaverar minjar. Stundum svo hugaverar a r setja alla gat.

ri 2016 fannst t.d. Velbasta (Vblssta) Streymoy (Straumey) einstakur gripur, sem hefur valdi miklum heilabrotum meal frnda okkar fornleifafringastttinni Freyjum. Gripurinn sem um rir, er forlta hringur r silfri sem hefur veri logagylltur.

rtt fyrir a freyskir fornfringar hafi sett sig samband vi srfringa sfnum Noregi, Bretlandseyjum (ar me tldu rlandi) og var ( ekki slandi), hefur enginn hringasrfringur sfnum essum geta hjlpa vi a leysa gtuna um ennan merka hring. v v er haldi fram a enginn hringur eins, ea nrri v lkur, hefur fundist eim lndum sem leita hefur veri til. Aldursgreiningin er einnig samkvmt helstu sfnum enn viss. Vi sama uppgrft fannst einnig silfurmynt, silfur-penny fr tma Engilsaxakonungsins Evarshins Eldra Wessex og mun myntin hafa veri slegin tmabilinu 910-15.

Hvort hringurinn er eins gamall og myntin, er enginn frimannanna sem Tjsavni hefur haft samband vi tilbinn a tj sig um. Einn eirra hefurgefi aldursgreininguna 1100-1300, en n nokkurra haldbrra raka. Einn gtur fornleifafringur og fyrrverandi safnstjri jminjasafns rlands, Ragnall OFloinn, telur hpi a uppruna hringsins skuli leita Bretlandseyjum. v er hfundur essarar greinar ekki alveg sammla.

Hr m lesa grein eftir fornleifafringinn Helga D. Michelsen hj Tjsavninu sem hann ritai tmariti Fri (sama og fri, en bori fram "fri") og kallar Helgi gta grein sna Gtufrur fingurringur.

Eins og lesa m er Helgi fornfringur Freyjum miklum vandrum, ea trupulleikum eins og a er kalla hj frndum okkar. Trupulleikar er reyndar or tta fr Bretlandseyjum, komi af orinu trouble. g held a hringurinn fr Velbasta s lka aan. a er svo minn "trupulleiki". En n geri g grein fyrir skoun minni baugnum:

Fornleifur kveur a hjlpa frndum snum

egar ritstjri aljadeildar Fornleifs frtti af einum helsta trupulleik Freyinga seinni tmum, .e. hringnum forlta fr Velbasta, kva hann a hjlpa frndum snum sem uru sjveikir leiinni til slands. Hann notai um a bil eina klukkustund netinu og bkasafni snu uppi undir aki. Hr kemur mjg stutt skrsla um niurstur gruflsins:

ar sem myntin sem fannst Velbasta er vel aldursgreind og uppruni hennar ekktur, datt Fornleifi fyrst hug a leita uppruna hringsins smu slum og myntin er fr. Freyjar eru, rtt fyrir allt jafn langt fr Bretlandseyjum og r eru fr slandi og Noregi.

Tel g n mjg lklegt a hringurinn s undir mjg sterkum Engilssaxneskum stlhrifum me hrifum fr Mervingskri list Frakklandi. Lag hringsins fr Velbasta er einnig ekkt frgum hring me engisaxskum stl, sem fannst 18. ld. Einn helsti srfringur Breta engilsaxneskri list, dr. Leslie Webster, telur vera fr fyrri hluta 9. aldar (sj hr). Hringurinn, sem hr um rir, fannst Berkeley Mercu (Midlands) Englandi, ar sem er greint fr klausturlfi egar ri 759 e.Kr.

_48957730_ring

Berkley ring 2 Krna af rum hring, sem talinn er rlti eldri en hringurinn fr Berkeley Mercu, er hringur sem fannst Scrayingham Reydale i Norur-Jrvkurskri (sj nnar hr,ar sem hgt er a lesa um ara hringa me sama lagi, semtmasettir eru til 8. og 9. aldar). Krnan af hringnum fr Scrayingham er smuleiis meistaraverk me filigran-verki (vravirki)en me sama lagi og krnan hringnum fr Velbasta.

Hringur fr Liverpool

Lklegt m telja, a hringurinn sem fannst Berkley Milndum hafi veri hringur geistlegheitamanns, bta ea biskups. Hringurinn er vitaskuldskreyttur meannarri afer en hringurinn fr Velbasta, og er gott dmi um a allra besta gullsmalist Bretlandseyjum 9. ld. En lagi hringnum, ea rttara sagt krnu (hfi) hans, er a sama etta krosslag, sem bir hringarnir hafa, er hins vegar frekar sjaldgft en samt vel ekkt fyrri hluta mialda. etta er sams konar kross og maur sr t.d. gylltum altrum Danmrku (gyldne altre). Lklegt ykir mr einnig, a hringurinn fr Velbasta hafi veri borinn af kirkjunnar manni. Af hverju hann tapai honum Freyjum er alfari hans einkaml.

The_Tamdrup_Plates_Detail_1 b

Frontal_lst_Church_Randers b
58943119_1_xg fann fljtt hringalka eim hr til hliar, sem hafa lka krossmynd auga hringsins og Velbastaarhringurinn, .e.vgslukross (hjlkross/Eng. Consecration Cross), eftir mjg stutta leit veraldarvefnum. eir eru vitaskuld alls ekki eins og hringurinn fornfi fr Velbasta, en ef svo m a ori koma, fr nsta b.

Ef maur ltur stru silfurklurnar, ea stlfru vnberin beggja vegna hringlaga flatarins me vgslukrossinum miju krnu hringsins fr Velbasta, minna silfurklurnar mjg hringa fr Frakklandi fr 6.- 9. ld. Hr eru nokkur dmi um, hvernig annig vnberjaklasar (vnberi tknar bl Krists) voru settir beggja vegna hringkrnunnar, ea ar sem baugurinn mtir krnunni.

Dmi um Merov hringa

cluny-museum-ring-by-thesupermat-wikipedia-commons-800-2x1

Ef tra m Leslie Webster, helsta srfringi Breta Engilsaxskri list, varandi ara hringa me svipuu lagi og Velbastaarhringurinn, er hringurinn a mnu mati lklegast smaur 9. ea 10. ld, egar engilsaxneskur stll gullsmalist var enn miklum blma. Hringurinn er v a mnu mati fr Bretlandseyjum, en ber einnig hrif fr hringum Meginlandi Evrpu, helst fr hringum Frakklandi, en einnig sjst bsantsk hrif.

g vona a etta leysi vandamli me hringinn fr Velbasta. Reikninginn sendi g sar til Tjsavnsins Freyjum, en Fornleifur er vitaskuld rndr allri frilegri jnustu vi sfn og rn a senda stofnunum reikninga.

Gar stundir og allt lagi.

Vilhjlmur rn Vilhjlmsson

Ljsmyndin efst birtist Fri og er tekin af Finni Justinussen

Version in English (pdf)

Version in English (word docx), please see "Skrr tengdar essari bloggfrslu" below.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Getur einhver lesi japnsku kassana mna ?

Fig 1b
g segi eins oft og g get: g er me heppnari mnnum, og a er fyrst og fremst vegna betri helmingsins. Mn elskulega ektakvinna, hin sunga Irene, dekrar mjg vi manninn sinn. Til a mynda nlega, egar hn gaf mr afmlisgjf. g fkk gjfina nokkrum vikum fyrir afmli, alveg eins og fyrra er hn bau mr eftirminnilega tnleika me Woody Allen og hljmsveit hans.

r fkk g hins vegar japanskan kassa fyrir afmli mitt sem er 22. jl r hvert - en stundum skmmu ur ea fngum.

Eina slrka helgi fyrir skmmu, (san hefur slin brunni himninum hr Danmrku), brugum vi okkur strbinn og frum meal annars inn litla verslun Ngrannaleysu (Nabols), sem selur verandi japanska forngripi. Verslunin er rekin af nokkrum ungmennum rtugsaldri sem ferast miki til Japan vegna brennandi huga sns landinu. ar kaupa au einnig ga gripi sem au leggja rlti Kaupmannahfn og reyna svo a lifa af v sem au na me nmi ea til a greia fyrir frekari ferir til Japans. Mig grunar a au hafi agang a barrminu fyrir lti, ar sem verslunin er afar gum sta.

Kona mn s strax a g slefai eins og krakki yfir bambuskassa einum binni sem og loki af minni kassa. etta var eini slki gripurinn versluninni. Kassinn og loki eru fr byrjun 20. aldar og bera letranir ritaar me japnsku tssi. g keypti mr loki fyrir lti. Konan mn s lka a mr langai hemjumiki kassann svo hn keypti hann ssona og gaf mr fyrirframafmlisgjf.

Kassar sem notair voru fyrir postuln ea lakkvrur

Kassar sem essir voru jafnan smair r bambus utan um drmtan varning svo sem postuln ea lakkvru, egar slkir ealgripir voru seldur fyrri ldum. Konan mn, sem lagi stund japnsku me nmi snu stjrnmlafri rsi sustu ld, gat ekki lesi letrunina kssunum. Hn s strax a etta var a miklu leyti skrifa me knverskum tknum sem kallast kanji.

Fig 3 b

Mynd II

Fig 4 b Mynd III


g spuri verslunareigendurna sem voru til staar, hvort au gtu lesi japnsku, en a geri aeins ein eirra, sem er hlfur Japani. Hn gat hins vegar heldur ekki lesi letrunina. Hn tk myndir og sendi fur snum, sem er japanskur, og hann var lka a gefast upp, en upplsti a etta vri gmul japanska fr v yfir leturbreytingu 20. ld. egar htt var a nota msa knverska bkstafi og hljkerfiannarra stafa breyttist alfari. dag er essi japanska ekki kennd nema hsklum, og afar fir geta lesi texta me knverskum tknum og gamla hljkerfinu.

g hafi samband vi Toshiki Toma prest innflytjenda slandi, og sar prfessor einn Kaupmannahfn, en ba skorti aldur og ekkingu til a geta lesi ennan gamla kanji-texta. Til ess arf maur vst helst a vera orinn rmlega 90 ra ea srfringur. Ekki ir heldur a bija Knverja a lesa textann, v eir ekki tknin, a au og hlja oft tum allt ruvsi gamalli japnsku en knversku.

kassanum myndinni efst voru japnsk dagbl fr 3. ratug sustu aldar. a gti vel gefi hugmynd um aldur kassans.

Geta lesendur hjlpa me rningu textans?

Fig 2

Mynd IV

Vera m a lesendur Fornleifs su sleipir japnsku og geti lesi fyrir mig hva stendur

(I) kassanum ( myndinni efst),

(II) innan loki hans (mynd IV)

(III) bum hlium loksins af litla kassanum (myndir II og III)

Kassinn er listavel smaur og ekki er notaur einn einasti jrnnagli. Hann er einnig mjg vel nothfur. g nota hann eftir hreinsun og vxun til a hylja snrur og leislur sem hrynja tugatali af tkjum sem okkar tmum fylla ll skrifbor. Leislur fr tlvu, lmpum, htlurum, hleslutki og sknskri myndavl, fara allar ofan kassan og sem felur svarta spaghetti sem lekur ofan af skrifborinu mnu. Kassinn og letranir hans sjst vel undir borinu, en mig vantar enn skringu letrunum til ess a vera alsll. g tek fram a a stendur hvorki Honda, Toyota, Mishubishi, Nissan, Suzuki, Daihatsu ea Datsun kassanum.

ingarnar letrun kassanna minna arf g helst a f ekki miklu sar en morgun, sem minnir mig a hvernig vrumerki Datsun var til:

Framleiendum Datsun vantai fangandi, erlent nafn fyrstu bifreiina sem eir framleiddu. eir leituu til helsta rgjafa um fangandi blanfn snum tma. Hann bj New York, sem ht vitaskuld Cohen. Cohen spuri tsendara japanska blframleiandans hve fljtt eir yrfti a f hi nja nafn. "Aooh, Helst morgun" sagi s japanski. Cohen svarai uppvgur brooklensku "Dat soon?" g sel etta ekki drara en g keypti.


Catwalk me slenska hundinn

Dorrit  Alingi mynd Alingis

Hin glsilega, fyrrverandi forsetafr bjargai uppistandinu ingvllum gr. A vanda kom Dorrit, s og sigrai.

Hn Dorrit fullkomnar nefnilega listina a vera alleg. Hn geri sr lti fyrir, lkt og oft ur, og talai vi hinn almenna mann egar hn var komin niur Almannagj. Hn fkk lnaan slenskan hund smu litum og hn sjlf og saman tku Mssa og Seppi catwalk ingvllum.

A nverandi forsetfr lastari, sakna g dlti Dorritar. Hn var algjr hrdemantur. a var svo gaman slandi egar hn var Bess.

g akka skrifstofu Alingis fyrir a birta essa mynd, sem er frbr. Loks hafa menn ar b lrt a taka almennilegar ljsmyndir. g akka fyrir hnd ppulsins sem fylgdist me r fjarska.

... og Pa hva...


Brjnslkjarkonur ota snum tota

Valgerur Briem NM Kobenhavn 3
g er farin a halda a kvenleggur Briemsttarinnar (bori fram Brm en ekki Breim) s srstaklega lagi vi a ota snum tota.

Fornleifur greindi fyrr rinu fr Ingibjrgu Briem, sem komst franska upptku, .e.a.s hn var fyrst slendinga til ess a komast hljmpltu og ar me a eilfa undurfagra rdd sna.

Frummir Briemsttar, fr Valgerur Briem Grund Eyjafiri, kona Gunnlaugs sslumanns Gubrandssonar Briem fr Brjnslk Barastrandasslu (Briem er, af v er sagt er, afbkun Brjnslk) ttfur Briemsttgarsins valdamikla.

Valgerur sem fddist ri 1779 er talin vera s slendingur sem fddist fyrst allra eirra sem ljsmynd var tekin af slandi. v hlt Mogginn fram er jminjasafni opnai eftir breytingar hr um ri og birti ljsmynd af Valgeri. Og ekki lgur Mogginn. Er safni opnai aftur eftir drar endurbtur "breyttist allt" nema jminjavrur, v miur, en ekki tla g a daga upplsingar jminjasafnsins um Valgeri efa n rkstunings.

Ljsmyndina af henni sem Morgunblai birti, var sg vera tekin af barnabarni hennar, Trggva Gunnarssyni trsmii, sem sar gerist bankastjri (f. 1835). Tryggvi var minni sku betur ekktur sem "hundrakallinn". essi ljsmynd af fr Valgeri mun ekki vera meal elstu ljsmynda af slendingi, heldur er v haldi fram a hn s af eim slendingi sem fddist fyrst eirra sem ljsmyndir voru fyrst teknar af. Ljsmyndin enduropnunarsningu jminjasafnsins, sem Morgunblai upplsti a vri tekin af Tryggva Gunnarssyni, hltur a vera fr v fyrir 1872, en a r andaist Valgerur Briem.

Akne Hustergaard ??

Sama mynd og snd var jminjasafninu eftir viger ess, er til jminjasafninu Kaupmannahfn (sj hr og efst). sastnefnda stanum standa menn algjrlega gati hva varar mdeli. skrningu myndinni er v haldi fram a arna sr komin "Akne Hustergaard". J g sel a ekki drara en g keypti.

Akne Hustergaard er vitaskuld einhver furuleg afskrmin ea mislestur illa menntas safnaflks Kaupmannahfn. a er var til en Reykjavk. Gti veri a a standi Hstergaard? Myndin Hfn er r safni slandsvinarins Daniels Bruuns, sem feraist miki um sland og skrifai merkar bkur um r ferir. jminjasafn Dana telur mynd af Valgeri vera tekna af Bruun. En a getur vart veri, v hann hafi ekki enn komi til slands fyrir 1872 er Valgerur deyr. En ef myndin er tekin af Bruun, er etta allt nnur kona en Valgerur Briem.

Mli er greinilega flki. Tryggvi lri ljsmyndun Kaupmannahfn. aan sneri hann ekki aftur fr Danmrku og Noregi fyrr en 1865. var Valgerur amma hans nrisaldri. Hann gti v vel hafa teki myndina. En ef Daniel Bruun hefur teki myndina, er konan greinlega ekki fr Valgerur Briem.

Valgerur Briem Umbreytt Minjasafn Akureyrar
Til er nnur ljsmynd (greinilega prentmynd fr 20. ld) af Valgeri Minjasafninu Akureyri (sj hr). eirri mynd snist hn miklu yngri. En nsta vst tel g a s mynd s retsering af ljsmyndinni sem fyrr var rdd. Myndinni hefur veri breytt af ljsmyndara, annig a gamla konan liti yngri t a rum. En etta er samt sama ljsmyndin a mnum dmi. Mdelinu hefur ekki veri gerur greii me v a yngja hana upp.

Eirkur Briema sem g tri v a hvorug ljsmyndin s af Valgeri Eirksdttur Briem, lt mr detta hug a konan myndinni s mir Tryggva Gunnarssonar. Hn ht Jhanna Gunnlaugsdttir Briem (1813-1878). Mr er reyndar einnig frt a sj a Eirkur Briem (1811-1894; Sj mynd til vinstri), sonur Valgerar og Gunnlaugs, geti hafa veri sonur konunnar myndunum sem taldar eru vera af Valgeri. Ef svo er, hefur eiginmaur hennar, Gunnlaugur Gubrandsson fr Brjnslk, s er tk sr nafni Briem, veri mun snoppufrari en strskorin kona hans. En n m ekki gleyma a nnur myndin af henni er umbreytt. ar hefur ljsmyndarinn ekki gert gmlu konuna frari.

Ltum meistara Dylan ljka essari ljsmyndakrufningu Fornleifs me laginu Girl from the North Country sem hann syngur gegnum nefi me Johnny Cash, a Brownsville Girl hafi einnig veri vieigandi. Brownsville Girl hltur Dylan a vera a syngja um stlku af Briemstt. Brjnslkur og Brownsville eru ekki svipu rnefni. Cash kemur essu hins vegar ekkert vi, nema a v leyti a Briemsttin hefur vallt tt ng af v og v miki lti me etta flk, langt fram um efni.


Elsta hljfri slandi er alls ekkert hljfri

Munnharpa Stra Borg
ri 1982 vann g vi fornleifarannsknina Stru-Borg undir Eyjafjllum. var g nemi ru ri fornleifafri rsum Danmrku.

Stru-Borg fundust bsnin ll af forngripum, sem margir hafa san fari forgrum, ar sem eir fengu ekki tilheyrilega forvrslu.

Vi sem strfuum vi rannsknina, unnum kauplaust fram ntur til a hreinsa gripina, setja kassa og poka og skr. Lfrna hluti, leur, vaml, vi og bein settum vi poka me tego-upplausn, sem var efni sem venjulega var nota vi handhreinsun skurstofum. essi gvkvi tti a halda bakterugrri niri anga til lfrnir gripir voru forverir. En hann reyndist vitanothfur. Margt af vinnu okkar var unnin fyrir gg, ar sem gripirnir fengu ekki nausynlega forvrslu egar eir komu jminjasafni.

Einn hlutur fannst a sumar, r jrni, sem einna helst lktist einhverjum keng ea hluta af beltisgjr. g lt mr detta hug a arna vri komin munnggja, sem sumir kalla gyingahrpu (jafnvel jahrpu ef svo vill vi) vegna hrifa fr ensku, ar sem slkt hljfri nefnist stundum Jews harp, sem mun vera afmyndun af Jaws-harp. Hljfri etta kemur gyingum ekkert vi.

Er g sneri til Danmerkur sla sumars 1982, hljp g strax bkur, greinar og srrit sem til voru um hljfri Afdeling for middelalder-arkologi, ar sem g stundai mitt nm. ar hafi einhver sett ljsritaa grein um Maultrommel, sem etta hljfri heita sku. Mig minnir a greinin hafi veri austurrsk og a einn hfundanna hafi heiti Meyer. Fann g greinina srritakassa hillunum me bkum um hljfri og tnlist mildum.

greininni fann g mynd af munnggju, ea verkfri sem menn tldu a hefi veri munnggja, sem var mjg lk v sem fannst Stru-Borg, en lkt flestum rum munnggjum. g sendi Mjll Snsdttur, yfirmanni rannsknarinnar, essa grein og var heldur upp me mr.

Mr er nst a halda a greinin sem g sendi Mjll s einmitt nefnd essari austurrsku grein netinu, og a myndin hr fyrir nean s nrri ljsmynd af eirri greinilegu teikningu sem g hlt a tti eitthva skylt vi jrnkenginn Stru-Borg.

Svissneskar munnggjur

Ggjur fr Festung Kniepa bei Lofer Austurrki

Maultrommel 2

mis lg munnggjum

Ekki geri g mr grein fyrir v fyrr en nlega, a essari upplsingu minni var hampa sem heilgum sannleika og hefur a sem g tel n alrangt fari va, sj hr, hr, hr, hr, "ritgerinni hennar Gurnar ldu" eins og stendur Sarpi n skringa, og var.

En a hefur sem betur fer gerst n ess a g s nokkurn htt tengdur vitleysunni sem heimildamaur. g akka krlega fyrir a vera snuaur um "heiurinn", v ekki vil g lengur skrifa viljugur undir lit mitt fr 1982.

Eftir 1982 hef g lesi mr til um munnggur og veit n a a er nrri frt a f hlj t r ggju sem er smu r fltu jrni eins og jrnhluturinn fr Stru-Borg. Munnggju er flestar gerar r bronsi og steyptar ea hamraar annig til a versni ggjunnar er tgulaga ea hringlaga. r ggjur sem eru r jrni eru einni formaur annig, og jrni arf a vera miklum gum. Efra myndbandi nest frir menn um a.

Jrngripurinn Stru-Borg, sem mig minnir a g hafi fundi, er ekki me hring- ea tgullaga versni, og er hvorki munngga n elsta hljfri sem ekkt er slandi. a er greinilegt a aldrei hefur veri teinn essu amboi.

A mnu mati ttu munnhrpur a kallast munnhrpur, en a or eins og allir vita uppteki. Munnharpan okkar hefur fengi nafn sitt r ensku ar sem munnharpa eru bi kllu mouth harp ogharmnka . Noregi var og er etta hljfri kalla munnharpe. ess m geta a norskar munnggjur eru ekkert lkar v amboi sem fannst Stru-Borg. Finnlandi er munnggja kllu munnihaarpu.

g mli me eftirfarandi myndbndum til a frast um munnggjur, sem eiginlega ttu a kallast munnhrpur. Einnig er mikinn frleik a skja vefsunnivarganist.ru sem munnggjusnillingurinn Vladimir Markov stendur bak vi. Vargan errssneskt heiti munnggjunnar.


er ekkert anna a gera en a kaupa sr gott hljfri og byrja Gamla Na.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband