Si fabula vera est

Nazi Boston

Fyrir ekki allmörgum dögum flutti Vera Illugadóttir ágćtan pistil um nasista og nasisma í Bandaríkjunum. Ţví miđur gleymdi Vera í umfjöllun sinni um hinn ţýskćttađa lassaróna Fritz Kuhn og fylgismenn hans mjög mikilvćgu atriđi í málflutningi sínum. Hún Vera gleymdi Kaţólsku Kirkjunni og sannarlega einnig öđrum  kirkjudeildum í Bandaríkjunum. Gyđingahatur og nasismi grasserađi einnig međal ţeirra og ţá einna helst í hinni merku borg Boston. Írsk og skoskćttađir kaţólikkar í Boston ađhylltust margir öfgafullan nasisma, sem gekk helst út á ađ ofsćkja gyđinga og berja börn gyđinga.

Ţađ er sama hvađ ţiđ heyriđ öfgaguđfrćđinginn Jón Val Jensson halda fram, ţá er kristni (nćstum ţví sama hvađa deild sem viđ tölum um) rót gyđingahaturs í Evrópu - sem ađ lokum fćddi af sér kynţáttahatur 19. aldar og nasisma og fasisma í kaţólskum löndum (og einnig öđrum) á 20. öld. Ţađ ţýđir ekkert ađ benda á ađra sökudólga, til ađ mynda múslíma eđa fljúgandi furđuhluti. Kirkjan var sökudólgur og ţađ var syndgađ!

Skömmu eftir ađ Vera flutti langan og góđan pistil sinn, ţar sem hún gleymdi hatri meintra frćnda Íslendinga, Íranna (sú ćttfćrsla er ađ mínu mati tölfrćđileg skekkja starfsmanna Íslenskrar Erfđagreiningar), birtist á Times of Israel grein um hinn svćsna nasisma í Boston fyrir og eftir Síđari heimsstyrjöld. Gyđingahatriđ var mikiđ í ţeirri borg og stóđu kaţólskir prestar og leikmenn, sem báru nöfn eins og Couchlin, Tobin og Moran gjarnan fremstir í flokki.

Lesiđ greinina í Times of Israel sem viđbót viđ pistil Veru Illuga, og muniđ ađ gyđingahatur hefur aldrei eingöngu veriđ bundiđ viđ nasisma. Verstu gyđingahatarar sem ég hef fyrir hitt voru einmitt sannkristnir, kaţólikkar, múslímar eđa vinstrimenn. Ég hef vitaskuld ekki ţekkt svo marga nasista.

Icelandic Nazis marching

Fahnen Hoch in Island. Íslenzkir nasistar ţramma í skjóli Landakots. Finniđ frćndur ykkar!

En áđur en menn fara á stúfana og brenna presta og nunnur í Landakoti á báli, án sönnunargagna eins og hefur nú brunniđ viđ, langar mig ađ minna á ađ flestir íslenskir nasistar voru upphaflega litlir fermingardrengir og líklega flestir í KFUM áđur en ţeir fóru ađ ţramma fyrir Hitler; T.d. Davíđ Ólafsson, uppeldisafi Egils Helgasonar sem laug til um próf í hagfrćđi sem hann sagđist hafa fengiđ í Ţýskalandi nasismans. Ţví er enn haldiđ fram á vef Alţingis. Nasistinn Davíđ Ólafsson komst einnig á hiđ háá ţing. Út á lygar sínar um nám hjá Hitler fékk hann embćtti Seđlabankastjóra.

Í KFUM var fánahylling ađ hćtti nasista stunduđ um langt skeiđ eftir Síđari heimsstyrjöld. Hin stjarfa hönd í fánastandinu var skýrđ međ ţví ađ ţetta vćri rómversk kveđja. Ţví fer nú alls fjarri. Ţetta var ađeins nasistakveđja og kristiđ starf á Íslandi var greinilega smitađ af einstaklingum sem ţrifust á gyđingahatri og álíka öfgum. Kannski er ágćt ástćđa til rannsaka ţetta fyrir ungan og efnilega sagnfrćđing.

heil_fani.jpg

Heil eđa Saluto Romano, sem er seinni alda tilbúningur og á ekkert skylt viđ Rómverja. Myndin er tekin í Kaldárseli og birtist í Barnablađinu áriđ 1987. Hver ţekkir sjálfan sig?

Einhvers stađar hef ég heyrt lítinn fugl tísta ađ Vera Illuga hafi veriđ nas... kaţólikki á einhverju stigi á unga aldri. Si fabula vera est. Kannski ćttu menn ađ líta í eigin barm, áđur en alhćft er á RÚV, sem margir kalla, og ţađ ađ sönnu, Lygaveitu Ríkisins. Ég held ađ vandamál RÚV sé fyrst og fremst vankunnátta starfsmannanna, en stundum spila öfgar nútímans verulega inn í.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Jón Valur Jensson

"Öfgaguđfrćđing" kallarđu mig, doktor, en međ hvađa rökum?

Ekki skal ég fara hér í umrćđu um upptök Gyđingahaturs, sem er jafnmikiđ eitur í mínum beinum eins og ţínum, og ekki dreg ég víđtćka ţekkingu ţína í ţeim málum í efa. Hitt efast ég um, ađ fánahyllingar međ uppréttri hendi hafi ţá fyrst byrjađ ţegar plága nazismans tók ađ herja á Ţýzkaland; vel má ţó vera, ađ ţađ sé satt. Samt tel ég séra Friđrik Friđriksson eins langt frá ţví ađ hafa veriđ undir nazistískum áhrifum eins og verđa má; miklu fremur hafi hann veriđ í andlegu ćtterni viđ Kaj Munk, andófsprestinn frćga, sem hikađi ekki viđ ađ gagnrýna nazista og galt fyrir međ lífi sínu, af hendi Gestapo. Fróđlegt vćri ađ vita um upphaf ţessara fánahyllinga í Vatnaskógi, sem ég sjálfur var viđstaddur sem strákur, án ţess ađ skaddast á sálinni, enda má alveg heiđra fána okkar og ţjóđina sjálfa um leiđ, engin hugrenningartengsl ţar viđ nazisma í mínum huga og eflaust margra annarra.

Langa dvöl átti ég í Boston án ţess ađ heyra af Gyđingahatri írskćttađra kaţólikka ţar, en dreg ekki ţau orđ ţín í efa, og vćri fróđlegt ađ vita, hversu útbreitt og djúprćtt eđa svćsiđ ţađ var.

Jón Valur Jensson, 4.9.2017 kl. 12:04

2 Smámynd: FORNLEIFUR

Sćll Jón Valur. Ég alhćfi ekki um alla kristna menn líkt og sumir alhćfa um alla múslíma eđa gyđinga. Á međal kristinna er vissulega til gott fólk, en einnig vont fólk - líkt og hjá múslímum og öđrum. Kristni er ekki betri eđa verri en önnur trúarbrögđ.

Ég hef fariđ oft til Berlínar og sá lítiđ til nasisma, en nú eru ađrir tímar en á 4. og 5 áratug síđustu aldar. Ţađ sama á viđ um Boston. Ţó ţú hafir aliđ ţar manninn, er eins víst ađ ţú hafir ekkert séđ til öfgafullra kaţólikka, enda höfđu ţeir sig mest frammi á fyrrnefndum áratugum. Eftir stríđ héldu ţeir vitanlega kjafti, eftir ađ ţeir sáu ađ ósóminn sem nćrđi ţá hafđi haft í för međ sér hinar mestu hörmungar sem gyđingar hafa ţurft ađ ţola.

Ef ţú lest blogg mitt getur ţú fundiđ fróđleik um nasistakveđjuna, og uppruna hennar á 18. öld. Ţetta er alls ekki rómversk kveđja, og ţađan ađ síđur kaţólsk "kveđja". Hins vegar er ljóst ađ á Íslandi var ţessi kjánalega ćxlaćfing algeng á međal kristinna á Íslandi, en t.d. ekki hjá KFUM í Danmörku, nema í mjög takmörkuđum mćli.

Vćntanlega hefur einhver sagnfrćđingur skrifađ um kaţólska nasista í Boston. Ég var ađeins ađ benda á ađ Vera hans Illuga hafi fariđ einum of fljótt yfir sögu og lagđi til ađ menn lćsu greinina í Times of Israel. Ég veit ađ ţú ert stuđningsmađur Ísrael, en stuđningur á Ísrael byggir ekki einvörđungu á fordómum í garđ ţeirra sem hata Ísrael. Ţá fellur mađur auvirđilega í sömu gryfju og hatursmennirnir.

Hafđu ţađ gott.

Öfgatrúfrćđingur, var nú nafnbót sem ég sett mest í gamansemi. Ţú talar manna mest um öfgar annarra trúarbragđa. Ég tel persónulega ađ afskiptasemi af fóstrum í líkömum kvenna sé alfariđ ţeirra eigiđ mál, og komi ekki einhverjum körlum međ fínar tilfinningar uppi á Íslandi viđ. Kynhneigđ fólks er einkamál og fyllilega í lagi ţó ađ höfundar 2000 ára trúarbókstafs hafi fárast. Trú hefur aftrađ margri framför í heiminum, og vissulega einnig veriđ völd ađ ýmsum framförum. Ég hef aldrei sagt ađ trú sé alvond. Ţađ er mannfólkiđ sem getur veriđ vont og ţeir sem láta verst nota oft trúarbrögđ til ađ réttlćta hamaganginn - og hatriđ - í sér. Og ţví miđur, ekki er lengi síđan trúbrćđur ţínir í Boston hvöttu til skemmdaverka og barsmíđa á gyđingum. Sumir ţeirra voru prestar. Ljótt en SATT.

FORNLEIFUR, 4.9.2017 kl. 13:29

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband