Heil÷g heimshitnun, Oki­ ok Andri Slydda

Ok Smiley

"J˙ sko" (svo Úg leggi af sta­ me­ al■ř­legu stÝlbrag­i Illuga J÷kuls og Andra Slyddu), ■ß er Úg alls ekki afneitari ■ess a­ smßáheimshitnun sÚ sta­reynd. ╔g veit a­ alheimshiti er Ý dag mŠldur utan ˙r geymi og ß allt annan hßtt en ß­ur - sem getur skapa­ mikinn mun ß mŠlini­urst÷­um n˙ og ß­ur.

Oft fur­ar ■a­ mig hins vegar, hve langt menn ganga Ý h˙mb˙kki og svindli til a­ Šsa au­tr˙aálř­inn Ý fj÷lmi­lum. Margt ungt fˇlk sem afneitar gamaldags hrŠ­slutr˙ (Kristni og ═slam) vill ˇlmt tr˙a ■vÝ a­ heimsendir vegna heimshitnunar af mannav÷ldum sÚ Ý nßnd. Fˇlk sem langar a­ tr˙a ßn vÝsindalegra raka er eins konar tr˙arhˇpur, en Š­sti Gu­inn er ■ˇ eins og oft ß­ur hrŠ­slan. HrŠ­sla er sem kunnugt er alsystir Heimsku og FßfrŠ­i. Heldur lei­inlegar systur ■a­.

Grillplata ß Oki­

Brß­lega ß a­ setja minningarpl÷tu um Ok, hinn fyrrverandi j÷kul. Ůa­ er nokku­ vel af sÚr viki­, ■vÝ Ok hefur lÝklega aldrei veri­ j÷kull ßásÝ­astli­num tveimur ÷ldum, ef frŠ­ileg skilgreining ß j÷kli skal notu­.

BandarÝskur mannfrŠ­ingur me­ alvarlegt tilfelli af athyglisgreddu er ßsamt Andra Slyddu or­inn a­ ˙tfararstjˇra fyrir Oki­. H˙n skrifar grein eftir grein Ý tÝmarit Westra af lÝtilli visku eftir eina helgarfer­ ß ═slandi, ■ar sem gervinor­urljˇsin Ý Perlunni dßleiddu hana. Eftir smß rˇtarkaffisopa og lÝfrŠnt sushi me­ Andra var h˙n alveg seld.

Menn sem n˙ Štla a­ reisa Okinu bautastein, halda ■vÝ gjarna fram a­ Ok hafi veri­ j÷kull, og nota stŠr­ hans ߊtla­a snemma a­ vori Ý lok 19. aldar til a­ bera saman vi­ f÷nnina ß fjallinu Ý dag.

Ef ˙tlÝnur Oksins, sem menn rugla oft vi­ gÝginn Broskarlinn) sunnan vi­ hinn meinta j÷kul, er sko­a­ar ß mismunandi loftmyndum frß 20. ÷ld (sem reyndar voru allar teknar ß mismunandi tÝmasumar) kemur Ý ljˇs a­ Oki­ hefur ekki teki­ sÚrstaklega miklum breytingum ß 20. ÷ld.áSjß ßgŠta BA-ritger­ MarÝu Jˇnu Helgadˇttur frß 2017 um Oki­. FrŠ­ist.

Ůa­ er svo n˙ ß 21. ÷ld a­ brß­num snjˇalaga ß Okinu ver­ur meiri, enda hefur me­alhiti hŠkka­ af einhverjum ßstŠ­um, sem Úg vill ekki ˙tiloka a­ sÚu manninum a­ kenna, ■ˇ a­ blessa­a sˇlin ver­i ekki heldur sřknu­ Ý ■etta sinn, frekar en oft ß­ur.

╔g vona a­ ˙tf÷rin vi­ Oki­ ver­i falleg og eftirminnileg. En hvenŠr ver­ur svo ˙tf÷r heimskunnar og au­tr˙ar haldin ß ═slandi og Grˇa ß Leiti heig­ me­ ■eim?

Ůegar j÷kull er ekki j÷kull Ý frŠ­ilegum skilningi, og stŠr­ hans, sem mŠld var ß ˇ■ekktan hßtt ß 19. ÷ld, er borin saman vi­ stŠr­ina Ý dag er harla fyndi­ a­ sjß fullor­i­ fˇlk halda ˙tf÷r fyrir "j÷kul" ß ÷rŠfum Borgarfjar­ar og keyra ■anga­ Ý jeppum sinum me­ heimspressuna Ý eftirdragi.

Ef Oki­ hefur nokkur sinni veri­ j÷kull, ef til vill ß 18. ÷ld, sem Úg tel m÷gulegt, er n˙ haldin ˙tf÷r fyrir j÷kul sem l÷ngu lei­. ŮvÝ er sannast sagna frekar nekrˇfÝl stemmning yfir ■vÝ a­ tengja meintan dau­a Oksins vi­ heimshitnun ß hinum sÝ­ustu og verstu tÝmum. Ůa­ er eitthva­ Š­i Ý gangi og stundum grunar mann a­ mannskepnan ■urfi a­ hafa "hˇtun yfir h÷f­inu" til a­ geta sÚ­ tilgang me­ lÝfinu. Margt er oki­. Ef ■a­ eru ekki kjarnorkuvopn, eru ■a­ lofsteinar, hriplekt ˇsˇnlag, Ýs÷ld, "smog" og n˙á blessu­ heimshitnun. Heilagur andskoti, var ekki nˇg a­ sjß a­ dˇmsdagstr˙ eingy­istr˙arbrag­anna var ˙tb˙inn til a­ halda lř­unum ■Šgum og me­fŠrilegum.

Andri Slydda (formlery known as "SnŠr"- sß er brß­na­i) Magnason

Mikil bÚvÝtis vitleysa er n˙ágrein Andra SnŠs Ý the Guardian um daginn. Sjßi­i­ (svo nota­ sÚ anna­ stÝlbrag­ ˙r f÷ndurkassa Andra og Illuga Leysingavatnssons).

Andri SnŠr er kappinn sem mala­i sjßlfum sÚr stˇrfÚ ˙r sjˇ­um gamals nasista, sem stal af gy­ingum Ý Frakklandi sem Ůjˇ­verjar losu­u CO2i­ ˙r ß sÝnum tÝma. Ůegar Úg skrifa­i um ■ß au­fengnu kolefnisvasapeninga sem Andri SnŠr komst me­ betlih÷ndina Ý (sjßáhÚr og hÚr), banna­i hann mÚr a­ birta mynd af sÚr vi­ frßs÷gn mÝna af "hei­ri" ■eim honum var sřndur. Venjulega hefur Andri SnŠr ekkert ß mˇti myndum af sÚr sjßlfum, en ■egar einhver sß a­ styrkur sem hann fÚkk var ata­ur blˇ­i gy­inga, vildi hann ekki a­ andlit sitt vŠri sřnt. ╔g dˇ Úg ekki rß­alaus og fann gamla mynd af Andra ungum Ý Lederhosen.

lederhosen The hills are alive, but the Ok is tot and gone, Judentotesgelderhalter Andri Slydda als JŘngling auf Gletscher-Suchen im Alpenlandschaft.

Andri SnŠr, me­hjßlpari vi­ ˙tf÷r Oksins: Sřndu mÚr bÝlana ■Ýna Úg skal segja ■Úr hve marga j÷kla ■˙ hefur brŠtt?

Allir ˙tlendingarnir sem mŠta Ý staursetningu Oksins me­ Sankti Andra, losa lÝka glßs af CO2 me­ ■vÝ a­ flj˙ga til ═slands. Ůeir brŠ­a ÷rugglega hettuna af EirÝksj÷kli me­ ■essum ßhuga sÝnum ß a­ komast Ý jar­af÷r j÷kuls ß ═slandi. Sß ßhugi ß ■vÝ mi­ur ekkert skylt vi­ skynsemi.

┴gŠti, lÝfrŠni Andri, getur­u ekki fari­ a­ skrifa almennilegar bˇkmenntir, Ý sta­ ■ess a­ vera Ý ■essum tilfinninga-klßmbissness?

Kult-lei­togahlutverki­ fer Andra frekar illa. Andri er nefnlilega ekki eins grŠnn og hann vill vera lßta. Heimshitnun er ekki "fiktsjˇn" heldur vandamßl sem ver­ur a­ leysa ßn ■ess a­ j÷kull, sem aldrei var eiginlegur j÷kull, sÚ heyg­ur af lÚtttj˙llu­u fˇlki sem tekur ß sig allar syndir heimsins svo a­ vitleysan megi lifa a­ eilÝfu. AMEN ß eftir efninu.

Sjßi­i svoáhÚr hve langt ß eftir tÝmanum Andri er.


mbl.is F÷nnin ß Oki ß st÷­ugu undanhaldi
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

FornleifafrŠ­i snřst ekki um uppgr÷ft, heldur uppg÷tvun

Uppg÷tvun

Ůessi fleygu or­, sem Úg tek heils hugar undir, las Úg ß vegg Ý sřningarrřmi ß Sjˇminjasafni ReykjavÝkur ˙ti ß Grandagar­i Ý ReykjavÝk fyrr Ý sumar (2019). ╔g var ■ar ß fer­ me­ syni mÝnum og gˇ­vini nŠrri Šttarˇ­ali fj÷lskyldunnar, eyjunni sem Grandinn tengdi vi­ borg syndanna. ╔g ger­i mÚr far um a­ heimsŠkja sřningu frß 2018 ß Sjˇminjasafni ReykjavÝkur ˙ti ß Granda ß­ur en h˙n lokar.

Ůa­ fyrsta sem ma­ur sÚr ■egar ma­ur kom inn Ý sřningarsalinn, ■ar sem ß­ur var salta­ur fiskur (e­a voru ■a­ ■orskhausar) mßtti lesa ■essi or­ ß veggnum:

FornleifafrŠ­i snřst ekki um uppgr÷ft, heldur uppg÷tvun

Ůetta er frekar řkt ■ř­ing yfir ß Ýslensku ß or­um bandarÝska fornleifafrŠ­ingsins David Hurst Thomas (f. 1945): "Archaeology is not what you find, it┤s what you find out" , Einnig vará b˙i­ a­ klÝna upphaflegu heilrŠ­unum upp ß vegg Ý annars smekklegri sřningu.

En efnist÷k sřningarinnar voru ß engan hßtt smekkleg mi­a­ vi­ ■au heilrŠ­i sem Úg las ß veggnum. Sřningin fjalla­i fyrst ogáfremst uppgr÷ft, ne­ansjßvaruppgr÷ft, ■vÝ flest af ■vÝ sem telst til uppg÷tvana ß sřningunni hefur ß­ur veri­ gert skil. En h÷fundur sřningarinnar virtist hafa gleymt a­ nefna ■ß sem uppg÷tva­ hafa hlutina ß undan honum og rita­ um uppg÷tvanirásÝnar og al■jˇ­leg tÝmarit.

Ůetta er sřning um nřlegar rannsˇknir ß flaki hollenska fluyt-skipsins de Melckmeyt, sem ß sřningunni er ranglega kalla­ Melckmeyt. Skipi­ hÚt de Melckmeyt, ■.e. Mjaltast˙lkan, en ekki Melckmeyt, e­a Mjaltast˙lka. Ef greinir er til Ý tungumßlum, er um a­ gera a­ lŠra a­ nota hann. Hann skiptir t÷luver­u mßli. Mig grunar hins vegar a­ hinn ÝrskfŠddi doktorsnemi Ý fornleifafrŠ­i vi­ H═, Kevin Martin, sem fÚkk leyfi til a­ kafa ni­ur ß flak de Melckmeyt skorti mj÷g eiginleikann til a­ uppg÷tva hlutina sjßlfur, en sÚ rÝkulega b˙inn ■vÝ si­leysi a­ nota vinnu annarra lÝkt og h˙n vŠri vinna hans sjßlfs. T÷kum nokkur dŠmi.

Vinnuáannarra og ni­urst÷­um stoli­

Vi­ inngang sřningarinnar er minnst ß k÷fun og rannsˇkn Bjarna F. Einarssonar ß flaki de Melckmeyt ßri­ 1992. Bjarna tˇkst ekki a­ halda rannsˇknum sÝnum ßfram, og ekki veit Úg til ■ess a­ hann hafi reynt ■a­. Hins vegar er ekki minnst einu or­i ß rannsˇknir mÝnar og hollenska fornleifafrŠ­ingsins Ninu Linde Jaspers ß fajansa ogáleirkerum sem fundust Ý flakinu af de Melckmeyt ßri­ 1992.

Til fj÷lda ßra reyndi Úg a­ nß mÚr Ý styrk til a­ vinna ˙ráleirkerum ˙r flakinu. ╔g skrß­i brotin og fˇr me­ sřnishorn til Hollands.

Hollenskur sÚrfrŠ­ingur, sem var haldinn ■eim lei­a og stˇrkallalega eiginleika a­ slß hlutum ˙t, ßn ■ess a­ rannsaka ■ß, hÚlt ■vÝ fram vi­ mig ßri­ 1995, a­ ßkve­in ger­ hvÝts fajansa sem fannst Ý flaki de Melckmeyt vŠri Ýtalskur.á╔g stˇ­ ■vÝ lengi Ý ■eirri tr˙ ■vÝ Úg treysti manninum. Mig langa­i einnig a­ halda ßfram rannsˇknum mÝnum. En rŠkilega var komi­ Ý veg fyrir ■a­ af MargrÚti HallgrÝmsdˇttur ■jˇ­minjaver­i.

M÷rgum ßrum sÝ­ar uppg÷tva­i Úg a­ ungur fornleifafrŠ­ingur Ý Hollandi haf­i komist a­ ■vÝ a­ ■essi ßkve­na tegund af fajansa vŠri fr÷nsk enn ekki Ýt÷lsk. Ůessu hef Úg gert grein fyrir Ý nokkrum greinum hÚr ß blogginu Fornleifi en einnig Ý mest lesna fornleifatÝmariti Dana, Skalk (sjß hÚr); sem og Ý hollenska tÝmaritinu Vind (sjßáhÚr og hÚr). Ůar a­ auki skrifa­i Úg um fajansann Ý de Melckmeyt ßsamt Ninu Linde Jaspers Ý mikla sřningarskrß, sem jafnframt er mj÷g gott frŠ­irit, White Delft; Not just blue, (sjß mynd) sem kom ˙t Ý tengslum vi­ skemmtilega sřningu ß hinu heimsfrŠga Gemeentemuseum Den Haag Ý Hollandi ßri­ 2014 (sjß hÚr).

Witte Delft

Ůessu greinir Kevin Martin, sem stendur ß bak vi­ sřninguna, hvergi frß ß sřningunni, en hann hann notar samt ˇspart upplřsingar og UPPGÍTVANIR okkar Ninu Jaspers. Ůegar hann upplřsir sřningargesti m.a. um franska keramÝk ß sřningunni. Honum ber, lÝkt og hann nefnir vinnu Bjarna F. Einarssonar 1992-93, a­ nefna a­ uppg÷tvanir var­andi leirtaui­ sem fannst Ý de Melckmeyt voru ger­ar af Ninu Linde Jaspers og mÚr. A­ lß­st a­ greina frß ■vÝ er einfaldlega frekar ˇsi­legt.

deMelkmeyt shards

KeramÝk ˙r flaki de Melckmeyt. Ljˇsmynd Vilhjßlmur Írn Vilhjßlmsson.

Skipi­ de Melckmeyt tengist a­eins ˇbeint einokunarverslun ß ═sland

Sřningin endurspeglar vinnubr÷g­ Ý doktorsverkefni hins ÝrskŠtta­a Kevin Martins Ý fornleifafrŠ­i vi­ Hßskˇla ═sland, sem ber ber titilinn The archaeologogy of the Monopoly in Iceland. Martin er enn a­ vinna a­ ■essu verkefni sÝnu, ■ˇ hann hafi hafi­ doktorsverkefni sitt ßri­ 2015. TŠknilega sÚ­ Štti ■vÝ a­ vera loki­ - en svo er vÝst ekki. En ■essi a­v÷runaror­ mÝn vona Úg ver­i lesin af yfirbo­urum Kevin Martins Ý Hßskˇla ═slands.

Eins og titill verkefnis Martins kemur fyrir sjˇnir, fur­ar ■a­ mig a­ de Melckmeyt sÚ notu­ sem stefnismynd (gallÝonsfÝg˙ra) verkefnis Martins vi­ H═, ■vÝ de Melckmeyt tengist a­eins ˇbeint einokunarverslun Danakonungs ß ═slandi. Fer­ir skipsins vi­ ═sland en er fyrst og fremst gott dŠmi um ßhuga Hollendinga ß nor­urslˇ­um. Jonas Trellund, Daninn sem stjˇrna­i ˙tger­ skipsins til ═slands haf­i kvŠnst inn Ý forrÝka fj÷lskyldu, fj÷lskylduna Pelt, Ý Amsterdam. Trellund stunda­i siglingar ogá verslun fyrir tengdaf÷­ur sinn allt frß Mi­jar­arhafi og Madeira til Nor­ur-Evrˇpu.á Fj÷lskyldan var me­ skip Ý siglingum, til a­ flytja sykur til sykurhreinsunarverksmi­ju sinnar Ý Amsterdam. Trellund kom ■vÝ til lei­ar a­ Pelt-fj÷lskyldan lßna­i Danakonungi skip til herna­ar gegn SvÝum. ŮakklŠtisvottur Danakonungs var a­ veita Trellund tÝmabundi­ leyfi til verslunar og hvalvei­a vi­ ═sland. S˙ ßkv÷r­un konungs var hins vegar ger­ Ý ˇ■÷kk ═slandskaupmanna Ý Danm÷rku, ■.e. ■eirra sem h÷f­u konungsleyfin Ý Kaupmannah÷fn, Helsing°r og GlŘckstadt.

Trellund, sem var Ý al■jˇ­legum siglingum allt frß Madeira til ═slands, var alls ekki hinn dŠmiger­i einokunarkaupma­ur Ý Danm÷rku sem haf­i leyfi til ═slandsverslunar. Trellund var fyrst og fremst hlekkur Ý kapÝtalÝskri verslun hollenskrar Šttar, sem hann kvŠntist inn Ý, en einnig Švintřrama­ur. Endalok Trellunds voru einnig mj÷g Švintřraleg eins og Úg hef skrifa­ um (sjß hÚr).

"Uppg÷tvun er fornleifafrŠ­i"

En ef sřning Kevin Martins ÝáSjˇminjasafni ReykjavÝkurborgar ß a­ sřna ekta fornleifafrŠ­i ß grundvelli uppg÷tvana, fur­ar ■a­ mig hve miki­ Kevin Martin hefur leita­ til smi­ju annarra sem uppg÷tva­ hafa hlutina ß undan honum. Ůa­ gerir hann einnig, mÚr til mikillar fur­u, ßn ■ess a­ vitna Ý vinnu annarra sem bera hei­urinn og erfi­i­ af uppg÷tvununum sem hann gerir a­ sÝnum.

┴ sřningunni er ■vÝ haldi­ fram a­ ß Ůjˇ­skjalasafni Hollands hafi ßri­ 2017 fundist skjal, sem er gert mj÷g hßtt undir h÷f­i ß sřningunni. ═ skjali ■essi, sem Kevin Martin segist hafa "uppg÷tva­",á er skřrsla sem var ■inglřst Ý Amsterdam 20. j˙lÝ 1660 sem greinir frß frambur­i nokkurra ßhafname­lima de Melckmeyt sem tˇkst a­ sn˙a aftur til Hollands.

Heim til Hollands b "Rannsˇkn ßri­ 2017" "uppg÷tva­i" ■a­ sem vita­ hefur veri­ sÝ­an 1935 - ß safni ■ar sem skjali­ sem uppg÷tva­ var 2017 hefur aldrei veri­ til. ŮvÝlÝkáog ÷nnur eins uppg÷tvun!

Vitleysa Martins

┴ sřningunni Ý SjˇminjasafniáReykjavÝkur er birt mynd af skjali frß 1655 sem kemur de Melckmeyt og vitnalei­slum Ý Amsterdam sumari­ 1660 yfir skipverjum sem voru ß ═slandi ßri­ 1659 einfaldlega ekkert vi­. Hvers konar vinnubr÷g­ eru ■etta? Hver stendur fyrir ■essu rugli? HÚrhÚr ogáhÚr mß sjß skjali­ frß 1660, sem Pieter Buytene ˙tbjˇ 20.7.1660.

N˙ er ■etta skjaláfrß 1660, sem vitna­ er Ý ß sřningunni ekki nein nř uppg÷tvun gagnstŠtt ■vÝ sem haldi­ er fram Ý sřningartexta. Marie Simon Thomas vitna­i Ý ■etta skjal Ý frßbŠrri doktorsritger­ um samskipti Hollendinga og ═slendinga, Onze IJslandsvaarders in de 17de en 18de Eeuw, sem gefin var ˙t Ý Amsterdam ßri­ 1935.

═ skj÷lum og vangaveltum sem Leˇ Ingason, fyrrverandi skjalv÷r­ur Ý Kˇpavogskaupsta­ (sem ß Šttir a­ rekja til Hollands eins og sß sem ■etta ritar) sendi mÚr ßri­ 1993, ■egar sem Úg haf­i yfirumsjˇn me­ rannsˇknum ß vegum Ůjˇ­minjasafns ═slands, er ljˇst a­ ■ß var Ýslenskur bŠklunarlŠknir, dr. Halldˇr Baldursson, sem var mikill ßhugama­ur um fallbyssur og flaki­ Ý Flatey, b˙inn a­ ver­a sÚr ˙t um ljˇsrit af skjalinu frß 20. j˙lÝ 1660. ╔g fÚkk s÷mulei­is ljˇsrit af skjalinu Ý Amsterdam ßri­ 1995. Bjarni F. Einarsson haf­i einnig a­gang a­ ■essu skjali. SÝ­ar, ■egar veraldarvefurinn kom til hefur skjali­, sem Kevin Martins segist hafa "uppg÷tva­" ßri­ 2017, veri­ a­gengilegt ß vefsvŠ­i Borgarskjalasafns Amsterdam.

En getur Kevin Martin yfirleitt lesi­ skrift einokunartÝmans? Ůegar hann notar skjal frß 1655 til a­ skreyta texta um skjal frß 1660. Mig grunar řmislegt um vangetu doktorsnemans.

Ůa­ er svo sem ekki nein nř uppg÷tvun a­ notarus puplicus (l÷gbˇkari/vitnalei­sluma­ur) Ý Amsterdam, Pieter van Buytene a­ nafni (en ekki van Buijtene lÝkt og stendur ß sřningunni ˙ti ß Granda), tˇk skřrslu af nokkrum skipsverjum ß de Melckmeyt ■ann 20. j˙lÝ 1660 ß Nieuwebrugsteeg Ý Amsterdam, ■ar sem hinn afkastamikli notarÝus Pieter Buytene bjˇ.á

Skjali­ frß 20. j˙lÝ 1660 er heldur ekki var­veitt ß Ůjˇ­skjalasafni Hollendinga lÝkt og Kevin Martin heldur fram. Ůjˇ­skjalasafn Hollands er Ý den Haag, og ■ar er skjali­ ekki var­veitt. Skjali­ er a­ finna ß borgarskjalasafninu Ý Amsterdam, Stadsarchief Amsterdam, ■ar sem ■a­ var er Úg sko­a­i ■a­ ßri­ 1995, reyndar Ý annarri byggingu en ■a­ er var­veitt Ý n˙.

1660 July 20 De Melckmeyt

┌r upphaflega skjalinu frß 20.7. 1660. Ljˇsmynd Stadsarchief Amsterdam.

Hvernig eru svo lÚleg vinnubr÷g­ m÷guleg?á

Hvernig getur Kevin Martin haldi­ ■vÝ fram, ß sřningu sem tengist doktorsverkefni hans Ý fornleifafrŠ­i einokunarverslunarinnar, a­ skjal sem hann segist hafa uppg÷tva­, ■ˇ margir hafi ß­ur lřst innihaldi ■ess, sÚ a­ finna ß Ůjˇ­skjalasafni Hollands sem er Ý den Haag,á ■egar skjali­ er Ý raun og veru var­veitt ß borgaskjalasafni Amsterdam?

Ůetta ■ř­ir a­eins eitt: Kevin Martin hefur ekki sjßlfur uppg÷tva­ skjali­ sem hann nefnir ß sřningunni og aldrei veri­ ßáŮjˇ­skjalsafni Hollands Ý den Haag, ■vÝ skjali­ er var­veitt Ý Amsterdam. Upp komst um kau­a.

Til a­ bŠta grßu ofan ß svart, hva­ var­ar "stˇrar" uppg÷tvanir sÝnar Ý fornleifafrŠ­i, lŠtur Martin fylgja ljˇsmynd mynd af skjali frß 1655.á Myndin er alls ekki af skjalinu var­andi de Melckmeyt frß 20. j˙lÝ 1660, sem Kevin segist hafa uppg÷tva­ Ý Hollandi, heldur af alls endis ˇskyldu skjali var­andi kaupmenn Ý Amsterdam sem m.a. verslu­u Ý SvÝ■jˇ­. ŮvÝlÝk og ÷nnur eins vinnubr÷g­ hef Úg aldrei sÚ­. Ůau eru til hßborinnar skammar.

Kevin Martin getur a­ mÝnu mati ■vÝ mi­ur ekki talist fornleifafrŠ­ingur. N˙, Úg leyfi mÚr a­ segja ■etta me­ ■vÝ a­ taka mark bo­or­um David Hurst Thomas, sjßlfofmetins bandarÝsk fornleifafrŠ­ings,á sem Martin gerir hßtt undir h÷f­i ß sřningu Ý ReykjavÝk - og ■a­ af algj÷rlega ˇskiljanlegum ßstŠ­um. David Hurst Thomas kemur fornleifafrŠ­i ß ═slandi ekkert vi­. Bo­or­ hans er ■ˇ Ý sjßlfu sÚr ßgŠtt, en ma­urinn ß bak vi­ sřninguna Ý Sjˇminjasafni ReykjavÝkur hefur ekki fylgt bo­or­unum sjßlfur, ellegar ekki skili­ ■au.

╔g ß erfitt me­ a­ skilja, a­ ma­ur sem stundar vinnubr÷g­ af ■essu tagi geti veri­ doktorsnemi vi­ H═. En ■ar ß bŠ vir­ist řmislegt hŠgt, a­ ■vÝ er mÚr skilst. En vinnubr÷g­ eins og ■au sem ma­ur sÚr ß sřningunni, a­ k÷funarvinnu Kevin Martins ˇlasta­ri sem Úg hef engin t÷k ß ■vÝ a­ gagnrřna, eiga ekki neinn grundv÷ll Ý akademÝskri hef­.á

Rembrandt-Belsazar b

Sonur Neb˙kaddnessars, Belzhassar, gat ekki lesi­ og skili­ or­in ß veggnum. En hann hÚlt veislu me­ ■řfi ■egar or­in birtust honum. Belzhassar vegna­i ekki vel. Mßlverki­ er mßla­ af Rembrandt van Rijn um ■a­ bil 25 ßrum ß­ur en de Melckmeyt s÷kk Ý Flatey. Belhazzar og Rembrandt koma de Melckmeyt svo sem lÝti­ vi­, lÝkt og or­ bandarÝsk fornleifafrŠ­ings, en or­in ß veggnum ˙ti ß Granda voru illilega misskilin af Kevin Martin e­a heilrŠ­inu sem hann lÚt mßla ß veggin ekki fylgt af honum sjßlfum.


Villkominn 1944

20A0200012 b

Fj÷lbreytnin kom ß vissan hßtt til ═slands Ý sÝ­ara strÝ­i. Einbeitt framlei­sla ß skyldleikarŠktu­um Mi­flokksm÷nnum fˇr n˙ fyrst a­ leggjast nokku­ af enda h÷f­u konur ˙r meiru a­ mo­a en ß­ur var. Ůetta fˇr ■ˇ allt hŠgt af sta­ Ý byrjun.

Kanar bu­u alla velkomna. Ůa­ rÝkti fj÷l■jˇ­astemning Ý k÷mpum ■eirra. ١ var vara­ vi­ ■řskum genum.

20A0200005 b

20A0200005 c

AmerÝskurákorpußll sřnir ■řsk tÝskuf÷t og sÝldarsalat Ý rßndřru h˙si Ý ReykjavÝk ßri­ 1944.

20A0100002 b

20A0100002 c

Allar tegundir voru ß bo­stˇlum ßri­ 1944. Jafnvel framfŠrilegir framsˇknarmenn Ý j˙nÝformi. MÚr ■Štti vŠnt um a­ fß n÷fn ß Ýslensku l÷ggurnar. Sß hßvaxni er marka­ur sem nr. 20, en sß d÷kki Ý langa frakkanum tel Úg a­ geti veri­ (Hj÷rtur) Hafsteinn Hjartarson, sem var frŠndi minn. Hann fŠddist Ý Kaupmannah÷fn ßri­ 1908.

20A0200013 b

Allsorts og allar tegundir b˙ninga voru ß bo­sstˇlum Ý ReykjavÝk og Ýslensku st˙lkurnar voru lÝka Ý sÝnum skr˙­a, bo­nar ß ball af framandi m÷nnum Ý "Heklu˙lpum" e­a Ý hnÚsÝ­um pilsum. Myndin ne­st erálÝklega frß 1941, en hinar eru frß 1944. Ljˇsmyndirnar ur­u nŠrri ■vÝ bruna ß brß­ fyrir nokkrum ßrum, ■egar ˇ■ekkt nasistagerpi kveikti Ý Frelsissafninu (Frihedsmuseet) danska, sem heyrir undir danska ■jˇ­minjasafni­.

20A0100017 2


┴hugaver­ur fundur ß Au­k˙lu Ý Arnarfir­i

Audkula 2

Vestur ß Au­k˙lu Ý Arnarfir­i heldur MargrÚt Hr÷nn Hallmundsdˇttir ßfram rannsˇknum ß fornum skßla, ■rßtt fyrir a­ merk rannsˇkn hennar hafi af einhverjum ßstŠ­um ekki hloti­ mikla nß­ fyrir augum sjˇ­stjˇrna sem veita fÚ til fornleifarannsˇkna ß ═slandi.

MargrÚt og teymi hennar Ý tvŠr vikur hreinsu­u um daginn gˇlf a­ Au­k˙lu og fundu brot af merkum grip. Ůa­ var lÝtil brjˇstvarta e­a mi­trjˇna af brjˇstnŠlu (skßlanŠlu) frß seinni hluta 10. aldar. BrjˇstnŠlubroti­ er ˙r bronsi og er logagyllt. Rannsakendur voru greinilega ekki me­ handbŠkurnar ß sta­num, svo a­ Fornleifur leyf­i sÚr a­ keyra Ý greiningu ß gripnum ßáfasbˇk fornleifafrŠ­ingsins.

Audkula 1 b

Audkula 1 b A­ mati Fornleifs er um a­ rŠ­a lÝtinn hluta af brjˇstnŠlu af ger­inni P52 (samkvŠmt ger­arfrŠ­i Jan Petersens hins norska meistarafornleifafrŠ­ings) e­a Rygh 655 eftir ger­arfrŠ­i Olufs Ryghs. SlÝkar brjˇstnŠlur kalla enskir fornleifafrŠ­ingar "Barokk-nŠlur". ŮŠr eru algengastar Ý SvÝ■jˇ­, en finnast ■ˇ Š oftar annars sta­ar. DŠmi um RYGH 655

NŠlurnar hÚr af ofan af ger­inni P 52 / Rygh 566 frß Litlu-Ketilsst÷­um Ý Hjaltasta­a■inghß. ┴ nŠlunni til vinstri hefur brjˇstvartan losna­ af. Fyrir ne­an nŠla af ger­inni P 52 teiknu­.

R655

Sß hluti brjˇstnŠlunnar sem fannst ß Au­k˙lu Ý sÝ­ustu viku er mi­vartan. Mi­vartan er hno­u­ ß, og er h˙n oft horfin af nŠlum af ■essari ger­ sem finnast i j÷r­u. LÝklega hefur ■essi hluti nŠlunnar ß Au­k˙lu falli­ af ß 11. ÷ld, ■egar h˙n var or­in l˙in og g÷mul og hefur broti­ vŠntanlega lent Ý gullkistu barnanna ß Au­k˙lu.

Norge

Ůessi nŠla kemst nŠst ■eirri ger­ nŠla sem vartan frß Au­k˙lu tilheyrir. NŠlan eráfrß Uri Ý Norddal ß MŠri. Universitetsmuseet i Bergen.


Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband