Made in Japan

Japanese Loman 

Frétt um merkar fornleifar berast nú um allan heim eins og eldur í sinu. Fundist hafa ţrjár perlur viđ fornleifarannsókn í Japan, n.t. í Nagaokakyo nćrri Kyoto. Ţessar ţrjár meintu, rómversku perlur fundust reyndar ţegar í fyrra. Japanskir fornleifafrćđingar, sem fundu perlurnar í haug miklum, telja eftir eins árs umhugsum, ađ ţćr hafi hafi lent í haugnum á fyrstu öldum eftir Krists burđ. Ţeir eru greinilega ekki ađ slengja neinu út ađ óathuguđu máli, líkt og svo oft gerist viđ fornleifarannsóknir á Íslandi.

JAPAN-ARCHA__c414406_12623_769JAPAN-ARCHA__c414407_12623_769

Ţrátt fyrir varúđ japanskra frćđimannanna, sem vitnađ er til í fréttum, er í ţessu samhengi fyndiđ ađ sjá hvernig íslenskir dellukallar takast á flug, ţegar fréttist af fundi glerperla í landi ţar sem mikill fjöldi manns safnar rómverskum minjum og etrúskum. Japanar eru miklir áhugamenn um Rómverja og í Japan er til á annan tug safna međ rómverskar minjar og sum ţeirra eru í einkaeigu.  Sjá hér.

Ef perlurnar frá Nagaokakyo eru rómverskar perlur, en t.d. ekki frá Miđausturlöndum, sem ekki er ţó alveg útilokađ, er ekki lokum fyrir ţađ skotiđ ađ einhver gárungur hafi veriđ ađ stríđa fornleifafrćđingunum međ ţví ađ missa ţćr óvart í uppgröftinn. Ţađ hefur svo sem gerst áđur ađ menn hafi veriđ ađ planta fornleifum. Reyndar mjög oft, og einnig í Japan.

Svo eru "rómverskar", eđa réttara sagt meintar rómverskar perlur ekki alveg óţekktar í Asíu, en kannski kannast japanskir kollegar mínir bara ekker viđ ţađ. Sjá hér. Ţćr gćtu ţví hafa slćđst alla leiđ til Japan, ţó svo ađ Rómverjar hafi ađeins opnađ rifu á dyr Asíu.

Íslenskir draumóramenn sjá međ perlum ţessum hins vegar strax Rómverja í Japan og telja ţetta beinan stuđning viđ tilgátur um veru Rómverja á Íslandi, já allra ţjóđa frumkvikinda, svo sem Herúla, Krýsa, Kelta, Galla, og ég veit ekki hvađ.

Allt annađ en skandínavískur uppruni, međ smá ívafi frá Bretlandseyjum, er nú í tísku hjá íslenskum Rómverjum, ţótt ekkert annađ en ósköp venjulegur skandínavískur, efniskenndur menningararfur og samtíningur međ breskum áhrifum finnist í jörđu á Íslandi.

Ekki má gleyma ţví, ađ nokkrar rómverskar myntir hafa fundist á ólíklegustu stöđum á Íslandi, sem er ţó ekkert óeđlilegt, ţví forfeđur okkar voru margir hverjir myntsafnarar,  og enn algengara var ađ rómverks mynt vćri lengi í notkun og líka í Víkingaöld (söguöld). Lesiđ ţessa ritgerđ Davíđs Bjarna Heiđarssonar til fróđleiks. Ef fornleifafrćđingar vilja svo ekki syngja međ kór samsćrisfornleifafrćđinnar er ţeim kennt um ađ hafa ekki grafiđ nógu djúpt og hafa ekki nógan áhuga.

Fyndiđ er ađ sjá viđbrögđ sumra flughuganna á bloggi Ómars Ragnarssonar, og Ómar kemur međ upplýsingar sem ég, fornleifafrćđingurinn, hef aldrei heyrt um. Ómar segir frá siglutré úr gallísku skipi. Ekki meira né minna.

Skyldu Asterix og Obelix hafa veriđ á Íslandi? Össur Skarphéđinsson er vitaskuld greinilega galli, og er mönnum í sjálfsvald sett hvernig ţeir bera ţetta orđ fram ţegar ađ honum snýr.

Bíđum nú og sjáum hvađ setur međ perlurnar í Japan.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ég hélt ađ Ástríkur og Steinríkur hefđu alltaf barist gegn hverslags innlimun ólíkt Össuri.

Elías (IP-tala skráđ) 23.6.2012 kl. 21:37

2 Smámynd: FORNLEIFUR

Ţú lest orđi galli á annan hátt en ég. Össur er galli á gjöf Njarđar. Mikill furđufiskur. En ef ef hann er ekta Galli, ţá köllum viđ hann vitaskuld Ráđrík eđa Oil rig.

FORNLEIFUR, 23.6.2012 kl. 21:51

3 Smámynd: Jón Steinar Ragnarsson

Sagnir eru af ţví ađ fótspor hafi fundist á vatni einu austanlands, sem leiđir líkum ađ ţví ađ Jesús Jósefson hafi líklega ekki dáiđ á krossi, heldur sest ađ í Vopnafirđi eđa ţar um kring.

Fréttir eru einnig af lopapeysu í Irtúsk í Síberíu, sem leiđir líkum ađ ţví ađ íslendingar hafi gert strandhögg ţar og miđlađ menningu sinni á ţessum afskekktu slóđum.  Telja sumir sérfrćđingar ađ ţeir hafidrepiđ síđasta Mammútinn.

Sangríapungur yfir Hansahillu móđur minnar hefur valdiđ heilabrotum í vísindaheiminum og er taliđ ađ Spánverjar hafi jafnvel sest hér ađ á 8. áratugnum og miđlađ af menningu sinni hér. 

Jón Steinar Ragnarsson, 24.6.2012 kl. 02:20

4 Smámynd: FORNLEIFUR

Jón, ţú ert alltaf ađ bćta viđ vísindasöguna. Keep up the good work. Nóbelinn er örugglega handan viđ horniđ frćgđ og spurning um hvort "intuition" hafi ráđi ferđinni í frćđimennsku ţinni.

FORNLEIFUR, 24.6.2012 kl. 07:15

5 Smámynd: Sćvar Óli Helgason

Jamm... Fornleifur...!

-

Ekki veit ég hvađ ţú ert mikiđ og vel menntađur ţú hefur opinberađ fávisku ţína á sumum sviđum, vćntanlega fornleifafrćđingur ţó... En af lestri ţessa pistils ţíns virđist vera ađ ţú teljir ţig alsherjar yfirvald um sögu Íslands og almenna söguskođun okkar plebbana og pćlingar...

Ok... Gott mál ţú um ţađ...

En mér er fyrirmunađ ađ skilja hversu hatramlega ţú lokar á allar ţćr pćlingar um ađ hér til ţessarar eyju hafi einhverntíma fyrir Íslandsbyggđ komiđ einhverjir ađrir en ţeir, sem dogma ţeirra frćđa sem ţú segist standa fyrir, segir og viđurkennir... (Ţó ţađ hafi ekki veriđ nema vegna hafvillu...)

Ég efast ekki um ađ ţú byggir ţá skođun ţína á vísindalegum rannsóknum og uppgreftri... En eftir situr ađ stöđnuđ hugsun ţín virđist ekki hleypa neinum nýjum hugmyndum ađ gagnvart ţeim pćlingum sem fólk óneitanlega hefur gagnvart ţeim slitróttu heimildum sem gefa annađ til kynna...

Ţađ er stađreynd t.d ađ Pýţeas frá hinni frönsku Massilíu er sagđur hafa fariđ í mikla siglingu norđureftir um 300 f.kr... Hvort hann hafi komiđ sérstaklega til hingađ til Íslands er umdeilanlegt en í sjálfu sér ekkert ólíklegt miđađ viđ allt og allt... En miđađ viđ ţćr litlu heimildir sem til eru ţá upplifđi hann allavega miđnćtursól og hafís... Svo langt komst hann... Og er ţađ ţá jafnmikill möguleiki ađ einhverjir ađrir seinna meir, einsog t.d Rómverjar, hafi gert út leiđangur til ađ leita ţeirra landa og ađstćđna sem hann greindi frá... Hann byrjađi á ađ sigla til Tineyja, sem eru víst Bretland í dag, ţar fékk hann upplýsingar um önnur lönd í norđri og á víst ađ hafa leitađ ţeirra međ fyrrgreindum afleiđingum... Ţađ bendir til ţess ađ fólk ţađ sem gáfu honum ţessar upplýsingar vissi af ţessum löndum á undan honum... Ekki satt...? Sem bendir til ađ einhver annar hafi komiđ ţangađ áđur en hann fór í ţessa ferđ sína...

Nú efast ég um ađ hér á Íslandi hafi veriđ föst búseta fyrr en norrćnir menn komu... En miđađ viđ heimildir Rómverja á verslun og skatti viđ norđurhéruđ Spánar og suđur Frakkland, Baskalönd... (Sem svo skemmtilega vill til ađ ţeir í Massilíu höfđu mikil viđskipti viđ á tímum forn-Grikkja/Pýţeasar...) Ţá fengu Rómverjar fiskmeti, saltađ og hert, af fiski sem var mannhćđ ađ lengd... Ţetta hef ég fengiđ stađfest frá fleirum en einum erlendum sagnfrćđingi, Ítölskum semog Enskum, og er um ţetta sérstaklega fjallađ í bókinni "Ćvisaga Ţorsksins" sem er víst eftir kanadískan sagnfrćđing... Fullyrđir ţessi kanadíski ađ hér hafi veriđ um ađ rćđa ţorskur og ef ţađ er rétt ţá verđur ţađ ađ viđurkennast ađ hvergi í Atlantshafinu veiđist svo stór fiskur einsog í hafinu hér í kring, semog fyrir vestan Grćnland á hafsvćđi ţví sem heitir Stóri-banki...

Getur ţađ ţá velveriđ ađ ţessar löngu sjóferđir Baska, sem er sagđar hafa veriđ í tvö-ţrjú ár hafi veriđ međ ţví formi einsog lýst er í "Ćvisögu Ţorsksins" ţ.e ađ ţeir hafi byrjađ á ađ sigla suđur, "teikađ" svo stormana vestur um haf til Ameríku og svo norđur međ vindi og straumi alla leiđ til Íslands... Hér hafi ţeir svo haft verstöđ og fiskađ... (Sem n.b ţarf ekki ađ vera uppgrafanleg af fornleifafrćđingum samtímans...) Haldiđ svo áfram austur yfir hafiđ og til Bretlands, ţađan svo suđur heim til Baskahérađanna á Spáni...

Eins er međ ferđ heilags Brendans (Bréanainn) sem ţó er slitróttari og mun ýkjusagnalegri heldur en ţessar af ferđ Pýţeasar... En ţćr heimildir sem viđ höfum eru ritađar allt ađ 500-700 árum eftir dauđa hans og áćtlađ ferđalag... Lítill vafi er á ađ hann lagđi af stađ í mikla sjóferđ vestur um haf... En ţá tekur viđ ýkjusagnastíllinn og fátt sem hćgt ađ byggja á... En ţó er ţađ merkileg tilviljun ađ á ţessari 7-9 ára siglingu sinni kemur hann oft til eyjar sem í sögunum eru sögđ heita Sheep-island... Ţađ er ekkert í sjálfu sér sem segir ađ sú eyja sé í raun og veru ekki Fćreyjarnar okkar hérna í austri... En ţá er Brendan komin nokkuđ norđureftir á leiđ sinni vestur... Og stutt ađ halda áfram til Íslands en lýsingarnar í framhaldinu á ţessu volki hans, eldgos o.fl, gćtu vel átt viđ stađhćtti hér...

-

Ţađ er ýmislegt sem viđ mennirnir verđum ađ viđurkenna ađ viđ kunnum ekki... Ţráttfyrir ađ vera búnir ađ fara í skóla og stunda vísindi í fjölda ára... En ţađ versta í öllum frćđum eru hugar sem stađna og neita ađ hugsa útfyrir rammann eđa ađ viđurkenna takmörk ţeirra vísinda sem ţeir sinna... Ţađ er hćgt ađ afsanna nýjar og öđruvísi hugmyndir á akademískanhátt, en afneitun hugmynda án vísindalegrarniđurstöđu og bakgrunns er hrein og klár heimska... Ţví ţó ađ viđ vitum ekki hvernig t.d Egyptar fóru ađ ţví ađ reisa Pýramídana, vegna ţess ađ viđ finnum ekki vísindalegar sannanir fyrir ţví né tćki og tól, ţá vitum viđ nú samt ađ ţeir reistu ţá... Ţeir eru jú ţarna fyrir framan okkur... Er ţađ ekki...?

Annađ er, ađ hugmyndir okkar um forsögu mannsins er sífellt ađ breytast... T.d var mér t.d kennt ađ fyrir síđustu ísöld hafi mannkyniđ ekki byggt neinar miklar byggingar... En í dag eru fornleifafrćđingar ađ grafa upp skrýtnar byggingar međ skreittum steinsúlum í Tyrklandi sem er aldursgreint síđan vel fyrir ísöld...

Ţađ sem ég ađ reyna ađ benda ţér á er ađ stađnađir hugar standa BARA í vegi fyrir framţróun ţekkingar og vísinda... Endilega taktu mark á ţví...

Og vertu svo marg blessađur...!

-

Kv. Sćvar Óli Helgason

Sćvar Óli Helgason, 25.6.2012 kl. 15:30

6 Smámynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Sćvar, "Ćvisaga ţorskins" er eftir blađamanninn og rithöfundinn Mark Kurlansky. Hann er ekki sagnfrćđingur. Mjög skemmtileg bók og athyglisverđ en ég minnist ţess ekki ađ hann hafi taliđ ađ Baskarnir hafi veitt viđ Íslandsstrendur heldur viđ strendur Nýfundnalands og Nova Scotia og ţađ hafi hugsanlega veriđ svo snemma sem á 12.-14. öld. Man ţó ekki nákvćmlega tímasetninguna, gćti hafa veriđ örlítiđ fyrr, en ţetta eru auđvitađ ágiskanir leikmanns í bókinni.

Gunnar Th. Gunnarsson, 26.6.2012 kl. 00:46

7 Smámynd: Sćvar Óli Helgason

Bíddu... Er hann ekki sagnfrćđimenntađur...? Ef ekki ţá biđst ég afsökunnar á misminninu og segi "My bad...!"

Sćvar Óli Helgason, 26.6.2012 kl. 05:23

8 Smámynd: FORNLEIFUR

Sćvar, ég er afar opinn fyrir tilgátum en tek ţćr ekki trúanlegar ef ekki fylgir nein sönnun.

Ţú ćtlast ţó ekki til ţess ađ ég trúi rugli úr ćvintýra-trúarriti um ferđir dýrlings til einhverra furđueyja. Ef Fćreyjar koma fyrir hjá Brendan, hvar er ţá kletturinn ţar sem Júdas situr á samkvćmt Sjóferđ heilags Brendans? Hvađ međ eyjuna sem reyndist hvalur. Lestu, vinur minn, um sjóferđ heilags Brendas áđur en ţú ferđ ađ tjá ţig um hvađ innihaldiđ fjallar um.

Enn síđur getur ţú ćtlast til ţess ađ ég taki alvarlegan amerískan blađamann, (Mark Kurlansky) sem hefur  skrifar skemmtirit um ţorsk og kryddar ţađ međ rugli.

Ég er mjög opin fyrir nýjum hlutum og tilgátum, en ekki í báđa enda. Tilgátum (hypotesum) verđur ađ fylgja einhver sönnunarbyrđi.

Ţetta á líka viđ um tilgátuframsetningu fornleifarfrćđinga. Í nćr áratug hafa menn nú heyrt af rannsóknum á baskneskum hvalveiđistöđvum fyrir Vestan. Ekkert er viđ ţađ ađ athuga. Viđ vitum ađ Baskar voru viđ Íslandsstrendur. En vandamáliđ er, ađ ekki hefur fundist einn einasti gripur viđ fornleifarannsóknirnar sem bent getur til ţess ađ hvalabrćđslan hafi veriđ í höndum Baska á ţessum stöđum. Allir gripirnir eru hollenskir. Ţađ útilokar ekki Baska, ţví Baskar sigldu međ Hollendingum á fyrstu hvalviđvertíđum ţeirra síđarnefndu viđ Ísland. En fyrir ţann tíma hljóta Baskar ađ hafa veriđ einhvers stađar annars stađar en ţar sem fornleifafrćđingar hafa rannsakađ leifar eftir hvalveiđar. 

Ef engin haldbćr rök fylgja ţví sem slengt er út, dćmir tilgátan sig úr leik og er ađeins sögusögn og ţvađur. En slíkar sagnir eiga ţađ ţví miđur til ađ komast á flug. 

FORNLEIFUR, 26.6.2012 kl. 11:43

9 Smámynd: Sćvar Óli Helgason

Hvern andsk... ertu ţá ađ agnúast svona hatramlega af ţessum einstaka stađnađa menntahroka sem ţú sýnir í viđbrögđum ţínum útí pćlingar okkar plebbanna, ef ţú telur ţig vera svona "opinn" fyrir rómantískum sögupćlingum einstaklinga sem eru ađ pćla í ţeim slitróttu heimildum fornsögunnar á sjóleiđangrum hingađ norđur í höf...? Ég vil bara minna ţig á ađ skv. okkar eigin sögnum ţá voru ţeir fyrstu sem báru sagnir af ţessari eyju okkar, til ţeirra sem svo námu hér land, í hafvillu... Og ţar međ ekkert ólíklegt ađ verslunarskip frá öđrum menningarheimum hafi ekki einnig lent, einhverntíma áđur, í svipuđu og komist samt aftur klakklaust heim..

Eins er međ ţessa ferđ Pýţeasar sem ţú kýst ađ líta framhjá í svari ţínu hérna fyrir ofan... Ţađ er varla ólíklegt ađ einhver á tímum Rómverja hafi ekki pćlt í ţessum sögnum og gert út leiđangur... Ţeir silgdu nú til Bretlands nokkuđ reglulega og yfir sumartíman og ţađ getur veriđ mjög gott í sjóinn fyrir norđan Skotland á ţeim árstíma... Sem ćvitýraţyrstir menn gćtu svo látist freistast ađ sćkja útá... En ég efast ekki um, personulega, ađ viđskipta- og könnunarleiđangrar Rómverja hafi allavega skilađ ţeim inní Eystrasaltiđ, ef ekki lengra og ţá eitthvađ norđur međ Noregi... Og ţá hef ég bara ţetta lundargeđ ţeirra fyrir mér t.d ţegar Rómverjar gerđu út Cíceró? & co til ađ heimsćkja Germönskuţjóđirnar o.fl heimshluta...

-

Ég hef nú reynt ađ bruđlast viđ ađ lesa sjóferđarsögu Brendans... Og já, hún er óttalegt rugl...! Og viđurkenni fyrstur manna ađ ţađ hefur greinilega talsvert skolast til frá upprunanum ef hann var ţá einhverntíma ritađur niđur... Ég er ekkert svo viss um ţađ... En ef svo ólíklega vildi til ađ ţađ hafi veriđ gert... Ţá vćri hans líklegast í dag helst ađ finna í ţessu botnlausa gímaldi sem bóka- og handritasafn Vatíkansins er... Og ég er ekki ađ detta niđurí Dan Brown, heldur Matthías Viđar Sćmundsson... Ţeir vita ekki sjálfir, kaţólikarnir, hvađ ţađ safn hefur nú ađ geyma... Einsog ţú sjálfur átt nú ađ vita... Ég hafđi ţó meiri lestrarskemmtun af (Hollensku?)-útgáfunni af sjóferđarsögunni... En svo tók ég ţađ nú sérstaklega fram ađ ýkjusagnastíllinn í sjóferđasögunni af Brendan gerir sögunna óábyrga... En eftir situr ađ hann virđist nú hafa fariđ engu ađ síđur í heljarinnar sjóferđ... Sama hvursu óábyggilegar heimildirnar af henni eru núna í dag...

Ţannig ađ... Ţađ var fariđ í lengri siglingar norđur og vestur um haf löngu áđur en forfeđur okkar komu til sögunnar og óábyrgt af frćđimönnum ađ afneita ţví bara vegna ţess ađ öngvar vísindalegar sannanir séu fyrir ţeim...

Ţú verđur ađ afsaka en mig minnir nú ađ höfundur "Ćvisögu Ţorsksins" sé menntađur sagnfrćđingur, en ţađ getur vel veriđ ađ mig misminni... En ţađ er samt lítilmannlegt af ţér ađ gera úr honum eitthvert viđrinni og tala niđur til hans og um ţótt hann hafi starfađ sem blađamađur... Ţađ er BARA menntahroki... Sem ţú virđist einhverra hluta vegna nú hafa fullt af...!?!

-

Kv. Sćvar

Sćvar Óli Helgason, 26.6.2012 kl. 15:35

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband